پزشکان بدون مرز درمان
خبر فوری
خانه / مشروح اخبار / درمان یبوست كودكان و شیرخواران
مجله پزشکی

درمان یبوست كودكان و شیرخواران

یبوست، مشكلی آزاردهنده است كه كودكان و حتی شیرخواران را هم درگیر می كند. در حقیقت می توان گفت یبوست یكی از شایع ترین علل مراجعه به مطب های فوق تخصص گوارش كودكان است.

دكتر الهام طلاچیان، فوق تخصص گوارش كودكان در این باره به «جام جم» می گوید: «به زبان ساده یبوست به دفع مدفوع سفت و دردناك می گویند كه با ناراحتی همراه است.

البته در بسیاری مواقع به اشتباه الگوی طبیعی دفع را به حساب یبوست می گذارند یا بر خلاف آن، كودك یبوست دارد ولی بموقع تشخیص داده نمی شود.»

وی با اشاره به الگوهای متفاوت دفع در كودكان توضیح می دهد: «در نوزادان، ممكن است پس از هر بار تغذیه با شیر مادر دفع وجود داشته باشد یا حتی دفع به فواصل ۷ روز یك بار انجام شود، ولی نرم و بدون هرگونه درد و ناراحتی.

بنابراین، حتی این الگوی دفع هم یبوست تلقی نمی شود.»

دكتر طلاچیان می افزاید: «سن شروع تغذیه با غذاهای كمكی، سن شایع بروز یبوست است. بعد از شروع غذای كمكی، بعد از رفتن به مهدكودك، بعد از این كه كودك از شیر مادر گرفته می شود و زمانی كه به مدرسه می رود همگی زمان هایی هستند كه یبوست های عملكردی كه هیچ مشكل زمینه ای ندارند، به تدریج خود را نشان می دهد.»

وی می گوید: «بیشتر از ۹۰ درصد یبوست هایی كه پس از ماه های اول زندگی دیده می شود، معمولا ناشی از مشكلی زمینه ای نیستند؛ اما بر خلاف آن، یبوست در دوران نوزادی یا ماه های اول تولد، حتما به بررسی تشخیصی نیاز دارد.»

علائم یبوست

دكتر طلاچیان در مورد نشانه های یبوست توضیح می دهد: «یبوست ممكن است موجب بروز دردهای شكمی، بی اشتهایی و بی قراری كودك شود. در شرایطی هم ممكن است كودك به دلیل دردناك بودن دفع، جلوی آن را بگیرد.

مثلا، ممكن است شیرخوار پایش را سیخ كرده و به خودش فشار بیاورد یا در سنین بالاتر، نوك پا راه برود و به خودش فشار بیاورد تا جلوی دفع را بگیرد.»

وی می افزاید: «اگر والدین متوجه چنین شرایطی نشوند، آب مدفوع جذب شده و یبوست تشدید می شود؛ در نتیجه، دفع بعدی دردناك تر خواهد بود. بنابراین نكته مهم این است كه این چرخه معیوب را متوقف كنیم.»

این عضو هیات علمی دانشگاه تهران ادامه می دهد: «وجود رگه خون در مدفوع كه حتی گاهی به صورت حجم خون قابل ملاحظه ای روی مدفوع می چكد، نیز دیگر مشكلی است كه می تواند موجب نگرانی والدین شود.

یبوست همچنین می تواند باعث بی اختیاری مدفوع و كثیف شدن لباس زیر كودك شود. در حقیقت، مدفوع تازه از كنار توده مدفوعی كه به علت یبوست در روده تشكیل شده، نشت كرده و منجر به چنین حالتی می شود.

متأسفانه، در چنین شرایطی والدین تصور می كنند این مشكل به دلیل تنبلی و بازیگوشی كودك است، در حالی كه او اصلا نسبت به این موضوع آگاه نیست.»

وی به والدین توصیه می كند در صورت بروز چنین مشكلی كودك را به هیچ وجه دعوا نكنند و او را مورد تنبیه قرار ندهند.

درمان یبوست

دكتر طلاچیان می گوید: «در مراحل اولیه بهتر است میزان مایعات مصرفی و فیبر رژیم غذایی افزایش یابد.

همچنین، در صورتی كه تغذیه تكمیلی كودك شروع شده، می توانیم از آلو، كدو سبز و كدو حلوایی نیز در برنامه غذایی او استفاده كنیم؛ اما در مراحل بعدی ممكن است نیاز باشد از داروهایی خاص استفاده شود؛ البته این داروها معمولا بی ضرر هستند، اما باید حتماً تحت نظر پزشك مصرف شوند.

در موارد خیلی شدید نیز نیاز است، درمان سنگینی انجام شده و تخلیه روده صورت گیرد.»این پزشك فوق تخصص باز هم تأكید می كند، مهم ترین اصل آموزش و آگاهی والدین است. آنها باید بدانند یبوست مشكل نگران كننده ای نیست، ولی به زمان كافی برای درمان نیاز دارد.

وی می افزاید: «یكی از شایع ترین علل شكست درمان، قطع ناگهانی دارو است؛ به این معنی كه والدین پس از بهبود یبوست، دارو را قطع كرده و دیگر مراجعه نمی كنند؛ البته هنگامی كه دارو را كم می كنیم، انتخاب رژیم غذایی مناسب اهمیت ویژه ای می یابد.

همچنین معمولا توصیه می كنیم كه كودكان، ۱۰ دقیقه بعد از وعده های غذایی چه دفع داشته باشند و چه نداشته باشند، ۵ دقیقه روی لگن یا توالت بنشینند تا كم كم الگوی دفع مجدد برقرار شود.»

چنانچه یبوست درمان نشود مزمن شده و با پیشرفت آن دوره درمان هم مشكل و طولانی خواهد شد.

به بچه ها شیر بدهید اما در حد تعادل

دكتر طلاچیان با تأكید بر این نكته كه مصرف بی رویه شیر می تواند سبب بروز یبوست شود، توضیح می دهد: «كودكانی كه پس از ۲ سالگی مقادیر زیادی شیر در روز مصرف می كنند، مستعد ابتلا به یبوست هستند.

بنابراین، بعد از ۲ سالگی توصیه می شود بیش از ۴۵۰ میلی لیتر شیر در روز مصرف نشود. مصرف زیاد شیر همچنین، می تواند كم خونی فقرآهن نیز ایجاد كند.

با وجود این حذف كامل شیر از رژیم غذایی كودكان مبتلا به یبوست نیز صحیح نیست، بلكه باید در حد تعادل استفاده شود. در این میان، یكی از مهم ترین زمان های شروع یبوست، زمان قطع شیر مادر و شروع شیر خشك یا شیر پاستوریزه است.»
jamejamonline

مطالب داغ امروز :

اگر می خواهید سرما نخورید …

سرماخوردگی یک عفونت ویروسی مسری است که راه های تنفسی فوقانی را آلوده نموده و …

پودر گوجه‌ فرنگی

پودر گوجه‌فرنگی کاربرد فراوانی در صنعت غذایی و تولید دارد. برای تهیه پودر گوجه فرنگی، …