مسمومیت با قرص برنج

آذر ۷, ۱۳۸۸ توسط :   موضوع : جهان پزشكي, داروسازی

اثرات تماس با قرص برنج :

 تماس انسان با قرص برنج می تواند عوارض شدید و کشنده ای در بر داشته باشد .

 بر اساس گزارشات , فسفیدها ( فسفید آلومینیوم … ) باعث تحریک شدید دستگاه گوارش , اختلالات قلبی عروقی , هیپوتاسیون , شوک , آرتیمی , نارسایی قلبی , ادم ریوی , اسیدوز متابولیک , آسیب کبدی و کلیوی , ترومبوسیتوپنی و نشنج نهایتا کما و مرگ تا ۷۲ ساعت بعد از مصرف می گردد .

 عوارض گوارشی ۵ الی ۱۰ دقیقه پس از مصرف حادث شده و سپس سایر علائم ظاهر می گردد تسریع در درمان حتی در بیماران به ظاهربی علامت اهمیت بارزی در بهبود بیماران دارد .

 قرص برنج چیست ؟

  قرص برنج ترکیب خطرناکی از فسفیدهاست که جهت جلوگیری از آفت زدگی برنج انبار شده , مصرف می گردد . فسفیدها همچنین جهت دفع آفات سایر غلات انبار شده و جلوگیری از کپک زدگی و جونده کش و غیر نیز مصرف می گردد .

 با تماس این ماده با رطوبت با اسید , گاز خطرناک فسفین آزاد می گردد که علت اصلی توکسیسیتی این ماده است و هر چه این ترکیبات تازه تر باشد گاز بیشتری آزاد کرده و خطر ناک تر هستند .

 مکانیزم اثر :

 مکانیزم احتمالی اثر این مواد ( فسفین ) بلوک سیتوکروم اکسیداز و مهار فسفوریلاسیون اکسیداتیو و در نتیجه مرگ سلولی است . بنابراین دستگاههایی که به مقدار اکسیژن بیشتری نیازدارند نسبت به این سم حساس تر و آسیب پذیر تر باشند این ارگانها عبارتند از :مغز , قلب و کبد و کلیه

 عوارض ناشی از مصرف قرص برنج یا فسفین :

 عوارض حاد : استنشاق فسفین باعث ایجاد سردرد , گیجی , خستگی سرفه همراه با خلط ( سبز رنگ ) , اختلال در حرکت , صحبت کردن , تهوع و استفراغ , درد معده اسهال , سردرد و…

  مصرف خوراکی : تهوع , درد معده , استفراغ , اسهال , تنگی نفس , احساس سرما , عطش , سر درد , تشنج و کما می باشد مرگ بعد از ۴ روز یا حداکثر ۲ هفته با نارسایی قلبی حادث می گردد .

 استنشاق مزمن : کاهش اشتها , کاهش وزن , آنمی , شکستگی خود بخود استخوان , دندان درد و تورم ونکروز فک

 دوز سمی : با مصرف ۴/۱ قرص سمیت ایجاد می گردد .

 در بزرگسالان خوردن این ماده یکی از علل خودکشی می باشد برای مثال شایعترین عامل خودکشی در هند خوردن یا استنشاق اتفاقی این ماده سمی می باشد ( مصرف حتی ۵/۱ گرم از این قرص باعث مرگ می شود ).

 درمان

 اقدامات اولیه : بعد از مشاهده علائم , بیمار را به هوای آزاد برده و در صورت هوشیاری و در صورت مصرف خوراکی , با ایجاد تهوع سعی در خارج کردن ماده سمی از معده می نماییم .

  الف : درمان علامتی : البته باید متذکر شویم درمان علامتی بوده بطور مثال : در صورت خورده شدن ماده سمی ( فسفیدآلومینیوم ) : ایجاد تهوع فوری در بیماران ( لاواژ ) و بعد از آن شستشوی معده با ۲ الی ۴ لیتر آب : تجویز ذغال فعال , اقدامات حمایتی و نگهدارنده که بر اساس شرایط بیمار متفاوت است .

 درمان ادم   دریه   : مصرف اکسیژن

 ب : درمان اختصاصی

 درمان اختصاصی سولفات منیریم وریدی می باشد .

 نکته :

 در خصوص استفاده از قرص برنج و مسمومیت ناشی از فسفین (PH3 ) چندین نگرش و فرضیه وجود دارد که در تیم های تخصصی و کارشناسای همچنان در حال بررسی موضوع هستند .

 اولین فرضیه :

 مصرف قرص برنج ( فسفیدالومینیوم ) صرفا ً جهت خودکشی

 دومین فرضیه : مصرف اشتباه قرص برنج به جای قرصهای روانگردان ( اکستازی ) بدلیل شباهت ظاهری این دو قرص به یکدیگر .

 سومین فرضیه : وجود ناخالصی در قرصهای اکستازی که در پروسه سنتز این قرصها ایجاد می گردد که یکی از این ناخالصی ها سم فسفین می باشد ( در تولید قرص اکستازی از ماده پایه ( آمفتامین ) فسفر قرمز مصرف شده که فسفین یکی از مواد باقی مانده از این واکنش می باشد .

 اسامی مشابه:
فسفید آلومینیوم , هیدروژن فسفید ( فسفروس تری هیدرید , فسفرتید هیدروژن )

فسفید آلومینیوم : در مجاورت رطوبت و آب به فسفید هیدروژن تبدیل می گردد.

 خصوصیات فیزیکی : گازی بدون رنگ , قابل اشتغال , بوی شبیه به ماهی گندیده , حلالیت مناسب در آب و الکل به صورت قرص یا پودر در بازار یافت می شود .

 سمیت : گازی با سمیت بالا که بر سیستم گوارشی و سیستم اعصاب اثر می گذارد .

 فسفین بعنوان یک حشره کش برای جلوگیری از آلودگی غلات , خوراک دام , تنباکو استفاده می گردد که به صورت قرصهای فسفید ( فسفید روی , فسفید کلسیم و فسفید آلومینیوم ) که موسوم به قرص برنج می باشد موجود است .

 این ماده سمی به راحتی جذب گوارشی گشته و بعد از حل شدن در مایعات بدن , به صورت ماده سمی فسفین در می آید سایر متابولیت ها عبارتند از فسفریک اسید , فسفات , که از طریق ریه رفع می گردند .

 نکته قابل توجه این است که فسفین در بافتهای بدن مجتمع نمی یابد .

 دورهای سمی

 مدت : مقدار دوز خوراکی ۴۱mg/kg  باعث ایجاد سمیت قوی و مرگ حیوان می گردد .

 انسان : از طریق استنشاق :

 مقدار۹٫۸mg/m3 فسفین : ایجاد عوارض خطرناک بعد از چند ساعت

 مقدار۲۸۰mg/m3 فسفین : ایجاد عوارض خطرناک بعد از یک ساعت

 مقدار۵۶۰mg/m3 فسفین : مرگ مصرف کننده در ۶۰ دقیقه اول

 گزارشات رسیده بیانگر مطلب بود که در ۵۶% موارد مسمومیت با این ماده مقدار ۱۴-۷ ۳ cm mg/ در هوا دوز کشنده می باشد و

 با توجه به مطالب بیان شده می توان نتیجه گرفت اثر بر سلامتی وابسته به دوزماده سمی می باشد .

 از طریق گوارشی : خوردن ۵/۱ گرم آلومینیوم فسفید باعث مرگ انسان می شود.

 پاتولوژی فسفین :

 پاتولوژی فسفین شامل جلوگیری از فرآیند اکسیداز در سیتوکروم بوده که این امر باعث افزایش رادیکالهای آزاد و آسیب بافتی می گردد .

 با توجه به این مطلب ارگانهایی که به مقدار اکسیژن بیشتری نیاز دارند نسبت به این سم حساس تر و آسیب پذیر تر می باشند این ارگانها عبارتند از مغز , کلیه , قلب و کبد .

 استنشاق این ماده باعث بروز نارسایی ریوی , سرفه شدید همراه با خلط سبز رنگ , سرد رد , تنگی نفس , گیجی , خواب آلودگی , گشادی قلب , تشنج و کوما خواهد گردید.

 عوارض جانبی :

 عوارض جانبی از ساعات اولیه بعد از استنشاق فسفین نمایان می گردد طبق مطالعات انجام شده در ۹۲ درصد مصرف کننده آلومینیوم فسفید , ۶۶ مورد مرگ (۷۲% ) مشاهده گردید که ۶۰ نفر در ساعات اولیه بعد از مصرف این ماده فوت شده اند .

 عوارض مزمن عبارتند از از انمی , برونشیت , اختلال گوارشی ,  نارسایی ریه عدم تعادل در تکلم و حرکت ,

 عوارض جانبی :

 الف . قلبی عروقی : تا کی کاردی ، افت فشار خون , عدم فعالیت ماهیچه قلب , نارسایی احتمالی قلب و شوک که از عوارض کشنده ناشی از مصرف فسفین می باشد .

 A ) اختلالات هدایتی در قلب : دیس ریتمی , تپش قلب :

 دیس ریتمی : مشکلات در سیستم هدایت الکترولیتی قلب که از عوارض معمولی ناشی شده از مسمومیت با فسفین می باشد مطالعات انجام شده در ۴۱۸ نفر مصرف کننده فسفید الومینیوم نشان داد که ۲/۳۸ % آنها دچار مشکل فوق گشته اند ( سال ۱۹۹۱ میلادی )

 تپش قلب : در تحقیق دیگری که انجام گردید ۵۴% از موارد بررسی شده دچار این مشکل گردیده اند ( تاکی کاردی )

 درمان : مصرف سولفات منیزیم وریدی

 B) افت فشار خون : کاهش فشار خون در ۳۵% موارد مسمومیت با الومینیوم فسفید مشاهده شده است .

 ب ) ریوی : تحریک غشا موکوسی دهان , گلو , مجاری تنفسی که باعث تنگی نفس , تنفس ضعیف و سطحی , سرفه و در نهایت ادم ریه

 A ) dyspnea : علائم دیس پنی شامل سرفه در اثر خلط سبز رنگ که ۱/۲ درصد از مسمومین دچار این عارضه گشته اند .

 B ) آسیب ریوی حاد : آسیب ریه با استنشاق گاز فسفین ایجاد می گردد که با ادم ریه همراه است که ۸% از مسمومین دچار این عارضه گشته اند .

 تمام افراد متوفی در اثر مسمومیت با گاز فسفین دچار ادم ریه شده اند .

 ج ) گوارشی : تهوع , استفراغ , درد معده , اسهال

 A : تهوع : تهوع و استفراغ بعد از مصرف خوراکی فسفید آلومینیوم ایجاد می شود . تمام افراد که این
        ماده را مصرف کرده اند دچار عارضه فوق شده اند .

 B : درد معده : ۶۰ % از مسمومین با این سم دچار درد معده شده اند .

 C  : اسهال : در ۶۰ % موارد مشاهده شده است .

 

 د : نو رولوژیک : گیجی , سر درد و خستگی , خواب آلودگی ـ دلشوره و اضطراب و تشنج و کوما و مرگ

 

A : مقادیر زیادی از سم فسفین باعث ایجاد علائمی از قبیل : سردرد , گیجی , ضعف و خستگی , خواب آلودگی , احتلال حرکتی وتکلم اختلال دربینایی می گردد .

 

B : حملات ناگهانی : حملات شبیه صرع و تشنج که منتهی به کما و مرگ می گردد .تمام موارد مسموم شده با فسفین با ایجاد نشنج به بیمارستان منقل شده اند و

 C : اضطراب و تشویش : ۷۹ % از مسمومین دچار اضطراب و دلشوره بوده اند .

هـ کبدی . یرقان , زردی و آسیب کبدی بسیار قابل توجه است .

  خوردن مقادیر زیاد سم فسفین یا فسفید آلومینیوم باعث ایجاد یرقان و افزایش سطح سرمی ترانس آمیلاز می گردد . ۳۰ % افرادی که با فسفید آلومینیویم مسموم شده اند دچار یرقان گردیده و ۲۰% از ‌‌آنهادچارافزایش غلظت سرمی ترانس آمیناز می گردند ۸% از مسمومین افزایش بیلی روبین داشته اند .

 و کلیه :

 A ) فعالیت غیر نرمال کلیه و دفع پروتئین : با آسیب کلیه , دفع پروتئین ایجاد می گردد .

 B ) نارسایی حاد کلیه :۴۰ % از مسمومین دچار نارسایی حاد کلیه شده اند .

 ز : اسیدوز :

    اسیدوز متابولیک و تنفسی : ۳۲ % از مسمومین دچار اسیدوز متابولیک شده و همین امر باعث کاهش ثانویه فشار خون می گردد .

 ح : هماتولوژی : از عوارض نادر می باشد که شامل همولیزومت هموگلوبینمیا می باشد .

 A : همولیز : مسمومین بالا ۲۸ سال بعد از ۲۴ ساعت دچار استفراغ شدید درد و گوارشی اسیدوزمتابولیک , کاهش ثانویه فشار خون می گردد . که حاکی از همولیز است علائم همولیز عبارتند از : یرقان , افزایش سطح سرمی بیلی روبین , کم خونی , افزایش هموگلوبین خون و هموسید ری در ادرار

 B : مت هموگلوبینمیا : با مصرف ۶ گرم آلومینیوم فسفید ایجاد شده علائم , استفراغ شدید و غیر قابل کنترل , درد معده , کاهش فشار خون , خواب آلودگی , همولیز , دیرسیون بافت قطب که ۲۴ ساعت بعد از مسمومیت ایجاد شده , ۱۷ % دچار عارضه فوق گشته اند ( بعنوان فاکتوری جهت تشخیص با فسفین می توان در نظر گرفت ) .

 ط . پوستی : تعریق , زردی , سیانوز , پوست

 A ) تعریق ۸۲ % مسمومین دچار تعریق مفرط می گردد .

 B ) : سیانوز ۳۷% دچار عارضه فوق می گردد .

 ی : سایر عوارض :

 کاهش قند خون: قند خون بشدت پایین آمده ۳۰واحد   بعد از ۱۱ روز در بیمار مشاهده شده است .

 کاهش پتاسیم : ۳۶% مسمومین دچار هیپوکالمی شده اند .

 کاهش یا افزایش منیریم : کاهش منیزیم گاهاً ایجاد شده اما در ۸۵ % از مسمومین افزایش مسمومین دیده شده است .

 تناسلی : هنوز مشخص نگردیده است .

 کارسینوژن : در انسان باعث افزایش تورمورها لنفوم می گردد .

 درمان

 بعد از مشاهده اولین علائم که شامل تهوع : استفراغ , درد شکم, تنگی نفس می باشدمسموم را به هوای ‌آزاد برده و در صحت هوشیار بودن و مصرف خوراکی با ایجاد تهوع سعی در خارج کردن ماده سمی می نمائیم و بعد از آن شستن معده بیمار با ۲ الی ۴ لیتر آب , دادن زغال فعال می باشد .

  در مورد افرادی که دچار تنگی نفس شده اند باید اکسیژن رسانی صورت گیرد . در صورت مشاهده تا کی کاردی تزریق منیریم سولفات وریدی به مسموم ,مصرف داروی Trimetazidin   ۲۰mg ( باعث افزایش اکسیژن رسانی به بافت قلب می گردد ) ۲ بار در روز باعث کاهش دیس ریتمی قلب می گردد سایر درمانها بسته به علائم مشاهده شده در مسموم صورت می گیرد.

 بهبودی و زنده ماندن بیمار برای ۴ روز به درمان به موقع بیمار بر می گردد . با این وجود زندن ماندن بسیار و سلامت او وابسته به میزان ‌آسیب کلیه و کبد می باشد که در اصل وابسته به میزان سم مصرف شده است .

 تست آزمایشگاهی :

 متاسفانه در ساعات اولیه امکان تشخیص سریع سم در بدن وجود ندارد و صرفاً با مشاهده با علائم
می توان میزان مسمومیت را تخمین زد . بعد از ۲۴ ساعت با اندازه گیری مت هموگلوبین , مسمومیت با فسفید آلومینیوم تائید می گردد .

  • مجله اطلاعات پزشکی



نظرات

۸ نظر در موضوع “مسمومیت با قرص برنج”
  1. ناهید کاظمی says:

    مطلب جامع بود

  2. محمودى says:

    مطلبى بود که خیلى وقته دنبالش بودم/واقعا کامل بود.ممنونم

  3. هستی says:

    عالی بود.ممنون

  4. پرهام says:

    besyar aali mamnoon.

  5. Mohsen says:

    خیلی
    عالی بود

  6. احمد says:

    ممنون از اطلاع رسانیتون
    قابل توجه سایتهای بی محتوا یاد بگیرید …

  7. هما says:

    سایتتنو واقعا عالیه ممنون

همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar