پزشکان بدون مرز درمان
خانه / مشروح اخبار / ریفلاکس معده به مری چيست؟
مجله پزشکی

ریفلاکس معده به مری چيست؟

بیماری ریفلاکس معده به مری (GERD) هنگامی رخ می‌دهد که عضله انتهای مری به طور کامل دهانه آن را نمی‌بندد، و در نتیجه محتویات تحریک‌کننده معده به داخل مری نشت می‌کنند. علائم این بیماری شامل سوزش سر دل و ترش کردن است.اگر شما این علائم بیماری را بیش از دو هفته داشته باشید، ممکن است به ریفلاکس یا GERD مبتلا باشید.

برخی داروها ممکن است به تخفیف علائم این بیماری کمک کنند.به کار بستن این توصیه‌ها هم ممکن است به کنترل علائم کمک کند:

از غذاهایی که ممکن است باعث سوزش سردل شوند، مانند غذاهای چرب، ادویه‌دار یا اسیدی پرهیز کنید
سعی کنیدوعده‌های غذایی‌تان کوچک باشد
از خوردن غذا درست پیش از خواب خودداری کنید و حداقل 3 ساعت قبل از خواب چیزی نخورید
موقع خوابیدن زیر سر خود را 10 تا 12 سانتیمتر بالاتر ببرید
لباس‌های گشاد بپوشید
بعد از خوردن غذا، در وضعیت زانو در بغل ننشینید
وزن بدن‌تان را متعادل نگه دارید
رژیم غذایی خود را تغییر دهید و ترجیحا از غذاهای که دیر هضم هستند بپرهیزید
نوشیدنی های گازدار را کاملا از رژیم غذایی حذف کنید
از دراز کشیدن بعد از خوردن غذا پرهیز کنید

سوزش‌ سر دل‌

شرح بيماري
سوزش‌ سر دل‌ عبارت‌ است‌ از احساس‌ ناراحتي‌ در قسمت‌ فوقاني‌ دستگاه‌ گوارش‌. سوزش‌ سر دل‌ (كه‌ با نام‌ برگشت‌ محتويات‌ معده‌ به‌ مري‌ نيز شناخته‌ مي‌شود) يك‌ علامت‌ است‌ و نه‌ يك‌ بيماري‌. اين‌ مشكل‌ ربطي‌ به‌ قلب‌ ندارد. سوزش‌ سر دل‌ مي‌تواند در هر سني‌ رخ‌ دهد، اما در افراد بالاي‌ 60 سال‌ شايع‌تر است‌. علايم‌ آن‌ غالباً با حمله‌ قلبي‌ اشتباه‌ گرفته‌ مي‌شوند.

علايم‌ شايع‌
آروغ‌ زدن‌ يا برگشت‌ مختصر محتويات‌ معده‌ به‌ دهان‌، كه‌ باعث‌ ترش‌ كردن‌ مي‌شود. احساس‌ سنگيني‌، سوزش‌، يا ناراحتي‌ در قفسه‌ سينه‌ ، مشكل‌ در بلع‌ ، درد خفيف‌ يا احساس‌ نفخ‌ ،ندرتاً استفراغ‌

علل‌
سوزش‌ سر دل‌ همانطور كه‌ گفته‌ شد ربطي‌ به‌ قلب‌ ندارد. اين‌ حالت‌ به‌ دليل‌ برگشت‌ اسيد از معده‌ به‌ مري‌ رخ‌ مي‌دهد. عضلاتي‌ كه‌ قسمت‌ بالايي‌ معده‌ را مي‌بندند شل‌ مي‌شوند و به‌ اين‌ ترتيب‌، مقداري‌ از محتويات‌ معده‌ وارد مري‌ شده‌ و پوشش‌ مخاطي‌ آن‌ را آزرده‌ مي‌سازد.

عوامل‌ افزايش‌ دهنده‌ خطر

فتق‌ معده‌ (قسمتي‌ از معده‌ به‌ درون‌ قفسه‌ سينه‌ مي‌رود)
زخم‌ مري‌
استرس‌
رژيم‌ غذايي‌ نامناسب‌؛ پرخوري‌
چاقي‌
سيگار كشيدن‌
مصرف‌ الكل‌
مصرف‌ داروهايي‌ مثل‌ آسپيرين‌، داروهاي‌ مورد استفاده‌ در آرتريت‌ (التهاب‌ مفصل‌)، يا كورتيزول‌

پيشگيري‌
سيگار نكشيد، الكل‌ ننوشيد و پرخوري‌ نكنيد. مقدار چربي‌ها، غذاهاي‌ سرخ‌ شده‌، ادويه‌جات‌، قهوه‌، چاي‌، و رب‌ گوجه‌ فرنگي‌ را در رژيم‌ غذايي‌ خود كم‌ كنيد. بلافاصله‌ پس‌ از غذاخوردن‌ خم‌ نشويد، دراز نكشيد، يا ورزش‌ نكنيد. لباس‌ تنگ‌ نپوشيد. زير سرخود را به‌ هنگام‌ خوابيدن‌ بالا ببريد يا پايه‌هاي‌ سر تخت‌ را حدود 15-10 سانتي‌متر بالا آوريد. اگر اضافه‌ وزن‌ داريد، وزن‌ خود را كم‌ كنيد.

عواقب‌ مورد انتظار
علايم‌ را مي‌توان‌ با درمان‌ كنترل‌ نمود، اما عود اين‌ حالت‌ شايع‌ است‌.

عوارض‌ احتمالي‌
معمولاً انتظار نمي‌رود عارضه‌اي‌ رخ‌ دهد. سوزش‌ سر دل‌ كه‌ به‌طور مكرر و به‌ مدت‌ طولاني‌ رخ‌ دهد ممكن‌ است‌ نشاندهنده‌ ساير بيماري‌ها مثل‌ زخم‌ معده‌ يا دوازدهه‌ باشد. اسيد معده‌ ممكن‌ است‌ به‌ مري‌ آسيب‌ وارد كند.

درمان‌ : اصول‌ كلي‌
سوزش‌ سر دل‌ معمولاً در عرض‌ حدول‌ يك‌ ساعت‌ پس‌ از خوردن‌ غذا آغاز مي‌شود و ممكن‌ است‌ تا چندين‌ ساعت‌ ادامه‌ داشته‌ باشد. معمولاً نيازي‌ به‌ مراقبت‌ پزشكي‌ نيست‌. خوردن‌ ضد اسيد به‌ هنگام‌ بروز سوزش‌ سر دل‌ و رعايت‌ نكات‌ پيشگيري‌ قاعدتاً باعث‌ كنترل‌ علايم‌ مي‌شوند.

داروها
براي‌ ناراحتي‌ خفيف‌ مي‌توان‌ از شربت‌ معده‌ (ضد اسيد) استفاده‌ كرد. شربت‌ معده‌ روي‌ مخاط‌ مري‌ را مي‌پوشاند و اسيد معده‌ را خنثي‌ مي‌سازد. دوز معمول‌ عبارت‌ است‌ از يك‌ قاشق‌ غذاخوري‌ يك‌ ساعت‌ پس‌ از هر وعده‌ غذايي‌ و نيز قبل‌ از خواب‌. فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري با تخفيف‌ علايم‌، كارهاي‌ روزمره‌ خود را از سر گيريد.

رژيم‌ غذايي‌
از غذاها و نوشيدني‌هايي‌ كه‌ باعث‌ ترشح‌ زياد اسيد مي‌شوند پرهيز كنيد، از جمله‌ غذاهاي‌ پر ادويه‌، قهوه‌، آب‌ ميوه‌ ترش‌، يا الكل‌. خوردن‌ شكلات‌ بايد كنار گذاشته‌ شود و مصرف‌ غذاهاي‌ چرب‌ نيز محدود شود. غذا را در وعده‌هاي‌ بيشتر و حجم‌ كمتر در هر وعده‌ ميل‌ كنيد.

درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟

اگر بلع‌ غذا مشكل‌تر شود.
اگر به‌ هنگام‌ سوزش‌ سر دل‌ خون‌ بالا آورده‌ شود.
اگر سوزش‌ سر دل‌ علي‌رغم‌ درمان‌هاي‌ خانگي‌ ادامه‌ يابد.
در صورتي‌ كه‌ علايم‌ زير همراه‌ سوزش‌ سر دل‌ وجود داشته‌ باشند، ممكن‌ است‌ واقعاً حمله‌ قلبي‌ رخ‌ داده‌ باشد.
بنابراين‌ كمك‌ اورژانس‌ بخواهيد: ـ تنگي‌ نفس‌ ـ تعريق‌ ـ درد در فك‌، گردن‌ و دست‌ ـ تهوع‌ يا استفراغ‌ ـ احساس‌ سرما و رطوبت‌

سوزش سر دل یا ترش کردن غذا

احساس سوزش در قسمت تحتانی قفسه سینه همراه با ترش كردن و احساس تلخی در دهان و گلو را “سوزش سر دل” می‌گویند.به این بیماری، “بازگشت اسید معده به مری” یا “رفلاکس معده” نیز گفته می‌شود.

سوزش سر دل می‌تواند بعد از خوردن یك غذای سنگین یا در هنگام خواب برای مدت چند دقیقه یا چند ساعت احساس شود.

علت این بیماری بسته نشدن دریچه ی بین مری و معده است؛ در نتیجه اسید معده به سمت مری برمی گردد، یعنی همان ” ترش کردن غذا” و این اسید، مری را تحریك می کند و سبب درد و سوزش سر دل می‌شود.

وقتی که غذا بلعیده می شود، از طریق مری پایین آمده و به سمت معده می رود. در محل ورود و خروج معده، ماهیچه‌های حلقوی وجود دارند که به آنها اصطلاحاً اسفنکتر(SPHINCTER) گفته می شود و به عنوان دریچه عمل می کنند. وقتی غذا به معده می رسد، دریچه یا اسفنکتر بالایی معده باز شده و اجازه می دهد که غذا وارد معده شود. سپس این دریچه بسته می شود تا غذا و شیره گوارشی در معده نگهداری شوند. اگر این اسفنکتر خراب شود یا نشتی داشته باشد، شیره گوارشی که حاوی اسید معده نیز می باشد، به سمت بالا رفته و وارد مری می گردد. البته برگشت اسید معده به مری ممكن است به دلیل افزایش اسید معده نیز باشد.

ترش کردن غذا وقتی ایجاد می شود که اسید معده به مری برگردد. این اسید، مری را تحریك می کند و سبب درد و سوزش سر دل می‌شود.
اگر سوزش سر دل زیاد طول بكشد ممكن است التهاب مخاط مری را به وجود آورد.در صورت پیشرفت التهاب مخاط مری، مری تنگ ‌شده و امكان دارد دچار خونریزی شود و بلع نیز با مشكل مواجه می شود.

سوزش سر دل می‌تواند نشانه‌ای از وجود زخم باشد.

توصیه های لازم برای جلوگیری از سوزش سردل:

– از دراز کشیدن بعد از خوردن غذا پرهیز کنید.

– بعد از خوردن غذا، در وضعیت زانو در بغل ننشینید.

– حداقل 3 ساعت قبل از خواب چیزی نخورید.

ـ موقع خوابیدن زیر سر خود را 10 تا 12 سانتیمتر بالاتر ببرید.

– موقع خوابیدن به پهلوی راست و کمی خمیده بخوابید.

– تعداد دفعات وعده ی غذا را زیاد و حجم آن را کم کنید تا معده تان زیاد پُر نشود.

– در طی روز زیاد دولا و راست نشوید.

ـ اگر اضافه وزن دارید، وزنتان را كم كنید.

ـ از پُرخوری پرهیز كنید.

– باید از خوردن وعده های غذایی خیلی سنگین و چرب بپرهیزید.

– سعی کنید همراه وعده های غذایی آب نخورید.

ـ از خوردن غذاهای اسیدی مثل انواع گوشت،حبوبات و تخم مرغ پرهیز کنید، زیرا ترشح اسید معده را بسیار افزایش می دهند.

– مصرف میوه های ترش و اسیدی مثل انواع آلو و گوجه ، غذاهای تند(ادویه دار) و نوشابه های گازدار را کاهش دهید.

– موادی مثل نعنا، قهوه ، شکلات و الکل را مصرف نکنید.

– اگرزخم یا التهاب معده دارید، از خوردن میوه ی خام پرهیز کنید.

– لباس‌های تنگ نپوشید و كمربندتان را محكم نبندید.

– اگر سیگاری هستید، سیگار كشیدن را ترك كنید.

– درمان این بیماری اغلب با خوردن آنتی‌ اسیدها بهبود می‌یابد. داروهای آنتی اسید، اسید موجود در معده را خنثی می‌كنند. سعی كنید آنتی اسیدی مصرف كنید كه هم «هیدروكسید منیزیم» و هم «هیدروكسید آلومینیوم» داشته باشد.

اگر تغییر سبك زندگی و مصرف آنتی اسید در بهبود علائم شما كمكی نكرد، به پزشك مراجعه كنید تا داروی دیگر یا یك سری آزمایش برای شما تجویز كند. این آزمایشات شامل عكس برداری از قفسه سینه برای بررسی وجود زخم، ارزیابی وضعیت اسید داخل مری، آندوسكوپی مری و پیدا كردن باكتری مولد زخم است.

پایگاه اطلاع رسانی پزشکان شفا

مطالب داغ امروز :

تقویت سیستم گوارشی

برخی مواد غذایی علاوه بر تقویت سیستم گوارشی، به سهولت هضم غذا کمک می کنند. …

علائم کودک بيش فعال

داشتن ۶ علامت يا بيشتر از علائم اختلال كم توجهي يا بيش فعالي كه بايد …