پزشکان بدون مرز درمان
خانه / بيماري غير واگير / همورئيد ( بواسير )
مجله پزشکی

همورئيد ( بواسير )

همورئيد ( بواسير )   Hemorrhoid چیست ؟
يکي از انواع شايع بيماريهاي ناحيه مقعد مي باشد. هموروئيدها بطور عادي يک مجموعه رگهاي خوني زير مخاطي همراه با عضلات صاف در ناحيه کانال مقعدي مي باشند و سه دسته بوده و وظيفه آنها بطور طبيعي کمک به حفظ و کنترل اختيار دفع گاز و مدفوع در زمان استراحت مي باشد. لذا تا زماني که دچار علامت و يا عارضه اي نشده اند نبايد  دستکاري گردند.
عواملي که باعث بزرگي و بيرون زدگي آنها مي شود :
1- زور زدن
2- افزايش فشار داخل شکم به هر دليل
3- يبوست هاي مزمن
وقتي اندازه آنها بزرگ شود  ممکنست دچار عوارض زير گردد :
1- خونريزي
2- تروسبوز ( لخته شدن خون داخل آنها )
3- بيرون زدگي و عدم توام داخل فرستادن – تورم شديد و پرولاپس …

ضايعات هموروئيد  5 نوع است :
1- هموروئيدخارجي
2-   :   :     داخلي
3- مخلوطي از هر دو
4- هموروئيد پس از حاملگي
5- واريس هاي هموروئيدها بدنبال بيماريهاي داخلي
1) هموروئيدهاي خارجي :

 درقسمت بيروني مقعد و زير خط دندانه اي قرار گرفته اند و بدليل اينکه شاخه هاي عصبي زيادي به آن مي رسد. ايجاد لخته در آنها موجب دردهاي بسيار شديد مي شود. براي همين اين نوع همورئيدها را نمي توان با نخ يا هر وسيله ديگر گره زد و يا بدون بي حسي کافي برداشت.
ضايعه پوستي اضافي ناحيه مقعد که اغلب افراد هنگام طهارت گرفتن بدستشان مي خورد يک بافت پوستي باقي مانده از هيدروئيهاي خارجي لخته شده و بهبود يافته است.
همورئيدهاي خارجي و اين ضايعه پوستي مقعدي گاهي ممکن است باعث خارش و ايجاد اختلال در رعايت بهداشت شوند ( وقتي بزرگ باشند ) اين ضايعات تنها زماني نياز به درمان دارند که علامت دار شوند.
2) هموروئيدهاي داخلي :

اين ضايعات در قسمت داخلي مقعد و بالاي خط دندانه اي قرار دارند و بوسيله مخاط ناحيه کانال مقعدي پوشيده شده اند. هموروئيدهاي داخلي ممکن است بيرون بزنند و يا خونريزي پيدا کنند. اما ندرتا دردناک مي شوند مگراينکه خون داخل آنها لخته شود و يا ترومبوز  گردد.

همورئيدهاي داخلي را با توجه به ميزان بيرون زدگي آنها درجه بندي مي کنند:
درجه 1 : همورئيدها بداخل کانال مقعدي برجستگي پيدا مي کنند و  در مواقع زور زدن تا نزديک دهانه مقعد ( خط دندانه اي ) بيرون مي يايند.
درجه 2 : همورئيدها تا ناحيه خارجي مقعد بيرون مي آيند ولي خودبخود برمي گردند ( پس از اتمام عمل دفع )
درجه 3 : همورئيدها در هنگام دفع بيرون مي زند و حتما بايد با کمک دست آنها را جاانداخت.
درجه 4 : هورئيدها بيرون مي آيد و نمي توان آنها را جا انداخت و احتمال احتقان وجود دارد.

3) همورئيدهاي ترکيب از هر دو نوع داخلي و خارجي :

در اين حالت هر دو نوع هموروئيدها دچار مشکل مي باشند و درصورتيکه آنها بزرگ شدند، يا علامت دارگرديدند  نياز به عمل جراحي دارند.
4) هموروئيدهاي بعد از حاملگي :
اينها اغلب ناشي از فشار بدنبال زورزدن در هنگام زايمان هستند و اين زور زدن ممکنست باعث تورم، لخته شدن خون و يا احتقان در همورئيدها بشود.
درمان انتخابي در اين افراد عمل جراحي مي باشد. بويژه در مواقعي که بيمار داراي علائم مزمن هموروئيدي باشد،
5) واريس همورئيدها بدليل بيماريهاي داخلي

بدنبال بعضي از بيماريهاي داخليهمچون افزايش فشار سيستم عروق کبدي ( پورت ) هموروئيدها دچار واريس مي شوند .
در اين بيماران عمل جراحي هموروئيد  نبايد به هيچ عنوان انجام گردد.

درمان بواسير ( همورئيد ) :

1- درمان هاي سرپايي
خونريزي از هموروئيدهاي درجه 1 و 2 با اضافه کردن غذاهاي حاوي فيبر زياد ( ميوه و سبزيجات ) به رژيم غذايي روزانه . روان کردن مدفوع ( بوسيله ملين ها ) – افزايش مصرف مايعات و اجتناب از زور زدن قابل درمان مي باشند.
خارش همراه با اين ضايعات نيز اغلب با رعايت بهداشت  فردي بهبود مي يابد. استفاده از پمادهاي موضعي تأثير زيادي در درمان علائم هموروئيدها ندارند.
استفاده از لگن آب گرم بويژه قبل از دستشويي ممکنست از طريق شل کردن عضلات کف لگن و مقعد مفيد باشد.
2- استفاده از حلقه هاي پلاستيکي Rubber Band Ligation
وجود خونريزيهاي دائمي از هموروئيدهاي درجه 1 و 2 و موارد انتخابي درجه III را مي توان بروش بستن با حلقه هاي لاستيکي توسط پزشک درمان نمود.
 عوارض اين روش درمان :
1- درد شديد – در مواقعي که حلقه لاستيکي قسمت هاي بيروني را نيز داخلش گيرانداخته باشد.
2- احتباس اداري در 1% موارد اتفاق مي افتد.
3- عفونت – خطرناکترين عارضه اين روش است ( عفونت همراه با نکروز )
4- خونريزي –  10-7 روز پس از بستن حلقه ايجاد مي گردد و اغلب خودبخود بند مي آيد.
اولين علائم عفونت در اينها شامل درد شديد، تب و احتباس اداري است و بايد بيمار توسط پزشک ويزيت و مورد بررسي قرار گيرد و درمانهاي لازم در زير بيهوشي صورت گيرد.
3- استفاده از ايجاد لخته توسط اشعه زير قرمز :   Infra  red  photocoagulation
اغلب براي هموروئيدهاي کوچک درجه 1 و 2 مؤثر است – درهموروئيدهاي بزرگ و بيرون زده اين روش ارزشي ندارد.
4- درمان با مواد اسلکروزان Scherotherapy
استفاده از تزريق مواد اسلکروزان در هموروئيدهاي خونريزي دهنده نوع 1 و 2 و بعضي از هموروئيدهاي درجه 3 اقدام درماني خوبي مي باشد که حدود 3-1 سي سي از مواد را داخل پايه مخاطي هموروئيدها تزريق مي کنند.
5- عمل جراحي هموروئيدهاي خارجي لخته شده
لخته شدن حاد هموروئيدهاي خارجي باعث ايجاد درد غير قابل تحمل در لمس  ناحيه مقعد طي 72- 24 ساعت بعد از ايجاد لخته مي شود که براحتي با عمل جراحي و برداشتن آن زير بي حسي موضعي کافي قابل درمان قطعي است.
بعد از 72 ساعت لخته باز جذب مي شود و درد خودبخود بهبود مي يابد که ديگر نياز به جراحي نيست و لگن آب گرم و مسکن کافي مي باشد.
6- عمل جراحي هموروئيدهاي داخلي
تمام هموروئيدهايي که به هر يک از موارد فوق پاسخ نداده باشند و يا درجه هاي 3 و 4 و نوع مخلوط داخلي و خارجي نياز به عمل جراحي زير بي حسي کامل يا بيهوشي در اطاق عمل دارند.

ضايعات مقعدي که ممکن است با علائم هموروئيد بروز نمايند:

1 – بيماري شقاق ( فيشر) / و زخم
مقعدي
که با درد و خونريزي پس از اجابت مزاج مراجعه مي کنند .
2 – ناهنجاريهاي کف لگن
( انقباضات متناقص اسفنگتري هاي مقعدي ) اينها  براي اجابت مزاج نياز به زور زدن بيش از حد دارند .
3 – بدخيمي ها
اين بيماران هنگام اجابت مزاج مدفوع مخلوط با خون  دفع مي کنند
4 -آبسه – فيستول و بيماريهاي التهابي روده
که اينها دفع چرک ضمن و يا پس از اجابت مزاج دارند
5 – زگيل مقعدي ( کنديلومااکومينوتا )
اينها دفع رطوبت هميشگي ناحيه مقعدي دارند
6 – بيرون زدگي رکتوم يا پرولاپس
اين بيماران دفع ترشحات موکوسي ( لزج ) و بي اختياري دارند
7 – اختلالات عصبي
اينها درد مقعد بدون هيچ يافته مشخص فيزيکي دارند
تمام حالات فوق بيمار بايد جهت بررسي و تعيين علت بيماري به پزشک مراجعه نمايد و براساس علت بيماري درمان خاص خود را انجام دهد

عوارض عمل جراحي هموروئيدها

نياز به مصرف مسکن هاي مخدر خوراکي دارد. استفاده از داروهاي ضدالتهاب غيراستروئيدي ( NSAID ) شل کننده هاي عضلاني، بي حس کننده هاي موضعي و اقداماتي مانند لگن آب گرم اغلب خوب مي باشد
2- احتباس اداري
در 50-10% بيماران ايجاد مي گردد که با دادن مايعات کافي قبل و پس از عمل و داروهاي مسکن مي توان آنرا به حداقل رساند
3- Fecal Impaction احتباس مدفوعي
اغلب بدليل درد پس از عمل مي باشد .  احتباس مدفوع با دادن تنقيه قبل از عمل – داروهاي ملين پس از عمل و ضد درد بشدت کم مي شود
4- خونريزي
دفع مقدار کم خون –  در اغلب بيماران با شروع حرکت روده ها طبيعي است ولي خونريزي شديد ممکن است ايجاد گردد که در اطاق ريکاوري بروز مي نمايد و ناشي از   بسته نشدن  کافي عروق مي باشد. که با بردن بيمار به اطاق عمل و بستن عروق درمان مي شود.

خونريزي پس از 10-7 روز  غالبل بدنبال افتادننخ هاي بخيه و ريزش مخاط نکروز شده بروز مي نمايد که غالبا خودبخود کنترل مي شود
5- عفونت – بسيار نادر است
6- عارضه طولاني مدت
هموروئيدکتومي
بي اختياري – و تنگي مقعد و برگشت مخاط مقعدي به بيرون است بسياري از بيماران بي اختياري گذراي دفع هوا دارند ولي تعداد بسيار کمي از بيماران دچار بي اخيتاري مدفوعي دائمي مي شوند. تنگي ِ بدنبال برداشتن بيش از حد پوست اطراف مقعد بروز مي نمايد
درصورت بروز هريک از عوارض فوق درمان لازم برحسب مقدار و نوع آسيب بايد انجام پذيرد

مطالب داغ امروز :

لزوم مصرف ویتامین D از بدو تولد تا بلوغ

عضو مرکز تحقیقات دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی برلزوم مصرف ویتامین D از بدو تولد …

تقویت سیستم گوارشی

برخی مواد غذایی علاوه بر تقویت سیستم گوارشی، به سهولت هضم غذا کمک می کنند. …