پزشکان بدون مرز درمان
خانه / بيماري غير واگير / خون‌ريزي بيني، علل و راهكارهاي درماني
مجله پزشکی

خون‌ريزي بيني، علل و راهكارهاي درماني

خون‌ريزي بيني، علل و راهكارهاي درماني 
 

دسته‌اي از بيماري‌ها هستند كه در برخي از فصل‌هاي سال، شيوع بيشتري پيدا مي‌كنند.
خون‌ريزي از بيني و يا چيزي كه عامه مردم آن را «خون دماغ» مي‌نامند در فصل زمستان، شيوع بيشتري دارد. طبق آمار، به طور تقريبي يك نفر از هر 10 نفر دست كم يك بار سابقه خونريزي شديد از بيني داشته است.

خون‌ريزي ممكن است جزيي و يا خيلي شديد باشد. در واقع بعد از خونريزي‌هاي قاعدگي، خون‌ريزي بيني شايع‌ترين خون‌ريزي در انسان است كه به علت پارگي عروق مخاط بيني اتفاق مي‌افتد.

دكتر لوئيس لوري- استاد بيماريهاي گوش و حلق و بيني دانشگاه تگزاس- مي‌گويد: «بيني ما شبيه حيوانات، خيس، مرطوب و لغزنده نيست، اما بيني انسان هم روزانه به مقدار زيادي ماده مخاطي ترشح مي‌كند كه 95 درصد آن را آب تشكيل مي‌دهد و باعث مرطوب شدن هوايي مي‌شود كه به ريه‌ها مي‌فرستيم.

با بالا رفتن سن و پير شدن افراد، از رطوبت بيني كاسته مي‌شود و غشاء ظريف داخل بيني خشك و شكننده مي‌شود كه سياهرگها و سرخرگها با وارد شدن كوچك‌ترين فشاري، پاره شده و موجب بروز خون‌ريزي از بيني مي‌شود.»

شايع‌ترين علت خونريزي بيني، ضربه (تروما) تلقي مي‌شود. ضربه‌هاي خفيف نظير دستكاري بيني با انگشت، سبب از بين رفتن ترشحات طبيعي كه محافظ پوست و عروق هستند، نشده و منجر به خون‌ريزي بيني مي‌شود. افراد با فشار خون بالا نيز مستعد خون‌ريزي بيني هستند. اين مشكل در ميان افراد مسن و به خصوص زنان يائسه كه موجب جمع شدن و خشك شدن بافت‌هاي بدن از جمله مخاط بيني مي‌شود، رايج‌تر است.

از ديگر عوامل تأثير‌گذار مي‌توان به تحريك غشاء مخاطي توسط جسم خارجي، تخليه شديد بيني به هنگام سرماخوردگي و خشكي مخاط در فصل زمستان يا تحريك زير آفتاب تابستان، عفونت‌هاي بيني و پوليپ يا مصرف برخي از داروها اشاره كرد.

بيماران معمولاً از خونريزي هر دو بيني شكايت دارند، در حالي كه در حقيقت يك بيني خونريزي دارد و مشكلي جدي تلقي نمي‌شود اما آزاردهنده بود و ايجاد ترس مي‌كند.
صرف نظر از آنكه خونريزي در اثر كدام يك از عوامل فوق ايجاد شده باشد، آنچه در ميان همه آنها يكسان است، انجام راهكارهايي جهت جلوگيري از خروج هر چه بيشتر خون از بدن است.

راه حل هاي ساده

خونسردي خود را حفظ كنيد.

اگر هنگام خونريزي به حالت دراز كشيده قرار گرفته و بنا به تصور عامه مردم سرتان را عقب مي‌گيريد، بايد به شما تذكر دهيم كه ممكن است مقدار زيادي از خون وارد حلقتان شده و احساس خفگي در شما ايجاد كند، بنابراين صاف بنشينيد.

راست ومستقيم بنشينيد، سر را به جلو خم كنيد تا خون به گلو جريان نيابد.

با ملايمت هر نوع لخته  خون را كه قادر است از  بسته شدن رگها جلوگيري كند، از دماغ خارج سازيد (با فين كردن ملايم).

در حالي كه بالاتنه خود را به جلو خم كرده‌ايد، دهان خود را باز نماييد، در اين حالت مي‌توانيد خون را تف كرده و آن را قورت ندهيد، سرانجام بالاتنه بايد به حالت معمول درآيد.

تنها اگر به مدت  7 -5 دقيقه قسمت جلوي بيني را در سمت خونريزي به روي تيغه بيني يا انگشت دست بفشاريم، بسياري از خونريزي‌هاي بيني، مهار مي‌شوند. دكتر آمون – متخصص گوش و حلق و بيني – معتقداست: بعضي اوقات افراد نمي‌‌دانند كجا را فشار دهند، اما بيني طوري طراحي شده كه انگشتان مي‌توانند به راحتي قسمت نرم بيني را از خارج بگيرند.

نوعي درمان سنتي وجود دارد كه از تمام موارد اثرات مثبتي را به همراه داشته است و آن عبارت است از چكاندن چند قطره آب ليموي تازه در مجراي بيني!

توصيه مي‌شود كه براي متوقف كردن خون‌ريزي بيني، از فرو كردن پنبه يا دستمال در بيني خودداري كنيد. زيرا ممكن است هنگام درآوردن آنها  دچار مشكل شويد و مخاط بيني بيشتر دچار آسيب شوند.

قرار دادن كيسه يخ بر روي تيغه مياني بيني و حتي پيشاني، مي‌تواند در قطع خونريزي تأثيرگذار باشد. زيرا سرما سبب انقباض رگ‌ها شده، لخته سريع‌تر تشكيل مي‌شود و بالاخره خونريزي پايان مي‌يابد.
علاج واقعه قبل از وقوع

نكاتي نيز وجود دارد كه با پرداختن به آنها مي‌توان از بروز خون‌ريزي بيني جلوگيري كرد و درواقع علاجي براي واقعه، قبل از وقوع است:

مخاط بيني را مرطوب كنيد. درصد بالايي از خون‌ريزي‌هاي بيني به دليل خشكي مخاط (به اصطلاح  آب بيني) رخ مي‌دهد كه توصيه اغلب پزشكان،  شست و شوي روزانه بيني با سرم فيزيولوژيك يا آب نمك رقيق در صبح و شب است. دوم اينكه از پمادهاي نرم كننده مخاط، در صورت افزايش خشكي استفاده كنيد و سومين نكته اين است كه هواي خانه را هميشه مرطوب نگه داريد، اين كار را مي‌توانيد با استفاده از دستگاه‌‌هاي مرطوب كننده هوا (بخور)  انجام دهيد.

اجسام سنگين بلند نكنيد. گرچه فشار مستقيم روي رگها باعث بند آمدن خون مي‌شود، اما فشاري كه از داخل رگها وارد مي‌شود باعث جريان مجدد خون مي‌شود، مخصوصاً  اگر سابقه خون‌ريزي داريد، از بلندكردن اشياء سنگين كه به رگها فشار وارد مي‌كنند، پرهيز نماييد.

ويتامين‌ها را فراموش نكنيد. اگر شما از آن دسته افرادي هستيد كه استعداد خون دماغ شدن داريد، به قدر كافي ويتامين ث بخوريد زيرا ويتامين ث ماده‌اي حياتي براي تشكيل كلاژن است و به حفظ سلامتي عروق كمك مي‌كند.

ويتامين K هم يكي از ويتامين‌هايي است كه در انعقاد خون نقش دارد بنابراين مصرف روزانه 60 ميلي گرم ويتامين ث و 80 ميكروگرم ويتامين K براي جلوگيري از خون‌ريزي بيني توصيه مي‌شود.

مراقب مصرف آسپرين باشيد. از آنجايي‌كه آسپرين از دسته داروهاي رقيق كننده خون به شمار مي‌آيد بنابراين ممكن است از بروز لخته و انعقاد خون جلوگيري كرده و در صورت تكرار خون‌ريزيها، با پزشك خود مشورت كنيد.
زمان اقدامات فوري

اگر بيش از 20 دقيقه بيني را فشار داديد و خون‌ريزي آن متوقف نشد، بايستي به سرعت به پزشك مراجعه كنيد.

اگر احساس كنيد كه پس از گرفتن بيني در زماني كه مي‌نشينيد يا مي‌ايستيد، خون به طرف گلو، فرو مي‌رود، ممكن است علامت آن باشد كه خون دماغ از ته گلو ايجاد شده (اين اتفاق به كرات براي سالمندان مي‌افتد).

در اين صورت اگر اقدام فوري به عمل نياوريد، ممكن است خون بدن را به سرعت از دست بدهيد، زيرا در اين حالت رگهاي بزرگتري كه در پشت بيني واقع شده‌اند، تحت تأثير قرار گرفته‌اند.

صدف كوه‌كن

http://www.hamshahrionline.ir

مطالب داغ امروز :

لزوم مصرف ویتامین D از بدو تولد تا بلوغ

عضو مرکز تحقیقات دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی برلزوم مصرف ویتامین D از بدو تولد …

تقویت سیستم گوارشی

برخی مواد غذایی علاوه بر تقویت سیستم گوارشی، به سهولت هضم غذا کمک می کنند. …