با علائم و نشانه های بیماریهای قلبی آشنا شویم

اردیبهشت ۱۱, ۱۳۸۹ توسط :   موضوع : مشروح اخبار, بيماري غير واگير, جهان پزشكي

علائم بیماری از مهمترین ابزارهای تشخیص در تعیین نوع بیماری فرد می باشد وپزشک با ‏تکیه به شرح حال دقیق از روش های تشخیصی مکمل استفاده می کند. مهمترین علائمی ‏که در ارتباط با بیماریهای قلب وعروق می باشند شامل موارد زیر است که به صورت ‏خلاصه مورد بحث قرار می گیرند.
۱) احساس ناراحتی در قفسه سینه: ‏
اگرچه یکی از مهمترین علائم تنگی سرخرگی عروق قلب احساس ناراحتی در قفسه ‏سینه می باشد اما هرگونه ناراحتی در قفسه سینه الزاماً ناشی از مسائل قلبی نیست. ‏ناراحتی قفسه سینه در صورتی که ناشی از تنگی سرخرگهای قلب باشد اصطلاحاً ‏آنژین قفسه صدری نام داشته و با این مشخصات می باشد:
ـ در اغلب موارد به صورت ‏فشارنده و در ناحیه پشت جناغ می باشد.
ـ با فعالیت افزایش و با استراحت تخفیف می ‏یابد
ـ ممکن است به بازو دست چپ و گاهاً به گردن و فک انتشار یابد
ـ با مصرف ‏قرصهای زیر زبانی نیتروگلیسیرین در طی ۵-۳ دقیقه قطع می شود
ـ معمولاً ارتباطی ‏با وضعیت بدن (خوابیدن یا نشستن) ندارد. در صورتی که درد شدید قفسه سینه همراه ‏با علائمی نظیر تعریق سرد، تهوع و استفراغ باشد و یا به مدت طولانی (بیشتر از ۳۰ ‏دقیقه) طول بکشد با توجه به احتمال حمله قلبی مراجعه سریع به اورژانس الزامی است. ‏در صورتی که درد آنژینی به صورت متناوب و در حالت استراحت ایجاد می شود ‏احتمال بروز حمله های قلبی زیاد بوده و مراجعه فوری به اورژانس توصیه می شود. ‏
▪ دردهای غیر آنژینی قفسه سینه:
در صورتی که درد قفسه سینه ارتباطی با فعالیت نداشته ‏باشد، با قرص زیر زبانی نیتروگلیسیرین تغییری نکند و با تنفس و سرفه و یا تغییر وضعیت ‏تشدید شود در این صورت احتمال قلبی بودن درد بیمار کم می باشد و عامل غیر قلبی ‏نظیر اسپاسم عضلانی و مسائل استخوانی مطرح می باشد. درد سوزشی پشت جناغ که بعد ‏از مصرف غذا ایجاد شده و با خوابیدن و خم شدن تشدید شده و با تغییر مزه دهان به ‏صورت ترش و با مصرف شربت های ضد اسیدی و یا قرصهایی نظیر رانیتیدین کاهش می ‏یابد مطرح کننده برگشت محتویات معده به مری( رفلاکس) می باشد. ‏درد قفسه سینه که با تنفس تشدید شده و همراه تنگی نفس سرگیجه و … می باشد ‏مخصوصا در صورتی که با خوابیدن تشدید می یابد ممکن است ناشی از علل مهمی از ‏قبیل آمبولی ریه و یا التهاب پرده های قلب بوده و در این موارد مراجعه به پزشک ‏متخصص حتماً توصیه می شود. ‏
۲) ضعف و خستگی پذیری زودرس: ‏
یکی از علائم شایع در بسیاری از بیماریهای قلبی و غیر قلبی نظیر بیماریهای غددی و ‏متابولیسمی، ریوی ومسائل روانی می باشد. نارسایی قلب، برادیکاردی(ضربان پایین قلب) ‏و مشکلات دریچه ای قلب با ضعف و خستگی پذیری زودرس همراه می باشند. وجود ‏علائم همراه از قبیل تنگی نفس، سرفه، کندی نبض (ضربان کمتر از ۶۰ بار در دقیقه)، ‏حملات غش(سنکوپ) تعریق سرد و سرگیجه در تشخیص مسائل قلبی کمک کننده ‏است. معاینه دقیق توسط پزشک و در صورت لزوم الکتروگرام قلبی، اکوکاردیوگرافی، ‏عکس قفسه سینه و آزمایش خون معمولاً منجر به تشخیص سریع مسائل قلبی می شود.‏
۳) تنگی نفس:
احساس دشواری در تنفس می تواند ناشی از علل قلبی ویا غیر قلبی ‏باشد. در صورتی که تنگی نفس با فعالیت تشدید شده در حالت خوابیده نسبت به ‏حالت نشسته افزایش یابد و مخصوصاً در صورتی که همراه تورم پاها و همراه با ‏حملات تنگی نفس شبانه باشد، علل قلبی نظیر نارسایی قلب و مشکلات دریچه ای ‏مطرح بوده و با اکوکاردیوگرافی به راحتی قابل تشخیص است.‏آسم و بیماریهای انسدادی ریوی از علل شایع تنگی نفس می باشند. در این موارد ‏سرفه و خلط فراوان و احساس خس خس سینه به صورت شایع دیده می شود. شرح ‏حال مصرف طولانی مدت دخانیات با احتمال آمفیزم و برونشیت مزمن همراه است. ‏تنگی نفس ناگهانی ممکن است ناشی از علل خطرناک از قبیل آمبولی ریه باشد؛ در ‏صورتی که فرد به مدت طولانی بی حرکت بوده و یا در بیمارستان بستری بوده باشد ‏آمبولی ریه مطرح بوده و باید مورد بررسی قرار گیرند. آریتمی های قلبی به صورت ‏برادیکاردی و یا تاکی کاردی های حمله ای نیز منجر به تنگی نفس می شود. که با ‏گرفتن نبض توسط همراهان بیمار قابل تشخیص می باشد. ‏نارسایی کلیوی مسائل روانی و بیماریهای متابولیک نیز می توانند با تنگی نفس شدید ‏همراه باشند. گاهاً در سالمندان و افراد دیابتی حمله قلبی با درد خفیف یا بدون درد بوده و ‏تنگی نفس ناگهانی تنها علامت می باشد. بنابراین ارجاع فوری این بیماران به اورژانس ‏الزامی است. ‏
۴) سرگیجه:‏
سرگیجه یکی از علائم شایع در افراد جامعه است که می تواند ناشی از علل قلبی ‏،عصبی، متابولیک و یا مسائل روانی باشد. احساس سبکی سر، تاری دید و عدم تعادل ‏مخصوصاً اگر همراه با تعریق سرد باشد می تواند ناشی از آریتمی قلبی، ضربان پایین ‏قلب و یا افت فشار خون باشد. در صورتی که فرد هنگام تغییر وضعیت از حالت نشسته ‏به ایستاده دچار سرگیجه شود افت فشار خون اتواستاتیک ناشی از داروهای فشارخون، ‏کم آبی و یا اختلال اتونوم در سالمندان مطرح بوده و با اندازه گیری فشارخون در ‏حالت خوابیده و ایستاده بررسی می شود. حملات سرگیجه به صورت کوتاه مدت ‏مخصوصاً در صورت همراهی با تعریق ویا طپش قلب مطرح کننده آریتمی های قلبی ‏می باشد. در صورتی که سرگیجه به صورت احساس چرخش در محیط و یا حرکت ‏اطراف می باشد مخصوصاً در صورت همراهی با علائمی نظیر تهوع و استفراغ و وزوز ‏گوش مطرح کننده علل عصبی بوده و مراجعه به متخصص اعصاب توصیه می شود. ‏در صورتی که بیمار مبتلا به دیابت که تحت درمان با انسولین ویا قرصهای پایین ‏آورنده قند خون می باشد، دچار سرگیجه ،کاهش سطح هوشیاری و یا تعریق شود ‏احتمال کاهش قند خون مطرح بوده و مراجعه به اورژانس توصیه می شود. در این ‏موارد توصیه می شود تا قبل از رسیدن به اورژانس مواد قندی از قبیل عسل و یا قند ‏مصرف شود.
۵) طپش قلب:‏
احساس طپش قلب ممکن است به علت آریتمی قلبی باشد و یا ناشی از اضطراب و ‏فعالیت باشد. در صورتی که فرد با فعالیت کم دچار طپش قلب شود مراجعه به پزشک و ‏معاینه قلبی و در صورت لزوم بررسی های قلبی توصیه می شود. در صورتی که فرد در ‏حالت استراحت به صورت ناگهانی دچار طپش قلب شده و پس از چند دقیقه طپش قلب ‏به صورت خود به خود و دفعتاً قطع شود احتمالاً آریتمی قلبی وجود داشته است. در این ‏موارد گرفتن نبض و شمارش ضربان قلب در تشخیص علت طپش قلب بسیار کمک کننده ‏است. در صورتی که امکان مراجعه فوری به مرکز پزشکی و ثبت الکتروگرام قلب در ‏هنگام طپش وجود داشته باشد تشخیص آریتمی قلبی بسیار آسان می شود. ممکن است ‏فرد گاها دچار احساس ریزی داخل قفسه سینه و یا احساس یک ضربان قوی نماید. در این ‏موارد ممکن است یک ضربان نابه جای قلبی (‏PVC‏,‏‎PAC‏) وجود داشته باشد.‏این ضربانهای نابجا به راحتی توسط الکتروگرام قلبی(در صورت وجود در هنگام ثبت ‏نوار) قابل تشخیص می باشند. حملات طپش قلب در مبتلایان به اختلالات قلبی نظیر ‏نارسایی قلب و یا مشکلات دریچه ای مطرح کننده آریتمی هایی از قبیل ‏AF‏ ،فلوتر ‏دهلیزی و یا تاکی کاردی بطنی بوده و با توجه به عوارض مهم این آریتمی ها بررسی ‏دقیق و درمان مناسب الزامی است. گاهاً فرد در هنگام احساس طپش قلب هیچگونه ‏آریتمی ندارد( تایید شده توسط معاینه و یا الکتروگرام) در این موارد اطمینان بخشی به ‏بیمار کافی است. در صورتی که در هنگام حملات طپش قلب امکان معاینه و یا ثبت ‏الکتروگرام قلبی نباشد یکی از روشهای تشخیص هولتر مونیتورینگ قلب می باشد؛ توسط ‏این روش امکان ثبت نوار قلب برای ۴۸-۲۴ ساعت وجود داشته و در صورتی که حملات ‏طپش قلب فراوان باشد(مثلا روزی ۱ بار) امکان ثبت الکتروگرام در هنگام طپش قلب ‏وجود دارد. ‏گاهاً شک بالینی پزشک به آریتمی زیاد بوده و در صورت تمایل بیمار به برطرف شدن ‏آریتمی مطالعه الکتروفیزیولوژی و در صورت القاء آریتمی ‏ablation‏ توصیه می شود.‏‏ ‏
۶) تعریق: ‏
تعریق سرد یکی از علائم شایع حملات قلبی، آریتمی ها، برادیکاردی و نارسایی قلب می ‏باشد که البته در اغلب موارد همراه سایر علائم دیده می شود. در صورتی که تعریق سرد ‏همراه درد آنژینی قفسه سینه باشد احتمال حمله های قلبی مطرح است. در صورتی که ‏تعریق سرد همراه طپش قلب سرگیجه ضعف و بیحالی باشد، احتمال آریتمی های قلبی ‏مطرح است. در نارسایی شدید قلبی تعریق سرد همراه تنگی نفس و احساس خستگی ‏ایجاد می شود. ممکن است تعریق سرد ناشی از کاهش قند خون در افراد دیابتی تحت ‏درمان باشد که در این موارد معمولاً کاهش سطح هوشیاری و گیجی از علائم همراه ‏باشد. در موارد نادر ممکن است حملات تعریق سرد به تنهایی ناشی از حمله قلبی باشد که ‏این مسئله مخصوصا در سالمندان و مبتلایان به دیابت دیده می شود و لزوم توجه ویژه به ‏این نشانه در این افراد را خاطر نشان می سازد.

  • مجله اطلاعات پزشکی



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar