پزشکان بدون مرز درمان
خانه / مشروح اخبار / استعمال دخانيات بين دختران 15 تا 25 ساله افزايش يافته است
مجله پزشکی

استعمال دخانيات بين دختران 15 تا 25 ساله افزايش يافته است

ناقوس مرگ در زنان سيگاري

استفاده از سيگار و ديگر انواع دخانيات، ابتدا به صورت يك موضوع جذاب تلقي مي‌شد و به عنوان يك تفنن غربي وارد جامعه ما شد. ولي در فرهنگ ايراني مصرف دخانيات همواره يك رفتار مردانه تلقي مي‌شده به همين دليل هميشه از سوي جامعه، غير از بدي خود سيگار، مصرف آن توسط زنان زشتي مضاعفي را به دنبال داشت. اين حركت از ديد فرهنگ عامه زشت، قبيح و دور از شرع و عرف تلقي مي‌گرديد. به طوري كه در فيلم‌هاي ايراني، زناني كه شخصيت‌هاي منفي يا فاسد و درمانده داشتند، همواره سيگار مصرف مي‌كردند.
به‌تدريج سيگار كشيدن كه يك تفنن و نشانه‌اي از فرهنگ يا تجدد وارداتي توسط تحصيل‌كردگان فرنگ رفته بود، به صورت عادي و اعتيادي خطرناك در بين زنان و دختران نمود پيدا كرد. به گونه‌اي كه آمار تكان‌دهنده افزايش مرگ و مير و عوارض ناشي از سيگار در زنان، گواهي بر اين ادعاست. تعدادي از زنان در سايه‌ي زن‌سالاري و نزديك شدن به جامعه مردان، راهي جز خودنمايي توسط سيگار كشيدن ندارند. اين مساله به‌خصوص در بين زنان و دختراني كه وارد محيط‌هاي كاري و تحصيلي و دانشگاهي مي‌شوند، چشمگيرتر است. اكنون ما شاهد اين جريان و افزايش بي‌سابقه آمار در دختران دانشجوي سيگاري هستيم. اين مساله وقتي حساسيت خود را نشان مي‌دهد كه بدانيم مصرف دخانيات، شايع‌ترين علت قابل پيشگيري مرگ و مير در زنان مي‌باشد. ناقوس مرگ براي زنان معتاد به دخانيات، 14 سال زودتر به صدا درمي‌آيد، اگر مصرف سيگار در زنان و دختران جوان را با نگاهي متفاوت بررسي كنيم، مي‌بينيم كه اين سكانداران خانواده و اين مادران فردا، چگونه با مصرف دخانيات نه تنها خانواده، بلكه جامعه را نيز دچار مشكل مي‌كنند. افزايش استعمال دخانيات در ميان دختران جوان كه مادران فردا مي‌باشند، تهديدي جدي براي نسل آينده است. اين درحالي است كه سن استعمال دخانيات در دختران كاهش يافته و طبق آمار، مصرف سيگار و ديگر انواع دخانيات مانند قليان، در مكان‌هاي عمومي و پارك‌ها توسط دختران روندي رو به رشد دارد و با اين رشد روزافزون مصرف دخانيات از سوي زنان و دختران، در آينده‌ي نزديك با يك همه‌گيري سرطان ريه در زنان جوان روبه‌رو خواهيم شد. زيرا زنان سيگاري در برابر مردان سيگاري شانس ابتلاي بيشتري به سرطان ريه را دارند. آمار نشان داده كه سرطان ريه حتي بيش از سرطان سينه جان زنان را در معرض تهديد قرار مي‌دهد. از سوي ديگر زنان سيگاري بيشتر در معرض حملات قلبي، انواع سرطان‌ها و مشكلات دهان و ريه قرار دارند.
تقبيح سيگار در زنان، علاوه بر تاكيد روي مضرات بدني آن، به خاطر هنجارهاي اجتماعي و مشكلات فرهنگي ثانويه آن نيز جاي بحث دارد. زيرا واكنش مردم و انظار عمومي درباره سيگار كشيدن يك زن بسيار متفاوت با سيگار كشيدن يك مرد است. زناني كه در مجامع و اماكن عمومي به مصرف دخانيات مبادرت مي‌ورزند، هميشه مورد بدبيني و قضاوت‌هاي نادرست قرار مي‌گيرند، قضاوت مردم در مورد زنان و دختران سيگاري، در بسياري از موارد بسيار بي‌رحمانه و دور از انصاف است. به گونه‌اي كه عوارض درازمدت آن، شايد از عوارض جسمي و بدني مصرف سيگار بيشتر باشد.
75 درصد زنان سيگاري، از سيگارهاي به اصطلاح ملايم و فيلتر سفيد و 80 درصد آنها از سيگارهاي خارجي استفاده مي‌كنند. ظاهرا سفيدي فيلتر، اين برداشت را كه سيگار پاك و بدون ضرر است، در فرد ايجاد مي‌كند. اين موضوع نشان مي‌دهد شركت‌هاي دخاني بسيار زيركانه افراد را براي خريد محصولات خود فريب مي‌دهند. البته در اين مورد نقش فرد فريب‌خورده نيز بي‌تاثير نيست.
پديده سيگاركشي دختران و زنان جوان
استعمال دخانيات بين دختران 15 تا 25 ساله افزايش يافته است؛ به طوري كه 7/2 درصد آنها سيگاري‌اند و بر طبق آمار 5 درصد دختران دانشجوي دانشگاه‌هاي تهران مبادرت به مصرف دخانيات مي‌كنند.
دختراني كه پيش از ورود به دانشگاه و محيط‌هاي بيرون از منزل، از سوي خانواده تحت فشار و كنترل بوده‌اند، با ورود به محيطي باز و بزرگ‌تر از محيط رشد قبلي و به دست آوردن آزادي كه پيش از اين نداشته‌اند، سعي مي‌كنند متفاوت از گذشته زندگي كنند و به اصطلاح امروزي شوند و با مصرف دخانيات، خود را از اتهام امل بودن و طرد از طرف دوستان متجدد، محفوظ مي‌دارند.
رابطه‌ي سيگار و قلب در زنان
زنان سيگاري 6 برابر بيشتر از زنان سيگاري در معرض حمله قلبي قرار دارند. آثار منفي مصرف دخانيات در ميان زنان بسيار شايع‌تر و شديدتر است به طوري كه مصرف تعداد اندكي سيگار (كمتر از 4 عدد) در زنان، باعث 5 برابر شدن مرگ و مير به علت بيماري‌هاي قلبي مي‌گردد، اين مرگ و مير در مردان تا سه برابر گزارش شده است.
سيگار و قرص‌هاي ضدبارداري
مصرف همزمان قرص‌هاي ضدبارداري و سيگار شانس بروز سرطان را بيشتر مي‌كند. با آنكه شيوع سرطان ريه در مردان بيشتر است، ولي به دليل وجود هورمون‌هاي زنان، سيگار تغييرات زيادي روي سلول‌هاي زنان سيگاري ايجاد مي‌كند. اين شيوع در زنان سيگاري بيشتر از مردان سيگاري است.
اثر سيگار برروي مسائل هورموني زنان
مصرف سيگار باعث افزايش علائم و عوارض سندرم قبل از عادت ماهيانه مي‌گردد. اين بيماري 7تا 10 روز پيش از پريود شروع شده و با شروع پريود، خاتمه مي‌يابد. علائم و عوارض سندرم پيش‌ از پريود شامل سردرد، ورم بدن، افسردگي و اختلال خلقي و درد مي‌باشد.
مصرف دخانيات همچنين باعث تغيير در سير طبيعي قاعدگي مي‌گردد. در زنان سيگاري قاعدگي نامرتب، درد، غيرطبيعي بودن زمان قطع و يائسگي زودرس شايع‌تر است. اين مسائل به علت اثرات سيگار روي هورمون‌ها و نيز اختلال خون‌رساني در اعضا مي‌باشد. جالب اينكه با افزايش مصرف سيگار، زمان فرا رسيدن يائسگي زودرس، جلو مي‌افتد.
سيگار و مفاصل و استخوان‌ها
زنان سيگاري در معرض شكستگي مفصل ران و پا قرار داشته و نيز به شدت در معرض خطر روماتيسم مفصلي قرار دارند.
سيگار و بارداري
زنان اغلب طي دوران بارداري، سيگار خود را ترك مي‌كنند ولي اكثر آنها (حدود 70 درصد) بعد از يك سال، دوباره شروع مي‌كنند.
زنان سيگاري بيشتر از زنان غيرسيگاري در معرض خطر سقط خودبخود، زايمان زودرس، مرده‌زايي، حاملگي خارج رحمي و مشكلات خاص دوران بارداري به ويژه مسموميت بارداري هستند.
كشيدن سيگار، عبور تخمك‌ها از راه مجراي فالوپ از تخمدان به رحم را مشكل‌تر مي‌كند. اين موضوع به دليل كاهش حركت مژك‌ها مي‌باشد كه در نتيجه شانس باردار شدن كمتر مي‌شود.
در مادران سيگاري بعد از هر بار سيگار كشيدن، ضربان قلب جنين بالا مي‌رود. اين مساله احتمالا به دليل اثرات نيكوتين روي جنين و نيز كاهش اكسيژن خوني كه از طريق بند ناف وارد بدن جنين مي‌شود، صورت مي‌گيرد كه باعث فشار به قلب جنين شده و در درازمدت با تداوم مصرف سيگار توسط مادر منجر به بزرگي قلب جنين و اختلال در اعصاب تنظيم‌كننده‌ي جريان خون مي‌گردد.
در خانم‌هاي سيگاري، زايمان زودرس و عقب‌افتادگي ذهني كودك بيشتر از موارد مشابه در زنان غيرسيگاري مي‌باشد. نيكوتين به عنوان يك ماده سمي روي ارگانيسم‌هاي مادر و در نتيجه جنين، اثر نامطلوبي دارد. گاها ممكن است اين عوارض تا دوران بلوغ مخفي بمانند و پس از آن علائم بيماري آشكار شود. مصرف دخانيات در دوران بارداري منجر به كم‌خوني نوزاد گشته و نيز خطر ابتلا به ديابت را در نوزادان افزايش مي‌دهد به گونه‌اي كه اين ريسك تا چهار برابر افزايش مي‌يابد. اين افزايش خطر ابتلا شايد به دليل مقاومت به انسولين ناشي از سوء‌تغذيه باشد.
واقعيتي ديگر:
يكي از مسائلي كه باعث تشديد وخامت عوارض در زنان سيگاري مي‌شود، پنهان‌كاري اكثر خانم‌ها در مصرف سيگار است. به اين ترتيب اولا به علت عدم آگاهي پزشك در تجويز دارو، گاها داروهاي نامتناسب با سيگار مانند داروهاي هورموني تجويز مي‌گردد و نيز به علت عدم پيگيري‌هاي دوره‌اي لازم، تشديد وخامت عوارض را سبب مي‌شود. از طرفي تند و سريع و با عجله سيگار كشيدن باعث داغ‌تر شدن مركز سيگار و افزايش آزاد شدن مواد شيميايي و گازهاي سمي ناشي از سيگار مي‌گردد كه به وخامت اوضاع دامن مي‌زند.
سيگار و شيردهي
مادراني كه پس از اتمام بارداري سيگار مي‌كشند، نوزاد خود را در معرض خطر ابتلا به انواع سينه‌پهلو، برونشيت و آسم قرار مي‌دهند به گونه‌اي كه احتمال ابتلا به آسم در كودكان مادران سيگاري، دو برابر بيشتر است.
– در مادراني كه در دوره‌ي شيردهي سيگار مي‌كشند، خطر مرگ ناگهاني نوزاد، به طور چشمگيري افزايش مي‌يابد.
– بروز رفتارهاي ضداجتماعي در فرزندان خانم‌هايي كه در دوران بارداري و شيردهي سيگار مي‌كشند، بيشتر از افراد عادي است. اين امر به علت تاثير مستقيم نيكوتين و اثرات كاهش اكسيژن در مغز جنين و نوزاد است. در ضمن ارتباط قابل ملاحظه‌اي بين رفتارهاي متمردانه و اختلال بيش‌فعالي و بي‌توجهي، با سيگار كشيدن مادر وجود دارد. هر چه تعداد سيگار كشيدن مادر بيشتر باشد، علائم هر دو نوع اختلال يعني رفتارهاي ضداجتماعي و بيش‌فعالي و كم‌توجهي بيشتر مي‌شود.
– يك مورد مرگ كودك 6 ماهه توسط خوردن ته‌سيگار سوخته مادر گزارش شده است.
– مادران سيگاري در شيردهي به نوزادان خود، دچار اختلال مي‌گردند. اين اختلال تا حد زيادي مربوط به تغيير طعم شير، به دليل ورود سموم و نيكوتين به آن است كه باعث عدم پذيرش توسط نوزاد مي‌گردد. در عين حال تصور مادر از اينكه از طريق شير، سموم سيگار را وارد بدن كودك خود مي‌كند، باعث دلسردي و كاهش اعتماد به نفس در شيردهي و در نتيجه كاهش ترشح شير مي‌گردد. به طوري كه بر اساس مطالعات، زناني كه بعد از زايمان روزانه بيش از 10 عدد سيگار مصرف مي‌كنند، نسبت به زبان مشابه غيرسيگاري، توانايي كمتري براي شيردهي به كودكشان دارند و اغلب قادر به انجام اين كار به طور مستمر نيستند. البته اين مساله تا حدي به علت تاثير بر روي هورمون‌هاي بدن مي‌باشد. هورمون‌هايي نظير پرولاكتين كه هورمون تحريك‌كننده‌ي توليد شير است. در عين حال پايين بودن چربي در شير مادر، طعم آن را عوض كرده و مقبوليت آن را از سوي كودك زير سوال مي‌برد. اين مساله نيز به برگشتن طعم شير به علت مواد داخل سيگار اضافه شده و وضعيت را بغرنج‌تر مي‌كند، بدين ترتيب مي‌بينيم كه شير مادر كه به عنوان بهترين و مناسبَ‌ترين منبع تامين انرژي و نيازهاي غذايي نوزاد به شمار مي‌رود، چگونه با مصرف سيگار مادر از دست رفت و اين موضوع چقدر بر روي رشد و آينده‌ي كودك تاثير مي‌گذارد.
با اين وصف ترك سيگار در خانم‌ها مشكل‌تر از آقايان است و طبق تحقيقات به عمل آمده، ميزان موفقيت روش‌هاي ترك سيگار در زنان سيگاري كمتر از مردان سيگاري است.
در زير عواملي كه سبب مي‌شوند ترك سيگار در خانم‌ها مشكل‌تر از آقايان باشد، آورده شده‌اند.
1- زنان بيش از مردان از افزايش وزن ناشي از ترك سيگار مي‌ترسند.
2- زنان در زمينه‌ي ترك، كمتر از حمايت‌هاي روحي، خانوادگي و اجتماعي برخوردارند.
3- انواع ناهنجاري‌هاي روحي و رواني مانند افسردگي در خانم‌ها بيشتر است.
4- تغييرات هورموني بدن خانم‌ها، با ناپايدار كردن جسم و روح آنان، هرگونه تغيير، از جمله ترك يك نوع اعتياد را دشوارتر مي‌كند.
5- به علت فرم سيگار كشيدن خانم‌ها: «سريع و در فضاهاي بسته»، وابستگي به نيكوتين در آنان سريع‌تر رخ مي‌دهد.
نقش زنان در ترك همسران
بر طبق تحقيقات به عمل آمده، زنان و كودكان بهترين افرادي هستند كه مي‌توانند شوهران و پدران خود را وادار به ترك سيگار كنند. اگر زن خانه به اين نكته توجه كند كه شانس ابتلا به سرطان در همسران افراد سيگاري 2 برابر است، حتما تلاش بيشتري در اين راه مي‌كنند.

دكتر آرش نيك‌خلق
zendegionline

مطالب داغ امروز :

تقویت سیستم گوارشی

برخی مواد غذایی علاوه بر تقویت سیستم گوارشی، به سهولت هضم غذا کمک می کنند. …

علائم کودک بيش فعال

داشتن ۶ علامت يا بيشتر از علائم اختلال كم توجهي يا بيش فعالي كه بايد …