پزشکان بدون مرز درمان
خانه / رابطه جنسي و عشق / تربیت جنسی كودكان پیش دبستانی
مجله پزشکی

تربیت جنسی كودكان پیش دبستانی

او حق دارد بداند  
 
    اگر روزی پشت ویترین كتابفروشی، كتابی درباره شیوه‌های تربیت جنسی كودكان ببینید، آن را می‌خرید؟ اگر تلویزیون را روشن كنید وبرنامه‌ای درباره راه‌های تربیت جنسی كودكان روی آنتن باشد تماشایش می‌كنید؟ اگر پیچ رادیو را بپیچانید و در گفتگویی به این مقوله اشاره شود، می‌شنویدش؟

اگر همه جواب‌های شما به پرسش‌های ما، « نه» بوده است دست‌كم این گزارش را درباره تربیت جنسی كودكان پیش دبستانی بخوانید، چون آمارها نشان می‌دهد ۵۰ درصد طلاق‌ها مستقیم یاغیر مستقیم به مشكلات جنسی زوج‌ها مربوط می‌شوند و بیشتر این زوج‌ها كسانی هستند كه از تربیت صحیح جنسی در خردسالی بی‌بهره مانده‌اند.

تربیت جنسی هم مانند تربیت عقلانی، سیاسی، اجتماعی و… یكی از انواع تربیت است و شامل همه آگاهی‌ها و آموزش‌هایی می‌شود كه هر یك از ما باید آنها را از دوران اولیه زندگی، در جهت رشدی متناسب و متعادل غریزه جنسی فرا گیرند و غفلت درباره آن عواقبی ناخوشایند را در بزرگسالی برجای خواهد گذاشت كه از آن جمله می‌توان به اختلالات جنسی، زندگی مشترك ناموفق و حتی گرایش به بزه اشاره كرد.

اما با وجود اهمیت تربیت جنسی در دوران خردسالی، این مقوله در هر خانواده‌ای جزو مرزهای ممنوع گفتگو محسوب می‌شود و كودكان به محض رسیدن به نوجوانی آن را به شیوه‌ای نادرست از همسالان خود یا مراجعی مانند سایت‌های غیراخلاقی و… فرامی گیرند.

تربیت جنسی در سنین پیش دبستانی، دبستان، نوجوانی و بلوغ كاملا با هم متفاوت است و والدین باید دقت كنند كه راهكارهای رائه شده در این گفتگو صرفا برای تربیت جنسی كودكان در سنین پیش‌دبستانی كاربرد دارد و ممكن است برخی از قید و شرط‌های آن برای دیگر گروه‌های سنی متفاوت باشد.

 

● چرا اینجوری می‌كنی بچه؟!

دكتر محسن فرمهینی فرهانی دكترای علوم تربیتی و استاد دانشگاه، در گفتگو تربیت جنسی را در این سن به ۵ بخش شامل كنترل عادت‌های جنسی، ارائه پاسخ‌های متناسب و درخور كودكان در مواجهه با پرسش‌های جنسی، كمك به تكمیل و شكل‌گیری هویت جنسی، پیشگیری از بیداری زودرس جنسی و رعایت بهداشت جنسی تقسیم می‌كند و درباره نخستین بخش كه مربوط به كنترل عادت‌های جنسی كودكان است، توضیح می‌دهد: والدین باید عادت‌های صحیح جنسی را به كودكان بیاموزند و از ایجاد عادت‌های نادرست جلوگیری كنند.

او در این باره به ذكر چند مثال می‌پردازد و می‌گوید: كودكان در سنین ۳ تا ۴ سالگی تمایل دارند بدنشان را بپوشانند و اگر والدین این احساس را درك كنند می‌توانند از آن برای آموزش به كودكان در پوشاندن بخش‌هایی از اندامشان استفاده كنند.

این عضو گروه خانواده و سلامت جنسی دانشگاه شاهد، از دیگر مثال‌های كنترل عادات جنسی به برخورد مناسب با كودكانی كه خودشان را به اشیاء اطراف می‌كشند یا اندام‌ تناسلی شان را لمس می‌كنند می‌پردازد و می‌گوید: باید جلوی این حركت‌ها را در كودكان بگیرید چون زمینه ساز رفتارهای نامناسب بعدی خواهند شد.

 

● تو از آسمون افتادی فینگیلی!

پاسخ‌های درخور و شایسته به سوالات جنسی كودكان در تربیت جنسی آنها نقشی به سزا دارد. وقتی شما در پاسخ به كودكتان كه می‌پرسد: «از كجا آمده‌ام؟»

می‌گویید: «من تو را از فروشگاه خریدم» یا «تو از آسمان افتادی»، ‌وقتی او به شما می‌گوید: «این نوزاد چه طور به دنیا آمده؟»

و شما می‌گویید: «توی كوچه پیدایش كرده‌ایم» وقتی او از شما می‌پرسد: «فرق دختر و پسر چیست؟» و شما او را تنبیه كنید، انتظار نداشته باشید او در بزرگسالی عاقل و منطقی و واقع بین باشد یا پس از این همه دروغ به شما اعتماد كند.

به گفته فرمهینی فرهانی، هدف كودكان از پرسش ممكن است كنجكاوی یا وقت گذرانی یا جلب توجه باشد و پدر و مادر باید با شناختی كه از روحیه كودك به دست آورده‌اند این هدف را تشخیص دهند. پاسخ به پرسش‌های كودكان به دو شیوه مستقیم و غیر مستقیم است كه معمولا از شیوه مستقیم پس از بلوغ و از شیوه غیر مستقیم پیش از بلوغ استفاده می‌شود.

او توضیح می‌دهد: در صورتی كه هدف كودك كنجكاوی باشد پدر و مادر باید دلیل این كنجكاوی را پیدا كنند و بعد صادقانه، بدون مواخذه كودك وشرح و بسط اضافه یا پرداختن به جزئیات غیرضروری به پرسش‌های كودك پاسخ دهند و از دروغگویی یا ربط دادن پاسخ‌ها به خرافات پرهیز كنند.

با این حال همیشه پرسش‌هایی وجود دارند كه ممكن است در پاسخ دادن به آنها هرچند محافظه‌كارانه عمل كنید اما همچنان صلاح نمی‌دانید پاسخ آنها را مستقیما به كودك بدهید و پی‌راهی برای بیان غیرمستقیم آنها می‌گردید كه در این گونه، نگهداری حیوانی یا گیاهی در خانه و بردن كودكانه باغ وحش و… می‌تواند در روشن شدن نگرش آنها نسبت به مسائل جنسی موثر باشد.

 

● من چی هستم؟

به نظرتان دختری كه از كودكی با پسرها بازی كرده است، لباس‌های پسرانه پوشیده، با اسباب بازی‌های پسرانه بازی كرده و خلاصه مثل یك پسر با او رفتار شده چه جور تصوری درباره جنسیتش دارد؟

او حق دارد در بزرگسالی آرزوی تغییر جنسیت داشته باشد؟

درباره پسری كه آرایشش كرده‌اند، لباس‌های دخترانه به او پوشانده‌اند یا عروسك دستش داده‌اند، چه نظری دارید؟

این وظیفه ما و شماست كه به بچه‌ها بفهمانیم متناسب با جنسیتشان رفتار كنند و به گونه‌ای با آنها رفتار كنیم كه از هویت‌شان راضی باشند.

 

● بیداری همیشه خوب نیست

سال‌ها پیش از پسربچه‌ای شنیده‌ام كه پدر و مادرش را فریب می‌دهد و شب‌ها كه آنها تلویزیون تماشا می‌كنند خودش را به خواب می‌زند اما زیر چشمی فیلم تماشا می‌كند. این پسربچه ۵ سال بیشتر نداشت اما راه فریب دادن پدر و مادرش را یاد گرفته بود!

بدتر از همه این است كه والدین او حتی وقتی پای تلویزیون نشسته بود به سانسور اهمیتی نمی‌دادند و معتقد بودند بچه‌ها از خردسالی باید با همه چیز آشنا شوند، اما عضو هیات علمی دانشگاه شاهد نظرش كاملا خلاف این است و اعتقاد دارد این دست آشنایی‌های زودهنگام، ‌به بیداری زودرس جنسی می‌انجامد كه اصلا به نفع كودكان نیست.

او هشدار می‌دهد، در جلوگیری از بیداری جنسی، والدین باید به محافظه‌كاری در ارتباطشان جلوی چشم فرزندان و مراقبت نامحسوس از فرزندان در ارتباط با خودشان توجه داشته باشند.

فرمهینی فرهانی می‌گوید: مناسبات جنسی همسران نباید جلوی فرزندان انجام شود. پدر و مادر باید در انتخاب لباسی كه در منزل می‌پوشند دقت كنند و اتاق خواب و استراحت‌شان را از اتاق كودكان جدا كنند.

آنها باید به بچه‌ها یاد بدهند بدون در زدن وارد اتاق خواب بزرگترها نشوند و به هم گوشزد كنند از شوخی‌هایی كه بار جنسی دارند در حضور كودكانشان بپرهیزند.

 

● این چه جور كارتونی بود؟!

والدین وظیفه دارند فیلم یا كارتونی كه كودكان تماشا می‌كنند را بررسی كنند و بدانند كه خیلی وقت‌ها كارتون‌های خارجی نیز بار جنسی دارند و حتی برخی از كارتون‌ها برای بزرگسالان ساخته می‌شوند و پر از صحنه‌های ناخوشایند هستند و به همین دلیل خرید فیلم و كارتون غیرمجاز برای كودكان از دستفروش‌های خیابانی، كار درستی نیست.

 

● با كی حموم برم؟

چرا فكر می‌كنید بچه‌ها چیزی نمی‌فهمند؟

اتفاقا بر خلاف تصور ما، بچه از سنین خیلی پایین، حرف‌ها و رفتارهای ما را می‌سنجند و معنی آنها را به خوبی درك می‌كنند و به همین دلیل است كه فرمهینی فرهانی تاكید می‌كند: والدین باید شستشوی بدن را به فرزندان بیاموزند و از حدود ۳‌سالگی مسوولیت استحمام پسرها به پدر و دخترها به مادر سپرده شود.

سن ۷ تا ۱۱ سالگی، سن اختفای جنسی است و اگر كودكان تحریك نشوند از نظر جنسی فعال نیستند اما این دلیل نمی‌شود كه خیال كنید می‌توانید پرهیزهای جنسی را كه مطرح كردیم در این سن نادیده بگیرید، لابد شما هم قبول دارید كه همیشه و در هر سنی مرزهایی در زندگی وجود دارد كه عبور از آنها، به نفع ما و اطرافیان نخواهد بود.

مطالب داغ امروز :

ناتوانی جنسی در زنان

زنان ممکن است احساس کنند که میل جنسی شان کم رنگ شده است. یا چیزهایی …

ویروس HIV از این راه ها انتقال نمی یابد

ویروس اچ. آی. وی. از این راه ها انتقال پیدا نمی کند ترس از اینکه …