پزشکان بدون مرز درمان
خانه / مطالب وبلاکها / اسهال كودكان و راه های درمان آن
تلگرام

اسهال كودكان و راه های درمان آن

● ارائه پنج راه كار كلیدی برای درمان اسهال كودكان
یكی از بیماری هایی كه درصد بالایی از مراجعه بیماران به ویژه كودكان را به مراكز درمانی تشكیل می دهد، اسهال است. اسهال از علل عمده بیماری و مرگ و میر میان كودكان در كشورهای درحال توسعه به حساب می آید و حدود ٨٠ درصد مرگ های ناشی از اسهال در سال اول زندگی كودكان رخ می دهد و علت اصلی مرگ هم كم آبی بدن به دلیل از دست رفتن آب و املاح در مدفوع اسهالی است. علاوه بر این، بیماری اسهال، مشكلات اقتصادی فراوانی را نیز به جامعه تحمیل می كند.

 

در بسیاری از كشورها بیش از یك سوم تخت های بیمارستانی در بخش اطفال از سوی كودكان دچار اسهال پر می شود. علاوه بر هزینه های بستری و درمان، اسهال در افراد بزرگسال نیز موجب كاهش نیروی كار و ضررهای اقتصادی می شود. خوشبختانه با روش های ساده می توان از این بیماری پیش گیری كرد و هزینه های بستری و درمان را كاهش داد.
دكتر آقایی، متخصص كودكان در گفت وگو با ما می گوید: طبق تعریف هرگاه فردی در طی یك شبانه روز یا ٢٤ ساعت، ٣ بار دفع مدفوع به صورت آبكی و شل داشته باشد، دچار اسهال است. البته شیرخواران كه فقط از شیر مادر تغذیه می كنند، ممكن است به طور معمول چندین بار در روز دفع مدفوع نرم داشته باشند. در این موارد بروز تغییراتی مانند افزایش دفعات دفع و آبكی تر شدن مدفوع، ملاك ما در تشخیص اسهال هستند. به طور متوسط هر كودك زیر ٥ سال بیشتر از سه بار در سال دچار اسهال می شود كه گاهی در بعضی مناطق به ٩ بار در سال نیز می رسد.
● این بیماری را بشناسیم
بیشتر حملات اسهال در ٢ سال اول زندگی و بیشتر در زمانی كه تغذیه كمكی به همراه شیر مادر آغاز می شود (بین ٦ تا ١١ ماهگی) اتفاق می افتد. تنوع آب و هوا هم در بروز اسهال دخالت دارد. در مناطق دارای آب و هوای معتدل، بیماری اسهال بیشتر در فصول گرم رخ می دهد. در حالی كه بعضی از انواع اسهال های ویروسی، بیشتر در زمستان دیده می شود. دكتر آقایی در ادامه می گوید: اسهال یك علت عمده سوءتغذیه در كودكان است زیرا بیمار اسهالی، هم كمتر غذا می خورد و هم این كه روده بیمار از قدرت كمتری برای جذب مواد غذایی برخوردار است و این درحالی است كه به دلیل ابتلا به عفونت، نیاز كودك به مواد غذایی بیشتر است.

 

بنابراین اگر اسهال طولانی شود، اثرات واضحی در رشد و نمو كودك خواهد داشت. برای پیش گیری از اسهال و كاهش شدت و موارد آن باید با راه های انتقال بیماری آشنا شویم. عوامل عفونی ایجادكننده اسهال معمولا به طریق مدفوعی، دهانی انتقال می یابد.

 یعنی بر اثر خوردن آب و مواد غذایی آلوده به مدفوع و یا تماس مستقیم با مدفوع آلوده، عامل بیماری زا وارد بدن فرد سالم می شود. برخی روش ها و عادات غلط زندگی هم انتقال عوامل عفونی را تسهیل می كنند و خطر ابتلا به اسهال را افزایش می دهند. برخی از این عادات عبارتند از:
١ – نبود تغذیه انحصاری با شیر مادر در ٤ تا ٦ ماه اول زندگی: مطالعات زیادی نشان داده اند كه خطر ابتلا به اسهال در ٦ ماه اول زندگی در كودكانی كه شیر مادر نمی خورند به مراتب بیشتر از كودكانی است كه تنها از شیر مادر تغذیه می كنند.
٢ – استفاده از بطری شیر: بطری شیر به راحتی آلوده می شود و تمیز كردن آن به طور كامل هم مشكل است.
٣ – استفاده از غذای نگهداری شده در دمای اتاق: اگر غذا در دمای اتاق نگهداری شود، در عرض چند ساعت باكتری ها در آن شروع به رشد می كنند.
٤ – استفاده از آب آلوده: ممكن است منبع آب آلوده باشد و یا این كه در منزل هنگام مصرف، آب آلوده شود. آب را حتما در ظروف درپوش دار نگهداری كنید و مراقب باشید هنگام مصرف آب، دست هایتان آلوده نباشد.
٥ – دفع نكردن بهداشتی مدفوع: برخلاف باور عمومی كه مدفوع شیرخواران را بی خطر وعاری از آلودگی می دانند، مدفوع شیرخواران ممكن است حاوی مقادیر زیادی ویروس و یا باكتری بیماری زا باشد. مدفوع حیوانات نیز عامل انتقال بیماری است.
● از این بیماری بترسیم
برخی كودكان به دلایلی در برابر ابتلا به اسهال مستعدتر هستند و در صورت برخورد با عامل بیماری زا، تعداد دفعات ابتلا به بیماری و شدت و مدت آن، در آن ها بیشتر است. دكتر آقایی در ادامه می افزاید: به عنوان مثال شیر مادر یك غذای سالم و بدون آلودگی است و حتی بعضی از موادی كه در شیر مادر ترشح می شوند سیستم ایمنی و دفاع بدن كودك را تقویت و از ابتلا به برخی بیماری ها جلوگیری می كنند. در كودكان كمتر از ٢ سال كه از شیر مادر استفاده نمی كنند، احتمال ابتلا به بیماری بیشتر می شود. سوء تغذیه عامل دیگری است كه با تضعیف سیستم دفاعی بدن، میزان ابتلا به بیماری و شدت آن و نیز میزان مرگ و میر ناشی از بیماری را افزایش می دهد.با توجه به این كه اسهال خیلی وقت ها به بستری شدن در بیمارستان نیاز ندارد و پس از بازگشت از مراكز درمانی، ادامه درمان در منزل انجام می گیرد، نحوه برخورد با اسهال در منزل از اهمیت بسیاری برخوردار است، در این شرایط سه نكته را در نظر داشته باشید: اول این كه به منظور پیش گیری از كم آبی بدن، كودك باید بیشتر از همیشه مایعات دریافت كند. شما می توانید از مایعات مختلفی مثل لعاب برنج، سوپ، دوغ و همچنین آب خالص استفاده كنید. مصرف O.R.S هم بسیار مفید و موثر است. در ضمن شیرخوار باید به طور مداوم از شیر مادر استفاده كند. توصیه می شود از مصرف مایعات خیلی شیرین اجتناب كنید چون ممكن است وضعیت اسهال كودك را بدتر كند.دوم این كه برای پیش گیری از سوء تغذیه، كودك باید مقدار زیادی مواد مغذی دریافت كند. شیر مادر باید به دفعات و بدون وقفه به كودك بیمار خورانده شود و در كودكان بالاتر از ٦ ماه از غذای كمكی نرم یا نیمه جامد هم باید استفاده شود. بهتر است مقداركمی نمك هم به غذا اضافه كنید. توجه داشته باشید كه كودك هرچقدر میل دارد می تواند غذا بخورد، تقریبا ٦ بار در روز مناسب به نظر می رسد. البته ممكن است كودك اشتهایی به غذا نداشته باشد كه در این صورت غذا دادن به وی به حوصله، صبر و ابتكار والدین نیاز دارد. شما می توانید حجم غذا را كمتر و دفعات آن را بیشتر كنید. پس از قطع اسهال هم توصیه می شود تا ٢ هفته كودك یك یا ٢ وعده غذای بیشتر دریافت كند و سوم هم این كه در صورتی كه حال كودك بهتر نشد و یا علایم كم آبی در وی بروز كرد، باید او را به مراكز درمانی برسانید. در مواردی كه كودك دفع مدفوع آبكی خیلی زیادی دارد و یا دچار استفراغ مكرر است، از شدت ضعف و بی حالی توان خوردن و آشامیدن ندارد و یا این كه به شدت دچار عطش شده است، احتمالا كودك دچار كم آبی است و به سرعت باید به مراكز درمانی رسانده شود. این كودكان معمولا بی حال هستند و تمایلی به بازی كردن ندارند و ممكن است بی قرار باشند.علاوه بر موارد بالا در صورت وجود تب و یا وجود خون در مدفوع، لازم است كودك به مراكز درمانی رسانده شود. نكته ای كه خانواده ها به آن باید توجه داشته باشند، استفاده از داروهای ضداسهال و ضدتهوع است. این داروها فقط علایم اسهال و تهوع را برطرف می كنند و به دلیل عوارض جانبی كه دارند، به هیچ وجه نباید در كودكان زیر ٥ سال از آن ها استفاده شود، هرگونه دارویی در این زمینه باید باتجویز و مشورت پزشك باشد تا عوارض سوئی را به دنبال نداشته باشد.

خراسان

تلگرام

مطالب داغ امروز :

تست سل فری

آزمایش سل فری یا نیفتی یکی از آزمایشاتی است که اخیرا مورد استقبال و تایید …

نفخ معده چیست ؟

مشکلات معمول دستگاه گوارش عبارتند از اختلال در هضم غذا، نفخ معده، برگشت اسید معده …