آشنایی با انواع لک‌های پوستی

پوست بدن به ویژه در ناحیه صورت و دست ها از اعضای مهم بدن است که از میزان حساسیت بالایی برخوردار بوده و به لحاظ درونی و بیرونی آسیب پذیر است. مشکلات عصبی و تنش های روحی، تغذیه، بیماری های داخلی به ویژه ناراحتی های گوارشی، نور مستقیم آفتاب، سرما و گرمای شدید هوا، بارداری و پیری تاثیرات مستقیمی بر تغییر رنگ پوست و ایجاد لک یا کک ومک و نازیبایی پوست دارد و موجب پیدایش لک در ابعاد و رنگ های مختلفی بر سطح آن می شود.
لک های پوستی عبارتند از نقاط یا لکه های تیره تر از پوست که معمولاً به سه رنگ قهوه ای روشن یا تیره و یا مایل به خاکستری و حتی سیاه رنگ روی پوست ایجاد می شوند. بیشتر لک ها در معرض نور آفتاب در قسمت هایی مثل صورت، گردن، ساعد و پشت دست ها ایجاد می شوند. لک انواع مختلفی دارد که شامل کک و مک لنتیگو، انواع خال ها، لک های حاملگی، لک های ناشی از آفتاب، لک های ایجاد شده به دنبال ضایعات پوستی یا هر نوع التهاب پوستی، لک های پیری و نهایتاً سرطان های پوستی می شود اغلب سرطان های پوست در ابتدا به صورت لک نمایان می شوند.
• کک و مک چیست؟
لکه های کوچک یک تا سه میلی متری گرد یا بیضی شکل و یا حتی با حدود نامشخص هستند که به رنگ قهوه ای روشن و تیره در پوست ایجاد می شوند.
معمولاً در مناطقی از پوست که در معرض نور آفتاب قرار می گیرد، مثل صورت، پشت دست ها، ساعد، گردن و سینه به وجود می آید. کک و مک در هر سنی ممکن است ایجاد شود ولی بیشتر در سنین بچگی و جوانی در افراد با پوست روشن خصوصاً اگر موهای قرمز داشته باشند، بروز می کند. در فصل بهار و تابستان کک و مک بروز پیدا می کند و یا اگر فرد به آن مبتلا باشد، پررنگ تر می شود و در ماه های زمستان از بین رفته یا رنگ آنها روشن تر می شود. کک و مک به علت فعال شدن سلول های رنگدانه ای پوست در معرض نور ایجاد می شود و به همین دلیل، افراد مستعد باید پوشش کافی در مقابل نور آفتاب داشته باشند و به طور مرتب از کرم های ضدآفتاب و کلاه استفاده کنند. کک و مک معمولاً درمان نمی شود و نیازی به درمان ندارد. ولی قرار نگرفتن در معرض نور آفتاب و استفاده از کرم ضدآفتاب جهت پیشگیری از تشدید آن کافی است.

 به طور کلی در مورد افرادی که از این بابت رنج می برند می توان راه های مختلفی برای درمان ارائه داد که از جمله کرم های رنگ بر، Peeling و لیزر است. با این حال کک و مک با هر روشی که کم رنگ یا بی رنگ شود، به محض قرار گرفتن شخص در معرض نور آفتاب و نداشتن پوشش کافی جهت محافظت از نور خورشید، دوباره عود می کند.
برخی از لک ها نیز به دلیل بیماری های داخلی بروز می کنند که در این گونه موارد ابتدا باید بیماری اصلی را شناسایی و درمان کرد و بعد با قطع داروها، به درمان لک ها پرداخت. در صورتی که لک ها بهبود پیدا نکنند به روش لک های حاملگی با تجویز کرم های مخصوص، ضایعات را از بین می بریم.
• لک های پیری
در اکثر افرادی که دارای پوست روشن هستند در سنین حدود شصت سالگی یا بالاتر، لکه های قهوه ای یکدست کوچک تا حدود یک سانتی متر و گاهی بزرگ تر روی صورت، پشت دست ها و مناطقی که در معرض تابش نور هستند، ایجاد می شود که در اصطلاح علمی به آن (Senile Lentigo) می گویند. البته این لک ها فقط خاص دوران پیری نیستند بلکه به دنبال آفتاب سوختگی های شدید در جوانان هم به وجود می آیند. در سنین بالا لک های مشابه لک پیری هم روی پوست به وجود می آیند که برجستگی مختصری دارند و روی سطح آنها زگیلی شکل است و گاهی اندازه آنها به چندین سانتی متر هم می رسد و رنگ آنها بین قهوه ای روشن تا تیره و حتی سیاه رنگ متغیر است.
این فرم لک ها را سبورئیک کراتوزیس می نامند که اگرچه ظاهر زیبایی ندارند ولی هیچ مشکلی ایجاد نمی کنند. فرم دیگر لک های پوستی «اکتینیک کراتوزیس» است. لک های قهوه ای به اندازه کوچک یا بزرگ که روی پوست و در مناطقی که در معرض نور قرار دارد، ایجاد می شوند.

رنگ این نوع لک ها قهوه ای کمرنگ تا پررنگ و در برخی نواحی قرمز است و موقع لمس، خشن هستند و ممکن است بعدها به سرطان پوست تبدیل شوند. نوعی سرطان پوستی هم هست که به صورت لک های قهوه ای ابتدا روی پوست ظاهر می شود.

پس جهت تشخیص این لک ها از یکدیگر باید به پزشک متخصص پوست مراجعه شود.برخی لک ها به راحتی با لیزر از بین می روند و بعد از درمان هیچ اثری از آنها روی پوست نمی ماند. مثل کک و مک ها و لک های پیری، سبورئیک کراتوزیس و… ولی برخی لک ها دارای این خصوصیت هستند که وقتی شخص در معرض تابش نور آفتاب قرار بگیرد دوباره برمی گردند مثل کک و مک که این نشان دهنده اثر موقت لیزر نیست. بلکه لیزر لک ها را از بین برده ولی تابش نور باعث عود آنها یا ایجاد لک های دیگر می شود.
مزیت لیزر بر روش های دیگر درمانی این است که

 ۱-سریع تر عمل می کند و زودتر فرد را به نتیجه دلخواه می رساند.

 ۲- بعد از لیزردرمانی، پوست سریع تر ترمیم می شود.

 ۳- به دنبال درمان، هیچ اثری روی پوست باقی نمی ماند و جای کک و مک ها یا لک ها مشخص نمی شود.

اما در مورد لک های حاملگی یا لک هایی که به دنبال ضایعات پوستی یا هر نوع التهاب روی پوست ایجاد می شوند، درمان با لیزر گاهی نتیجه بسیار خوب و گاهی نتیجه بدی می دهد و حتی ممکن است ضایعه لک بدتر شود.

پس در این گونه موارد بهتر است از درمان لیزری استفاده نشود و یا خیلی با احتیاط این کار را انجام دهند.

شمسی خسروی 
 
شرق

  • مجله اطلاعات پزشکی



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar