پزشکان بدون مرز درمان
خانه / جهان پزشكي / مسمومیت با قرص برنج
تلگرام

مسمومیت با قرص برنج

اثرات تماس با قرص برنج :

 تماس انسان با قرص برنج مي تواند عوارض شديد و كشنده اي در بر داشته باشد .

 بر اساس گزارشات , فسفيدها ( فسفيد آلومينيوم … ) باعث تحريك شديد دستگاه گوارش , اختلالات قلبي عروقي , هيپوتاسيون , شوك , آرتيمي , نارسايي قلبي , ادم ريوي , اسيدوز متابوليك , آسيب كبدي و كليوي , ترومبوسيتوپني و نشنج نهايتا كما و مرگ تا 72 ساعت بعد از مصرف مي گردد .

 عوارض گوارشي 5 الي 10 دقيقه پس از مصرف حادث شده و سپس ساير علائم ظاهر مي گردد تسريع در درمان حتي در بيماران به ظاهربي علامت اهميت بارزي در بهبود بيماران دارد .

 قرص برنج چيست ؟

  قرص برنج تركيب خطرناكي از فسفيدهاست كه جهت جلوگيري از آفت زدگي برنج انبار شده , مصرف مي گردد . فسفيدها همچنين جهت دفع آفات ساير غلات انبار شده و جلوگيري از كپك زدگي و جونده كش و غير نيز مصرف مي گردد .

 با تماس اين ماده با رطوبت با اسيد , گاز خطرناك فسفين آزاد مي گردد كه علت اصلي توكسيسيتي اين ماده است و هر چه اين تركيبات تازه تر باشد گاز بيشتري آزاد كرده و خطر ناك تر هستند .

 مكانيزم اثر :

 مكانيزم احتمالي اثر اين مواد ( فسفين ) بلوك سيتوكروم اكسيداز و مهار فسفوريلاسيون اكسيداتيو و در نتيجه مرگ سلولي است . بنابراين دستگاههايي كه به مقدار اكسيژن بيشتري نيازدارند نسبت به اين سم حساس تر و آسيب پذير تر باشند اين ارگانها عبارتند از :مغز , قلب و كبد و كليه

 عوارض ناشي از مصرف قرص برنج يا فسفين :

 عوارض حاد : استنشاق فسفين باعث ايجاد سردرد , گيجي , خستگي سرفه همراه با خلط ( سبز رنگ ) , اختلال در حركت , صحبت كردن , تهوع و استفراغ , درد معده اسهال , سردرد و…

  مصرف خوراكي : تهوع , درد معده , استفراغ , اسهال , تنگي نفس , احساس سرما , عطش , سر درد , تشنج و كما مي باشد مرگ بعد از 4 روز يا حداكثر 2 هفته با نارسايي قلبي حادث مي گردد .

 استنشاق مزمن : كاهش اشتها , كاهش وزن , آنمي , شكستگي خود بخود استخوان , دندان درد و تورم ونكروز فك

 دوز سمي : با مصرف 4/1 قرص سميت ايجاد مي گردد .

 در بزرگسالان خوردن اين ماده يكي از علل خودكشي مي باشد براي مثال شايعترين عامل خودكشي در هند خوردن يا استنشاق اتفاقي اين ماده سمي مي باشد ( مصرف حتي 5/1 گرم از اين قرص باعث مرگ مي شود ).

 درمان

 اقدامات اوليه : بعد از مشاهده علائم , بيمار را به هواي آزاد برده و در صورت هوشياري و در صورت مصرف خوراكي , با ايجاد تهوع سعي در خارج كردن ماده سمي از معده مي نماييم .

  الف : درمان علامتي : البته بايد متذكر شويم درمان علامتي بوده بطور مثال : در صورت خورده شدن ماده سمي ( فسفيدآلومينيوم ) : ايجاد تهوع فوري در بيماران ( لاواژ ) و بعد از آن شستشوي معده با 2 الي 4 ليتر آب : تجويز ذغال فعال , اقدامات حمايتي و نگهدارنده كه بر اساس شرايط بيمار متفاوت است .

 درمان ادم   دريه   : مصرف اكسيژن

 ب : درمان اختصاصي

 درمان اختصاصي سولفات منيريم وريدي مي باشد .

 نكته :

 در خصوص استفاده از قرص برنج و مسموميت ناشي از فسفين (PH3 ) چندين نگرش و فرضيه وجود دارد كه در تيم هاي تخصصي و كارشناساي همچنان در حال بررسي موضوع هستند .

 اولين فرضيه :

 مصرف قرص برنج ( فسفيدالومينيوم ) صرفا ً جهت خودكشي

 دومين فرضيه : مصرف اشتباه قرص برنج به جاي قرصهاي روانگردان ( اكستازي ) بدليل شباهت ظاهري اين دو قرص به يكديگر .

 سومين فرضيه : وجود ناخالصي در قرصهاي اكستازي كه در پروسه سنتز اين قرصها ايجاد مي گردد كه يكي از اين ناخالصي ها سم فسفين مي باشد ( در توليد قرص اكستازي از ماده پايه ( آمفتامين ) فسفر قرمز مصرف شده كه فسفين يكي از مواد باقي مانده از اين واكنش مي باشد .

 اسامي مشابه:
فسفيد آلومينيوم , هيدروژن فسفيد ( فسفروس تري هيدريد , فسفرتيد هيدروژن )

فسفيد آلومينيوم : در مجاورت رطوبت و آب به فسفيد هيدروژن تبديل مي گردد.

 خصوصيات فيزيكي : گازي بدون رنگ , قابل اشتغال , بوي شبيه به ماهي گنديده , حلاليت مناسب در آب و الكل به صورت قرص يا پودر در بازار يافت مي شود .

 سميت : گازي با سميت بالا كه بر سيستم گوارشي و سيستم اعصاب اثر مي گذارد .

 فسفين بعنوان يك حشره كش براي جلوگيري از آلودگي غلات , خوراك دام , تنباكو استفاده مي گردد كه به صورت قرصهاي فسفيد ( فسفيد روي , فسفيد كلسيم و فسفيد آلومينيوم ) كه موسوم به قرص برنج مي باشد موجود است .

 اين ماده سمي به راحتي جذب گوارشي گشته و بعد از حل شدن در مايعات بدن , به صورت ماده سمي فسفين در مي آيد ساير متابوليت ها عبارتند از فسفريك اسيد , فسفات , كه از طريق ريه رفع مي گردند .

 نكته قابل توجه اين است كه فسفين در بافتهاي بدن مجتمع نمي يابد .

 دورهاي سمي

 مدت : مقدار دوز خوراكي 41mg/kg  باعث ايجاد سميت قوي و مرگ حيوان مي گردد .

 انسان : از طريق استنشاق :

 مقدار9.8mg/m3 فسفين : ايجاد عوارض خطرناك بعد از چند ساعت

 مقدار280mg/m3 فسفين : ايجاد عوارض خطرناك بعد از يك ساعت

 مقدار560mg/m3 فسفين : مرگ مصرف كننده در 60 دقيقه اول

 گزارشات رسيده بيانگر مطلب بود كه در 56% موارد مسموميت با اين ماده مقدار 14-7 3 cm mg/ در هوا دوز كشنده مي باشد و

 با توجه به مطالب بيان شده مي توان نتيجه گرفت اثر بر سلامتي وابسته به دوزماده سمي مي باشد .

 از طريق گوارشي : خوردن 5/1 گرم آلومينيوم فسفيد باعث مرگ انسان مي شود.

 پاتولوژي فسفين :

 پاتولوژي فسفين شامل جلوگيري از فرآيند اكسيداز در سيتوكروم بوده كه اين امر باعث افزايش راديكالهاي آزاد و آسيب بافتي مي گردد .

 با توجه به اين مطلب ارگانهايي كه به مقدار اكسيژن بيشتري نياز دارند نسبت به اين سم حساس تر و آسيب پذير تر مي باشند اين ارگانها عبارتند از مغز , كليه , قلب و كبد .

 استنشاق اين ماده باعث بروز نارسايي ريوي , سرفه شديد همراه با خلط سبز رنگ , سرد رد , تنگي نفس , گيجي , خواب آلودگي , گشادي قلب , تشنج و كوما خواهد گرديد.

 عوارض جانبي :

 عوارض جانبي از ساعات اوليه بعد از استنشاق فسفين نمايان مي گردد طبق مطالعات انجام شده در 92 درصد مصرف كننده آلومينيوم فسفيد , 66 مورد مرگ (72% ) مشاهده گرديد كه 60 نفر در ساعات اوليه بعد از مصرف اين ماده فوت شده اند .

 عوارض مزمن عبارتند از از انمي , برونشيت , اختلال گوارشي ,  نارسايي ريه عدم تعادل در تكلم و حركت ,

 عوارض جانبي :

 الف . قلبي عروقي : تا كي كاردي ، افت فشار خون , عدم فعاليت ماهيچه قلب , نارسايي احتمالي قلب و شوك كه از عوارض كشنده ناشي از مصرف فسفين مي باشد .

 A ) اختلالات هدايتي در قلب : ديس ريتمي , تپش قلب :

 ديس ريتمي : مشكلات در سيستم هدايت الكتروليتي قلب كه از عوارض معمولي ناشي شده از مسموميت با فسفين مي باشد مطالعات انجام شده در 418 نفر مصرف كننده فسفيد الومينيوم نشان داد كه 2/38 % آنها دچار مشكل فوق گشته اند ( سال 1991 ميلادي )

 تپش قلب : در تحقيق ديگري كه انجام گرديد 54% از موارد بررسي شده دچار اين مشكل گرديده اند ( تاكي كاردي )

 درمان : مصرف سولفات منيزيم وريدي

 B) افت فشار خون : كاهش فشار خون در 35% موارد مسموميت با الومينيوم فسفيد مشاهده شده است .

 ب ) ريوي : تحريك غشا موكوسي دهان , گلو , مجاري تنفسي كه باعث تنگي نفس , تنفس ضعيف و سطحي , سرفه و در نهايت ادم ريه

 A ) dyspnea : علائم ديس پني شامل سرفه در اثر خلط سبز رنگ كه 1/2 درصد از مسمومين دچار اين عارضه گشته اند .

 B ) آسيب ريوي حاد : آسيب ريه با استنشاق گاز فسفين ايجاد مي گردد كه با ادم ريه همراه است كه 8% از مسمومين دچار اين عارضه گشته اند .

 تمام افراد متوفي در اثر مسموميت با گاز فسفين دچار ادم ريه شده اند .

 ج ) گوارشي : تهوع , استفراغ , درد معده , اسهال

 A : تهوع : تهوع و استفراغ بعد از مصرف خوراكي فسفيد آلومينيوم ايجاد مي شود . تمام افراد كه اين
        ماده را مصرف كرده اند دچار عارضه فوق شده اند .

 B : درد معده : 60 % از مسمومين با اين سم دچار درد معده شده اند .

 C  : اسهال : در 60 % موارد مشاهده شده است .

 

 د : نو رولوژيك : گيجي , سر درد و خستگي , خواب آلودگي ـ دلشوره و اضطراب و تشنج و كوما و مرگ

 

A : مقادير زيادي از سم فسفين باعث ايجاد علائمي از قبيل : سردرد , گيجي , ضعف و خستگي , خواب آلودگي , احتلال حركتي وتكلم اختلال دربينايي مي گردد .

 

B : حملات ناگهاني : حملات شبيه صرع و تشنج كه منتهي به كما و مرگ مي گردد .تمام موارد مسموم شده با فسفين با ايجاد نشنج به بيمارستان منقل شده اند و

 C : اضطراب و تشويش : 79 % از مسمومين دچار اضطراب و دلشوره بوده اند .

هـ كبدي . يرقان , زردي و آسيب كبدي بسيار قابل توجه است .

  خوردن مقادير زياد سم فسفين يا فسفيد آلومينيوم باعث ايجاد يرقان و افزايش سطح سرمي ترانس آميلاز مي گردد . 30 % افرادي كه با فسفيد آلومينيويم مسموم شده اند دچار يرقان گرديده و 20% از ‌‌آنهادچارافزايش غلظت سرمي ترانس آميناز مي گردند 8% از مسمومين افزايش بيلي روبين داشته اند .

 و كليه :

 A ) فعاليت غير نرمال كليه و دفع پروتئين : با آسيب كليه , دفع پروتئين ايجاد مي گردد .

 B ) نارسايي حاد كليه :40 % از مسمومين دچار نارسايي حاد كليه شده اند .

 ز : اسيدوز :

    اسيدوز متابوليك و تنفسي : 32 % از مسمومين دچار اسيدوز متابوليك شده و همين امر باعث كاهش ثانويه فشار خون مي گردد .

 ح : هماتولوژي : از عوارض نادر مي باشد كه شامل هموليزومت هموگلوبينميا مي باشد .

 A : هموليز : مسمومين بالا 28 سال بعد از 24 ساعت دچار استفراغ شديد درد و گوارشي اسيدوزمتابوليك , كاهش ثانويه فشار خون مي گردد . كه حاكي از هموليز است علائم هموليز عبارتند از : يرقان , افزايش سطح سرمي بيلي روبين , كم خوني , افزايش هموگلوبين خون و هموسيد ري در ادرار

 B : مت هموگلوبينميا : با مصرف 6 گرم آلومينيوم فسفيد ايجاد شده علائم , استفراغ شديد و غير قابل كنترل , درد معده , كاهش فشار خون , خواب آلودگي , هموليز , ديرسيون بافت قطب كه 24 ساعت بعد از مسموميت ايجاد شده , 17 % دچار عارضه فوق گشته اند ( بعنوان فاكتوري جهت تشخيص با فسفين مي توان در نظر گرفت ) .

 ط . پوستي : تعريق , زردي , سيانوز , پوست

 A ) تعريق 82 % مسمومين دچار تعريق مفرط مي گردد .

 B ) : سيانوز 37% دچار عارضه فوق مي گردد .

 ي : ساير عوارض :

 كاهش قند خون: قند خون بشدت پايين آمده 30واحد   بعد از 11 روز در بيمار مشاهده شده است .

 كاهش پتاسيم : 36% مسمومين دچار هيپوكالمي شده اند .

 كاهش يا افزايش منيريم : كاهش منيزيم گاهاً ايجاد شده اما در 85 % از مسمومين افزايش مسمومين ديده شده است .

 تناسلي : هنوز مشخص نگرديده است .

 كارسينوژن : در انسان باعث افزايش تورمورها لنفوم مي گردد .

 درمان

 بعد از مشاهده اولين علائم كه شامل تهوع : استفراغ , درد شكم, تنگي نفس مي باشدمسموم را به هواي ‌آزاد برده و در صحت هوشيار بودن و مصرف خوراكي با ايجاد تهوع سعي در خارج كردن ماده سمي مي نمائيم و بعد از آن شستن معده بيمار با 2 الي 4 ليتر آب , دادن زغال فعال مي باشد .

  در مورد افرادي كه دچار تنگي نفس شده اند بايد اكسيژن رساني صورت گيرد . در صورت مشاهده تا كي كاردي تزريق منيريم سولفات وريدي به مسموم ,مصرف داروي Trimetazidin   20mg ( باعث افزايش اكسيژن رساني به بافت قلب مي گردد ) 2 بار در روز باعث كاهش ديس ريتمي قلب مي گردد ساير درمانها بسته به علائم مشاهده شده در مسموم صورت مي گيرد.

 بهبودي و زنده ماندن بيمار براي 4 روز به درمان به موقع بيمار بر مي گردد . با اين وجود زندن ماندن بسيار و سلامت او وابسته به ميزان ‌آسيب كليه و كبد مي باشد كه در اصل وابسته به ميزان سم مصرف شده است .

 تست آزمايشگاهي :

 متاسفانه در ساعات اوليه امكان تشخيص سريع سم در بدن وجود ندارد و صرفاً با مشاهده با علائم
مي توان ميزان مسموميت را تخمين زد . بعد از 24 ساعت با اندازه گيري مت هموگلوبين , مسموميت با فسفيد آلومينيوم تائيد مي گردد .

تلگرام

مطالب داغ امروز :

شمارش سلول‌های خون یا همان CBC

در این آزمایش انواع سلول‌های خون و تعداد آنها بررسی می‌شود. CBC می‌تواند برای کمک …

علل سندرم تونل کارپل

تونل کارپال گذرگاه اعصاب مچ دست است که از عصب مدیان (median) محافظت می کند. …