پزشکان بدون مرز درمان
خانه / فيزيولوژي / آشنایی با انواع ويتامين ها و نقش آنها در بدن
تلگرام

آشنایی با انواع ويتامين ها و نقش آنها در بدن

ويتامين ها ( گروه C )

در اين برنامه در مورد ويتامين C بحث خواهيم کرد . ويتامين C يا اسيد آسکوربيک يک احياء کننده طبيعي و يک ماده آنتي اکسيدان است . به عبارت ديگر از اکسيداسيون مواد بيولوژيک در بدن ما جلوگيري مي کند . ويتامين C يکي از حساسترين ويتامينها نسبت به حرارت مي باشد و حرارت ، محيط قليايي ، مس و برخي از فلزات باعث تخريب آن مي شوند .

بدن يک فرد بالغ حدود 60 ميلي گرم ويتامين C نياز دارد . همچنين در دوران بارداري و شيردهي 100 ميلي گرم براي مادران توصيه شده است . اما حدود 10 ميلي گرم از اين ويتامين ، باعث جلوگيري از علائم کمبود آن مي شود .

اعمال ويتامين C :

ويتامين C در ترميم زخم و بافت هاي استخواني آسيب ديده و همچنين در جذب آهن نقش بسزايي دارد. اگر فرد هنگام صرف غذا و يا مصرف مکمل آهن ، ويتامين C و يا آب ميوه اي که حاوي ويتامين C باشد مصرف نمايد ، جذب آهن را بالا مي برد و آهن غير آلي در تقويت سيستم ايمني بدن نقش مهمي دارد.

ثابت شده است که ويتامين C مانع سنتز برخي از ترکيبات مثل نيتروزامين ها مي شود که سرطان زا هستند و به طور کلي سيستم ايمني بدن را تقويت مي کند و در محافظت از ويتامين A و ويتامين E موثر است.

چرا بايد به مقدار دريافت اين ويتامين توجه خاصي داشته باشيم ؟

طبيعي است که دريافت کل ويتامينها از اهميت بسزايي برخوردار هستند . منابع غذايي اين ويتامين بسيار محدود و منحصر به سبزيجات و ميوه جات مي باشد . از آنجا که اين ويتامين نسبت به حرارت حساس مي باشد، با پخته شدن اين مواد غذايي( سبزيجات ) ويتامين آن ( ويتامين C ) تخريب مي شود.

سبزيجات معمولاً مدت زمان پخت کوتاهي دارند ، در گذشته تصور مي شد که با پختن آنها، ويتامين C به طور کامل تخريب مي شود ولي امروزه بر خلاف آن اثبات شده است يعني اگر سبزيجات در مدت زمان 15 تا 30 دقيقه پخت شوند مقداري از ويتامين C آنها باقي مي ماند.

به عنوان مثال سيب زميني يکي از منابع غذايي نسبتاً خوب ويتامين C است و مدت پخت آن نيز کوتاه است و مي تواند مقدار قابل توجهي از اين ويتامين را با خود داشته باشد اگر در حداقل زمان طبخ ، پخته و آماده شود . مخصوصاً اگر آب را بجوشانيم و سبزيجات را داخل آن بريزيم ، آنزيم اکسيدازي که درون سلول همراه ويتامين C است فرصت نمي يابد تا ويتامين C را تخريب نمايد و ميزان تخريب آن بسيار کم مي باشد.

ويتامين C غذاهاي حيواني کم مي باشد زيرا مدت زمان پخت آنها طولاني است و اين امر باعث از بين رفتن ويتامين C آنها مي شود.

ميوه جات بهترين منبع غذايي ويتامين C مي باشند. به عنوان مثال مرکبات ، انواع توتها، خربزه و سبزيجات غني از ويتامين C هستند.

ويتامين C در مرکبات حدود 25 تا 50 ميلي گرم و در سبزي جعفري حدود 180 ميلي گرم موجود مي باشد . مرکبات را به مقدار زياد مي توان مصرف کرد در صورتي که شايد نتوان 100 گرم سبزي جعفري را به طور خام خورد.

از آنجا که منابع غذايي اين ويتامين محدود به سبزيجات و ميوه جات است و آنها در تمام فصول سال در دسترس همگان نمي باشند به همين دليل با کمبود فصلي اين ويتامين مواجه مي باشيم .

کمبود ويتامين C :

کمبود ويتامين C موجب بيماري اسکوربوت مي شود. در فرد مبتلا به بيماري اسکوربوت، تغييراتي در لثه ها ديده مي شود و بطور کلي جداره روق خوني حساس و شکننده مي شود و معمولاً دچار خونريزي لثه مي شوند و لثه حالت اسفنجي پيدا مي کند.

مصرف يک واحد مرکبات نيازهاي فرد را تأمين مي کند.

يکي از عواملي که باعث متوقف شدن رشد کودکان مي شود کمبود ويتامين C است. بنابراين کودکاني که از شير مادر تغذيه نمي کنند ممکن است دچار کمبود ويتامين C شوند و رشد آنها متوقف شود .

هنگام سوختگي، به علت ترميم بافت، نياز به ويتامين C افزايش مي يابد. توصيه مي شود که ورزشکاران به طور متوسط روزانه 150 تا 300 ميلي گرم ويتامين C مصرف نمايند.

ويتامين ها ( گروه B )

ويتامين هاي گروه B معمولاً در اغلب مواد غذايي وجود دارند . از ويتامين B1 شروع مي کنيم.
ويتامين B1 يا تيامين ، ويتاميني است که نقش آن در متابوليسم کربوهيدراتها است. به عبارتي ديگر نياز به اين ويتامين ، به تناسب دريافت کربوهيدراتها در رژيم غذايي بستگي دارد. بدين ترتيب طبقات فقير جامعه که کربوهيدراتها( که بيشترين انرژي را در رژيم غذايي تأمين مي کند ) را کمتر مصرف مي کنند به ويتامين B1 نياز بيشتري دارند .
 
مهمترين منابع غذايي ويتامين B1  معمولاً غلات ، حبوبات و مخصوصاً جوانه غلات و جبوبات است . البته ناگفته نماند که منابع غذايي اين ويتامين به طور گسترده وجود دارد ، چون اکثر ايرانيان نان مصرف مي کنند و اين ويتامين به وفور در نان وجود دارد و در سطح کشور ما مشکلي از اين نظر وجود ندارد . 

کمبود ويتامين B1  خاص مناطق يا کشورهايي است که مصرف عمده آنها برنج سفيد شده است. مثل کشور فيليپين که مردم آنجا فقير هستند و مصرف آنها برنج است . معمولاً مصرف ايرانيان برنج است اما چون نان مصرف مي کنند و از ساير مواد غذايي ، ويتامين B1  را دريافت مي کنند، دچار کمبود اين ويتامين نمي شوند .

کمبود ويتامين B1  باعث ايجاد بيماري بري بري مي شود . بري بري دو نوع است ، بري بري خشک يا عصبي که باعث فلجي افراد مي شود و بري بري قلبي باعث نارسائي در قلب مي شود و بيمار دچار خيز يا اِدم مي شود .

ويتامين B2 يا ريبوفلاوين :

نقش اين ويتامين در متابوليسم انرژي است . مقدار نياز به اين ويتامين بستگي به سهم دريافت انرژي دارد . مثلاً ورزشکاري که گاهي دو برابر يک فرد عادي انرژي مصرف مي کند ، در نتيجه نياز ورزشکار به ويتامين B2 نسبت به فرد عادي 2 برابر است . ويتامين B2 در برابر حرارت مقاوم است اما در مقابل نور و حرارت توأم ناپايدار است و تخريب مي شود .

مهمترين منابع غذايي ويتامين B2 معمولاً شير و لبنيات است البته در غلات و حبوبات مخصوصاً جوانه حبوبات نيز وجود دارد . معمولاً در مناطقي که افراد به اندازه کافي شير و لبنيات مصرف نمي کنند دچار کمبود ويتامين B2 مي شوند . کمبود ويتامين B2 علائم متعددي را ايجاد مي کند از جمله ترک گوشه لبها و تغيير رنگ زبان     ( به رنگ صورتي ملايم ) .

ويتامين B2 جزء ويتامينهايي است که در ايران با کمبود آن مواجه هستيم و از معضلات و مشکلات کشور است .

ويتامين نياسين يا پ.پ :

ويتامين نياسين پيشگيري کننده از بيماري پلاگر است . مهمترين منابع غذايي نياسين گوشت ، مرغ ، شير ، لبنيات است . در شير علاوه بر ويتامين نياسين اسيد آمينه تريپتونان فراواني وجود دارد که حتي شير به عنوان پيشگيري کننده از پلاگر در مواردي که افراد مبتلا هستند مي تواند مصرف شود .

پلاگر خاص مناطقي است که ذرت غذاي اصلي مردم است ، چون در ذرت نياسين به صورت کمپلکسي است و قابليت جذب ندارد . ضمن اينکه در ذرت اسيد آمينه تريپتونان ( که مي تواند به نياسين تبديل شود ) کم است .

نکته جالب اين است که مطالعات نشان داده غذاي اصلي مکزيکي ها ذرت است امابه پلاگر مبتلا نمي شوند . مطالعه عادات غذايي آنها نشان داده است که مکزيکي قبل از تهيه غذا با ذرت ( ترتيلا) آن را در آب آهک خيس مي کنند ، محيط قليايي باعث آزاد شدن نياسين از کمپلکس مي شود و جذب مي شود .

علائم پلاگر :

در پلاگر علائم زير ديده مي شود :

1- کراتوز يا ضايعات پوستي : اصولاً ضايعات پوستي در جاهايي که در معرض مستقيم تابش آفتاب قرار دارند ديده مي شود . مثلاً هنگامي که کارگري با پاي برهنه کار کرده است ، ضايعات پوستي و زخم هاي پوستي در اين ناحيه ديده مي شود يا زماني که آفتاب به گردن مي تابد، ضايعات پوستي شبيه گردن بند روي گردن مشاهده مي شود .

2- ايجاد تغييراتي در رنگ زبان : رنگ زبان به رنگ صورتي تغير مي کند و سطح زبان زخم مي شود . در اثر کمبود ويتامين B2 زخم زبان ايجاد نمي شود در صورتيکه در اثر کمبود نياسين زخم زبان ايجاد مي شود . 

ويتامين B12   :

ويتامين B12  تنها ويتاميني از گروه B است که ساختمان پيچيده اي دارد. در ساختمان آن فلز کبالت وجود دارد . کمبود آن کم خوني پيش رونده و خطرناک و نيز ضايعات عصبي ايجاد مي کند. اين ويتامين فقط در غذاهاي حيواني . مانند جگر،  گوشت، لبنيات و تخم مرغ وجود دارد. معمولاً اين ويتامين يک ويژگي ديگر دارد که جذبش مشکلتر از ساير ويتامين هاي گروه B است. مدت ذخيره آن طولاني است و معمولاً مي تواند 3 تا 5 سال در تأمين نيازمنديها کافي باشد .

معمولاً ضايعات عصبي و کم خوني در کساني که گياهخوار مطلق هستند بعد از سه سال شروع مي شود.

يکي از ويتامين هاي گروه B اسيد فوليک است که کمبود آن باعث کم خوني مي شود. نياز به آن در دوران بارداري به دو برابر يا بيش از دو برابر افزايش مي يابد. مهمترين منابع غذايي آن سبزي ها هستند . البته در شير و مواد غذايي ديگر هم وجود دارد.

ويتامين ها

 در اين جلسه در مورد ويتامين A ، تفاوت حلاليت ويتامين ها و تأثير آنها بر سلامتي انسان صحبت مي کنيم .

تقسيم بندي ويتامينها :

1- ويتامينهاي محلول در آب : جذب ويتامينهاي محلول در آب آسان است . اکثر اين ويتامينها در بدن ذخيره نمي شوند و مازاد آنها دفع مي گردد بنابراين بهتر است که در غذاي روزمره ، وجود داشته باشد . مازاد اين ويتامينها از طريق کليه دفع مي شوند و ايجاد مسمومين نمي کنند . نبايد مقادير ( دوزهاي ) زيادي از اين ويتامينها دريافت کرد. 

به عنوان مثال اگر بدن به مدت طولاني ويتامين A و C دريافت کند به اين دوز وابسته مي شود و اگر به مقدار طبيعي باز گردد نشانه هاي کمبود اختلال ايجاد مي گردد . مصرف زياد و مداوم ويتامين C مي تواند باعث کاهش PH ادرار ، بالا بردن خطر ابتلا به عفونت هاي ادراري، بالا رفتن خطر ابتلا به سنگهاي آکسالاده با دوز بالا ( مخصوصاً در افرادي که مستعد باشند ) مي گردد . به علاوه چون جذب آهن را زياد مي کند خطر مسموميت به آهن هم مطرح مي شود.

2- ويتامين هاي محلول در چربي : جذب اين ويتامين ها مشکل است و تابع جذب چربيهاست. بنابراين چنانچه در غذا چربي نباشد و يا جذب چربيها مختل شود ، هضم و جذب اين دسته از ويتامين نيز مختل مي شود . ويتامينهاي محلول در چربي از راه ادرار دفع نمي شوند و نسبت به حرارت مقاومت بيشتري دارند . مصرف مقدار زيادي از اين ويتامينها ممکن است در دراز مدت ايجاد مسموميت  کند .

ويتامين A :

ويتامين A در غذاهاي حيواني بيشتر از گياهي يافت مي شود . د رگياهان ماده ديگري به نام کاروتن وجود دارد که نارنجي رنگ يا زرد پر رنگ است و نوع غير فعال اين ويتامين است و پس از جذب در بدن انسان به ويتامين A تبديل مي گردد .

ويتامين A يک ويتامين محلول در چربي است ، يک الکل آلي است و از نظر ترکيب شيميايي در غذاها به صورت ترکيب با اسيدهاي چرب وجود دارد بنابراين در دستگاه گوارش بايد مانند چربيها هضم شود و پس از آن جذب شود . فرم معمول آن در غذاي روزانه ما فرم الکلي با رتينول است . مشکل ذخيره کبدي آنها ( مهمترين جاي ذخيره کبد است ) الکلي است.

ويتامين A از مواد سازنده بيگمان يا ماده رنگي سلولهاي شبکيه چشم مي باشد و نقش مهمي در بينايي دارد .

اعمال ويتامين A :

1- تنظيم مکانيسم بينايي

2- رشد

3- دفاع و سيستم ايمني

4- توليد مثل

منابع غذايي ويتامين A :

ويتامين A در مواد غذايي حيواني وجود دارد . يک منبع عمده غذايي ويتامين A ، کبد حيوانات بخصوص کبد بعضي از انواع ماهيها مي باشد . در گوشت ، تخم مرغ ، شير ، کره نيز مقادير قابل ملاحظه اي از اين ويتامين يافت مي شود .

تمام اقشار جامعه نمي توانند به اندازه کافي مواد غذايي حيواني تأمين کنند ، در ضمن آنهايي که مقدار کافي مواد غذايي حيواني دريافت مي کنند تمام ويتامين A را نمي توانند از غذاهاي حيواني دريافت کنند . بنابراين نياز دارند از منابع گياهي که حاوي پيش سازهاي ويتامين A هستند مثل سبزي هاي سبز پر رنگ و تيره استفاده کنند . در بين سبزيجات و ميوه جات هويج ، زردآلو، آلو ، هلو ، گرمک ، طالبي مقادير قابل ملاحظه اي کاروتن دارند .

 تفاوت قابل توجهي بين برگهاي سبز روشن و سبز تيره وجود دارد بعنوان مثال برگهاي سبز تيره کاهو داراي منيزيم است و تلخ مزه است . اغلب آنها را دور مي ريزيم ، برگهاي سبز روشن را با علاقه بيشتر مي خوريم . در صورتيکه برگهاي سبز تبره حدود صد برابر برگهاي سبز روشن ارزش پيش سازي ويتامين A را دارند . بنابراين بايد توجه داشته باشيد که حتي الامکان از برگهاي سبز تيره استفاده کنيد .

 کمبود ويتامين A :

1- باعث ايجاد کراتوز پوستي مي شود .

2- شب کوري : کسي که به کراتوز پوستي رسيده باشد حتماً دچار شب کوري نيز شده است.

3- در مرحله بعد ضايعه اي ايجاد مي شود که به نام لکه هاي بيتو مشهور است که نام دانشمند فرانسوي ، که اين لکه ها را شناسايي کرده است .

4- اثر کمبود ويتامين A بر روي ملتحمه چشم موجب خشکي ، ناصافي و کاهش اشک مي شود که اصطلاحاً گزروفتالمي گفته مي شود .

5- در مرحله بعدي اگر کمبود ادامه پيدا کند ، تا زمانيکه 3/2 سطح کره چشم را گزروفتالمي فرا گرفته باشد مي توانيد با دادن ويتامين A ، فرد را درمان کنيد و اگر در اين مرحله درمان نشود مبتلا به اتومالاشيا ( زخم قرينه ) مي شود و هنگامي که فرد به اين مرحله رسيد کور مي شود.

مصرف زياد اين ويتامين باعث ايجاد مسموميت مي شود. رنگ لثه ها را تغيير مي دهد، حالت تهوع ايجاد مي کند و باعث رنگ پريدگي مي شود.

مسموميت با بتاکاروتن هم پيش مي آيد که رنگ پوست زرد مي شود ، وجه تمايز آن با زردي در اين است که در زردي قسمت سفيدي چشم زرد مي شود اما در مسموميت با بتاکاروتن پوست بدن زرد است .

نقش ويتامين A در توليد مثل :

ويتامين A در توليد مثل و رشد و نمو تأثير بسياري دارد در خانمها بر روي سنتز هورمونهاي جنسي تأثير بسياري دارد ، اما در آقايان در ساخته شدن اسپرم ها يا سلولهاي جنسي نقش دارد و کمبود اين ويتامين در مادران باردار ممکن است بر روي رشد جنين آنان تأثير مستقيم بگذارد .

ويتامين ها

منيزيم يکي از عناصر مهم درون سلولي است ، اما به علت گستردگي آن در منابع غذايي کمتر با کمبودش مواجه مي شويم . کمبود منيزيم موجب عوارضي از قبيل رنگ پريدگي ، گشاد شدن عروق ، تشنج و مرگ مي شود .

مهمترين منبع غذايي اين عنصر ، سبزي هاي سخت هستند زيرا در ساختمان آنها کلروفيل وجود دارد . عنصر فلوئور حدود يک قرن بيش کشف شده است . همچنين فلوئور در آب باعث جلوگيري از پوسيدگي دندانها مي شود . اگر مقدار فلوئور در آب PPM 2 باشد از نظر استحکام مشکلي ايجاد نمي کند و اگر مقدار آن بيش از 5 تا 6 PPM برسد ، باعث پوسيدگي دندانها مي شود . بهترين منبع غذايي فلوئور آب ، چاي و قهوه است که قسمت اعظم آن جذب بدن شده و از طريق ادرار دفع مي گردد .

در اين جلسه به مطالعه ويتامين ها مي پردازيم . آيا تا به حال فکر کرده ايد که چه عواملي باعث کاهش ويتامين ها در مواد غذايي مي شود ؟ چرا بايد کمبود ويتامين داشته باشيم ؟ يا چه عواملي باعث مي شود که افراد با کمبود ويتامين مواجه شوند ؟

تاريخچه آشنايي با ويتامين ها چندان طولاني نيست ، در اواخر قرن گذشته دانشمندان متوجه شدند که عدم تنوع در برنامه غذايي ، مخصوصاً عدم استفاده از مواد غذايي تازه موجب ابتلاء به برخي از بيماريها مي شوند مثل خونريزي لثه ها يا بيماري بري بري که اختلالات عصبي و قلبي ايجاد مي کند .

در اوايل قرن بيستم ( 1912 ) کارتيرفونک با استخراج موادي از غذاهاي تازه توانست بيماري بري بري را در جوجه ها درمان کند . از آنجائيکه در ماده استخراج شده آمين وجود داشت، نام اين ترکيبات را ويتامين يا آمين حياتي ناميد . در صورتيکه مطالعات بعدي نشان داد که در تمام ويتامين ها آمين وجود ندارد ، به همين دليل استفاده از کلمه ويتامين را مناسب ندانستند و دانشمندان از سال 1930 به بعد تصميم گرفتند زمانيکه ترکيبات شيميايي مواد مشخص شد از نام ترکيب شيميايي آنها همراه با نامگذاري قديم استفاده کنند . به عنوان مثال : رتينول يا ويتامين A ، ويتامين يا B1 ، ريبوفلاوين يا ويتامين B2 .

ويتامين ها ترکيبات آلي هستند که در بيشتر مواد غذايي به مقدار جزئي وجود دارند و هر کدام اعمال حياتي مخصوصي را در بدن انسان انجام مي دهند . اگر چه احتياجات ويتامين مورد نياز بدن بسيار جزئي مي باشد ولي براي ادامه حيات ، رشد و توليد مثل ، وجود همين مقدار کم بسيار ضروري و اساسي است . مقدار آنها در مواد غذايي بسيار کم ( حدود ميلي گرم يا ميکروگرم ) است.

اگر رژيم غذاييب متعادل باشد ، ويتامين ها به نحو شايسته اي تأمين مي شوند و بدن نياز به مکمل ويتاميني ندارد. اعمال حياتي بدن انسان توسط ترکيباتي به نام آنزيم ها کاتاليزور مي شوند. براي تکميل ساختمان تعداد زيادي از آنزيمها به ويتامين نياز است و در صورت عدم وجود آنها، آنزيمها نمي توانند واکنشهاي مربوط به خود را انجام دهند. آنزيمها نقش کاتاليزوري در اعمال حياتي بدن دارند، يعني به مقدار کم باعث تسريع واکنشهاي حياتي مي شوند، اما وارد واکنش نمي شوند . به همين علت ويتامينها مواد مغذي نگهدارنده تعادل حياتي نام گرفته اند. اين دسته از مواد مغذي نه نقش ساختماني دارند و نه از متابوليسمشان انرژي توليد مي شود اما در متابوليسم و رها شدن انرژي نقش اساسي دارند.

عواملي که مي توانند مقدار ويتامين هاي مواد غذايي را کاهش دهند ، عبارتند از :

1- آسياب کردن غلات و گرفتن سبوس آنها : ( سبوس غلات غني ترين منبع ويتامين ها است ).

2- حرارت و پخت مواد غذايي : ممکن است در اثر حرارت و پخت مقداري از ويتامين ها از بين بروند مثلاً آبکش کردن برنج باعث از بين رفتن ويتامين B1 موجود در آن مي شود .

3- نگهداري طولاني مواد غذايي : هنگامي که ميوه ها و سبزي ها پلاسيده مي شوند ويتامينهايشان را از دست مي دهند .

علل کمبود ويتامين ها در مواد غذايي :

1- فقر غذايي : هنگامي که به مقدار کافي غذا خورده شود و رژيم غذايي متعادل باشد ، طبيعتاً بدن به مقدار کافي ويتامين دريافت مي کند.

2- اختلال در جذب به علت کاهش اسيديته معده يا کمبود صفرا : هضم و جذب ويتامينهاي محلول در چربي تابع هضم و جذب چربي هاست. بنابراين اختلال در هضم و جذب چربيها موجب اختلال در هضم و جذب ويتامينهاي محلول در چربي مي شود. مخصوصاً اختلال در ترشح صفرا، جذب چربيها و ويتامينهاي محلول در چربي را مختل مي سازد.

3- اختلال در متابوليسم

4- مصرف برخي از داروها : استفاده از برخي داروها ممکن است جذب ويتامينها را مختل کند يا دفع آنها را از طريق ادرار تسريع کند و يا ويتامينها را تخريب کند . بنابراين بايد هنگامي که پزشک دارويي را تجويز مي کند دستورات پزشک را کاملاً اجرا کنيم . گاهي اوقات نياز به مکمل هاي ويتاميني وجود دارد تا ميزان از دست رفته ويتامين ها در اثر استفاده از داروها جبران شود.

ترکيبات ويتامين ها :

برخي از ويتامين ها به طور آماده در مواد غذايي وجود ندارند و طي واکنشهايي که بر روي آنها صورت مي گيرد به ويتامين تبديل مي شوند. مثلاً وقتي بتاکاروتن وارد بدن مي شود مولکول آن مي شکند و به دو مولکول ويتامين A تبديل مي گردد. سبزي هاي پخته همراه چربيها مصرف مي شوند و ضريب تبديل بتاکاروتن آنها به ويتامين A سه برابر مي شود.

فرض کنيد پيش ساز ويتامين D ( که در پوست بدن وجود دارد ) با تابش اشعه آفتاب مي تواند به ويتامين D تبديل شود ، وارد کليه شود و به فرم فعال ويتامين D تبديل گردد ( در قسمت ويتامين D اين موضوع را بيشتر مورد بحث قرار مي دهيم ).

تلگرام

مطالب داغ امروز :

جدول کالری سوزی فعالیت ها

کالری های مصرفی در ساعت است خوابیدن ۶۰ نشستن روی مبل ۷۵ خرید ازسوپر ۹۰ …

درد تیز در زیر پستان سمت چپ

درد تیز زیر پستان چپ در ناحیه سینه است بسیاری از ریشه های درد ممکن، …