پزشکان بدون مرز درمان
خانه / مامایی / ریسک فاکتور های سرطان پستان
مجله پزشکی

ریسک فاکتور های سرطان پستان

ریسک فاکتور یا عامل خطر زا به کلیه عواملی گفته می شود که موجب افزایش خطر ابتلاء به یک بیماری می گردند. مطالعات نشان می دهد که عوامل خاصی موجب افزایش خطر ابتلاء به سرطان سینه می گردند(ریسک فاکتور ).بسیاری از این عوامل برگشت ناپذیر بوده ولی پاره ای از این فاکتورها نیز قابل تعدیل هستند.

همه این عوامل به طور یکسان ریسک سرطان پستان را افزایش نمی دهند .بعضی از آنها عوامل خطرناک تری بوده وریسک ابتلا را بیشتر افزایش می دهند .
وجود یک ریسک فاکتور در یک فرد به معنی ابتلای حتمی آن فرد به سرطان سینه نیست . در مقابل داشتن یک یا چند ریسک فاکتور می تواند به مشخص نمودن افرادی که از برنامه های غربالگری و بیمار یابی بهره بیشتری می برند کمک نماید.
باید توجه داشت ،خانم های که هیچ ریسک فاکتور شناخته شده ای ندارند هم در معرض خطر ابتلاء به سرطان پستان هستند.
در خانم های عادی، متوسط خطرابتلاء به سرطان سینه در صورتی که تا سن 90 سالگی عمر نمایند حدود 15-10 درصد می باشد.در مقابل در خانم هایی که دارای سابقه خانوادگی قوی هستند خطر ابتلاء به سرطان پستان می تواند بیش از 50 درصد باشد.

ریسک فاکتور های سرطان سینه را می توان در سه دسته ء قوی ، متوسط وغیره مورد بررسی قرار داد.

ریسک فاکتور های قوی:

-افزایش سن : ریسک فاکتور اولیه در مورد بسیاری از خانم های مبتلاء به سرطان پستان افزایش سن می باشد.بطور کلی %85 موارد سرطان سینه در خانم های 50 سال به بالا دیده شده در حالیکه تنها%5موارد سرطان پستان در خانم های 40 ساله و جوانتر اتفاق می افتد. اکثر صاحب نظران بیمار یابی در خانم های مسن تر از 50 سال را به طور سالیانه توصیه می نمایند در حالیکه غربالگری در سنین 40 سالگی و بالا تراز 70 مورد اتفاق نظر نمی باشد.

– سابقه خانوادگی : سابقه ابتلاء افراد خانواده به سرطان سینه و تخمدان خطر ابتلا به سرطان پستان را در خانم ها افزایش می دهد .ابتلاء دو یا بیش از دو نفر از بستگان درجه یک مثل مادر، خواهر یا دختر به سرطان سینه یا تخمدان ریسک ابتلا را به بیش از %50 افزایش می دهد که بیش از  5 تا 10 برابر خطر ابتلا به سرطان پستان در خانم های عادی می باشد .
یکی از عوامل اصلی برای این افزایش ریسک، به ارث    BRCA1,BRCA2بردن جهش در یک  یا دو ژن می باشد.

-سابقه ابتلاء به سرطان سینه :
خانم های که سابقه ابتلائ به سرطان سینه در یک پستان خود دارند ، با افزایش ریسک ابتلاء به سرطان سینه در  پستان مقابل مواجه هستند .
ازBRCA این امر به ویژه در مورد حاملین موتاسیون ژن  اهمیت فوق العاده ای برخوردار است.لذا توصیه می شود این بیماران پس از درمان تحت پیگیری های  دقیق و مستمر قرار داشته باشند.

-ریسک فاکتور های متوسط :

ریسک فاکتور های متوسط موجب افزایش سرطان پستان به میزان 1.5 تا 2 برابر میشوند.این ریسک فاکتور ها عبارتند از:

دانسیته پستان در ماموگرافی: خانم هایی که  پستان های آنها دانسیته بافتی  بالایی در ماموگرافی دارد در مقایسه با خانم هایی که بافت پستان آنها عمدتا”بافت چربی است، با افزایش خطر ابتلاء به سرطان سینه مواجه هستند.

بیوپسی های غیر طبیعی : وجود ضایعات پرولیفراتیو در بیوپسی بافت پستان که به معنی رشد بیش از حد بافت غددی سینه است ،موجب افزایش ریسک سرطان سینه  می گردد،به ویژه هنگامی که این ضایعات با ظاهر غیر طبیعی سلول ها همراه باشند(آتی پیا و آتی پیکال هیپرپلازیا) .وجود ضایعات خوش خیم غیر پرولیفراتیو همانند تغییرات فیبروسیستیک و فیبرو آدنوما ریسک سرطان پستان را افزایش نمی دهند .

سابقه تماس با اشعه یونیزان:
سابقه پرتودرمانی با اشعه یونیزان در ناحیه قفسه سینه موجب افزایش ریسک سرطان پستان می گردد.

سایر ریسک فاکتور ها:

چندین ریسک فاکتور دیگر هم وجود دارند که بیشتر در ربطه با هورمون استروژن بوده و هیچ یک ریسک فاکتوری قوی به شمار نمی روند.این ریسک فاکتور ها عبارتند از:

سن شروع قاعدگی و یائسگی :
در دوران باروری خانم ها هورمون استروژن موجب تقسیم وتکثیر بافت غددی پستان و افزایش ریسک سرطان پستان می گردد، در نتیجه تماس طولانی مدت با هورمون استروژن نظیر آنچه که قاعدگی زودرس ویا یائسگی دیررس اتفاق می افتد شانس ابتلا به سرطان سینه زیادتر می شود. این حالت در شروع قاعدگی قبل از سن 11 سالگی ویا یائسگی بعد از سن 55 سالگی دیده می شود.

حاملگی و شیر دادن :
خانم هایی که سابقه حاملگی نداشته اند در مقایسه با خانم هایی که سابقه حاملگی های متعدد دارند در معرض خطر بیشتری برای ابتلاء به سرطان پستان قرار دارند.سن اولین حاملگی هم اهمیت دارد. اولین حاملگی بعد از سن 30 سالگی نیز یک ریسک فاکتور به شمار می رود.

هورمون درمانی :با بالا رفتن سن بافت غددی پستان رفته رفته با بافت چربی جایگزین می گردد. درمان با استروژن جایگزین موجب آهسته یا معکوس شدن روند فوق می گردد.مطالعات گسترده نشان می دهد که استفاده طولانی مدت (حدود پنج سال )از ترکیب استروژن- پروژسترون در خانم های 50-  79 موجب افزایش ریسک سرطان پستان وهمچنین افزایش ریسک سکته قلبی ومغزی ولخته شدن خون در پا ها می گردد.

چاقی :پس از یائسگی خانم های چاق در مقایسه خانم های لاغر در معرض خطر بیشتری برای ابتلاء به سرطان پستان قرار دارند.

الکل: مصرف الکل در خانم ها موجب افزایش ریسک سرطان سینه می گردد.چنین تصور می گردد که مصرف الکل موجب افزایش سطح استروژن خون می گردد.هر چه مصرف الکل شدیدتر باشد شانس ابتلاء نیز افزایش می یابد.شواهدی در دست است که نشان می دهد در خانم های الکلی مصرف مکمل هایی مثل اسید فولیک و مولتی ویتامین وهمچنین سبزیجات پهن برگ  می تواند ریسک ابتلاء به سرطان پستان را کاهش دهد .

سابقه قبلی سرطان :خانم هایی که سابقه قبلی ابتلاء به سرطان هایی همچون سرطان اندومتر،تخمدان و روده بزرگ دارند،در معرض خطر بیشتری برای ابتلاء به سرطان پستان می باشند .

سایر عوامل خطرزا: چندین ریسک فاکتور نیز وجود دارند که علت خاصی برای آنها شناخته نشده است . به عنوان مثال خانم هایی که از طبقات بالای جامعه هستند در مقایسه با خانم های فقیرتر در معرض خطر بیشتری برای ابتلاء به سرطان سینه قرار دارند .بعضی از مطالعات کار در شیفت شب را با سرطان پستان مرتبط دانسته اند .عواملی همچون نژاد ورنگ پوست نیز جز ریسک فاکتور های سرطان پستان به شمار می روند .به عنوان مثال خانم های سیاه پوست در مقایسه با خانم های آسیایی شانس بیشتری برای ابتلاء به سرطان سینه قبل از سن 40 سالگی دارند در حالیکه خانم های سفید پوست در مقایسه با خانم های آسیایی از ریسک بیشتری برای ابتلاء به سرطان پستان از سن 40 سالگی به بعد برخوردار هستند.

کاهش ریسک : چندین عامل می تواند ریسک ابتلاء به سرطان سینه را کاهش دهد ، به عنوان مثال :

برداشتن تخمدان ها : برداشتن تخمدان ها قبل از سن 35 سالگی  می تواند ریسک ابتلاء به سرطان پستان را کاهش دهد.اما برداشتن تخمدان ها در سنین پایین می تواند خطر ابتلاء به بیماری قلبی وپوکی استخوان را افزایش دهد ، به همین جهت برداشتن تخمدان در خانم های عادی توصیه نمی شود ولی در مورد خانم های حامل  این روش می تواند قابل توصیه باشد.BRCA1- BRCA2

تغییر سبک زندگی : عدم استفاده از هورمون استروژن بعد از یائسگی،بارداری در سنین پاییین تر، شیر دادن حداقل  به مدت 12 ماه ، کاهش وزن بعد از یائسگی و عدم مصرف الکل از جمله عواملی هستند که موجب کاهش ریسک سرطان پستان می گردد.

دارودرمانی : استفاده از تاموکسیفن و رالوکسیفن به مدت 5 سال در خانم های که از ریسک بالاتری برخوردار هستند می تواند به میزان 50% خطر ابتلاء به سرطان پستان را کاهش دهد.

کشف زودرس: در مورد خانم های پر خطر ، معاینات ادواری و ماموگرافی های منظم می تواند ریسک مرگ در اثر سرطان سینه را کاهش دهد .

مطالب داغ امروز :

چگونه بعد از زایمان وزن خود را کاهش دهیم

شاید فکر کنید کمتر غذا خوردن کمکتان می کند سریعتر وزن کم کنید، اما متاسفانه …

روش های درمان سرطان پستان

انواع درمان استاندارد مورد استفاده در سرطان پستان عبارتند از: 1)عمل جراحي 2) راديو تراپي …