پزشکان بدون مرز درمان
خانه / بيماري غير واگير / قوز قرنيه يا كراتوكونوس
مجله پزشکی

قوز قرنيه يا كراتوكونوس

 قوز قرنيه يا كراتوكونوس

قرنیه به طور طبیعی شكلی گرد یا كروی دارد ولی در كراتوكونوس قرنیه برآمده و مخروطی شكل می شود. این مسئله بر روی انكسار نور هنگام ورود به چشم تأثیر گذاشته و سبب كاهش وضوح بینایی می شود. این بیماری خودش را در سنین نوجوانی بروز می دهد و کم کم پیشرفت می کند. در اکثریت موارد درگیری دو طرفه است.

نازك شدن غير عادي و پيشرونده ، دو طرفه ولي غير قرنيه در قسمت مركزي قرنيه را كه باعث برآمده شدن تدريجي آن به سمت بيرون مي شود ، قوز قرنيه يا كراتوكونوس مي گويند . در واقع قرنيه به شكل يك مخروط كروي در مي آيد .


كراتوكونوس بيماري پيشرونده اي است كه معمولا” در سنين نوجواني يا اوايل دهه 20 زندگي بروز مي كند. در اين بيماري قرنيه نازك شده و شكل آن تغيير مي كند. قرنيه به طور طبيعي شكلي گرد يا كروي دارد ولي در كراتوكونوس قرنيه برآمده و مخروطي شكل مي شود. اين مسئله بر روي انكسار نور هنگام ورود به چشم تأثير گذاشته و سبب كاهش وضوح بينايي مي شود. كراتوكونوس ممكن است در يك يا هر دو چشم رخ دهد ولي در90% موارد در هر دو چشم ديده مي شود.

علائم و نشانه هاي كراتوكونوس:

تشخيص كراتوكونوس ممكن است به دليل بروز و پيشرفت آهسته آن مشكل باشد. اين بيماري ممكن است با نزديك بيني و آستيگماتيسم همراه باشد در نتيجه ممكن است موجب عدم وضوح و تاري ديد شود. بيمار همچنين ممكن است دچار هاله بيني و حساسيت به نور باشد. بيماران معمولا” در هر بار مراجعه به چشم پزشك نسخه شان تغيير مي كند.

در مرحله نهفته بيماران هيچ علامت باليني ظاهري ندارند ، جز اينكه تغييرات مكرري در شماره عينك آنها پديد مي آيد كه به صورت نزديك بيني و آستيگماتيسم منظم يا نامنظم متوسط تا شديد بروز مي كند .

علي رغم اينكه بيماري دو طرفه است ولي ممكن است گاهي به شكل يك طرفه و يا دو طرفه كاملاً  غير يكسان بروز كند .

در كاهش ديدي كه با عينك به سختي اصلاح مي شود يا قابل اصلاح نيست ، تشخيص كراتوكونوس مورد ظن مي باشد . تغيير سريع ميزان آستيگماتيسم شماره عينك بيماران نيز از مواردي است كه بايد به كراتوكونوس شك كرد . در بيماراني كه دچار آستيگماتيسم نامنظم بدون هيچ سابقه جراحي مي شوند ، اولين تشخيص قوز قرنيه يا كراتوكونوس مي باشد .

علل كراتوكونوس:

علت كراتوكونوس مشخص نيست. اين بيماري ممكن است ژنتيكي باشد زيرا بيماران متعددي در يك خانواده ديده مي شوند.

در کل موارد زیر را می توان نام برد:

1- نقش اختلالات ارثي در قوز قرنيه دقيقاً مشخص نشده است ، به طوريكه فقط در 7% بيماران سابقه خانوادگي وجود دارد .

2-  آسيب هاي ناشي از لنزهاي سخت تماسي طي چند سال استفاده يا مالشهاي مكرر چشم به دنبال بيماريهاي آلرژيك چشمي نيز در ايجاد اين بيماري احتمالاً نقش دارد .

3-  همراهي اين عارضه با ساير بيماريهاي چشمي يا بيماريهاي عمومي نيز وجود دارد .

تشخيص :

در معاينه با دستگاهي به نام اسليت لامپ توسط چشم پزشك ، كراتوكونوس در مراحل

متوسط تا پيشرفته قابل تشخيص است ، ولي در مراحل اوليه بيماري با وسايلي چون كراتومتري و توپوگرافي (تعيين نقشه قرنيه ) ، پاكي متري (تعيين ضخامت قرنيه ) ، مي توان قوز قرنيه را تشخيص داد زيرا در كراتوكونوس يا قوز قرنيه ، قدرت قرنيه به طور منظم يا نامنظم افزايش يافته و نقشه توپوگرافي قرنيه اين مساله را تاييد مي كند و ضخامت قرنيه نيز به تدريج كاهش مي يابد كه با پاكي متري مي توان آن را مشخص كرد .

قوز قرنيه در چه سني شايع مي باشد؟

اين بيماري در نوجوانان و حدود سن بلوغ شروع شده و طي 8-7 سال پيشرفت كرده و بعد تقريباً ثابت باقي مي ماند ، گرچه اين زمان ممكن است تغيير كند . رشد و پيشرفت اين بيماري ممكن است ناگهاني يا تدريجي باشد و معمولاً بين 10 تا 30 سالگي شايعتر از بعد از 30 سالگي مي باشد .

درمان كراتوكونوس چيست ؟

در ابتدا ديد بيماران با عينك اصلاح مي شود، اما چنانچه آستيگماتيسم و نزديك بيني بيماران بدتر شود ، ممكن است لنزهاي تماسي براي اصلاح عيوبي كه با عينك قابل اصلاح نيست لازم باشد . اما ممكن است استفاده از لنزهاي تماسي براي بيمار قابل تحمل نباشد يا با لنز تماسي ديد بيمار اصلاح نشود كه تكنيكهاي جراحي در اين موارد توصيه مي شود .

اصلاح ديد با لنزهاي تماسي مبتني بر اصل خنثي كردن نامنظمي هاي قرنيه بوسيله لنز است .

در انواع خفيف بيماري، عينك يا لنز نرم (Soft Contact Lenses) ممكن است كمك كننده باشد ولي با پيشرفت بيماري و نازكتر شدن و تغيير شكل بيشتر قرنيه اين درمان ها ديگر چندان كارساز نخواهد بود.

درمان بعدي بيماري استفاده از لنزهاي سخت داراي قابليت نفوذ گاز(Rigid gas permeable contact lenses) است. اين لنزها قابليت بيشتري براي اصلاح آستيگاتيسم نامنظم ناشي از كراتوكونوس دارند.

قرار گيري مناسب لنز بر روي قرنيه مبتلا به كراتوكونوس كاري ظريف و زمان گير است. به همين دليل مراجعات مكرر براي تنظيم لنز و اصلاح نسخه امري قابل انتظار است. اين فرايند با نازكتر شدن و تغيير شكل بيشتر قرنيه نياز به تكرار داشته و نسخه بيمار بايد مجددا” تغيير داده شود.

در صورتي كه قرنيه قادر به تحمل لنز سخت نبوده و يا لنز توانايي اصلاح ديد بيمار را نداشته باشد قدم بعدي پيوند قرنيه [Corneal Transplant or Penetrating Keratoplasty (PK)] است. بيمار ممكن است حتي بعد از پيوند قرنيه براي ديد بهتر به عينك و يا لنز نياز داشته باشد.

در حال حاضر در بيماراني كه قادر به تحمل لنزهاي سخت نيستند و از طرفي انجام پيوند قرنيه بدليل عوارض آن در آنها توصيه نمي شود از روش هاي جديدتري نظير قرار دادن حلقه هاي داخل قرنيه مثل Intacs و Ferrara استفاده مي شود. مطالعه بر روي اين روش در چند سال اخير در جريان بوده و نتايج نشاندهنده بهبود نسبي بيماران است؛ هر چند نشان داده نشده است كه اين روش مانع پيشرفت بيماري شود.

كراتوكونوس و جراحي عيوب انكساري:

انجام هيچكدام از اعمال جراحي اصلاح عيوب انكساري نظير ليزيك (LASIK) و ليزر (PRK) در بيماران مبتلا به كراتوكونوس بدليل نازكي پيشرونده قرنيه امكان پذير نيست.موفقيت درمان قوز قرنيه يا كراتوكونوس چگونه است ؟از سالها قبل عمل پيوند قرنيه در اين بيماران انجام مي شد كه با موفقيت (شفافيت قرنيه ) حدود 95% همراه است ، ولي حدود 10 تا 20% از بيماران كراتوكونوس نيازمند عمل پيوند خواهند بود .

پس از عمل قرنيه ، 60% بيماران نيازمند استفاده از لنزهاي تماسي جهت اصلاح ديد خواهند بود و عود كراتوكونوس بعد از پيوند نيز  بندرت رخ مي دهد . در ضمن امكان پس زدن پيوند تا آخر عمر براي بيمار باقي مي ماند ، لذا توجه به مسائل زير در سالهاي اخير در حال افزايش است :

اقدامات جراحي ديگري نظير اپي كراتوپلاستي ، رينگ داخل قرنيه ، گذاشتن لنز داخل چشمي و در آوردن عدسي بيمار و كاشت لنز داخل چشمي و …
بررسي نتايج پيوند قرنيه در مبتلايان به كراتوكونوس

دكتر بهزاد فلاحي مطلق، دكتر محمدعلي جوادي، دکتر محمدرضا جعفري نسب، دكتر زهرا رباني خواه، دكتر آرش انيسيان، دکتر حميد سوري
 
سابقه و هدف : كراتوكونوس (KCN) Keratoconus شايعترين علت پيوند قرنيه در ايران مي‌باشد. اين مطالعه جهت بررسي نتايج پيوند قرنيه در بيماران مبتلا به كراتوكونوس كه بين سالهاي 1373 الي 1380 در مطب خصوصي تحت عمل جراحي قرار گرفته بودند، انجام گرديد.

طی یک برسی  به وسیله دكتر بهزاد فلاحي مطلق و همکاران ، كه بين سالهاي 1373 الي 1380 بر روی بیمارانی که در مطب خصوصي تحت عمل جراحي قرار گرفته بودند، انجام گرديد. ( بررسي به روش Retrospective longitudinal بر روي 181 بيمار كه به علت كراتوكونوس تحت جراحي پيوند قرنيه قرار گرفته بودند، انجام گرديد.) پرونده بيماران استخراج و بيماران مورد معاينه مجدد قرار گرفتند. بيماران از نظر نوع ترفاين، ميزان كراتومتري و وضعيت قرنيه قبل از جراحي، نوع بخيه كردن و ميزان ديسپاريتي قرنيه دهنده و گيرنده به چندين گروه تقسيم شده و نتايج براساس آزمونهاي T-Student Test، ANOVA، Kruskal Wallis و Mann-Whitney با هم مقايسه شدند.

نتايج : 

ميزان ديد اصلاح‌شده با عينك در آخرين ويزيت 15/0±14/0 LogMAR بود. در آخرين معاينه ميزان اسفريكال اكي‌والانت 7/2±3/2- ديوپتر و ميزان سيلندر 8/1±4/3 ديوپتر بود. روش ترفاين كردن و نوع بخيه زدن و شدت كراتوكونوس قبل از جراحي تاثيري بر نتايج نداشت.

تفاوت ديسپاريتي در ميزان آستيگماتيسم تاثيري نداشت ولي افزايش ديسپاريتي موجب شيفت ميوپي مي‌گرديد. 1/27 درصد بيماران در مدت پيگيري نياز به جراحي رفراكتيو (KRS) Keratorefractive Surgery پيدا كردند كه بعد از KRS به طور متوسط 1/3 ديوپتر از ميزان سيلندر كاسته شد.

 7/28 درصد بيماران در مدت پيگيري دچار واكنشهاي دفع پيوند شدند كه همگي با درمان دارويي بهبودي يافتند و هيچيك منجر به شكست پيوند نگرديد. در مدت پيگيري دو مورد شكست پيوند به علت ضربه و سيلندر زياد كه با KRS  اصلاح نشد، وجود داشت.

نتيجه‎گيري : 

جراحي پيوند قرنيه در بيماري كراتوكونوس جراحي نسبتاً بي‌خطر و با نتايج بينايي و رفراكتيو خوب مي‌باشد و جهت بيماراني كه عدم تحمل لنز داشته و يا با اصلاح، ديد مناسبي كسب نمي‌كنند، توصيه مي‌گردد.

مطالب داغ امروز :

لزوم مصرف ویتامین D از بدو تولد تا بلوغ

عضو مرکز تحقیقات دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی برلزوم مصرف ویتامین D از بدو تولد …

تقویت سیستم گوارشی

برخی مواد غذایی علاوه بر تقویت سیستم گوارشی، به سهولت هضم غذا کمک می کنند. …