پزشکان بدون مرز درمان
خبر فوری
خانه / بهداشت / واکسیناسیون هپاتیت ب در ایران و لزوم سه نوبتی بودن آن
مجله پزشکی

واکسیناسیون هپاتیت ب در ایران و لزوم سه نوبتی بودن آن

در هفته‌اى كه گذشت، طرح ملى واكسيناسيون هپاتيت ب در ايران آغاز شد. در مرحله نخست اين طرح قرار است نوجوانان پانزده تا هجده ساله سراسر كشور عليه بيمارى هپاتيت ب واكسينه شوند. واكسن هپاتيت ب سه نوبتى است. در مورد علت سه نوبتى بودن اين واكسن و نحوه تأثير آن روى سيستم ايمنى ،  دویچه وله گفتگوى كوتاهى با يكى از متخصصان علوم آزمايشگاهىآنجام داده که در پی می آید.
آقاى رمضانى، اين واكسن چرا بايد در سه نوبت تزريق شود؟ * ” واكسن هپاتيت ب از اين نظر در سه نوبت تزريق مى‌شود كه در مرحله اول يا دوم احتمال دارد ايمنى كه ايجاد مى‌شود ايمنى ناقص باشد ولى زمانى كه واكسن در سه نوبت زده مى‌شود سلولهاى «ممورى سل» ايجاد مى‌شود و اين سلولها به محض برخورد با ويروس به سرعت واكنش مى‌دهند. ولى در مرحله اول و دوم به علت عدم تشكيل سلولهاى ممورى، ممكن است ايمنى كامل نباشد، به خاطر همين مسئله اين واكسن‌ها در سه نوبت زده مى‌شود. يك نوبت زمان تزريق است، نوبت بعد يك ماه بعد و نوبت بعد پنج ماه بعد از نوبت دوم يعنى شش ماه بعد از نوبت اول است.“

 در هر سه نوبت يك نوع واكسن تزريق مى‌شود؟

* ”در هر سه مرحله يك نوع واكسن تزريق مى‌شود يعنى هيچ فرقى نمى‌كند. پروسه اينطورى است كه به محض اينكه واكسن تزريق مى‌شود، بدن ويروس واكسن را شناسايى مى‌كند و بر عليه آن آنتى‌بادى توليد مى‌كند اما توليد اين آنتى‌بادى در مرحله اول يا دوم به مقدارى نيست كه جوابگوى اين باشد كه وقتى ويروس به بدن حمله كرد سيستم ايمنى بتواند ويروس را از بين ببرد. ولى بعد از اينكه به صورت سه مرحله‌اى تزريق شد بدن به محض برخورد به سرعت ويروس را مى‌شناسد و وارد واكنش مى‌شود. در اصل تيتر آنتى‌بادى در بدن در هر نوبت نسبت به نوبت قبل افزايش پيدا مى‌كند، به همين دليل واكسن در سه نوبت زده مى‌شود.“

 اين احتمال وجود دارد كه حتى بعد از سه نوبت هم بدن در مقابل  حمله ويروس مقاوم نشود؟

* ”بله، ببينيد در بعضى افراد كه البته مقدار اين مسئله خيلى كم است، احتمال دارد كه سيستم ايمنى بعد از سه نوبت هم حتى نتواند پاسخگوى ويروس باشد، يعنى ايمنى فعالى بدهد. به خاطر همين مسئله هم ما پيشنهاد مى‌كنيم كه بعد از تزريق سه نوبت، به آزمايشگاه مراجعه كنند تا تيتر آنتى‌بادى‌شان را چك كنيم كه متوجه شويم كه آيا ايمنى كه ايجاد شده در حد بالايى هست يا نه. اما در صورت بالا بودن تيتر آنتى‌بادى بدن حداقل تا پنج سال ايمن است بعد از پنج سال در صورت نياز بايد بايد يك بار يادآور زده شود.“

 اين واكسن فقط عليه هپاتيت ب ايمنى ميدهد يا در برابر ساير انواع هپاتيت مثل هپاتيت آ فرد را ايمن مى‌كند؟

* ”واكسنى كه الان زده مى‌شود فقط عليه هپاتيت نوع” ب ايمنى مى‌دهد.“

 در حال حاضر ­هپاتيت ب چقدر در ايران شايع است؟

* ” قبلأ كه اين واكسن‌ها وجود نداشت ميزان مبتلايان خيلى زياد بود. البته من آمار دقيقى ندارم، اما با توجه به اينكه پيشگيرى از اين بيمارى بسيار راحت است، يعنى شما با يك واكسيناسيون بر عليه اين بيمارى ايمن مى‌شويد، تعداد مبتلايان جديد كمتر شده است.“

در طرحى كه در حال حاضر در دست اجراست آيا كنترل مى‌شود كه زير هجده ساله‌ها حتمأ واكسينه بشوند؟

* ”نه. اجبارى وجود ندارد ولى اينطور كه اعلام شده اين افراد مى‌توانند بيايند و به طور رايگان از اين واكسيناسيون استفاده كنند.“

 به عنوان سوال آخر مى‌خواستم بپرسم تزريق واكسن براى كسانى كه احتمال دارد به هپاتيت ب  مبتلا باشند و خودشان از بيماريشان خبر نداشته باشد، خطرى ندارد؟

* ” در افرادى كه اين بيمارى را دارند تزريق واكسن ديگه هيچ كمكى نمى‌كند، وضعيت سلامتشان را هم بدتر نمى‌كند. نه، در اين افراد هيچ تأثيرى نمى‌گذارد.“

 ممنون از وقتى كه در اختيارمان قرار داديد.

مطالب داغ امروز :

تیم های پزشکی ایران آماده اعزام به عربستان

 سخنگوی وزارت بهداشت از آماده شدن تیم‌های پزشکی کشور برای اعزام به عربستان در صورت …

چه کسانی باید واکسن آنفلوآنزا بزنند؟ 

دبیر انجمن پزشکان کودکان با اشاره به اینکه استفاده از واکسن آنفلوآنزا در کشور برای …