پزشکان بدون مرز درمان
مجله پزشکی

ساس

ساس

هفتاد و چهار گونه ساس از خانواده سيميسيده از انسان خونخواری می کنند . از اين 74 گونه ، شايع ترين گونه CIMEX  LECTULARIOUS  می باشد که به ساس تختخواب معروف است . گونه هايی از ساس وجود دارد که خفاش ، پرستو و کبوتر ميزبان آن گونه ها می باشند . اما اين گونه ها نيز با دستيابی به فرصت مناسب مي توانند بر روی بدن انسان خونخواری کنند .

 بيولوژی ساس :

 دو نوع ساس که از نظر بهداشتی براي انسان اهميت دارد ، CIMEX  LECTULARIOUS (ساس تختخواب) و   HEMIPTERUS CIMEX (ساس گرمسيری) مي باشد . اين دو نوع ساس از روی پيش سينه يعنی اولين قسمت سينه از هم تشخيص داده مي شوند .

قسمت پيش سينه ساس تختخواب معمولی پهن تر و حاشيه انتهايی آن صافتر از نوع گرمسيری است . ضمائم دهانی ساس شامل دو لوله توخالی می باشد که از طريق یک لوله ، بزاق دهان خود را که حاوی مواد ضد انعقادی می باشد ، وارد بدن انسان می کند و از طریق لوله دوم خون را می مکد. مراحل تکاملی ساس شامل مرحله تخم ، 5 مرحله نمفی و مرحله بالغ می باشد .

ساس بالغ ، قهوه ای رنگ ، دارای بدنی تخت و بیضی شکل است که طول بدنش قبل از خونخواری به 4تا 5 میلیمتر می رسد . بعد از خونخواری ، بدن ساس به رنگ قهوه ای متمایل به قرمز در می آید .

ساس ها در طی هر 5 مرحله نمفی و قبل از هر بار تخم ریزی نیاز به خونخواری پیدا می کنند . گرمای بدن انسان و دی اکسید کربن عمل بازدم انسان، ساس ها را به خود جلب می کند .

ساس تختخواب میربان های دیگر مانند خفاش ، مرغ و حیوانات اهلی را نیز مورد تهاجم قرار می دهد . به طور معمول عمل خونخواری قبل از طلوع آفتاب انجام می پذیرد و بعد از خونخواری ساس ها به پناهگاههای خود باز می گردند .

ساس ها در مرحله نمفی پس از یک وعده خونخواری می توانند تا دو ماه و ساس های بالغ تا بیش از یک سال بدون خونخواری به حیات خود ادامه دهند .

گزش ساس دردناک نمی باشد ، اما رسوب بزاق ساس در لایه صدمه دیده اپیدرم باعث ایجاد حساسیت می شود . در مورد

انسان معمولاً نقاطی مثل بازوها و شانه ها درگیر گزش ساس می شوند .

ساس تختخواب در ملحفه ها و روبالشی ها ، درزها و شکاف هاي موجود در ساختمان ها و در زیر کاغذ دیواری ها پنهان می شود .

به خاطر خصوصیات ویژه ساس ، از جمله طبیعت مرموز این حشره ، اندازه بخصوص آن و پوشش سخت بدنش باعث می شود وجود ساس در مکانهای آلوده تداوم یابد . ساس در طی روز در جاهای مختلف پنهان می شود و در ساعات آرام شب بر روی بدن انسان خونخواری می کند .

ساس ماده در طول زندگی خود تقریباً 200 تخم بر جای می گذارد . (حدود 1 تا 12 تخم در روز) .

ساس ماده تخم ها را روی سطوح ناصاف قرار می دهد و آنها را با یک ماده سیمانی شفاف به سطح می چسباند . در عرض 6 تا 17 روز ، نمف ساس که غالباً بی رنگ است ، از تخم خارج می گردد . بعد از گذرانيدن 5 مرحله نمفی که که حدود 10

هفته به طول می انجامد ، نمف ها به مرحله بلوغ  می رسند و ساس بالغ 10 ماه زنده می ماند .

از آنجایی که ساس ها حشراتی محتاط هستند ، اغلب تشخيص پناهگاههای آنان کار دشواری است . به هر حال وقتی

تعداد ساس ها زیاد می شود بوی بدی از ترشحات روغنی بدن آنها متصاعد می شود .

نشانه دیگر وجود ساس ، تشخیص لکه های مواد دفعی ساس بر روی محل رفت و آمد آنها می باشد .

 انتشار ساس :

 محل زندگی انسان ، آشیانه پرندگان و لانه خفاش مناسبترین مکان برای زندگی ساس است ، زیرا هم محل مناسبی برای

پنهان شدن ساس است و هم موجوداتی در آن ساکن هستند که ساس می تواند بر روی بدن آنها به خونخواری بپردازد .

چهارچوب پنجره ها ، پشت قاب عکس ، درز و شکاف داخل ديوار ، اثاثیه منزل ، پشت کاغذ دیواری ها و صفحات چوبی یا زیر

فرش و موکت و حتی چینهای پرده بهترین پناهگاه برای ساس می باشد .

 راههای مبارزه با ساس :

از آنجایی که ساس از سطوح چوبی به راحتی بالا می رود ، پس بایستی پایه های تخت را در داخل
 صفحات فلزی قرار داد و تخت ها را از دیوار فاصله داد .
برای کاهش آلودگی به ساس دما را می توان به بالای 37 – 36 درجه رسانید . تماس طولانی با دمای (9-0) درجه نیز در عرض چند ساعت ، ساس های بالغ را نابود می کند .
ملحفه ها و روبالشی های آلوده را در یک کیسه نایلونی سیاه و در آفتاب قرار دهید.
تمام درزها و شکاف های موجود در اتاق را مسدود کنید .
پرده ها را با آب داغ مورد شستشو قرار دهید و اگر ملحفه ها و روبالشی ها آلوده به ساس است به روش های کنترل فیزیکی مانند جاروبرقی توجه خاصی داشته باشید .
کاغذ دیواری هایی را که شل شده اند ، از دیوار جدا کنید .  

راه های مبارزه با پشه در اماکن

اولين قدم برای مبارزه با پشه اين است که از ورود پشه به داخل اماکن جلوگيری به عمل آوريم.
پشه ها نقاطی را دوست دارند که هوای آن ساکن و بی حرکت باشد. بنابراين برای فراهم نشدن چنين شرايطی در منزل بايستی پنجره هايی را که روبروی هم قرار دارند باز بگذاريم تا هوا بخوبی در داخل خانه جريان پيدا کند .
از جمع شدن آب راکد در خانه جلوگيري به عمل آوريد . به عنوان مثال ظرف آب پرندگان را مرتبا عوض کنيد

 و در صورت علاقه به گل و گياه مراقبت به عمل آوريد تا در زير گلداني ها آب جمع نشود
اگر از اجاق کباب پزي يا باربکيو استفاده مي کنيد، کمی گياه روزماري روي ذغالها بريزيد تا پشه ها را دور کند .

با عصاره سير مي توان يک ماده طبيعي دور کننده براي مبارزه با پشه توليد کرد . يک قسمت عصاره سير را با پنج قسمت آب

مخلوط کرده در يک بطری کوچک بريزيد . يک نوار کتاني را در اين محلول بخيسانيد و در جاهايي مثل پاسيو آويزان کنيد .
اين ترکيب به عنوان يک دور کننده طبِيعي حشرات عمل مي کند .
در اطراف اماکن گل هميشه بهار بکارِيد ، زيرا گل هميشه بهار بويي دارد که حشرات آن را دوست ندارند ، بنابراين به عنوان ِيک ماده دور کننده طبيعی حشرات عمل مي کند .
يکی از راه هاي ورود پشه بداخل ساختمان از طريق دريچه کولر مي باشد . بر روی دريچه کولر مي توان از توريهای فلزي که با قاب چوبي ساخته شده اند و يا از توريهای پارچه اي استفاده کرد .
اگر برای چند روز به مسافرت می رويد ودر مجاري فاضلاب آبی ريخته نمي شود ، يک استکان نفت يا گازوئيل را در کف شوي آشپزخانه ، حمام و توالت بريزيد . لايه روغني ايجاد شده در اثر ريختن نفت يا گازوئيل بر روي سطح آب مانع از تنفس لارو پشه شده ، لاروها را از بين می برد.

نصب توری بر روی پنجره ها از ضروريات است .
اگر قرار است به مدت بيش از دو هفته به عنوان مثال به علت مسافرت از کولر استفاده نشود  ، بايستي آب راکد کف کولر تخليه گردد.
برای مبارزه با پشه های موجود در ساختمان می توان از سموم حشره کش متداول که به شکل اسپری در بازار موجود است، استفاده نمود.
قبل از ترک منزل حشره کش را در فضای محيط اسپری نماييد. با بسته بودن پنجره ها، پشه ها چند ساعت با حشره کش در تماس قرار می گيرند، بعد از ورود به منزل پنجره ها را کاملاً باز کرده، بعد از تهويه کامل هوا به کار در منزل ادامه دهيد.
دهانه لوله چدنی مربوط به هواکش فاضلاب که بر روی بام ساختمان قرار دارد بايستی توسط پارچه توری بسته شود تا پشه نتواند به  اماکن راه يابد .

مطالب داغ امروز :

چه کسانی باید واکسن آنفلوآنزا بزنند؟ 

دبیر انجمن پزشکان کودکان با اشاره به اینکه استفاده از واکسن آنفلوآنزا در کشور برای …

​بهداشت محيط مدرسه

​ کلیه خوراکی های غیر مجاز که از طرف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در …