پزشکان بدون مرز درمان
خانه / جهان پزشكي / کم کاری تیروئید
تلگرام

کم کاری تیروئید

تیروئید غده ای پروانه ای شکل در میانه گردن است که درست زیر حنجره (جعبه صوتی) و در بالای استخوان های یقه )کلاویکل ها (قرار دارد.

کم کاری تیروئید شرایطی است که غده تیروئید به مقدار کافی هورمون تیروئید تولید نمی کند. اینحالت شایع ترین اختلال تیروئید است.

عملکرد تیروئید توسط غده ای در مغز به نام غده هیپوفیز کنترل می شود. غده هیپوفیز هورمون محرک تیروئید ((TSH را تولید می کند که غده تیروئید را تحریک می کند تا هورمون های تیروئیدی (T3 و T4) تولید کند.

علل کم کاری تیروئید

در حدود 95 درصد موارد کم کاری تیروئید به علت مشکل موجود در خود غده تیروئید است و کم کاری تیروئید اولیه نام دارد. اما داروها و بیماری های مشخصی نیز می توانند عملکرد تیروئید را کاهش دهند. به عنوان مثال کم کاری تیروئید می تواند بعد از درمان دارویی برای پرکاری تیروئید مثل تیروئیدکتومی (برداشتن غده تیروئید با جراحی) یا درمان با ید رادیواکتیو (برای خراب کردن بافت تیروئید) نیز ایجاد شود.

در بعضی موارد کم کاری تیروئید نتیجه کاهش تولید هورمون محرک تیروئید (TSH) توسط غده هیپوفیز است که کم کاری تیروئید ثانویه نام دارد.

مشکلات تیروئید در زنان شایع تر است، با افزایش سن زیادتر می شود و در سفید پوستان شایع تر از سیاه پوستان است.

علایم کم کاری تیروئید تنوع گسترده ای دارد. برخی افراد هیچ علامتی ندارند در حالی که سایر افراد علایمی چشمگیر یا به ندرت علایم تهدید کننده حیات دارند. علایم کم کاری تیروئید به غیر اختصاصی بودن و تقلید بسیاری از تغییرات طبیعی افزایش سن معروف هستند. معمولاً وقتی کم کاری تیروئید به تدریج ایجاد می شود، علایم خفیف ترند. به طور کلی این علایم وقتی به علت کم کاری تیروئید ایجاد می شوند به درجه کم کاری تیروئید بستگی دارند.

بسیاری از بیماران با کم کاری خفیف تیروئید، در آزمون های غربالگری برای علایم بالقوه کم کاری تیروئید مشخص می شوند. اما علایمی ندارند یا علایم کمی دارند که در نهایت به علایم کم کاری تیروئید نسبت داده شود یا به درمان کم کاری تیروئید پاسخ دهد. در مقابل، بیماران با کم کاری متوسط تا شدید معمولاً علامتدارند و با جایگزینی هورمون تیروئید به طور چشمگیری بهبود می یابند.

علایم عمومی

هورمون تیروئید به طور طبیعی سوخت و ساز را تحریک می کند و بیشتر علایم کم کاری تیروئید انعکاسی از آهسته شدن روندهای سوخت و ساز بدن است. علایم عمومی ممکن است شامل خستگی، کندی، افزایش وزن و عدم تحمل دماهای سرد (احساس سرما و سردی دست و پا) است.
پوست: کم کاری تیروئید می تواند تعریق را کاهش دهد. پوست ممکن است خشک و ضخیم شود. موها ممکن است خشن یا نازک شود. ابروها ممکن است بریزند و ناخن ها ممکن است شکننده شوند.

چشم: کم کاری تیروئید می تواند به ورم خفیف اطراف چشم ها منجر شود. در افرادی که دچار کم کاری تیروئید بعد از درمان بیماری گریوز می شوند ممکن است بعضی از علایم چشمی بیماری گریوز شامل برآمدگی (جلو زدگی) چشم ها، ظاهر خیره و حرکت مختل چشم ها باقی بماند.

دستگاه قلبی عروقی: کم کاری تیروئید ضربان قلب را آهسته می کند و انقباضات قلب را ضعیف می کند و عملکرد کلی آن را کاهش می دهد. علایم مرتبط ممکن است شامل خستگی و تنگی نفس با انجام ورزش باشد. این علایم ممکن است در افرادی که بیماری قلبی نیز دارند شدیدتر باشد. به علاوه کم کاری تیروئید می تواند باعث افزایش خفیف فشارخون شود و سطح خونی کلسترول را افزایش دهد.

دستگاه تنفس: کم کاری تیروئید عضلات تنفسی را ضعیف می کند و عملکرد ریه را کاهش می دهد. علایم می تواند شامل خستگی، تنگی نفس با ورزش و توانایی کاهش یافته برای ورزش کردن باشد. کم کاری تیروئید هم چنین می تواند منجر به تورم زبان، صدای خشن و آپنه خواب شود. آپنه خواب شرایطی است که براثر آن بسته شدن متناوب راه هوایی در هنگام خواب ایجاد می شود که موجب خواب نامنظم و خواب آلودگی هنگام روز می شود.

دستگاه گوارش: کم کاری تیروئید فعالیت های بخش گوارش بدن را کند می کند و باعث یبوست می شود. به ندرت ممکن است حرکت قسمت گوارشی به طور کامل متوقف شود.

دستگاه تولید مثل: زنان با کم کاری تیروئید اغلب بی نظمی های سیکل قاعدگی دارند که از نبود قاعدگی یا کم بودن قاعدگی ها تا قاعدگی های بسیار زیاد و سنگین متغیر است. بی نظمی های قاعدگی می تواند باردار شدن را مشکل کند و زنان بارداری که کم کاری تیروئید دارند از لحاظ بی نتیجگی بارداری (سقط) در اوایل دوران بارداری در معرض خطر بیشتری هستند. درمان کم کاری تیروئید می تواند این خطرها را کاهش دهد.

در افراد با کم کاری تیروئید شدید، ضربه، عفونت، در معرض سرما قرارگرفتن و داروهای خاص می تواند به ندرت شرایط تهدید کننده حیات به نام کومای میکزدم را تحریک کند که باعث کاهش سطح هوشیاری و دمای پائین بدن می شود.

تشخیص کم کاری تیروئید: در گذشته کم کاری تیروئید تا وقتی که علایمی برای طولانی مدت وجود نداشت، تشخیص داده نمی شد؛ اما امروزه آزمایش های خونی ساده می تواند کم کاری تیروئید را در مراحل اولیه مشخص کند.

اگر فردی علایم و نشانه های کم کاری تیروئید، مثل مواردی که در بالا بحث شد، را داشته باشد می تواند آزمایش غربالگری برای کم کاری تیروئید بدهد.

آزمایش های خونی: آزمایش های خونی می تواند تشخیص را مسجل کند و به علت زمینه ای نقص هورمون تیروئید اشاره کند. شایع ترین آزمایش خونی برای کم کاری تیروئید، هورمون محرک تیروئید (TSH) است که حساس ترین آزمایش است زیرا حتی با کاهش خفیف در عملکرد تیروئید می تواند بالا برود. تیروکسین (T4) که محصول اصلی غده تیروئید است نیز ممکن است جهت اطمینان و ارزیابی درجه کم کاری تیروئید اندازه گیری شود.

غربالگری معمول: همه نوزادان تازه متولد شده به طور معمول می بایست برای نقص هورمون تیروئید غربالگری شوند. مشخص نیست آیا همه بزرگسالان نیز می بایست برای بیماری تیروئید مورد آزمایش قرار گیرند یا خیر.

هدف از درمان کم کاری تیروئید برگرداندن سطوح خونی به محدوده طبیعی و کم کردن علایم است.

دارودرمانی: درمان کم کاری تیروئید، جایگزین کردن هورمون تیروئید است که معمولاً به صورت شکل خوراکی هورمون تیروکسین (T4) داده می شود. این دارو می بایست روزی یک بار با شکم خالی مصرف شود (یک ساعت قبل از غذاخوردن یا دو ساعت بعد از غذا خوردن).

شکل ژنریک دارو (لووتیروکسین) و نام های تجاری ( Synthroid), Levoxyl, Levothroid, Unithyroid, Tirosint) اثری مشابه دارند اما ترجیحاً بهتر است از همان نوع دارو استفاده کرد و آن را تغییر نداد. اگرتغییر نوع دارو (نوع کارخانه) ضروری بود، یک آزمایش خونی معمولاً شش هفته بعد انجام می شود تا مشخص شود آیا دوز دارو نیازمند تنظیم است یا نه. قرص های نشانه گذاری شده رنگی ((color- codedمی توانند به تنظیم دوز کمک کنند.

بعضی از پزشکان نوع دیگری از هورمون تیروئید (تری یدوتیرونین T3) را درترکیب با T4 تجویز می کنند. به هرحال از آن جا کهT4 در بدن به T3 تبدیل می شود، بیشتر مطالعات برتری ترکیب درمانی دو هورمون را در مقایسه با تنها T4 نشان نداده اند.

در بیشتر موارد علایم کم کاری تیروئید در دو هفته از شروع درمان، جایگزین هورمون شروع به بهبودی می کند. به هر حال افراد با علایم شدیدتر ممکن است نیاز به ماه ها درمان قبل از بهبودی کامل داشته باشند.

مدت زمان و دوز دارو: پزشک یک دوز اولیه از T4 تجویز می کند و سپس سطح خونی TSHرا مجدداً بعد از 6 هفته اندازه گیری می کند. دوز T4 می تواند در آن زمان بسته به نتایج تنظیم شود. این کار ممکن است بارها قبل از طبیعی شدن سطح هورمون تکرار شود.

بعد از مشخص شدن دوز ایده آل پزشک ممکن است بررسی آزمایش های خونی را یک بار در سال یا در صورت لزوم به دفعات بیشتر پیشنهاد کند. بیشتر افراد با کم کاری تیروئید نیازمند درمان در تمام طول زندگی هستند. اگرچه دوز T4 ممکن است نیاز به تنظیم در طول زمان داشته باشد.

هیچ وقت بدون مشورت با پزشک دوز را کم یا زیاد نکنید. مصرف بیش از حد T4 می تواند باعث پرکاری خفیف تیروئید با خطرات مرتبط با فیبریلاسیون دهلیزی (ضربان قلب نامنظم) و احتمالاً تسریع از دست دادن استخوان (استئوپروز) شود.

تغییرات دوز

تغییرات در دوز T4 به سطح TSHو T4 فرد بستگی دارد. دوزمی تواند در این شرایط نیاز به افزایش داشته باشد:

-اگر بیماری تیروئید بدتر شود
-در طول بارداری
-اگر شرایط گوارشی فرد جذب T4 را مختل کند
-یا اگر فرد اضافه وزن پیدا کند.
یک رژیم پر فیبر، آنتی اسید های حاوی کلسیم یا آلومینیوم و قرص های آهن می تواند با جذب T4 تداخل کند و می بایست در زمان متفاوتی از روز مصرف شود.
دوز دارو ممکن است همچنان که سن فرد بالا تر می رود، بعد از زایمان، یا اگر فرد وزن از دست می دهد نیاز به کاهش داشته باشد.

تحت نظر قرار دادن

دوز های T4 افراد می تواند به طور گسترده ای تفاوت داشته باشد و به عوامل متفاوتی مثل علت زمینه ای کم کاری تیروئید بستگی دارد. افراد با شرایط خاص نیازمند بررسی به دفعات بیشتر هستند.

سن بالا و بیماری قلبی: هورمون تیروئید باعث می شود قلب قدری شدیدتر کار کند بنابراین پزشک ممکن است در بزرگسالان مسن و در افراد با بیماری کرونر قلبی درمان محافظه کارانه تری انتخاب کند.

بارداری: زنان اغلب نیازمند دوزهای بالاتر T4 در زمان بارداری هستد. آزمایش معمولاً هر چهار هفته پیشنهاد می شود که شروع آن بعد از لقاح است. هنگامی که دوز مطلوب T4 به دست آمد، آزمایش معمولاً دست کم یک بار در هر سه ماه) تریمستر( تکرار می شود. بعد از وضع حمل دوز T4 نیاز به تنظیم دوباره دارد.

جراحی: کم کاری تیروئید می تواند خطر عوارض مرتبط با جراحی مشخصی را افزایش دهد. عملکرد روده ممکن است به آهستگی بهبود یابد و ممکن است اگر تب وجود نداشته باشد عفونت نادیده گرفته شود. اگر آزمایش های خونی قبل از عمل جراحی نشان دهنده سطوح پائین هورمون تیروئید باشد عمل جراحی غیراورژانس معمولاً تا وقتی که سطوح هورمون با درمان به مقدار طبیعی برگردانده شود، عقب انداخته می شود.

کم کاری تیروئید بدون علامت: در بعضی موارد کم کاری تیروئید بسیار خفیف است یا علایم واضحی ایجاد نمی کند (که کم کاری تیروئید ساب کلینیکال نامیده می شود.) تصمیم درباره درمان کم کاری تیروئید ساب کلینیکال مورد اختلاف نظر است.

بسیاری از پزشکان، بیماران با کم کاری ساب کلینیکال را اگر TSH بالای 10 باشد درمان می کنند تا از ایجاد کم کاری تیروئید و علایم مرتبط پیشگیری شود.

درمان همچنین برای افرادی که گواتر یا علایم غیر اختصاصی کم کاری تیروئید مثل خستگی، یبوست یا افسردگی دارند پیشنهاد می شود. (به غده تیروئید بزرگ گواتر گفته می شود. در واقع، هرگونه بزرگی اندازه تیروئید بدون توجه به این که با پرکاری یا کم کاری تیروئید همراه باشد، گواتر نامیده می شود.)

مطالب مرتبط:

“کم کاری تیروئید” از عوامل افزایش چربی خون است

وقتی به کم کاری تیروئید از نوع هاشیماتو مبتلا می‌شوید

علل و علایم کم کاری تیروئید مادرزادی

اشتباهات رایج غذایی در کم کاری تیروئید

عوارض کم کاری تیروئید در دوران بارداری چیست؟

غذاهای ممنوع در کم کاری تیروئید

تلگرام

مطالب داغ امروز :

تست سل فری

آزمایش سل فری یا نیفتی یکی از آزمایشاتی است که اخیرا مورد استقبال و تایید …

نفخ معده چیست ؟

مشکلات معمول دستگاه گوارش عبارتند از اختلال در هضم غذا، نفخ معده، برگشت اسید معده …