ایست قلبی یعنی ” خدا حافظ زندگی “

آلودگی هوا، زندگی ماشینی، استرس، انواع بیماری‌ها و بسیاری از معضلات و مشکلات روزمره که امروزه اکثریت جمعیت جهان با آن دست به گریبان هستند،‌ هر یک به تنهایی می‌تواند یکی از علل بروز عارضه وحشتناکی به نام «ایست‌قلبی» باشد،‌ بسیاری از محققان معتقدند بروز این حالت تا ۴۵ سالگی در مردان بیش از زنان است که پس از آن به یک میزان خواهد رسید.

دکتر غلامرضا حمصی، فوق‌‌تخصص اورژانس و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران ایست قلبی را به دلیل از بین رفتن جریان خون به جهت قطع پمپاژ قلب ذکر می‌کند که به دلایل مختلف این عارضه پدیدار می‌شود.

به گفته وی در این عارضه خون‌رسانی به ارگان‌های حیاتی همچون مغز، کلیه و… قطع می‌شود که به دنبال آن سطح هوشیاری کاهش یافته و شخص دچار کلاپس (افتادن روی زمین)‌ می‌شود.
منگی و به دنبال آن غش کردن،‌ از دست دادن هوشیاری، عدم لمس نبض، گشادی مردمک‌ها، سفید و آبی شدن پوست و در نهایت عدم پاسخ به تحریکات محیطی را می‌توان از علایم شایع این عارضه ذکر کرد.

این فوق تخصص اورژانس با بیان این مطلب مشکلات قلبی و گرفتگی عروق را یکی از علل اصلی این عارضه می‌داند که باعث ایجاد کم‌خونی قلبی و از بین رفتن ریتم طبیعی قلب می‌شود.
وی همچنین بیماری‌های دریچه‌ای مادرزادی و اکتسابی، بیماری‌های اختلال ریتم قلب و بیماری‌های عفونی را از علل دیگر ایست قلبی می‌شمارد.

گفتنی است ریز فاکتورهای قلبی،‌ همچون مصرف سیگار، ‌چربی خون، فشار خون، زمینه خانوادگی بیماری‌های قلبی، بیماری‌های رماتیسمی و ایام کودکی، استرس و دیابت از عوامل افزایش‌دهنده این عارضه محسوب می‌شود.

دکتر حمصی با بیان این که می‌توان با کنترل قند خون، چربی خون، فشار خون، استرس و انجام ورزش‌های منظم تا حد زیادی از این عارضه پیشگیری کرد، اظهار می‌کند: افراد می‌توانند با مراجعه سالانه (حداقل یک بار)‌ به پزشک متخصص قلب و عروق از وضعیت قلبی خود مطلع و در صورت صلاحدید پزشک به درمان بپردازند.

 
عواقب ایست قلبی
اگر افرادی در نزدیکی فرد بیمار باشند و به آموزش‌های لازم درخصوص احیای قلبی ریوی آشنا باشند، می‌توانند ضربان قلب بیمار را بازگردانند و سپس وی را به درمانگاه برسانند. از عوارض مغزی می‌توان به سکته مغزی و فلج و از عوارض قلبی به نارسایی قلب اشاره کرد.

به گفته این عضو هیات علمی دانشگاه در عوارض قلبی، بیمار مجبور است تا آخر عمر دارو مصرف کند که اغلب ضعف، بی‌حالی، گیجی و منگی را به همراه خواهد داشت.
اقدامات اولیه
با خارج کردن جسم خارجی از دهان همچون مواد تهوع‌آور (دندان مصنوعی)‌، باز کردن راه‌های هوایی بیمار و ماساژ قلبی، می‌توان عملیات احیا را با موفقیت پشت‌سر گذاشت.

گفتنی است در عملیات ماساژ، فشار منظم و موزونی به وسیله یک دست و دو انگشت (در کودکان)‌ و هر دو دست (در بزرگسالان)‌ روی دیواره جلویی سینه وارد می‌شود تا به این وسیله گردش خون مجددا برقرار شود. در ماساژ قلبی، مصدوم سریعا روی سطح سفتی قرار داده می‌شود و با عریان کردن ناحیه سینه، محل ماساژ (بین یک‌سوم تحتانی و یک‌سوم میانی استخوان جناغ)‌ مشخص شده و کفه یک دست را روی جناغ گذاشته و کفه دست دیگر را روی آن قرار داده و انگشت‌ها را درهم فرو برده و قلاب می‌نماییم (سعی می‌شود انگشتان با سینه تماس نداشته باشند)‌ و در حالی که کنار مصدوم زانو زده‌ایم روی وی خم شده (دست‌هایتان صاف باشد)‌ و با نیروی وزن خود ناگهان روی جناغ فشار آورده تا حدی که چند سانتی‌متر، سینه فرو رود و سپس دست‌ها را شل کرده تا سینه به وضعیت قبلی برگردد (در این وضعیت سعی می‌شود کوچک‌ترین فشاری به سینه وارد نیاید) تا خون از سیاهرگ‌ها به قلب بازگردد و پس از کمی مکث این کار تکرار می‌شود. (تعداد ماساژ قلبی به طور متوسط حدود ۸۰ – ۷۲ بار در دقیقه است)‌
یک توصیه مهم
دکتر حمصی می‌افزاید: مهم‌ترین اصل برای پیشگیری از ایست قلبی منوط به جدی گرفتن هر دردی، از بالای ناف تا گردن است که شخص با تصور این که دچار عارضه قلبی خواهد شد، به پزشک مراجعه کند و این گونه دردها را به استرس و اضطراب و دردهای گوارشی (معده)‌ تعمیم ندهد؛ چراکه اگر اقدامات اولیه (پایه)‌ احیای مصدوم بیش از ۵ دقیقه به طول انجامد، حتی اگر مصدوم احیا نیز شود (ضربان قلبش برگردد)‌، ولی اثرات جبران‌ناپذیر برای مغز (فلج)‌ به همراه خواهد داشت.