قوز قرنیه یا کراتوکونوس

مرداد ۱۴, ۱۳۸۷ توسط :   موضوع : بيماري غير واگير, جهان پزشكي

 قوز قرنیه یا کراتوکونوس

قرنیه به طور طبیعی شکلی گرد یا کروی دارد ولی در کراتوکونوس قرنیه برآمده و مخروطی شکل می شود. این مسئله بر روی انکسار نور هنگام ورود به چشم تأثیر گذاشته و سبب کاهش وضوح بینایی می شود. این بیماری خودش را در سنین نوجوانی بروز می دهد و کم کم پیشرفت می کند. در اکثریت موارد درگیری دو طرفه است.

نازک شدن غیر عادی و پیشرونده ، دو طرفه ولی غیر قرنیه در قسمت مرکزی قرنیه را که باعث برآمده شدن تدریجی آن به سمت بیرون می شود ، قوز قرنیه یا کراتوکونوس می گویند . در واقع قرنیه به شکل یک مخروط کروی در می آید .


کراتوکونوس بیماری پیشرونده ای است که معمولا” در سنین نوجوانی یا اوایل دهه ۲۰ زندگی بروز می کند. در این بیماری قرنیه نازک شده و شکل آن تغییر می کند. قرنیه به طور طبیعی شکلی گرد یا کروی دارد ولی در کراتوکونوس قرنیه برآمده و مخروطی شکل می شود. این مسئله بر روی انکسار نور هنگام ورود به چشم تأثیر گذاشته و سبب کاهش وضوح بینایی می شود. کراتوکونوس ممکن است در یک یا هر دو چشم رخ دهد ولی در۹۰% موارد در هر دو چشم دیده می شود.

علائم و نشانه های کراتوکونوس:

تشخیص کراتوکونوس ممکن است به دلیل بروز و پیشرفت آهسته آن مشکل باشد. این بیماری ممکن است با نزدیک بینی و آستیگماتیسم همراه باشد در نتیجه ممکن است موجب عدم وضوح و تاری دید شود. بیمار همچنین ممکن است دچار هاله بینی و حساسیت به نور باشد. بیماران معمولا” در هر بار مراجعه به چشم پزشک نسخه شان تغییر می کند.

در مرحله نهفته بیماران هیچ علامت بالینی ظاهری ندارند ، جز اینکه تغییرات مکرری در شماره عینک آنها پدید می آید که به صورت نزدیک بینی و آستیگماتیسم منظم یا نامنظم متوسط تا شدید بروز می کند .

علی رغم اینکه بیماری دو طرفه است ولی ممکن است گاهی به شکل یک طرفه و یا دو طرفه کاملاً  غیر یکسان بروز کند .

در کاهش دیدی که با عینک به سختی اصلاح می شود یا قابل اصلاح نیست ، تشخیص کراتوکونوس مورد ظن می باشد . تغییر سریع میزان آستیگماتیسم شماره عینک بیماران نیز از مواردی است که باید به کراتوکونوس شک کرد . در بیمارانی که دچار آستیگماتیسم نامنظم بدون هیچ سابقه جراحی می شوند ، اولین تشخیص قوز قرنیه یا کراتوکونوس می باشد .

علل کراتوکونوس:

علت کراتوکونوس مشخص نیست. این بیماری ممکن است ژنتیکی باشد زیرا بیماران متعددی در یک خانواده دیده می شوند.

در کل موارد زیر را می توان نام برد:

۱- نقش اختلالات ارثی در قوز قرنیه دقیقاً مشخص نشده است ، به طوریکه فقط در ۷% بیماران سابقه خانوادگی وجود دارد .

۲-  آسیب های ناشی از لنزهای سخت تماسی طی چند سال استفاده یا مالشهای مکرر چشم به دنبال بیماریهای آلرژیک چشمی نیز در ایجاد این بیماری احتمالاً نقش دارد .

۳-  همراهی این عارضه با سایر بیماریهای چشمی یا بیماریهای عمومی نیز وجود دارد .

تشخیص :

در معاینه با دستگاهی به نام اسلیت لامپ توسط چشم پزشک ، کراتوکونوس در مراحل

متوسط تا پیشرفته قابل تشخیص است ، ولی در مراحل اولیه بیماری با وسایلی چون کراتومتری و توپوگرافی (تعیین نقشه قرنیه ) ، پاکی متری (تعیین ضخامت قرنیه ) ، می توان قوز قرنیه را تشخیص داد زیرا در کراتوکونوس یا قوز قرنیه ، قدرت قرنیه به طور منظم یا نامنظم افزایش یافته و نقشه توپوگرافی قرنیه این مساله را تایید می کند و ضخامت قرنیه نیز به تدریج کاهش می یابد که با پاکی متری می توان آن را مشخص کرد .

قوز قرنیه در چه سنی شایع می باشد؟

این بیماری در نوجوانان و حدود سن بلوغ شروع شده و طی ۸-۷ سال پیشرفت کرده و بعد تقریباً ثابت باقی می ماند ، گرچه این زمان ممکن است تغییر کند . رشد و پیشرفت این بیماری ممکن است ناگهانی یا تدریجی باشد و معمولاً بین ۱۰ تا ۳۰ سالگی شایعتر از بعد از ۳۰ سالگی می باشد .

درمان کراتوکونوس چیست ؟

در ابتدا دید بیماران با عینک اصلاح می شود، اما چنانچه آستیگماتیسم و نزدیک بینی بیماران بدتر شود ، ممکن است لنزهای تماسی برای اصلاح عیوبی که با عینک قابل اصلاح نیست لازم باشد . اما ممکن است استفاده از لنزهای تماسی برای بیمار قابل تحمل نباشد یا با لنز تماسی دید بیمار اصلاح نشود که تکنیکهای جراحی در این موارد توصیه می شود .

اصلاح دید با لنزهای تماسی مبتنی بر اصل خنثی کردن نامنظمی های قرنیه بوسیله لنز است .

در انواع خفیف بیماری، عینک یا لنز نرم (Soft Contact Lenses) ممکن است کمک کننده باشد ولی با پیشرفت بیماری و نازکتر شدن و تغییر شکل بیشتر قرنیه این درمان ها دیگر چندان کارساز نخواهد بود.

درمان بعدی بیماری استفاده از لنزهای سخت دارای قابلیت نفوذ گاز(Rigid gas permeable contact lenses) است. این لنزها قابلیت بیشتری برای اصلاح آستیگاتیسم نامنظم ناشی از کراتوکونوس دارند.

قرار گیری مناسب لنز بر روی قرنیه مبتلا به کراتوکونوس کاری ظریف و زمان گیر است. به همین دلیل مراجعات مکرر برای تنظیم لنز و اصلاح نسخه امری قابل انتظار است. این فرایند با نازکتر شدن و تغییر شکل بیشتر قرنیه نیاز به تکرار داشته و نسخه بیمار باید مجددا” تغییر داده شود.

در صورتی که قرنیه قادر به تحمل لنز سخت نبوده و یا لنز توانایی اصلاح دید بیمار را نداشته باشد قدم بعدی پیوند قرنیه [Corneal Transplant or Penetrating Keratoplasty (PK)] است. بیمار ممکن است حتی بعد از پیوند قرنیه برای دید بهتر به عینک و یا لنز نیاز داشته باشد.

در حال حاضر در بیمارانی که قادر به تحمل لنزهای سخت نیستند و از طرفی انجام پیوند قرنیه بدلیل عوارض آن در آنها توصیه نمی شود از روش های جدیدتری نظیر قرار دادن حلقه های داخل قرنیه مثل Intacs و Ferrara استفاده می شود. مطالعه بر روی این روش در چند سال اخیر در جریان بوده و نتایج نشاندهنده بهبود نسبی بیماران است؛ هر چند نشان داده نشده است که این روش مانع پیشرفت بیماری شود.

کراتوکونوس و جراحی عیوب انکساری:

انجام هیچکدام از اعمال جراحی اصلاح عیوب انکساری نظیر لیزیک (LASIK) و لیزر (PRK) در بیماران مبتلا به کراتوکونوس بدلیل نازکی پیشرونده قرنیه امکان پذیر نیست.موفقیت درمان قوز قرنیه یا کراتوکونوس چگونه است ؟از سالها قبل عمل پیوند قرنیه در این بیماران انجام می شد که با موفقیت (شفافیت قرنیه ) حدود ۹۵% همراه است ، ولی حدود ۱۰ تا ۲۰% از بیماران کراتوکونوس نیازمند عمل پیوند خواهند بود .

پس از عمل قرنیه ، ۶۰% بیماران نیازمند استفاده از لنزهای تماسی جهت اصلاح دید خواهند بود و عود کراتوکونوس بعد از پیوند نیز  بندرت رخ می دهد . در ضمن امکان پس زدن پیوند تا آخر عمر برای بیمار باقی می ماند ، لذا توجه به مسائل زیر در سالهای اخیر در حال افزایش است :

اقدامات جراحی دیگری نظیر اپی کراتوپلاستی ، رینگ داخل قرنیه ، گذاشتن لنز داخل چشمی و در آوردن عدسی بیمار و کاشت لنز داخل چشمی و …
بررسی نتایج پیوند قرنیه در مبتلایان به کراتوکونوس

دکتر بهزاد فلاحی مطلق، دکتر محمدعلی جوادی، دکتر محمدرضا جعفری نسب، دکتر زهرا ربانی خواه، دکتر آرش انیسیان، دکتر حمید سوری
 
سابقه و هدف : کراتوکونوس (KCN) Keratoconus شایعترین علت پیوند قرنیه در ایران می‌باشد. این مطالعه جهت بررسی نتایج پیوند قرنیه در بیماران مبتلا به کراتوکونوس که بین سالهای ۱۳۷۳ الی ۱۳۸۰ در مطب خصوصی تحت عمل جراحی قرار گرفته بودند، انجام گردید.

طی یک برسی  به وسیله دکتر بهزاد فلاحی مطلق و همکاران ، که بین سالهای ۱۳۷۳ الی ۱۳۸۰ بر روی بیمارانی که در مطب خصوصی تحت عمل جراحی قرار گرفته بودند، انجام گردید. ( بررسی به روش Retrospective longitudinal بر روی ۱۸۱ بیمار که به علت کراتوکونوس تحت جراحی پیوند قرنیه قرار گرفته بودند، انجام گردید.) پرونده بیماران استخراج و بیماران مورد معاینه مجدد قرار گرفتند. بیماران از نظر نوع ترفاین، میزان کراتومتری و وضعیت قرنیه قبل از جراحی، نوع بخیه کردن و میزان دیسپاریتی قرنیه دهنده و گیرنده به چندین گروه تقسیم شده و نتایج براساس آزمونهای T-Student Test، ANOVA، Kruskal Wallis و Mann-Whitney با هم مقایسه شدند.

نتایج : 

میزان دید اصلاح‌شده با عینک در آخرین ویزیت ۱۵/۰±۱۴/۰ LogMAR بود. در آخرین معاینه میزان اسفریکال اکی‌والانت ۷/۲±۳/۲- دیوپتر و میزان سیلندر ۸/۱±۴/۳ دیوپتر بود. روش ترفاین کردن و نوع بخیه زدن و شدت کراتوکونوس قبل از جراحی تاثیری بر نتایج نداشت.

تفاوت دیسپاریتی در میزان آستیگماتیسم تاثیری نداشت ولی افزایش دیسپاریتی موجب شیفت میوپی می‌گردید. ۱/۲۷ درصد بیماران در مدت پیگیری نیاز به جراحی رفراکتیو (KRS) Keratorefractive Surgery پیدا کردند که بعد از KRS به طور متوسط ۱/۳ دیوپتر از میزان سیلندر کاسته شد.

 ۷/۲۸ درصد بیماران در مدت پیگیری دچار واکنشهای دفع پیوند شدند که همگی با درمان دارویی بهبودی یافتند و هیچیک منجر به شکست پیوند نگردید. در مدت پیگیری دو مورد شکست پیوند به علت ضربه و سیلندر زیاد که با KRS  اصلاح نشد، وجود داشت.

نتیجه‎گیری : 

جراحی پیوند قرنیه در بیماری کراتوکونوس جراحی نسبتاً بی‌خطر و با نتایج بینایی و رفراکتیو خوب می‌باشد و جهت بیمارانی که عدم تحمل لنز داشته و یا با اصلاح، دید مناسبی کسب نمی‌کنند، توصیه می‌گردد.

  • آسان طب



نظرات

۲ نظر در موضوع “قوز قرنیه یا کراتوکونوس”
  1. javad says:

    و لطفا اگر مطالب جدیدتری در این مورد وجود دارد روی سایت بگذارید.

همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar