پسوریازیس ” psoriasis “

فروردین ۱۳, ۱۳۸۸ توسط :   موضوع : بيماري غير واگير, جهان پزشكي

پسوریازیس   ( psoriasis )

 
پسوریازیس‌ یک‌ اختلال‌ پوستی‌ همراه‌ پوسته‌ریزی‌ که‌ مشخصه‌ آن‌ دوره‌های‌ مکرر فروکش‌ و عود بیماری‌ است‌. این‌ عارضه‌ پوست‌ سر، آرنج‌ها، زانوها، قفسه‌ سینه‌، پشت‌، بازوها، ساق‌ها، انگشتان‌ دست‌ و پا و چین‌ بین‌ باسن‌ را درگیر می‌کند. پسوریازیس‌ در اواخر کودکی‌ یا اوایل‌ بزرگسالی‌ شروع‌ شده‌ و در سراسر عمر تداوم‌ می‌یابد.

 

بیماری پسوریازیس یا داء الصدف بیماری التهابی مزمن پوست می باشد که علت دقیق آن هنوزمشخص نمی باشد اما دخالت عامل ژنتیک دربروزآن قطعی است . دربیماری پسوریازیس تکثیرسلولهای پوستی سریعترانجام شده وهمین امرموجب پوسته ریزی می باشد . اما علت اصلی این تکثیرسریعترسلولی هنوزمشخص نمی باشد . تقریباً ازهرسه نفری که دچاراین بیماری هستند یک نفرازآنها دارای خویشاوندی است که اوهم دچاراین بیماری می باشد . برخی عوامل مانند داروهایی نظیرکلروکین ،داروهای بتا بلوکروبرخی داروهای ضدافسردگی وهمینطوربرخی بیماریهای عفونی نظیرگلودرد استرپتوکوکی ،صدمات واسترسها درشروع یا تشدید بیماری نقش دارند . سن بروزبیماری درهرسنی می تواند باشد اما اگرشروع بیماری درسنین کودکی باشد احتمال شدیدتربودن بیماری بیشتر است . درمورد سابقه خانوادگی نیز درصورت وجود سابقه بیماری درافراد خانواده معمولاً بیماری شدیدتروطولانی تراست .

 

ضایعات پوستی بیماری پسوریازیس به شکل برجستگیهای نسبتاً وسیع قرمزرنگ همراه پوسته های لایه لایه ونقره ای بیشتردرروی زانوها وآرنجها می باشد . البته محل بیماری می تواند درسر، تنه ، کف دست وپا ، زیربغلها ، کشاله ران وناحیه تناسلی هم باشد . گاهی نیزبیماری پسوریازیس درتمام بدن بروزمی کند که به آن اریترودرمی یا درماتیت اکسفولیاتیو هم می گویند . درمواقعی که بیماری درچینهای بدن مانند کشاله ها وزیربغلها رخ می دهد به آن نوع معکوس بیماری می گویند که درمردان سنین میانی وپیری بیشتررخ می دهد . ضایعات پسوریازیس حدود کاملاً مشخص داشته ودرصورت کشیدن روی پوسته ها با یک آبسلانگ پوسته ها برداشته شده ومنظره شبنم خونی ایجاد می شود که خونریزی به شکل قطره قطره می باشد وازنشانه های بیماری پسوریازیس می باشد . ضایعات پوستی می تواند خارش داربوده ویا آنکه خارش نداشته باشد وبه نظر می رسد خارش بیشتربا استرس بیمار درمورد بیماری خود ارتباط دارد . گاهی نیزدرمانهای نادرست بیماری باعث خارش می باشد . نوعی ازبیماری پسوریازیس هم وجود دارد که به آن نوع پوستولرمی گویند وبا دانه های کوچک چرکی تظاهرمی کند که این دانه ها هم به یکدیگروصل شده ومناطق وسیعی چرکی ایجاد می کند که این چرک بدون میکروب بوده وفقط به علت التهاب ایجاد شده است . این نوع بیماری خوشبختانه نادربوده زیرا دراین نوع پسوریازیس که بیشترافراد بزرگسال را درگیرمی کند احتمال خطربرای حیات فرد نیزوجود دارد . نوع دیگرپسوریازیس نوع قطره ای می باشد که بیشتردرکودکان ونوجوانان رخ داده و اغلب به دنبال یک عفونت استرپتوکوکی گلو ایجاد شده وبا لکه های متعدد شبیه سکه وبه رنگ صورتی درتنه خود رانشان می دهد . این علائم درعرض ۴تا۶ ماه ازبین می رود ودوباره هم عود نمی کند اما دربیش ازنیمی ازموارد بعدها نوع دیگری ازپسوریازیس دراین افراد عود می کند. اما شایعترین نوع پسوریازیس همان نوع پلاک می باشد که نوع معمول بیماری بوده ودرآن ضایعات پوستی محل برجستگیهای استخوانی آرنج وزانووقوزک پا وجود دارد . سیراین نوع بیماری خیلی قابل پیش بینی نیست . گاه ممکن است بیماری به یکباره بهبود یافته وتاسالها بروز نکند وگاه نیزمدتهای طولانی بیماری بصورت رفت وبرگشتی باقی می ماند . تغییرات ناخنی هم دربیماری پسوریازیس می تواند بروز کند که به شکل تغییررنگ ، ضخیم شدن ،جدایی صفحه ازبسترناخن، ایجاد لکه های قرمزویا زرد برروی صفحه ناخن وازهمه شایعترفرورفتگیهای شبیه جای فرورفتن سوزن درروی صفحه ناخن می باشد . گاهی بیماری پسوریازیس همراه تورم والتهاب مفاصل می باشد که این حالت بیشتردرموارد شدیدتروطولانی ترپسوریازیس وبیشتردرمفاصل کوچک دست رخ داده ونیازبه بررسی ودرمان توسط متخصص روماتولوژی دارد .
علایم‌ شایع
نواحی‌ پوستی‌ مختصراً برجسته‌ با کناره‌های‌ قرمز و تنگ‌ و پوشیده‌ شده‌ از پوسته‌های‌ بزرگ‌ سفید یا نقره‌ای‌ رنگ‌. این‌ ضایعات‌ ترک‌ خورده‌ و دردناک‌ می‌گردند.
خارش‌ (گاهی‌)
درد مفاصل
علل
علت‌ دقیق‌آن‌ شناخته‌ است‌ ولی‌ احتمالاً ناشی‌ از یک‌ اختلال‌ خودایمنی‌ است‌.
عوامل تشدید کننده بیماری
سابقه‌ خانوادگی‌ پسوریازس‌
آرتریت‌ روماتویید
آسیب‌ موضعی‌ پوست‌
عفونت‌های‌ (ویروسی‌ یا باکتریایی‌) نواحی‌ دیگر بدن‌
استرس‌
آب‌ و هوای‌ سرد
عوامل‌ ژنتیک‌. افراد دچار پسوریازیس‌ دارای‌ پادگن‌های‌ HLA خاصی‌ بوده‌ و میزان‌ بروز این‌ بیماری‌ در سفیدپوستان‌ بیشتر است‌.

 
پیشگیری
در حال‌ حاضر این‌ بیماری‌ قابل‌ پیشگیری‌ نیست‌.
عواقبت‌ مورد انتظار
این‌ بیماری‌ قابل‌ علاج‌ نیست‌ و علایم‌ آن‌ با درمان‌ قابل‌ کنترل‌ است‌. بیماری‌ ممکن‌ است‌ بین‌ حملات‌ مدت‌های‌ طولانی‌ غیرفعال‌ باقی‌ بماند. در خانم‌ها شدت‌ بیماری‌ در طی‌ بارداری‌ کاهش‌ می‌یابد.
عوارض‌ احتمالی
عفونت‌ باکتریایی‌ ثانویه‌ در محل‌ درگیر پوستی‌
پسوزیازیس‌ پوستولی‌ (تاول‌ چرکی‌)
آرتریت‌ مرتبط‌ با پسوریازیس
درمان

اصول‌ کلی
درمان
ابتدا باید نوع بیماری پسوریازیس ازلحاظ شدت تعیین شود درصورتی که بیماری خیلی خفیف باشد حتی می توان اصلاً اقدام به درمان نکرد وتنها ازکرمهای نرم کننده جهت رفع خشکی بیماری استفاده نمود . اما درصورتی که نیاز به درمان احساس شود می توان ابتدا ازداروهای موضعی استفاده نمود که این داروها شامل داروهای استروییدی ، کول تار، آنترالن ، آنالوگهای ویتامین د مانند دیوونکس وداروهای ضد التهاب جدیدترمانند پیمکرولیموس می باشد . هرکدام ازاین داروها می تواند همراه با عوارضی باشد که باید حتماً تحت نظرمتخصص پوست مصرف شوند وهرازچندگاهی بیمارازلحاظ عوارض دارویی بررسی گردد. برای درمان موارد شدیدتربیماری می توان ازداروهای خوراکی مانند نئوتیگازون ، متوترکسات و سیکلوسپورین استفاده نمود که این داروها با عوارض بیشتری همراهند ونیازبه بررسیهای آزمایشگاهی مختلفی درابتدا ودرحین درمان دارند . ازروش نوردرمانی نیزمی توان استفاده کرد که این روش یا با استفاده ازداروی پسورالن خوراکی وتابش نورماوراء بنفش به پوست بوده ویا تنها با استفاده ازنورماوراء بنفش می باشد ونیازبه دستگاههای مولد این نور دارد . ازلیزردرمانی نیزمی توان برای درمان مناطق کوچک دچارپسوریازیس استفا ده نمود که لیزرمورد استفاده نوع اگزایمر می باشد ودرمان با آن نیازبه جلسات متعدد دارد . درمانهای جدیدتری نیزبرای بیماری پسوریازیس مطرح است که هنوزبه شکل رایج استفاده نمی شود وبعلت قیمت بالای آنها استفاده ازاین نوع داروها درطولانی مدت کمترامکان پذیرمی باشد .
اما با وجود تمام این درمانها بیماری پسوریازیس یک بیماری صعب العلاج می باشد که درمانها تنها شدت بیماری را کاهش داده اما بیماری رابطورقطعی ازبین نمی برند . اما همین کاهش شدت بیماری می تواند باعث شود تا بیماربا راحتی بیشتری به زندگی خود ادامه دهد . ازجمله عوامل مهم درشدت یافتن بیماری استرس می باشد که با کاهش این استرس نیزبیماری شدت کمتری می یابد . یکی ازعوامل ایجاد این استرس خود بیماری ونگرانی ازواگیرداربودن آن می باشد که باید به بیماران خاطرنشان نمود که این بیماری هیچگونه واگیری نداشته وازلحاظ ارثی بودن نیزاحتمال ابتلا فرزندان به آن کم است . اما بهرحال بروزضایعات بخصوص درمناطق درمعرض دید برای بیمارایجاد ناراحتی ونگرانی می کند که می توان با اقدام به درمان درکاهش ضایعات موثربود .
- تشخیص‌ بیماری‌ بر اساس‌ نمای‌ ظاهری‌ ضایعات‌ پوستی‌، و در صورت‌ نیاز به‌ نتایج‌ نمونه‌برداری‌ پوست‌ مطرح‌ می‌گردد.
- علاج‌ دایمی‌ برای‌ این‌ بیماری‌ وجود ندارد. سطح‌ درمانی‌ بسته‌ به‌ نوع‌ پسوریازیس‌، وسعت‌ بیماری‌، واکنش‌ بیمار نسبت‌ به‌ بیماری‌، و اثر بیماری‌ بر زندگی‌ بیمار متفاوت‌ است‌.
- در صورت‌ امکان‌ برای‌ زندگی‌ به‌ یک‌ منطقه‌ دارای‌ آب‌ و هوای‌ گرم‌ نقل‌ مکان‌ کنید زیرا شدت‌ این‌ بیماری‌ در آب‌ و هوای‌ سرد افزایش‌ می‌یابد.
- حفظ‌ بهداشت‌ مطلوب‌ پوست‌ با حمام‌ گرفتن‌ روزانه‌ مهم‌ است‌.
- از آسیب‌ پوست‌ از جمله‌ کیسه‌ کشیدن‌ شدید اجتناب‌ کنید. زیرا آسیب‌ پوستی‌ می‌تواند باعث‌ شعله‌ور شدن‌ حمله‌ جدید بیماری‌ گردد.
- از خشکی‌ پوست‌ جلوگیری‌ کنید که‌ این‌ کار تعداد دفعات‌ عود بیماری‌ را کاهش‌ می‌دهد. برای‌ کاهش‌ پوسته‌ریزی‌ از پاک‌ کننده‌های‌ بدون‌ آب‌ و ترکیبات‌ حاوی‌ قطران‌ یا کورتون‌ برای‌ موی‌ سر استفاده‌ کنید.
- تا حد امکان‌ به‌ طور مکرر پوست‌ را در حد متوسط‌ در معرض‌ نور آفتاب‌ قرار دهید.
- حمام‌ با بلغور جو دوسر ممکن‌ است‌ باعث‌ نرم‌ شدن‌ پوسته‌ها گردد. برای‌ این‌ منظور یک‌ فنجان‌ بلغور جو دوسر در یک‌ وان‌ آب‌ کافی‌ است‌.
- در مورد هر گونه‌ مشکل‌ روانی‌ ناشی‌ از پسوریازیس‌ با متخصص‌ مربوطه‌ مشورت‌ نمایید.
داروها
داروهای‌ زیر برای‌ کاهش‌ التهاب‌ و پوسته‌ریزی‌ ممکن‌ است‌ تجویز شود:
پمادهای‌ حاوی‌ قطران‌
داروهای‌ کورتونی‌ موضعی‌ جهت‌ استفاده‌ در زیر پانسمان‌های‌ پلاستیکی‌
داروهای‌ سرکوبگر دستگاه‌ ایمنی‌ (در موارد خیلی‌ شدید بیماری‌)
اشعه‌ درمانی‌ PUVA (تجویز یک‌ داروی‌ مخصوص‌ و سپس‌ تاباندن‌ اشعه‌ ماوراء بنفش‌ نوع‌ آ به‌ پوست‌)
ترکیب‌ حمام‌ تار با UVB (اشعه‌ ماوراء بنفش‌ نوع‌ بی‌)
آنتی‌هیستامین‌ها برای‌ تسکین‌ خارش‌
در موارد پسوریازیس‌ پوستولی‌ (تاول‌ چرکی‌) اترتینیت‌، ایزوتره‌تینوئین‌ یا متوترکسات‌ خوراکی‌ ممکن‌ است‌ تجویز شود.
فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری
محدودیتی‌ وجود ندارد.
رژیم‌ غذایی
رژیم‌ خاصی‌ نیاز نیست‌.
درچه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمود؟
اگر شما یا یکی‌ از اعضای‌ خانواده تان‌ دارای‌ علایم‌ پسوریازیس‌ بوده‌ و یا علایم‌ پس‌ از درمان‌ عود نماید.
بروز پوستول‌ (تاول‌ چرکی‌) بر روی‌ پوست‌ همراه‌ تب‌، درد عضلانی‌ و خستگی‌ در طی‌ حملات‌.
اگر دچار علایم جدید و غیرقابل توجیه شده اید. داروهای‌ تجویزی‌ ممکن‌ است‌ با عوارض‌ جانبی‌ همراه‌ باشند

  • آسان طب



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar