ساس

مرداد ۱۱, ۱۳۸۷ توسط :   موضوع : بهداشت, بهداشت محیط و حرفه ای

ساس

هفتاد و چهار گونه ساس از خانواده سیمیسیده از انسان خونخواری می کنند . از این ۷۴ گونه ، شایع ترین گونه CIMEX  LECTULARIOUS  می باشد که به ساس تختخواب معروف است . گونه هایی از ساس وجود دارد که خفاش ، پرستو و کبوتر میزبان آن گونه ها می باشند . اما این گونه ها نیز با دستیابی به فرصت مناسب می توانند بر روی بدن انسان خونخواری کنند .

 بیولوژی ساس :

 دو نوع ساس که از نظر بهداشتی برای انسان اهمیت دارد ، CIMEX  LECTULARIOUS (ساس تختخواب) و   HEMIPTERUS CIMEX (ساس گرمسیری) می باشد . این دو نوع ساس از روی پیش سینه یعنی اولین قسمت سینه از هم تشخیص داده می شوند .

قسمت پیش سینه ساس تختخواب معمولی پهن تر و حاشیه انتهایی آن صافتر از نوع گرمسیری است . ضمائم دهانی ساس شامل دو لوله توخالی می باشد که از طریق یک لوله ، بزاق دهان خود را که حاوی مواد ضد انعقادی می باشد ، وارد بدن انسان می کند و از طریق لوله دوم خون را می مکد. مراحل تکاملی ساس شامل مرحله تخم ، ۵ مرحله نمفی و مرحله بالغ می باشد .

ساس بالغ ، قهوه ای رنگ ، دارای بدنی تخت و بیضی شکل است که طول بدنش قبل از خونخواری به ۴تا ۵ میلیمتر می رسد . بعد از خونخواری ، بدن ساس به رنگ قهوه ای متمایل به قرمز در می آید .

ساس ها در طی هر ۵ مرحله نمفی و قبل از هر بار تخم ریزی نیاز به خونخواری پیدا می کنند . گرمای بدن انسان و دی اکسید کربن عمل بازدم انسان، ساس ها را به خود جلب می کند .

ساس تختخواب میربان های دیگر مانند خفاش ، مرغ و حیوانات اهلی را نیز مورد تهاجم قرار می دهد . به طور معمول عمل خونخواری قبل از طلوع آفتاب انجام می پذیرد و بعد از خونخواری ساس ها به پناهگاههای خود باز می گردند .

ساس ها در مرحله نمفی پس از یک وعده خونخواری می توانند تا دو ماه و ساس های بالغ تا بیش از یک سال بدون خونخواری به حیات خود ادامه دهند .

گزش ساس دردناک نمی باشد ، اما رسوب بزاق ساس در لایه صدمه دیده اپیدرم باعث ایجاد حساسیت می شود . در مورد

انسان معمولاً نقاطی مثل بازوها و شانه ها درگیر گزش ساس می شوند .

ساس تختخواب در ملحفه ها و روبالشی ها ، درزها و شکاف های موجود در ساختمان ها و در زیر کاغذ دیواری ها پنهان می شود .

به خاطر خصوصیات ویژه ساس ، از جمله طبیعت مرموز این حشره ، اندازه بخصوص آن و پوشش سخت بدنش باعث می شود وجود ساس در مکانهای آلوده تداوم یابد . ساس در طی روز در جاهای مختلف پنهان می شود و در ساعات آرام شب بر روی بدن انسان خونخواری می کند .

ساس ماده در طول زندگی خود تقریباً ۲۰۰ تخم بر جای می گذارد . (حدود ۱ تا ۱۲ تخم در روز) .

ساس ماده تخم ها را روی سطوح ناصاف قرار می دهد و آنها را با یک ماده سیمانی شفاف به سطح می چسباند . در عرض ۶ تا ۱۷ روز ، نمف ساس که غالباً بی رنگ است ، از تخم خارج می گردد . بعد از گذرانیدن ۵ مرحله نمفی که که حدود ۱۰

هفته به طول می انجامد ، نمف ها به مرحله بلوغ  می رسند و ساس بالغ ۱۰ ماه زنده می ماند .

از آنجایی که ساس ها حشراتی محتاط هستند ، اغلب تشخیص پناهگاههای آنان کار دشواری است . به هر حال وقتی

تعداد ساس ها زیاد می شود بوی بدی از ترشحات روغنی بدن آنها متصاعد می شود .

نشانه دیگر وجود ساس ، تشخیص لکه های مواد دفعی ساس بر روی محل رفت و آمد آنها می باشد .

 انتشار ساس :

 محل زندگی انسان ، آشیانه پرندگان و لانه خفاش مناسبترین مکان برای زندگی ساس است ، زیرا هم محل مناسبی برای

پنهان شدن ساس است و هم موجوداتی در آن ساکن هستند که ساس می تواند بر روی بدن آنها به خونخواری بپردازد .

چهارچوب پنجره ها ، پشت قاب عکس ، درز و شکاف داخل دیوار ، اثاثیه منزل ، پشت کاغذ دیواری ها و صفحات چوبی یا زیر

فرش و موکت و حتی چینهای پرده بهترین پناهگاه برای ساس می باشد .

 راههای مبارزه با ساس :

از آنجایی که ساس از سطوح چوبی به راحتی بالا می رود ، پس بایستی پایه های تخت را در داخل
 صفحات فلزی قرار داد و تخت ها را از دیوار فاصله داد .
برای کاهش آلودگی به ساس دما را می توان به بالای ۳۷ – ۳۶ درجه رسانید . تماس طولانی با دمای (۹-۰) درجه نیز در عرض چند ساعت ، ساس های بالغ را نابود می کند .
ملحفه ها و روبالشی های آلوده را در یک کیسه نایلونی سیاه و در آفتاب قرار دهید.
تمام درزها و شکاف های موجود در اتاق را مسدود کنید .
پرده ها را با آب داغ مورد شستشو قرار دهید و اگر ملحفه ها و روبالشی ها آلوده به ساس است به روش های کنترل فیزیکی مانند جاروبرقی توجه خاصی داشته باشید .
کاغذ دیواری هایی را که شل شده اند ، از دیوار جدا کنید .  

راه های مبارزه با پشه در اماکن

اولین قدم برای مبارزه با پشه این است که از ورود پشه به داخل اماکن جلوگیری به عمل آوریم.
پشه ها نقاطی را دوست دارند که هوای آن ساکن و بی حرکت باشد. بنابراین برای فراهم نشدن چنین شرایطی در منزل بایستی پنجره هایی را که روبروی هم قرار دارند باز بگذاریم تا هوا بخوبی در داخل خانه جریان پیدا کند .
از جمع شدن آب راکد در خانه جلوگیری به عمل آورید . به عنوان مثال ظرف آب پرندگان را مرتبا عوض کنید

 و در صورت علاقه به گل و گیاه مراقبت به عمل آورید تا در زیر گلدانی ها آب جمع نشود
اگر از اجاق کباب پزی یا باربکیو استفاده می کنید، کمی گیاه روزماری روی ذغالها بریزید تا پشه ها را دور کند .

با عصاره سیر می توان یک ماده طبیعی دور کننده برای مبارزه با پشه تولید کرد . یک قسمت عصاره سیر را با پنج قسمت آب

مخلوط کرده در یک بطری کوچک بریزید . یک نوار کتانی را در این محلول بخیسانید و در جاهایی مثل پاسیو آویزان کنید .
این ترکیب به عنوان یک دور کننده طبِیعی حشرات عمل می کند .
در اطراف اماکن گل همیشه بهار بکارِید ، زیرا گل همیشه بهار بویی دارد که حشرات آن را دوست ندارند ، بنابراین به عنوان ِیک ماده دور کننده طبیعی حشرات عمل می کند .
یکی از راه های ورود پشه بداخل ساختمان از طریق دریچه کولر می باشد . بر روی دریچه کولر می توان از توریهای فلزی که با قاب چوبی ساخته شده اند و یا از توریهای پارچه ای استفاده کرد .
اگر برای چند روز به مسافرت می روید ودر مجاری فاضلاب آبی ریخته نمی شود ، یک استکان نفت یا گازوئیل را در کف شوی آشپزخانه ، حمام و توالت بریزید . لایه روغنی ایجاد شده در اثر ریختن نفت یا گازوئیل بر روی سطح آب مانع از تنفس لارو پشه شده ، لاروها را از بین می برد.

نصب توری بر روی پنجره ها از ضروریات است .
اگر قرار است به مدت بیش از دو هفته به عنوان مثال به علت مسافرت از کولر استفاده نشود  ، بایستی آب راکد کف کولر تخلیه گردد.
برای مبارزه با پشه های موجود در ساختمان می توان از سموم حشره کش متداول که به شکل اسپری در بازار موجود است، استفاده نمود.
قبل از ترک منزل حشره کش را در فضای محیط اسپری نمایید. با بسته بودن پنجره ها، پشه ها چند ساعت با حشره کش در تماس قرار می گیرند، بعد از ورود به منزل پنجره ها را کاملاً باز کرده، بعد از تهویه کامل هوا به کار در منزل ادامه دهید.
دهانه لوله چدنی مربوط به هواکش فاضلاب که بر روی بام ساختمان قرار دارد بایستی توسط پارچه توری بسته شود تا پشه نتواند به  اماکن راه یابد .

  • مجله اطلاعات پزشکی



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar

Protected by WP Anti Spam