بررسی علل اسهال در کودکان و طرز تهیه سرم خوراکی «او -آر – اس»
بهمن ۱۳, ۱۳۸۵ توسط : admin موضوع : بيماري واگير, خبر پزشکی
بررسی علل اسهال در کودکان و طرز تهیه سرم خوراکی «او -آر – اس»
تمام انواع بیماریها می توانند جان کودکان را تهدید کنند اما مشکلی که کودکانبیشتر با آن مواجه میشوند، بیماریهایاسهالی است. این گروه از بیماریهابسیار شایع میباشند و اگر برخورددرست و منطقی با آنها نشود میتوانندباعث مرگ و میر کودکان شوند. ومتأسفانه هر چه در سنین پایینتر مبتلاشوند احتمال مرگ و میر بیشتر استبچهها ممکن است در سال ۴ تا ۶ بار ودر شرایط نامناسب از نظر سطحبهداشتی، ۶ تا ۸ بار به این بیماری مبتلاشوند.
عامل بیماری: عامل بیماری درزمستان بیشتر ویروسی است و گاهی باسرماخوردگی دیده میشود; لیکن درتابستان بیشتر به سبب عوامل عفونی واز راه غذاهای فاسد و آب آلوده، دستآلوده و سایر منابع آلوده بیماری ایجادمیشود.
علایم بیماری: در اکثر مواقعاسهال آبکی به صورت دفع غیرطبیعیو مکرر مدفوع شل همراه یا بدونپیچششکم اتفاق میافتد. حجم مدفوعزیاد بوده و ممکن است با تب، استفراغو بیقراری همراه باشد.
تغییر رنگ مدفوع ممکن است وجودداشته باشد که اهمیت چندانی نداردمگر اینکه در آن خون دیده شود.موضوعی که حایز اهمیت استدفعات و حجم آب دفع شده است کهدر صورت پیشرفت بیماری، علایمکم آبی در کودک ظاهر میشود. بروزسوء تغذیه و اختلال رشد کودکان نیزاز عوارض شدید و کشنده بیماریهایاسهالی است.
تحریکپذیری، کج خلقی بچه، خشکشدن پوست و مخاطها، کم شدن حجمو دفعات ادرار، فرورفتن چشمها، تندشدن تعداد تنفس و نبض، بیحالیمفرط که به تدریج به کودک دستمیدهد و در مراحل پیشرفته با اختلالهوشیاری و بیهوشی ممکن است همراهباشد، از جمله علایم دیگر است.
درمان: در اکثر موارد اسهال معمولادر عرض چند روز خود بخود بر طرفمیشود و احتیاجی به مصرف دارویضداسهال نیست. بسیاری از داروهایضداسهال بیتأثیر و حتی خطرناکهستند. بنابراین به کودکی که اسهالدارد نباید به طور خودسر دارویی دادهشود، مگر اینکه به وسیله پزشک یاکارکنان بهداشتی تجویز شده باشد.
اما کار بسیار مهمی که باید برای کودکمبتلا به اسهال انجام داد، این است کهنگذاریم آب بدن او کم و به دلیل کمغذایی ضعیف شود. برای این کارمیتوان از سرم خوراکی (محلول او -آر – اس) استفاده کرد; همچنینمیتوان از سوپ ،ماست، دوغ، لعاببرنج، آب میوه تازه ولی رقیق شده وچای کم رنگ کم شیرین نیز برایپیشگیری از کم آبی بدن استفاده کرد.به هر حال به کودکی که اسهال دارد بایدمایعات به اندازه کافی داد. کودکی کهدچار بیماری گوارشی شده ممکن استاستفراغ نیز داشته باشد. استفراغ اولیهمعمولا بعد از چند ساعت خودبخودمتوقف میشود، بنابراین استفراغ ۲ تا۳ بار، زیاد مهم نیست و استفاده ازداروهای ضد استفراغ در صورتتجویز پزشک اشکالی ندارد، ضمنا درصورتی که استفراغ شدید و طولانی بودباید به پزشک مراجعه شود.
پیشگیری:
۱ – از عواملی که در بروز اسهال مهماست وضعیت عمومی و سلامتی کودکمیباشد. بچههای سالم که از شیر مادراستفاده میکنند و از رشد مناسببرخوردارند کمتر دچار اسهالمیشوند.
۲ – کودکانی که از سرشیشه برایتغذیه آنها استفاده میشود بیشتر درمعرض ابتلا هستند.
۳ – بطری و پستانکهای آلوده کهعامل ابتلای کودکان به اسهال میباشدنباید جهت تغذیه استفاده شود.
۴ – بهداشت فردی و اجتماعی بایدرعایت شود.
۵ – زباله بطور صحیح و بهداشتی دفعگردد.
۶ – بهداشت محیط زندگی و محیطزیست رعایت شود.
۷ – از غذاهای تازه و پخته، میوههایشسته و سبزیجات سالمسازی شده درتغذیه کودکان استفاده گردد.
۸ – موادغذایی بخصوص در فصلتابستان به طور صحیح نگهداری شود(نگهداری غذای پخته در درجهحرارت اتاق موجب فساد موادغذایی وبیماری اسهال میشود).
پرسش و پاسخ دربارهبیماری اسهال:
۱ – آیا استفاده از داروهای ضداسهالو ضداستفراغ بدون تجویز پزشک دربهبود بیماری اسهال مفید است؟
پاسخ: استفاده از داروها بدون تجویزپزشک جهت قطع اسهال و استفراغ نهتنها مفید نیست، بلکه خطرناکمیباشد و عوارضی نیز دارد.
۲ – اگر کودکان در زمان ابتلا به اسهالکمتر غذا بخورند زودتر بهبودمییابند؟
پاسخ: کودکان در همه مواقع خصوصادرزمان ابتلا به بیماری نیاز به انرژیبیشتری دارند. غذا در این زمان موجبپیشگیری از سوء تغذیه و حتی قطعاسهال میشود. اگر کودک با شیر مادرتغذیه میشود، نه تنها باید شیرمادرادامه پیدا کند بلکه در صورت امکانبیشتر از حد معمول به کودک داده شود.اگر حتی کودک قادر به مکیدن نباشدتوصیه میشود که شیر مادر را دوشیدهو با فنجان یا قاشق به او داده شود.
۳ – آیا استفاده از آنتیبیوتیکها(چرک خشک کنها) در بهبود بیماریمؤثر است؟
پاسخ: استفاده از این داروها در بهبودبیماری مؤثر نیست و حتی مصرف آنهاخود عامل طولانی شدن بیماری است;البته در موارد خاص و یا با تجویزپزشک مصرف این گروه داروهامیتواند بهبودی را تسریع کند.
توصیه نهایی:
در جریان بیماری اسهال هدفدرمان، قطع جریان اسهالنیست، بلکه همانطور که گفتهشد اصلاح کمآبی بدن و تغذیهصحیح است به طوری که کودکبتواند در مقابل بیماری مقاومتکند و بهبود یابد.
از این رو باید با ادامه تغذیهکودک با غذاهای کافی و باکیفیت مطلوب از بروز سوءتغذیه جلوگیری نمود.
طرز تهیه سرم خوراکی «او -آر – اس»:
۱ – محتوی بسته او – ار – اس را درظرف تمیز خالی کنید.
۲ – چهار لیوان آب تمیز به آن بیفزایدو سپس هم بزنید.
به یاد داشته باشید:
۱ – قبل از تهیه محلول، دستهایتان را باآب و صابون بشویید.
۲ – اگر آب تصفیه شده در اختیارندارید، باید آب را قبل از استفادهبجوشانید.
محلول او – آر – اس در همه مراکزبهداشتی – درمانی، خانههای بهداشتو داروخانهها وجود دارد. همه پدر ومادرها میبایست طرز تهیه آنها را یادگرفته در مواقع ابتلای کودکشان آن راتهیه کنند و در اختیار او قرار دهند.
