خونریزی دستگاه گوارش

بهمن ۲۴, ۱۳۸۹ توسط :   موضوع : مشروح اخبار, جهان پزشكي

 

خونریزی های دستگاه گوارش که معمولاموجب نگرانی و وحشت افراد می شوند، به دلایل مختلفی بروز می کنند.

بنابراین نکته مهم تشخیص صحیح علت خونریزی است تا درمان مناسب نیز انجام پذیرد.

دکتر اکرم پورشمس، فوق تخصص بیماری های گوارش و کبد در این باره به جام جم می گوید: «خونریزی های دستگاه گوارش معمولا به صورت استفراغ خونی و شایع تر از آن، دفع مدفوع سیاه رنگ و نسبتاً شل (ملنا)، دفع خون از مقعد که به صورت خون روشن یا رگه های خون دیده می شود، خود را نشان می دهد.

البته حالتی دیگر نیز وجود دارد که خود بیمار ممکن است علائم را مشاهده نکرده و فقط به صورت کم خونی ظهور کند.»

وی تاکید می کند: «بیماران باید توجه داشته باشند یبوست معمولابا تیره شدن رنگ مدفوع همراه است، ولی خونریزی های دستگاه گوارش به صورت مدفوع کاملا سیاه و شل نمایان می شود.

همچنین در شرایطی که خونریزی تنها با کم خونی و علائمی همچون تنگی نفس و کمبود انرژی بروز کند، با مراجعه به پزشک و انجام آزمایشات لازم، باید نوع کم خونی مشخص شده و در صورت نیاز بررسی های دستگاه گوارش نیز انجام شود.»

به گفته وی هر بیماری که استفراغ خونی یا اسهال سیاه و شل داشته باشد یا به هرشکلی خون از مقعد دفع کند، باید برای بررسی های دستگاه گوارش به پزشک مراجعه کند تا علت خونریزی مشخص شود. وی تاکید می کند بررسی و علت شناسی کم خونی و خونریزی، مهم ترین کاری است که باید مورد توجه باشد.

علل خونریزی ها

دکتر پورشمس، دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران ادامه می دهد: «درمان، وابسته به علت خونریزی است. در نتیجه ابتدا باید علت مشخص شود. زخم ها معمولاشایع ترین دلیل خونریزی های معده و دوازدهه هستند که به صورت استفراغ خونی یا ملنا ظاهر می شوند. در بعضی موارد نیز زخم ها مربوط به میکروب هلیکوباکتر هستند.»

این پزشک فوق تخصص یادآور می شود: «البته زخم های وابسته به هلیکوباکتر روز به روز در حال کاهش بوده و زخم های مرتبط با مصرف داروها بخصوص داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مثل بروفن و دیکلوفناک و مصرف آسپرین مشاهده می شوند. درصد کمی از موارد خونریزی نیز می تواند نشانه ای از وجود تومورها باشد.

علاوه بر این موارد پیدایش واریس های معده و مری نیز می توانند علت دیگری برای خونریزی ها باشند که اقدامات خاص خود را نیاز دارند.»

دکتر پورشمس ادامه می دهد: «مواقعی که خونریزی ها، رگه های خونی، اسهال خونی یا دفع خون همراه با بلغم از طریق مقعد وجود داشته باشند، باید برای تشخیص مواردی مانند هموروئید، شقاق، پولیپ ها، التهابات، زخم ها یا بندرت تومورها بررسی های لازم انجام شود.» بنابراین طیفی از درمان ها وابسته به تشخیص های مختلف وجود دارد که با معاینات و آزمایشات لازم شروع می شوند.

پیشگیری

این دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران می افزاید: «اغلب مردم کشور ما میکروب هلیکوباکتر را در دوران بچگی می گیرند.

به عنوان مثال غذا خوردن با قاشق مشترک یا استفاده از یک لیوان مشترک با کودک می تواند دلیلی برای این مشکل باشد چون ورود میکروب هلیکوباکتر از طریق دهان و عدم رعایت بهداشت هنگام خوراک است.

بنابراین با رعایت بهداشت هنگام آب و غذا خوردن باید از بروز مشکلات پیشگیری کنیم. وی تصریح می کند: «خوشبختانه در ۹۰درصد موارد هلیکوباکتر منجر به ایجاد زخم نمی شود.

اگرچه نوع هلیکوباکتر و واکنش بدن خود فرد نیز در میزان تاثیر این میکروب موثر است. رژیم غذایی نیز در کنار رعایت بهداشت مورد مهم دیگری است.

به عنوان مثال هرگونه غذایی که آمیخته به نمک باشد مانند خیارشور و همچنین ترشی ها، غذا و آب آلوده به نیترات و مواد نگهدارنده طولانی مدت، مصرف سیگار و غذا خوردن تند و باشتاب می تواند در بروز این مشکل موثر باشد.»

این فوق تخصص بیماری های گوارش می افزاید: «برعکس، خوردن میوه و سبزی به مقدار کافی در طول روز عاملی موثر برای پیشگیری از ایجاد عوارض است.

البته شاید تصور کنید از نظر مالی و وقت کمی که در زندگی معمول با آن مواجه هستیم، خوردن این مقدار میوه و سبزی کاری ناممکن یا سخت باشد. اما به شیوه هایی ساده می توان در زندگی معمول این کار را انجام داد.

مثلا بهتر است فرد هنگام صبحانه به جای قند، خرما بخورد. یا مثلا میان وعده ها را از سبزی ها انتخاب کند یا همراه با غذا سالاد میل کند.»

سرطان روده بزرگ

دکتر پورشمس بر پیشگیری از سرطان روده بزرگ نیز تاکید کرده و می گوید: «سرطان روده بزرگ از معدود سرطان های قابل پیشگیری است و به همین دلیل باید با بررسی های لازم از بروز آن جلوگیری کرد.

به همین دلیل توصیه می شود در افراد عادی که هیچ علامت و سابقه بیماری روده ندارند، همه افراد از سن ۵۰ سالگی کلونوسکوپی را هر ده سال یکبار انجام دهند.

در ضمن ورزش و غذای سالمی که چرب نباشد و کنترل وزن نیز برای پیشگیری موثر است.» این استاد دانشگاه درباره پیشگیری از بیماری های شقاق و هموروئید توضیح می دهد: «این مشکلات معمولابه علت یبوست ایجاد می شوند. بنابراین باید دلیل یبوست مشخص شده و کنترل شود.»

به گفته وی بهترین شیوه برای پیشگیری از چنین مشکلاتی ورزش منظم و تغذیه مناسب است.

دکتر پورشمس می افزاید: «بیماری های التهابی روده بزرگ نیز موردی متفاوت هستند. علت بیماری های التهابی روده که کولیت اولسروز و کرون نیز در این زیرگروه قرار دارد، شرایط خاص میکروبی یا غذایی نیست بلکه تقریبا یک بیماری شبه خودایمنی است.

اما مهم ترین علت بروز، عدم کنترل و شعله ور شدن بیماری، مسائل ذهنی و روانی است. به این معنی که انواع استرس و نگرانی ها می توانند این بیماری را شعله ور کنند.» به گفته وی مردم چندان به تاثیرات ذهنی در بروز بیماری ها اعتقاد و آگاهی نداشته و در نتیجه این جریان را انکار می کنند.

در مجموع باید دقت داشته باشیم برای کنترل و پیشگیری این نوع بیماری ها باید ورزش منظم و رعایت بهداشت تغذیه و رفتار را در زندگی خود جای دهیم.
jamejamonline

  • مجله اطلاعات پزشکی



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar