پزشکان بدون مرز درمان
مجله پزشکی

تب مالت

تب مالت

بيماري‌ تب‌ مالت‌ كه‌ در حيوانات‌به‌ نام‌ سقط جنين‌ واگير مرسوم‌ است‌،يكي‌ از بيماريهاي‌ عفوني‌ قابل‌ انتقال‌بين‌ انسان‌ و حيوان‌ مي‌باشد و با نام‌هاي‌ديگري‌ نظير: تب‌ مواج‌، تب‌ ديوانه‌ وتب‌ مديترانه‌اي‌ نيز ناميده‌ مي‌شود.
    اين‌ بيماري‌ در تمام‌ فصول‌ سال‌وجود دارد، اما در بهار و پاييز يعني‌زمان‌ زايش‌ و شيردهي‌ دام‌ها بيشترديده‌ مي‌شود.
    عامل‌ بيماري‌: نوعي‌ باكتري‌ به‌نام‌ «بروسلا» مي‌باشد. اين‌ ميكروب‌داراي‌ چند نوع‌ است‌. نوعي‌ از باكتري‌كه‌ عمدتا در گوسفند و بز ديده‌ مي‌شود،مهمترين‌ عامل‌ بيماري‌ در انسان‌ است‌.
    
ميزبان‌ و شرايط زيست‌محيطي‌:
    تب‌ مالت‌ بيشتر بيماري‌ مردان‌ بالغ‌به‌ خصوص‌ كشاورزان‌، دامداران‌چوپانان‌، قصابان‌، سلاخان‌، دامپزشكان‌مي‌باشد. كارمندان‌ آزمايشگاه‌ها نيز درمعرض‌ خطر ويژه‌ قرار دارند اما دركشور ما چون‌ زنان‌ و كودكان‌ نيزدوشادوش‌ مردان‌ به‌ امور دامداري‌مشغولند در معرض‌ خطر قرار دارند،به‌ همين‌ دليل‌ 55 درصد مبتلايان‌ رامردان‌ و بقيه‌ را زنان‌ و كودكان‌ تشكيل‌مي‌دهند. در شرايطي‌ كه‌ مراكز پرورش‌دام‌ استانداردهاي‌ بهداشتي‌ را نداشته‌باشد تب‌ مالت‌ شايعتر است‌. تراكم‌ درمراتع‌ بارندگي‌، نبود نور خورشيد واقدامهاي‌ غيربهداشتي‌ در فرآيند فراهم‌كردن‌ شير و گوشت‌ همگي‌ زمينه‌انتشار بروسلوز را مساعد مي‌كنند.محيط اطراف‌ گاوي‌ كه‌ مي‌تواند از خودميكروب‌ دفع‌ كند به‌ شدت‌ آلوده‌ كننده‌است‌. عامل‌ بيماري‌ در شرايط محيطي‌مناسب‌ از نظر رطوبت‌، در ادرار ومدفوع‌ حيوانات‌ هفته‌ها و گاه‌ ماههازنده‌ مي‌ماند. اين‌ باسيل‌ در پنير تازه‌ وغير پاستوريزه‌ حاصل‌ از شيرخام‌ تاهشت‌ هفته‌ زنده‌ مي‌ماند و با منجمدكردن‌ از بين‌ نمي‌رود. اين‌ ارگانيسم‌ تاچهل‌ روز در خاك‌ خشك‌ آلوده‌ به‌ادرار، مدفوع‌ و ترشحات‌ واژن‌ ومحصولات‌ زايمان‌ حيوان‌ مبتلا، زنده‌مي‌ماند و در خاك‌ مرطوب‌ خيلي‌بيشتر مقاومت‌ دارد.
    بروسلا در ادرار 6 روز در گرد وخاك‌ 6 هفته‌ و در آب‌ و خاك‌ تا 10هفته‌ و در كره‌ تا 4 ماه‌ باقي‌ مي‌ماند ودر مدفوع‌ حيوانات‌ در هواي‌ آزاد 100روز و در دماي‌ 8 درجه‌ سانتي‌ گرادبيش‌ از يكسال‌ باقي‌ مي‌ماند، اين‌باكتري‌ در ماست‌ به‌ علت‌ وجوداسيدلاكتيك‌ قادر به‌ زندگي‌ نيست‌ ودر دماي‌ 60 درجه‌ به‌ مدت‌ 10 دقيقه‌نابود مي‌شود.
    
    
راههاي‌ سرايت‌ بيماري‌ به ‌انسان‌:
    1 – به‌ صورت‌ تماس‌ مستقيم‌ بابافتهاي‌ حيوان‌ آلوده‌ نظير خون‌،ترشحات‌ رحمي‌ و ترشحات‌ جنين‌سقط شده‌.
    2 – به‌ صورت‌ غيرمستقيم‌ از راه‌
    – مصرف‌ شيرخام‌ و فرآورده‌هاي‌لبني‌ آلوده‌ خصوصا پنير تازه‌، خامه‌،سرشير و كره‌
    – انتقال‌ تنفسي‌ از طريق‌افشانه‌هاي‌ موجود در هواي‌ آغل‌ واصطبل‌ آلوده‌ يا آزمايشگاه‌
    – فرو رفتن‌ سر سوزن‌ سرنگ‌حاوي‌ واكسن‌هاي‌ حيواني‌ به‌ دست‌انسان‌
    علايم‌ بيماري‌: دوره‌ نهفتگي‌بيماري‌ (از زمان‌ تماس‌ با منبع‌ عفونت‌تا بروز علايم‌) اغلب‌ بين‌ 1 تا 3 هفته‌است‌، ولي‌ گاهي‌ تا 6 ماه‌ مي‌باشد. براساس‌ شدت‌ بيماري‌، علايم‌ به‌ سه‌شكل‌ حاد، تحت‌ حاد و مزمن‌ بروزمي‌كند.
    شكل‌ حاد: بيمار دچار لرزناگهاني‌، درد عمومي‌ بدن‌ به‌ خصوص‌درد پشت‌ و تعريق‌ شديد مي‌شود;اشتهاي‌ خود را از دست‌ مي‌دهد و دچارضعف‌ و سستي‌ مي‌گردد، ضمنا ازشروع‌ علايم‌ بيش‌ از 3 ماه‌ نمي‌گذرد.
    شكل‌ تحت‌ حاد: آغاز آن‌بي‌سروصدا مي‌باشد. شكايت‌ اصلي‌بيمار از ضعف‌ و خستگي‌ است‌. از آغازبيماري‌ نيز 3 تا 12 ماه‌ مي‌گذرد.
    شكل‌ مزمن‌: اگر از زمان‌تشخيص‌ بيماري‌ بيش‌ از يك‌ سال‌بگذرد و فرد هنوز مبتلا باشد مزمن‌گفته‌ مي‌شود.
    افرادي‌ كه‌ دچار تب‌، بي‌اشتهايي‌،درد عضلاني‌ و تعريق‌ شبانه‌ بوده‌ وسابقه‌ تماس‌ با دام‌هاي‌ آلوده‌ يامشكوك‌ به‌ تب‌ مالت‌ را عنوان‌مي‌نمايند يا از فرآورده‌هاي‌ لبني‌ آلوده‌استفاده‌ نموده‌اند، لازم‌ است‌ براي‌ انجام‌آزمايش‌ به‌ پزشك‌ مركز بهداشتي‌ -درماني‌ ارجاع‌ گردند.
    درمان‌: رژيم‌هاي‌ درماني‌متفاوتي‌ براي‌ درمان‌ بيماران‌ مبتلا به‌تب‌ مالت‌ توصيه‌ مي‌شود، ليكن‌ هيچ‌گاه‌از يك‌ دارو به‌ تنهايي‌ در درمان‌ بيمارنبايد استفاده‌ كرد (مگر در زمان‌حاملگي‌ و با توصيه‌ پزشك‌). طول‌دوره‌ درمان‌ حداقل‌ 8 هفته‌ (دو ماه‌)مي‌باشد.
    
راههاي‌ پيشگيري‌ از بيماري‌تب‌ مالت‌ در انسان‌:
    1 – خودداري‌ از مصرف‌ مواد لبني‌مشكوك‌ مانند شيرخام‌، پنير تازه‌،خامه‌ و سرشير غيرپاستوريزه‌
    2 – استفاده‌ از شير و فرآورده‌هاي‌لبني‌ به‌ صورت‌ پاستوريزه‌، در صورت‌در دسترس‌ نبودن‌ شير پاستوريزه‌ باجوشاندن‌ شير به‌ مدت‌ حداقل‌ ده‌ دقيقه‌بعد از جوش‌ آمدن‌، به‌ از بين‌ رفتن‌ كليه‌عوامل‌ ميكروبي‌ مطمئن‌ شويد.
    3 – استفاده‌ از ماسك‌ تنفسي‌ درهنگام‌ كار با فضولات‌ حيواني‌ يا ورودبه‌ اصطبل‌
    4 – دور نگه‌ داشتن‌ حيوانات‌ ازمحل‌ زندگي‌ انسان‌
    5 – استفاده‌ از دستكش‌، كلاه‌،ماسك‌، عينك‌ و روپوش‌ مناسب‌ دردامپزشكان‌، دامداران‌ و پرسنل‌كشتارگاه‌ها.
    6 – آموزش‌ طرز تهيه‌ پنير تازه‌ به‌كليه‌ خانوارهاي‌ روستايي‌; به‌ اين‌ طريق‌كه‌ ابتدا شير را به‌ مدت‌ 10 دقيقه‌جوشانيده‌ و در همان‌ حالت‌ به‌ ازاي‌ هر3 ليتر شير يك‌ ليوان‌ آب‌ ماست‌ و يا به‌يك‌ ليتر شير 250 گرم‌ ماست‌ ترش‌اضافه‌ كرده‌ پس‌ از دلمه‌ شدن‌ و جداشدن‌ پنير از آب‌ مقدار لازم‌ نمك‌ به‌ آن‌اضافه‌ كرده‌ با پارچه‌ صافي‌ آبگيري‌ وپس‌ از سفت‌ شدن‌ مصرف‌ نماييد. اگرپنير به‌ صورت‌ غير پاستوريزه‌ و بدون‌جوشاندن‌ شير تهيه‌ شود حداقل‌بايستي‌ دو ماه‌ در آب‌ نمك‌ نگهداري‌ وسپس‌ مصرف‌ شود.
    7 – گزارش‌ كتبي‌ بيماري‌ به‌ مركزبهداشت‌ شهرستان‌ و استان‌.
     
    از تب‌ مالت‌ در حيوانات‌ چه‌مي‌دانيم‌؟
    در گاو، گوسفند، بز، سگ‌، شتر وخوك‌ نيز بيماري‌ مشاهده‌ شده‌ است‌.
    تذكر: تب‌ مالت‌ در دام‌ها از طريق‌جفتگيري‌ دام‌ها، مصرف‌ شير از دام‌آلوده‌، انتقال‌ تنفسي‌ در هواي‌ آغل‌ واصطبل‌، تماس‌ با ترشحات‌ رحمي‌ دام‌آلوده‌ يا جفت‌ و جنين‌ سقط شده‌ آلوده‌منتقل‌ مي‌شود.
    راههاي‌ پيشگيري‌ در دام‌ها:
    1 – واكسيناسيون‌ گوساله‌هاي‌ ماده‌در سن‌ 3 تا 6 ماهگي‌ با واكسن‌ مربوط
    2 – واكسيناسيون‌ بره‌ و بز غاله‌ از 3ماهگي‌ تا يك‌ ماه‌ قبل‌ از جفت‌گيري‌ باواكسن‌ مربوط.
    3 – جدانمودن‌ دام‌هاي‌ سقط شده‌از بقيه‌ گله‌ و جلوگيري‌ از تماس‌مستقيم‌ با ترشحات‌ رحمي‌، جنيني‌ وجفت‌ دام‌هاي‌ سقط شده‌
    4 – خونگيري‌ و انجام‌ آزمايشهاي‌لازم‌ بر روي‌ دام‌هاي‌ مشكوك‌ وهدايت‌ دام‌هاي‌ آلوده‌ به‌ كشتارگاه‌
    5 – اقدامات‌ بهداشتي‌ شامل‌ تهيه‌ وتداركات‌ محيط زيست‌ تميز براي‌گله‌هاي‌ گاو و گوسفند و دفع‌ صحيح‌ادرار و مدفوع‌ آنها.
    

مطالب داغ امروز :

ویروس زیکا

میلیون ها تن از مردم جهان در سراسر جهان این روزها علاوه بر نگرانی از …

تبخال

تبخال یک ویروس است که بر روی سیستم عصبی انسان تاثیر می گذارد، DNA سلول …