آسیب های ناشی از سرما و یخ زدگی را بشناسیم

مهر ۱۳, ۱۳۸۵ توسط :   موضوع : خبر پزشکی

آسیب های ناشی از سرما
آسیب های ناشی از سرما
۱- سرمازدگی عمومی General Hypothermia
2- یخ زدگی Frostbite  
سرمازدگی عمومی
یکی از عوامل تهدید کننده حیات است و تمام بدن را تحت تاثیر قرار می دهد . میزان مرگ در سرمازدگی عمومی بیش از ۸۷ درصد می باشد .
سه نوع سرمازدگی وجود دارد :
- سرمازدگی خفیف ( دمای بدن بین ۳۲ تا ۳۵ درجه سانتیگراد )
- سرمازدگی متوسط ( دمای بدن بین ۲۸ تا ۳۲ درجه سانتیگراد )
- سرمازدگی شدید ( دمای بدن کمتر از ۲۸ درجه سانتیگراد )
غیر از مواجهه با سرما چند علت دیگر نیز می تواند منجر به افت دمای کلی بدن شود :
- استفاده از داروها : مانند فنوباربیتال ، دیازپام ، مرفین ، فنوتیازین و غیره
- عمل جراحی
- افتادن در آب
- بیماریهای داخلی : مانند بیماریهای قلبی , عروقی, تیروئیدی ، غدد فوق کلیوی ، عفونی, کلیوی , سرطان , سکته مغزی ، درماتیت
- تروما ( بدلیل از دست رفتن خون )
- سن بسیار زیاد یا خیلی کم
- بی تحرکی
مراحل سرمازدگی عمومی ( کاهش دمای بدن عبارتند از :
۱- لرز ( واکنش بدن به منظور تامین حرارت )
۲-خواب آلودگی – گیجی و منگی و بی تفاوتی
۳- کاهش محسوس سطح هوشیاری
۴- کاهش علائم حیاتی ( نبض و تعداد تنفس و فشار خون پایین )      
  ۵- مرگ
  

علائم و نشانه ها
- کبودی یا سیانوز دور لب و انگشتان                    – سختی عضلات
- تکلم آهسته و مشکل                            – تلو تلو خوردن در راه رفتن
- گیجی – منگی                                - کاهش تعداد ضربان قلب و تنفس
- خستگی مفرط                                    – نبض ضعیف و نامنظم
- پوست نیمه سفت                            – کاهش فشار خون
اقدامات و کمک های اولیه
۱- البسه خیس مصدوم را خارج نموده و او را خشک کنید .
۲- اگر مصدوم هوشیار و در جای گرم بود ، برایش اکسیژن با رطوبت زیاد بدهید .
۳- نبض و تنفس را کنترل کرده و در صورت لزوم CPR را شروع کنید .
۴- هیچ مایعی داغی به او ننوشانید .
۵- به مصدوم اجازه فعالیت ندهید .
 ۶-او را به آرامی منتقل نمائید .
 
اگر فاصله تا مرکز درمانی کمتر از ۳۰ دقیقه باشد اقدامات زیر را انجام دهید:
-او را در بین پتو بپیچانید تا دمای بدنش بیش از پیش از بین نرود . مصدوم را با دقت حمل کنید .
- به او اکسیژن بدهید .
- او را گرم کنید .
- آماده انجام CPR باشید .
- او را ارجاع دهید .
 
توصیه های عمومی جهت گرم کردن مصدوم
ìاز وان آب گرم که دمایش بیش از۴۴ درجه سانتیگراد نباشد یا پتوی برقی استفاده کنید . دستها و پاهای مصدوم را بیرون قرار دهید .
ìکیسه های آبگرم را کنار قسمتهایی که بیشترین اتلاف گرما دارند قرار دهید ( مانند سر و گردن ، قفسه سینه و کشاله ران ) مراقب باشید که مصدوم را نسوزانید .
ìا ز تکان دادن مصدوم در حین انتقال اجتناب کنید .
 نکتـه
 مصرف نوشیدنیهای گرم هیچ اثر گرمازایی ندارد و کمی انرژی آزاد میکند . نوشیدنی گرم به مغز پیام میدهد که خون بیشتری به پوست بفرستد . با گشاد شدن عروق خونی پوست احساس گرما میکند ولی بدلیل گشادی مویرگها و عرضه بیشتر خون در محیط بدن ، گرمای بدن از دست میرود .
۱-مصدومین دچار سرمازدگی شدید را در خارج از مرکز درمانی اقدام با گرم کردن نکنید و همانند مصدومی که دچار شکستگی دست و پا شده است انتقال دهید .
۲-مصدوم بیهوش را داخل وان گرم قرار ندهید .
۳-از دادن هرگونه نوشیدنی به مصدوم بیهوش خودداری کنید .
۴-CPR را در مواردی که مصدوم فاقد نبض است انجام دهید .
۵-اندامها و تنه ( شکم و قفسه سینه ) را در یک زمان گرم نکنید
.
یخ زدگی
یخ زدگی اغلب همراه با سرمازدگی عمومی میباشد و در طی آن یک یا چند عضو بدن یخ زده و از کار می افتد .
در جریان یخ زدگی مایعات داخل پوست و عمق بدن یخ زده و بلورهای یخ تشکیل می شوند . این بلورها به ترتیب لایه های یخ را در بین سلولهای پوست تشکیل داده و جریان خون نیز مسدود میگردد .
بیاد داشته باشید که ۷۰ درصد بدن انسان ازآب تشکیل شده است .
شایع ترین محل ها برای یخ زدگی بترتیب عبارتند از :
دستها ، پاها ، گوش ، بینی ، گونه ها
 
مراحل یخ زدگی
الف – یخ زدگی انتهایی
در انتهای بدن رخ می دهد مانند نوک انگشتان دست و پا ، نوک لاله گوش و گونه .
عموماً خونرسانی به این مناطق کمتر صورت می گیرد و بیشتر نیز در معرض هوای سرد می باشند .
مصدوم ممکن است از یخ زدن عضو خود مطلع نشود و تنها سفید شدن اعضا را از سرما شاهد باشد . این نوع یخ زدگی به آهستگی و بدون درد می باشد ولی در ابتدا ممکن است پوست قرمز شود و بعد به رنگ سفید درآید . در این نوع یخ زدگی ها قسمتهای بسیار سطحی پوست ، دچار یخ زدگی می شود .
ب – یخ زدگی سطحی
 این نوع یخ زدگی در کل پوست و در قسمتهای زیر پوست روی میدهد . پوست سفید و خمیری شده و در زیر یک لایه شل قابل لمس است . در حین ذوب درد ، تورم و تاول روی می دهد .
ج – یخ زدگی عمقی 
لایه های زیرین پوست نیز منجمد شده و سخت می گردند . رنگ پوست به رنگ سفید تا کبود در می آید و احتمال از بین رفتن همیشگی عضو یخ زده وجود دارد .
 اقدامات و کمک های اولیه 
۱- مصدوم را فوراً ارجاع دهید .
۲-اگر به مرکز درمانی نزدیک هستید یا احتمال یخ زدن دوباره وجود دارد ، سعی در گرم کردن عضو نکنید .
۳- هرگونه لباس یا وسیله فشارنده ( مثل انگشتر ) که می تواند سبب اختلال در گردش خون شود را از بدن مصدوم خارج نمائید .
۴- قسمتهای یخ زده را در داخل آب گرم ( نه داغ ) قرار دهید . دمای آب بین ۳۸ تا ۴۲ درجه سانتیگراد باشد . اگر دماسنج ندارید با ریختن مقداری آب روی ساعدتان دمای آنرا آزمایش کنید . با اضافه کردن آب گرم به مقدارمورد نیازدمای آب را ثابت نگه دارید .
 
- قسمتهای یخ زده را در داخل آب گرم ( نه داغ ) قرار دهید . دمای آب بین ۳۸ تا ۴۲ درجه سانتیگراد باشد . اگر دماسنج ندارید با ریختن مقداری آب روی ساعدتان دمای آنرا آزمایش کنید . با اضافه کردن آب گرم به مقدارمورد نیازدمای آب را ثابت نگه دارید .

۵- گرم کردن اغلب بین ۲۰ تا ۴۰ دقیقه طول میکشد و باید تا زمانی ادامه یابدکه بافت نرم و انعطاف پذیر نشود .
۶- جهت آسیبهای گوش و صورت از پارچه های گرم و نمناک استفاده کنید و متناوباً آنرا تعویض نمایید .
- گرم کردن عضو یخ زده همراه با تحریک پایا نهای حسی و درد شدید می باشد . لذا بدین منظور می توانید از استامینوفن جهت کنترل درد استفاده کنید
. نکتـه ها
۱- به مصدوم اجازه ندهید روی پاهای یخ زده راه برود . ( بخصوص بعد از گرم شدن عضو )
۲- به تاولهای ایجاد شده دست نزنید .
۳- قسمت آسیب دیده را مالش ندهید .
۴- از وسایل مقابل برای گرم کردن عضو استفاده نکنید ، بطری آب داغ ، اشعه ماورا بنفش ، بخاری ، رادیاتور ، لوله بخاری یا شعله آتش ، زیرا این روشها دمای بیش از حد ایجاد کرده که قابل کنترل نبوده و موجب سوختگی می شوند .
۵- اجازه نوشیدن الکل را به مصدوم ندهید ، زیرا الکل باعث گشادی عروق خونی و اتلاف گرمای بدن میشود .
۶- از آب گرمتر از ۴۲ درجه سانتیگراد استفاده نکنید زیرا ممکن است موجب سوختگی شود
۷- اجازه کشیدن سیگار به مصدوم ندهید ، زیرا سیگار باعث تنگی عروق و اختلال در خونرسانی می گردد .
۸-هر چه سریعتر شرایط ارجاع مصدوم را فراهم آورید .

  • مجله اطلاعات پزشکی



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar