پزشکان بدون مرز درمان
خبر فوری
خانه / خبر پزشکی / آسيب هاي ناشي از سرما و یخ زدگی را بشناسیم
مجله پزشکی

آسيب هاي ناشي از سرما و یخ زدگی را بشناسیم

آسيب هاي ناشي از سرما
آسيب هاي ناشي از سرما
1– سرمازدگي عمومي General Hypothermia
2- يخ زدگي Frostbite  
سرمازدگي عمومي
يكي از عوامل تهديد كننده حيات است و تمام بدن را تحت تاثير قرار مي دهد . ميزان مرگ در سرمازدگي عمومي بيش از 87 درصد مي باشد .
سه نوع سرمازدگي وجود دارد :
سرمازدگي خفيف ( دماي بدن بين 32 تا 35 درجه سانتيگراد )
– سرمازدگي متوسط ( دماي بدن بين 28 تا 32 درجه سانتيگراد )
– سرمازدگي شديد ( دماي بدن كمتر از 28 درجه سانتيگراد )
غير از مواجهه با سرما چند علت ديگر نيز مي تواند منجر به افت دماي كلي بدن شود :
– استفاده از داروها : مانند فنوباربيتال ، ديازپام ، مرفين ، فنوتيازين و غيره
– عمل جراحي
– افتادن در آب
– بيماريهاي داخلي : مانند بيماريهاي قلبي , عروقي, تيروئيدي ، غدد فوق كليوي ، عفوني, كليوي , سرطان , سكته مغزي ، درماتيت
– تروما ( بدليل از دست رفتن خون )
– سن بسيار زياد يا خيلي كم
– بي تحركي
مراحل سرمازدگي عمومي ( كاهش دماي بدن عبارتند از :
1- لرز ( واكنش بدن به منظور تامين حرارت )
2-خواب آلودگي – گيجي و منگي و بي تفاوتي
3- كاهش محسوس سطح هوشياري
4- كاهش علائم حياتي ( نبض و تعداد تنفس و فشار خون پايين )      
  5- مرگ
  

علائم و نشانه ها
– كبودي يا سيانوز دور لب و انگشتان                    – سختي عضلات
– تكلم آهسته و مشكل                            – تلو تلو خوردن در راه رفتن
– گيجي – منگي                                – كاهش تعداد ضربان قلب و تنفس
– خستگي مفرط                                    – نبض ضعيف و نامنظم
– پوست نيمه سفت                            – كاهش فشار خون
اقدامات و كمك هاي اوليه
1- البسه خيس مصدوم را خارج نموده و او را خشك كنيد .
2- اگر مصدوم هوشيار و در جاي گرم بود ، برايش اكسيژن با رطوبت زياد بدهيد .
3- نبض و تنفس را كنترل كرده و در صورت لزوم CPR را شروع كنيد .
4- هيچ مايعي داغي به او ننوشانيد .
5- به مصدوم اجازه فعاليت ندهيد .
 6-او را به آرامي منتقل نمائيد .
 
اگر فاصله تا مركز درماني كمتر از 30 دقيقه باشد اقدامات زير را انجام دهيد:
-او را در بين پتو بپيچانيد تا دماي بدنش بيش از پيش از بين نرود . مصدوم را با دقت حمل كنيد .
– به او اكسيژن بدهيد .
– او را گرم كنيد .
– آماده انجام CPR باشيد .
– او را ارجاع دهيد .
 
توصيه هاي عمومي جهت گرم كردن مصدوم
ìاز وان آب گرم كه دمايش بيش از44 درجه سانتيگراد نباشد يا پتوي برقي استفاده كنيد . دستها و پاهاي مصدوم را بيرون قرار دهيد .
ìكيسه هاي آبگرم را كنار قسمتهايي كه بيشترين اتلاف گرما دارند قرار دهيد ( مانند سر و گردن ، قفسه سينه و كشاله ران ) مراقب باشيد كه مصدوم را نسوزانيد .
ìا ز تكان دادن مصدوم در حين انتقال اجتناب كنيد .
 نكتـه
 مصرف نوشيدنيهاي گرم هيچ اثر گرمازايي ندارد و كمي انرژي آزاد ميكند . نوشيدني گرم به مغز پيام ميدهد كه خون بيشتري به پوست بفرستد . با گشاد شدن عروق خوني پوست احساس گرما ميكند ولي بدليل گشادي مويرگها و عرضه بيشتر خون در محيط بدن ، گرماي بدن از دست ميرود .
1-مصدومين دچار سرمازدگي شديد را در خارج از مركز درماني اقدام با گرم كردن نكنيد و همانند مصدومي كه دچار شكستگي دست و پا شده است انتقال دهيد .
2-مصدوم بيهوش را داخل وان گرم قرار ندهيد .
3-از دادن هرگونه نوشيدني به مصدوم بيهوش خودداري كنيد .
4-CPR را در مواردي كه مصدوم فاقد نبض است انجام دهيد .
5-اندامها و تنه ( شكم و قفسه سينه ) را در يك زمان گرم نكنيد
.
يخ زدگي
يخ زدگي اغلب همراه با سرمازدگي عمومي ميباشد و در طي آن يك يا چند عضو بدن يخ زده و از كار مي افتد .
در جريان يخ زدگي مايعات داخل پوست و عمق بدن يخ زده و بلورهاي يخ تشكيل مي شوند . اين بلورها به ترتيب لايه هاي يخ را در بين سلولهاي پوست تشكيل داده و جريان خون نيز مسدود ميگردد .
بياد داشته باشيد كه 70 درصد بدن انسان ازآب تشكيل شده است .
شايع ترين محل ها براي يخ زدگي بترتيب عبارتند از :
دستها ، پاها ، گوش ، بيني ، گونه ها
 
مراحل يخ زدگي
الف – يخ زدگي انتهايي
در انتهاي بدن رخ مي دهد مانند نوك انگشتان دست و پا ، نوك لاله گوش و گونه .
عموماً خونرساني به اين مناطق كمتر صورت مي گيرد و بيشتر نيز در معرض هواي سرد مي باشند .
مصدوم ممكن است از يخ زدن عضو خود مطلع نشود و تنها سفيد شدن اعضا را از سرما شاهد باشد . اين نوع يخ زدگي به آهستگي و بدون درد مي باشد ولي در ابتدا ممكن است پوست قرمز شود و بعد به رنگ سفيد درآيد . در اين نوع يخ زدگي ها قسمتهاي بسيار سطحي پوست ، دچار يخ زدگي مي شود .
ب – يخ زدگي سطحي
 اين نوع يخ زدگي در كل پوست و در قسمتهاي زير پوست روي ميدهد . پوست سفيد و خميري شده و در زير يك لايه شل قابل لمس است . در حين ذوب درد ، تورم و تاول روي مي دهد .
ج – يخ زدگي عمقي 
لايه هاي زيرين پوست نيز منجمد شده و سخت مي گردند . رنگ پوست به رنگ سفيد تا كبود در مي آيد و احتمال از بين رفتن هميشگي عضو يخ زده وجود دارد .
 اقدامات و كمك هاي اوليه 
1- مصدوم را فوراً ارجاع دهيد .
2-اگر به مركز درماني نزديك هستيد يا احتمال يخ زدن دوباره وجود دارد ، سعي در گرم كردن عضو نكنيد .
3- هرگونه لباس يا وسيله فشارنده ( مثل انگشتر ) كه مي تواند سبب اختلال در گردش خون شود را از بدن مصدوم خارج نمائيد .
4– قسمتهاي يخ زده را در داخل آب گرم ( نه داغ ) قرار دهيد . دماي آب بين 38 تا 42 درجه سانتيگراد باشد . اگر دماسنج نداريد با ريختن مقداري آب روي ساعدتان دماي آنرا آزمايش كنيد . با اضافه كردن آب گرم به مقدارمورد نيازدماي آب را ثابت نگه داريد .
 
– قسمتهاي يخ زده را در داخل آب گرم ( نه داغ ) قرار دهيد . دماي آب بين 38 تا 42 درجه سانتيگراد باشد . اگر دماسنج نداريد با ريختن مقداري آب روي ساعدتان دماي آنرا آزمايش كنيد . با اضافه كردن آب گرم به مقدارمورد نيازدماي آب را ثابت نگه داريد .

5- گرم كردن اغلب بين 20 تا 40 دقيقه طول ميكشد و بايد تا زماني ادامه يابدكه بافت نرم و انعطاف پذير نشود .
6- جهت آسيبهاي گوش و صورت از پارچه هاي گرم و نمناك استفاده كنيد و متناوباً آنرا تعويض نماييد .
– گرم كردن عضو يخ زده همراه با تحريك پايا نهاي حسي و درد شديد مي باشد . لذا بدين منظور مي توانيد از استامينوفن جهت كنترل درد استفاده كنيد
. نكتـه ها
1- به مصدوم اجازه ندهيد روي پاهاي يخ زده راه برود . ( بخصوص بعد از گرم شدن عضو )
2- به تاولهاي ايجاد شده دست نزنيد .
3- قسمت آسيب ديده را مالش ندهيد .
4- از وسايل مقابل براي گرم كردن عضو استفاده نكنيد ، بطري آب داغ ، اشعه ماورا بنفش ، بخاري ، رادياتور ، لوله بخاري يا شعله آتش ، زيرا اين روشها دماي بيش از حد ايجاد كرده كه قابل كنترل نبوده و موجب سوختگي مي شوند .
5- اجازه نوشيدن الكل را به مصدوم ندهيد ، زيرا الكل باعث گشادي عروق خوني و اتلاف گرماي بدن ميشود .
6- از آب گرمتر از 42 درجه سانتيگراد استفاده نكنيد زيرا ممكن است موجب سوختگي شود
7- اجازه كشيدن سيگار به مصدوم ندهيد ، زيرا سيگار باعث تنگي عروق و اختلال در خونرساني مي گردد .
8-هر چه سريعتر شرايط ارجاع مصدوم را فراهم آوريد .

مطالب داغ امروز :

آلوده ترین و میکروبی ترین میوه خوشمزه دنیا!

 میوه ای بدون پوست،نرم و شکننده است،بخاطر همین برای جلوگیری از پوسیدگی ؛ به آن …

بینی تان مدام گرفته است ؟ 

گرفتگی یا احتقان بینی حالتی ناخوشایند است که گاهی علت خاصی برایش پیدا نمی کنیم. …