پزشکان بدون مرز درمان
خبر فوری
خانه / بيماري غير واگير / كم خونی ناشی از كمبود ویتامین ب 12 ( كم خونی وخیم )
مجله پزشکی

كم خونی ناشی از كمبود ویتامین ب 12 ( كم خونی وخیم )

كم خونی وخیم ( كم خونی ناشی از كمبود ویتامین ب 12) عبارت‌ است‌ از كم‌خونی‌ ناشی‌ از جذب‌ ناكافی‌ ویتامین‌ ب‌12 (كوبالامین‌). ویتامین‌ ب12 تنها در غذاهای‌ با منشای‌ حیوانی‌ یافت‌ می‌شود، مثل‌ گوشت‌، ماهی‌، و لبنیات‌. این‌ نوع‌ كم‌خونی‌ اغلب‌ در افراد 60-50 ساله‌ روی‌ می‌دهد. علایم‌ كم‌خونی‌ وخیم‌ به‌ آهستگی‌ و به‌ طور نامحسوس‌ ظاهر می‌شوند و ممكن‌ است‌ بلافاصله‌ تشخیص‌ داده‌ نشوند.

 

علائم شایع
• ضعف‌، به‌ خصوص‌ در بازوها و پاها
• زبان‌ دردناك‌
• تهوع‌، بی‌اشتهایی‌، و كاهش‌ وزن‌
• خونریزی‌ از لثه‌ها
• كرختی‌ و احساس‌ سوزن‌ سوزن‌ شدن‌ در دست‌ها و پاها
• مشكل‌ در تعادل‌
• لب‌ها، زبان‌ و لثه‌های‌ رنگ‌ پریده‌
• زردی‌ چشم‌ها و پوست‌
• افسردگی‌
• گیجی‌ و منگی‌، و زوال‌ عقل‌
• سردرد
• مشكل‌ در حافظه‌
• وزوز گوش‌
علل
فقدان‌ ماده‌ای‌ به‌ نام‌ «فاكتور داخلی‌» كه‌ جذب‌ ویتامین‌ ب‌12 را ممكن‌ می‌سازد. این‌ ماده‌ از مخاط‌ معده‌ ترشح‌ می‌شود. علت‌ فقدان‌ «فاكتور داخلی‌» معلوم‌ نیست‌، اما امكان‌ دارد یك‌ نقص‌ ارثی‌ یا اختلال‌ خودایمنی‌ باشد.
كاهش‌ ترشح‌ اسید معده‌، به‌ خصوص‌ بعد از جراحی‌ معده‌، یا همراه‌ با فقدان‌ «فاكتور داخلی‌». اسید معده‌ نیز برای‌ جذب‌ ویتامین‌ ب‌12 ضروری‌ است‌.
عوامل‌ افزایش‌دهنده‌ خطر
غذای‌ نامناسب‌، به‌ خصوص‌ رژیم‌ گیاهخواری‌ كه‌ ویتامین‌ ب‌12 را فراهم‌ نمی‌آورد و عدم‌ استفاده‌ از مكمل‌ ویتامین‌ ب‌12
در این‌ حالت‌ بیماری‌ تیرویید جراحی‌ معده‌، سرطان‌ معده‌، یا التهاب‌ معده‌ پرخوری‌ یا بی‌اشتهایی‌ عصبی‌ دیابت‌ شیرین‌ (مرض‌ قند) میكسِدِم‌ (یك‌ نوع‌ بیماری‌ تیرویید) سابقه‌ خانوادگی‌ این‌ نوع‌ كم‌خونی‌ سن‌ بالا عوامل‌ ژنتیكی‌. این‌ بیماری‌ در مردمان‌ اهل‌ شمال‌ اروپا شایع‌تر است‌. در عوض‌ در سیاه‌پوستان‌ و آسیایی‌ها نادر است‌.
پیشگیری‌
اگر جراحی‌ معده‌ شده‌اید یا التهاب‌ معده‌ دارید، باید مرتباً ویتامین‌ب‌12 تزریق‌ كنید.
عواقب‌ مورد انتظار
در حال‌ حاضر این‌ بیماری‌ غیرقابل‌ درمان‌ است‌. اما با تزریق‌ منظم‌ ویتامین‌ ب‌12 علایم‌ را تا هر زمان‌ می‌توان‌ كنترل‌ نمود و عوارض‌ را بهبود بخشید. بعضی‌ از علایم‌ در عرض‌ چند روز پس‌ از شروع‌ درمان‌ ناپدید می‌شوند، در حالی‌ كه‌ این‌ زمان‌ برای‌ بعضی‌ علایم‌ دیگر ممكن‌ است‌ چند ماه‌ باشد.
عوارض‌ احتمالی‌
• نارسایی‌ احتقانی‌ قلب‌
• دو بینی‌
• افزایش‌ استعداد ابتلا به‌ عفونت‌
• ناتوانی‌ جنسی‌ در مردان‌
درمان
• برای‌ تأیید بیماری‌ از آزمایشات‌ تشخیصی‌ مختلفی‌ می‌شود: آزمایش‌ خون‌، آزمایش‌ شیلینگ‌ (جهت‌ بررسی‌ جذب‌ ویتامین‌ ب12)، و گاهی‌ نمونه‌برداری‌ از مغز استخوان‌دستورات‌ درمانی‌ توصیه‌ شده‌ كه‌ شامل‌ درمان‌ ویتامین‌ ب‌12 نیز هست‌ را به‌ كار بندید.
• معمولاً ویتامین‌ ب‌12 تزریقی‌ تجویز می‌شود. مقدار آن‌ بستگی‌ به‌ شدت‌ بیماری‌ دارد. دوز معمول‌ عبارت‌ است‌ از یك‌ تزریق‌ در روز تا 7 روز، سپس‌ یك‌ تزریق‌ در هفته‌ برای‌ یك‌ ماه‌، و سپس‌ یك‌ تزریق‌ در ماه‌ برای‌ باقی‌ عمر
طریقه‌ تزریق‌ ویتامین‌ ب‌12 به‌ خود را یاد بگیرید، زیرا مكمل‌های‌ خوراكی‌ ناكافی‌ هستند. درمان‌ برای‌ باقی‌ عمر ضروری‌ است‌. البته‌ توجه‌ داشته‌ باشید كه‌ با درمان‌ نیز توانایی‌ جذب‌ ویتامین‌ ب12 در شما طبیعی‌ نخواهد بود.
رژیم‌ غذایی‌
رژیم‌ خاصی‌ توصیه‌ نمی‌شود. هم‌اكنون‌، گوشت‌ و جگر خام‌ كه‌ قبلاً توصیه‌ می‌شدند دیگر توصیه‌ نمی‌شوند.

 سامانه تغذیه هوشمند

مطالب داغ امروز :

زخم معده

زخم معده به جراحات دردناکی گفته می شود که در جداره داخلی معده و یا …

زخم معده چیست؟

زخم معده به جراحات دردناکی گفته می شود که در جداره داخلی معده و یا …