پزشکان بدون مرز درمان
خبر فوری
خانه / مامایی / رحم اجاره ای و مشکلات اجاره دهندگان رحم
مجله پزشکی

رحم اجاره ای و مشکلات اجاره دهندگان رحم

معمولا از مشكلات زنان اجاره دهنده رحم، كمتر سخن به ميان مي آيد

ناباروري بسياري از زوج ها را در سراسر جهان رنج مي دهد. پزشكان در كشورهاي مختلف در تلاش براي درمان ناباروري هستند. در تهران نيز مراكز ناباروري مملو از منتظراني است كه از پزشكان و متخصصان تقاضاي كمك دارند.

روش هاي مختلف درمان ناباروري توانسته بسياري را صاحب فرزند كند يا اميدوار به آينده، در انتظار نگاه دارد. يكي از اين روش ها رحم اجاره اي است. در مراكز درمان ناباروري در تهران به زوج هايي برخوردم كه بيش از ۱۰ سال تحت درمان ناباروري قرار دارند. مسئله مشترك در تمام اين افراد عشق به داشتن اولاد است.

در مدت زماني كه در يكي از اين مراكز پرسه مي زنم بيش از ۵۰۰ زن و مرد منتظر ايستاده يا داخل اتاق ها رفته و برگشته اند. زني ۳۵ ساله كنارم نشسته، ۱۵ سال است كه ازدواج كرده و يك فرزند دختر دارد اما ديگر بچه دار نمي شود. مي گويد: دكترها گفتند ايراد از شوهرم است.

مي پرسم: تو كه مي تواني بچه دار شوي، نمي تواني!

با لبخند مي گويد: منظورت اينه كه تركش كنم؟

ادامه مي دهد: به بچه هاي توي پرورشگاه اعتماد ندارم، معلوم نيست از چه درست شده اند. غريبه ها را به خانه نمي برم.

ديگري زن تركمني است كه مطمئن است با سپري كردن دوره درمان بچه دار مي شود. او به افراد منتظر در سالن اشاره مي كند و مي گويد: اينهمه آدم بچه مي خواهند من هم يكي مثل بقيه! بايد بچه دار شوم. خانواده شوهرم دارند طلاقم مي دهند، پسر خاله ام (شوهرش) را ازدست مي دهم.

رحم اجاره اي

اجاره رحم يكي از روش هاي درمان ناباروري است كه طي سال هاي اخير در ايران گسترش پيدا كرده است.

اجاره رحم، انتقال يك يا تعداد بيشتري از جنين هاي حاصل از لقاح تخمك و اسپرم زوج نابارور به رحم يك زن ديگر است . در اين حالت فرد اجاره دهنده رحم، تنها يك ميزبان براي جنين مي باشد و از نظر ژنتيكي هيچ گونه مشاركتي با جنين حاصله ندارد.

گفته مي شود كه خانواده ها و زنان اجاره دهنده رحم نبايد با هم تماس داشته باشند.

زوجهايي كه دست به اين كار مي زنند، همسرانشان بدون رحم هستند يا به دلايلي رحم شان با جراحي برداشته شده است و يا اينكه به دليل بيماريهاي مختلف مثل ديابت، بيماري قلبي، فشار خون يا بيماريهاي بدخيم قادر به حمل جنين نيستند.

در واقع در اجاره رحم، اسپرم پدر با تخمك مادر در محيط آزمايشگاهي لقاح داده مي شود و جنين حاصله در رحم زن ديگري كه قابليت بچه دار شدن را داشته باشد جايگزين مي شود و نوزاد متولد شده خصوصيات ژنتكي پدر و مادر خود را به ارث مي برد.

البته به گفته پزشكان، اگر چه فرد حامل جنين از لحاظ چهره و به لحاظ فيزيكي و ژنتيكي تاثيري بروي جنين نمي گذارد، از لحاظ روحي و رواني تا حدي مي تواند بر جنين تاثير گذار باشد.

زوج هايي كه خواهان اهداء جنين هستند از لحاظ پزشكي بايد نسبت به وضعيت بيماري هاي عفوني نظير مثبت بودن HIV، بيماري هاي ويروسي، ژنتيكي و سلامتي جسماني مورد بررسي قرار گيرند و در صورت عدم مشكل در اين زمنيه ها از جنين هاي آنها استفاده شود.

مشكلات اجاره دهندگان رحم

در مراكز ناباروري، مسئولين و پزشكان معمولا درباره روش درمان ناباروري با شيوه \”رحم اجاره اي\” حرف مي زنند ولي از زنان اجاره دهنده، مسائل و مشكلات آنها سخني به ميان نمي آيد. مي گويند اجاره رحم يكي از بهترين شيوه هاي درمان ناباروري است و خانواده هاي بسياري را صاحب بچه كرده است و استقبال از آن زياد است.

آنها ادعا مي كنند كه تبعات پزشكي اين شيوه را در زنان اجاره دهنده بررسي كرده و مشكلي وجود ندارد علاوه بر آن اين زنان تحت مراقبت و مسئوليت اين مراكز هستند.

اكرم: چاره اي جز اجاره دادن رحمم ندارم

در يكي از اين مراكز، زني از مدتي پيش روي نيمكت كنار در نشسته، زني سي و چند ساله، با اندامي لاغر و تقريبا نحيف، بزك كرده با صورتي رنگ باخته و ماتيك قرمز.

چادر مشكي به سر دارد بلند قد، پيراهنش شبيه كيسه است: دو رديف چين در جلو با يقه اي پهن و دامني سجافدار و گشاد، با مغزي هاي افقي به رنگ عنابي، چادرش را كه باز و بسته مي كند به پيراهنش كمربند دارد، كه البته از ريخت مي اندازدش، اين پيراهن در واقع به او جلوه اي ابدي بخشيده است. مردي با كفش هاي خاك گرفته مدام مي آيد بالاي سر زن و بر مي گردد. لابد شوهرش است. رحم اين زن قرار است اجاره داده شود.

زوج هايي كه خواهان اهداء جنين هستند در مورد بيماري هاي عفوني بايد مورد آزمايش قرار بگيرند.

چادر مشكي را با چنان شدتي به دور خود پيچيده كه گويا از سمتي كه من متوجه نيستم باد تندي مي وزد.

به رحم اين زن ۲۰ روز ديگر جنيني اهدا مي شود.

اكرم در يكي از شهرك هاي اطراف كرج زندگي مي كند. ۳۵ يا ۳۶ ساله است. سه تا بچه دارد. وقتي به خانه اش وارد مي شوم دختر ۷ ساله اش وسط اتاق در حال نماز خواندن است. ازش مي پرسم براي چه نماز مي خواندي؟ مي گويد: دعا مي كنم كه خدا پول بده.

اكرم حال خوشي ندارد. رنگ پريده تر و آشفته تر از زماني است كه او را در مركز درمان ناباروري ديدم . جوياي حالش مي شوم.

اكرم مي گويد: نمي دانم چه كنم. نگرانم . نگران زندگيم. تا كي مي توانيم ادامه دهيم! شوهرش ديابت دارد صورتش باد كرده است. شغلش آزاد است؛ رنگ كار چوب. با ۲۵ سال سابقه كار بيمه نيست. بيش از دو سال است كه از كار افتاده و هزينه درمان و زندگي اش را برادر و دوستانش تامين مي كنند. اين خانواده در يك خانه ۶۵ متري با سه ميليون پول پيش و ماهي ۶۰ هزار تومان اجاره در شهريار كرج زندگي مي كند و كليه هزينه هاي زندگي به جهت از كار افتادگي و بيماري مرد توسط خانواده و دوستان تامين مي شود.

اكرم مي گويد: چاره اي جز اجاره دادن رحمم ندارم. زندگيم در دو سال اخير به نابودي كشيده شده. يك آب خوش از گلوم پايين نرفته. دختر بزرگم بايد شوهر كند و دانشگاه برود، پسرم خرج دارد، اين دختر كوچك هم كه كلاس اول است. نمي شود بدون پول زندگي كرد. شوهرم سالها كار كرده و اين اوضاع و احوال ما است حالا من كاري از دستم بر مي آيد كه براي زندگي ام انجام دهم.

مي پرسم: مگر شوهرت در طي ۲۵ سال ، قسمتي از بدنش را براي تامين هزينه هاي خانواده اجاره داده كه تو مي خواهي اين كار را انجام دهي؟

مي گويد: كاري از من ساخته نيست تنها مي توانم بچه درست كنم.

اكرم تمام مدت كه در خانه اش نشسته، نگران و ماتم زده است. دست هايش را مي فشرد و سپس دستش را روي فرش مي كشد و آشغال هاي فر ش را مي گيرد. مي گويد: مادر شوهرم يك ماهه اينجاست. نبايد بفهمد. لطفا بلند صحبت نكنيد! به خاطر دخترهايم اين كار را مي كنم.

مي پرسم: نه ماه بچه را حمل مي كني و بعد مي دهي به ديگران؟

اكرم با تشويش مي گويد: اصلا مهم نيست، به پولش احتياج داريم. من فقط به دنيا مي آورمش.

مهدي، شوهر اكرم مي گويد: ۹ ماه بچه در شكم زن من است. ما با او انس مي گيريم و بعد ولش مي كنيم بره .. او بهر حال بچه منه و ما فكر مي كنيم بچمون مرده. اگر اين فكر را نكنم بايد برم دنبالش. اين پول ما را به عرش نمي رساند. يك نمره از زير صفر مي كشد بالا.

مهدي ۴۳ سال دارد و نمي تواند زياد حرف بزند و بنشيند. مي پرسم آيا همسايه ها فاميل و يا بچه هايتان از جريان مطلع هستند.

مي گويد: هيچ كس چيزي نمي داند. بچه كه به دنيا آيد مي گوييم مرده. اين رازي است بين من و زنم. ادامه مي دهد: تنها رازي كه در زندگي ما وجود دارد و اگر فاش شود تمام هستي ام را از دست مي دهم. اين كار خلاف شرع و قانون نيست اما خانواده ام آن را كمتر از خلاف شرع نمي دانند!

اكرم بابت اجاره رحمش پنج ميليون تومان دريافت مي كند و كليه هزينه هاي زندگي اش از جمله خوراك، اجاره خانه به مدت ۹ ماه، مراجعه به پزشك و ساير هزينه ها توسط خانواده درخواست كننده رحم تامين مي شود.

اين در حالي است كه سكينه، زني كه نقش واسطه را بين اجاره كننده و اجاره دهنده رحم بازي مي كند، گفت كه براي اجاره رحم اكرم هشت و نيم ميليون تومان توافق شده است.

سيداشرف: وضعيت كاري شوهرم خراب است

سيد اشرف قرار است ۱۸ روز ديگر جنين زن و مرد ديگري را در خود بپروراند. او ظاهري پريده و زردرنگ دارد، ولي سرشار از زندگي است.

اهل بناب آذربايجان است. او را در خانه اي تقريبا بدون اثاث و لوازم اوليه زندگي، حوالي ميدان آذري تهران مي يابم. سيد اشرف ۲۹ يا ۳۰ سال دارد و از ۱۳ سال ازدواج ۳ تا پسر دارد. شوهرش گچ كار است، اما در دو ساله اخير بيكار بوده است و در حال حاضر با ماشين دوستش مسافر كشي مي كند.

سيداشرف شوهر و زندگي اش را دوست دارد. خانه ۴۰ متري بي اثاث و اسباب و شوهر بيكار و يخچال خالي و فرياد هاي صاحب خانه و در كوبيدن طلبكارها سيداشرف را به اين فكر انداخته كه مي تواند به خانواده اش كمك كند.

سيد اشرف مي گويد: اين اجاره رحم يك كار نه ماهه است كه مي تواند ما را از اين وضعيت درآورد. شوهرم مردي كاري است اما وضعيت كار و در آمد خراب است. ۱۷ سال سابقه كار دارد، ولي ما هيچ كدام بيمه نيستيم و جز همين چيزها كه مي بيني و سه تا پسر خوشتيپ و خودم و مردم چيز ديگري نداريم.. ( مي خندد)

او مي گويد: من عاشق بچه دار شدن بودم از كودكي؛ شايد از پنج سالگي. عاشق شوهرم شدم و ازدواج كرديم و بچه بخشي از روح من است من قرار بوده اينها را به دنيا بياورم. اين بچه بچه من نيست. گرچه بهش عادت مي كنم اما با نداشتنش كنار مي آيم ۹ ماه مال من است بعد كه رفت، مرد، تمام شد.

سيد اشرف با شادي و درد آميخته بهم مي گويد: اگر دختر باشد فرق مي كند چون اگر خودم مشكل مالي نداشتم يه دختر مي آوردم!

بابت اين اجاره سيد اشرف ماهي ۷۰۰ هزار تومان مي گيرد.

كنار بخاري كمرش را گرم مي كند و مي گويد: كاري غير از اين از دستم بر نمي آيد بچه ات وقتي هي مي گويد اينو مي خوام اونو مي خوام و نمي تواني برايش تهيه كني سخت است. اين كاري است كه مي توانم تو خونه و كنار بچه هام انجام بدم.

سكينه، واسطه و دلال اجاره رحم

سكينه زني ۳۵ ساله است كه نقش واسطه اي بين خانواده اجاره دهنده رحم و والدين (متقاضي) رحم اجاره اي را بازي مي كند. او واسطه بين بيمارستان، پزشكان، داروخانه و دو خانواده است. كليه هزينه ها و پرداخت ها با واسطه اين زن انجام مي شود.

رحم اجاره اي توسط وي در تهران و كل شهرستان هاي ايران و حتي آنطور كه خودش مي گويد در كشورهاي عراق، تركيه، دوبي، تاجيكستان و برخي ديگر از كشورهاي عربي در جريان است. تنها سكينه است كه دو سر اين معامله (رحم اجاره اي) را مي شناسد. او در ايران و كشورهاي نام برده شده در رفت و آمد است . او اختيار تام دارد. كليه پرداخت هاي مالي به حساب اين فرد واريز مي شود. او حتي هزينه تلفن و تاكسي سرويس خود و وقتي را كه صرف مراجعه و خدمت رساني به دو طرف معامله را مي كند از خانواده خريدار (رحم اجاره اي ) و بيمارستان طرف قرار داد مي گيرد.

كليه هزينه هاي رفت و آمد، معاينات پزشكي، بردن دارو و مايحتاج به خانواده اجاره دهنده در طي ۹ ماه بارداري و ارتباط با اجاره گيرنده ها، هزينه هايي است كه به اين زن پرداخت مي شود.

مي گويد: تا امروز مشكلات زيادي در اين رابطه داشته است در مواردي زني كه رحمش را اجاره داده پس از به دنيا آمدن كودك به او وابسته شده و خود را مادر بچه مي داند و حاضر به ترك بچه نيست. در مواردي پدر و مادر بچه در مدتي بعد از انتقال جنين با هم اختلاف پيدا كرده و گاه كار به طلاق مي انجامد بچه را نمي خواهند، در اين مرحله تكليف زن اجاره دهنده و بچه نامشخص است.

سكينه ادامه مي دهد: اين در حالي است كه ممكن است زايمان صورت گرفته، اما كودك دچار نقص ژنتيكي شود و پدر و مادر (صاحبان جنين) بگويند كه بچه را نمي خواهند و حاضر به تحويل گرفتن بچه نباشند. موارد بسياري از اين قبيل موجب شد تا ما مراحل را تا حد توان قانوني كنيم.

شرايط زن اجاره دهنده رحم

سكينه مي گويد: تمام كارها وارتباطات توسط من انجام مي شود. منظورم تنها مراحل پزشكي و مراقبت ها نيست. بايد محضري شود( بعد از مدتي آشنايي با اين زن از زبان خودش متوجه مي شوم كه محضري وجود ندارد بلكه خود اين زن در حكم محضر است). اين قرار داد بين والدين و زن اجاره دهنده رحم امضا مي شود.

\”البته توافقات طرفين، جداگانه و با واسطه من صورت مي گيرد. ۵۰۰ هزار تومان، روز قرار داد بايد پرداخت شود. علاوه بر آن بايد مبلغي به عنوان كمك خرجي به زن و خانواده اش پرداخت شود تا روز زايمان.\”

او ادامه مي دهد: زن اجاره دهنده، بايد در استراحت مطلق باشد و نياز به پرستار دارد. بايد هزينه پرستار روزانه داده شود . بايد به پزشك براي معاينه رجوع كند كه هزينه هاي پزشكي به عهده والدين است. پس از به دنيا آمدن بچه بقيه پول گرفته مي شود.

به گفته سكينه، زن اجاره دهنده رحم به خاطر وضعيت اقتصادي اين كار را مي كند و بايد در نظر داشت كه اين زن در تمام دوران حاملگي همخوابگي با شوهرش ندارد. او در تمام مدت زايمان با فاميل و آشنايان قطع رابطه كرده و بعد از زايمان به علت نبود بچه در ميان همسايه ها و كسبه دچار مشكل مي شود.

اينكه در رحم زني بچه يك زوج ديگر رشد كند در فرهنگ ايراني ناشناخته و حتي تابوست. شوهر اكثريت اين زنها با وجود رضايت كتبي و توافقي كه با همسرش داشته زن را در دوران بارداري آزار داده و زن با زخم زبان مواجه است، زيرا براي برخي از اين مردان پذيرش اين نكته كه زنشان بچه مرد ديگري را در رحم دارد، دشوار است.

قبل از هر انتقال جنين خانواده زن اجاره دهنده بررسي شده و با بچه هاي زن نيز گفتگوهايي انجام مي شود.

اكثريت اين زن ها در طي دوران بارداري به بچه وابسته شده و عشق مي ورزند. اما مسئله مهم براي خانواده اجاره دهنده، مشكلات اقتصادي شديد است كه به اين شكل فراقتي حاصل شده و وضعيت خانواده بهتر مي شود.

سكينه مرا به داروخانه اي مي برد كه طرف قرار داد با وي است و از اين داروخانه كليه داروهاي مورد نيازش را مي گيرد.

سكينه با اشاره به داروهايي كه براي آماده سازي رحم به منظور پذيرش جنين به زن تزريق مي شود، معتقد است كه درباره عوارض اين داروها سخن چنداني به ميان نمي آيد تا مبادا زنان اجاره دهنده رحم نگران شوند. او ادامه مي دهد: داروهاي رحم اجاره اي تحت بيمه نيست زيرا درمان شخصي محسوب مي شود.

اجاره كنندگان خارجي

سكينه مي گويد: از عراق، روسيه و سنگاپور مشتري هاي خوبي دارم. موردي بود كه بيش از ۱۵ ميليون تومان براي خانواده اي در بغداد هزينه برداشت. عرب ها دوست دارند بچه شان در رحم زن هاي ايراني باشد. در حال حاضر ۲۰ رحم اجاره اي دارم. وي مي گويد: صيغه اي براي اسپرم و تخمك خوانده مي شود.

سكينه، زن ۳۵ ساله اي است كه از ۱۸ سالگي كار مي كند. او قبلا آرايشگاه زيبايي داشته، مدتي فيلمبردار مجالس عروسي بوده و چند سالي مي شود كه در زمينه رحم اجاره اي كار مي كند. او دو بار ازدواج كرده است. سكينه به گفته خودش بيش از يك ميليون در ماه درآمد دارد. او مدام از خدمت كردن و لذت خدمت حرف مي زند. زن زيبا و شيك پوشي است . عاشق زندگي، خانواده و كارش است و تمام توانش را براي موفقيت در كار و زندگيش صرف مي كند.

در محوطه ورودي يكي از مراكز درمان ناباروري ايستاده ام، در فضاي حياط صندلي ها را چون تماشاخانه اي چيده اند و يك تلويزيون دارد كه فيلمي آموزشي نشان مي دهد؛ تصاويري از خون و گوشت هاي تپنده و حجم هاي نامشخص؛ لقاحي صورت مي گيرد.

bbc

 سامانه تغذیه هوشمند

مطالب داغ امروز :

درمان درد قاعدگی

انقباضات قوی و طولانی مدت دیواره عضلانی رحم، کش آمدن و گشاد شدن گردن رحم …

علایم کیست تخمدان چیست؟

بیشتر کیست ها هرگز مشخص نمی شوند و بدون اینکه زنان بدانند که به این …