واکسیناسیون هپاتیت ب در ایران و لزوم سه نوبتی بودن آن

اسفند ۲۳, ۱۳۸۵ توسط :   موضوع : بهداشت, علوم

در هفته‌اى که گذشت، طرح ملى واکسیناسیون هپاتیت ب در ایران آغاز شد. در مرحله نخست این طرح قرار است نوجوانان پانزده تا هجده ساله سراسر کشور علیه بیمارى هپاتیت ب واکسینه شوند. واکسن هپاتیت ب سه نوبتى است. در مورد علت سه نوبتى بودن این واکسن و نحوه تأثیر آن روى سیستم ایمنى ،  دویچه وله گفتگوى کوتاهى با یکى از متخصصان علوم آزمایشگاهىآنجام داده که در پی می آید.
آقاى رمضانى، این واکسن چرا باید در سه نوبت تزریق شود؟ * ” واکسن هپاتیت ب از این نظر در سه نوبت تزریق مى‌شود که در مرحله اول یا دوم احتمال دارد ایمنى که ایجاد مى‌شود ایمنى ناقص باشد ولى زمانى که واکسن در سه نوبت زده مى‌شود سلولهاى «ممورى سل» ایجاد مى‌شود و این سلولها به محض برخورد با ویروس به سرعت واکنش مى‌دهند. ولى در مرحله اول و دوم به علت عدم تشکیل سلولهاى ممورى، ممکن است ایمنى کامل نباشد، به خاطر همین مسئله این واکسن‌ها در سه نوبت زده مى‌شود. یک نوبت زمان تزریق است، نوبت بعد یک ماه بعد و نوبت بعد پنج ماه بعد از نوبت دوم یعنى شش ماه بعد از نوبت اول است.“

 در هر سه نوبت یک نوع واکسن تزریق مى‌شود؟

* ”در هر سه مرحله یک نوع واکسن تزریق مى‌شود یعنى هیچ فرقى نمى‌کند. پروسه اینطورى است که به محض اینکه واکسن تزریق مى‌شود، بدن ویروس واکسن را شناسایى مى‌کند و بر علیه آن آنتى‌بادى تولید مى‌کند اما تولید این آنتى‌بادى در مرحله اول یا دوم به مقدارى نیست که جوابگوى این باشد که وقتى ویروس به بدن حمله کرد سیستم ایمنى بتواند ویروس را از بین ببرد. ولى بعد از اینکه به صورت سه مرحله‌اى تزریق شد بدن به محض برخورد به سرعت ویروس را مى‌شناسد و وارد واکنش مى‌شود. در اصل تیتر آنتى‌بادى در بدن در هر نوبت نسبت به نوبت قبل افزایش پیدا مى‌کند، به همین دلیل واکسن در سه نوبت زده مى‌شود.“

 این احتمال وجود دارد که حتى بعد از سه نوبت هم بدن در مقابل  حمله ویروس مقاوم نشود؟

* ”بله، ببینید در بعضى افراد که البته مقدار این مسئله خیلى کم است، احتمال دارد که سیستم ایمنى بعد از سه نوبت هم حتى نتواند پاسخگوى ویروس باشد، یعنى ایمنى فعالى بدهد. به خاطر همین مسئله هم ما پیشنهاد مى‌کنیم که بعد از تزریق سه نوبت، به آزمایشگاه مراجعه کنند تا تیتر آنتى‌بادى‌شان را چک کنیم که متوجه شویم که آیا ایمنى که ایجاد شده در حد بالایى هست یا نه. اما در صورت بالا بودن تیتر آنتى‌بادى بدن حداقل تا پنج سال ایمن است بعد از پنج سال در صورت نیاز باید باید یک بار یادآور زده شود.“

 این واکسن فقط علیه هپاتیت ب ایمنى میدهد یا در برابر سایر انواع هپاتیت مثل هپاتیت آ فرد را ایمن مى‌کند؟

* ”واکسنى که الان زده مى‌شود فقط علیه هپاتیت نوع” ب ایمنى مى‌دهد.“

 در حال حاضر ­هپاتیت ب چقدر در ایران شایع است؟

* ” قبلأ که این واکسن‌ها وجود نداشت میزان مبتلایان خیلى زیاد بود. البته من آمار دقیقى ندارم، اما با توجه به اینکه پیشگیرى از این بیمارى بسیار راحت است، یعنى شما با یک واکسیناسیون بر علیه این بیمارى ایمن مى‌شوید، تعداد مبتلایان جدید کمتر شده است.“

در طرحى که در حال حاضر در دست اجراست آیا کنترل مى‌شود که زیر هجده ساله‌ها حتمأ واکسینه بشوند؟

* ”نه. اجبارى وجود ندارد ولى اینطور که اعلام شده این افراد مى‌توانند بیایند و به طور رایگان از این واکسیناسیون استفاده کنند.“

 به عنوان سوال آخر مى‌خواستم بپرسم تزریق واکسن براى کسانى که احتمال دارد به هپاتیت ب  مبتلا باشند و خودشان از بیماریشان خبر نداشته باشد، خطرى ندارد؟

* ” در افرادى که این بیمارى را دارند تزریق واکسن دیگه هیچ کمکى نمى‌کند، وضعیت سلامتشان را هم بدتر نمى‌کند. نه، در این افراد هیچ تأثیرى نمى‌گذارد.“

 ممنون از وقتى که در اختیارمان قرار دادید.

  • مجله اطلاعات پزشکی



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar