پزشکان بدون مرز درمان
خانه / مطالب اجتماعي / نحوه پيشگيري از بروز مسموميت هاي دارويي، شيميايي و غذايي در ایام نوروز
مجله پزشکی

نحوه پيشگيري از بروز مسموميت هاي دارويي، شيميايي و غذايي در ایام نوروز

سایت پزشکان بدون مرز  ، ضمن تبريك به مناسبت فرا رسيدن سال نو و ايام نوروز، براي كليه هموطنان گرامي آرزوي سلامت مي نمايد و توجه شما را به نكات ذيل جهت پيشگيري از بروز برخي مشكلات بهداشتی و درمانی در ايام تعطيلات عيد جلب مي نمايد:  

در سفر:

 ۱- ممكن است در ايام تعطيلات عيد دسترسي شما به داروخانه هاي روزانه به دليل تعطيلي آنها مقدور نباشد ولي هميشه داروخانه هاي شبانه روزي و برخي داروخانه هايي كه ملزم به باز بودن داروخانه به صورت شيفت از پيش تعيين شده مي باشند، قابل دسترسي هستند.

۲- بايد توجه كرد چنانچه شما و يا بستگانتان، دارويي را به صورت مرتب مصرف مي كنيد، مطمئن شويد دارو را به حد نياز و تا پايان تعطيلات و ضمن سفر در اختيار داريد، چرا كه بسياري از داروها مانند  داروهاي ضد تشنج، داروهاي بيماريهاي قلبي، داروهاي ضد افسردگي و اختلالات رواني، داروهاي ضد ديابت و چربي خون و برخي داروهاي مسكن و همچنين آنتي بيوتيك ها بايد مرتب مصرف شوند و قطع ناگهاني اين داروها، بيمار را دچار مشكل خواهد كرد.

۳- چنانچه ضمن حركت اتومبيل، قطار، كشتي و يا هواپيما، دچار سرگيجه و حالت تهوع مي شويد، به خاطر داشته باشيد با مصرف ۱ يا ۲ قرص ۵۰ ميلي گرمي ديمن هيدرينات، نيم ساعت قبل از شروع سفر و تكرار يك قرص هر ۴ تا ۶ ساعت يكبار در طي سفر، مي توان عوارض ناشي از حركت، تهوع و سرگيجه را برطرف كرد. بايد توجه داشت كه در طول ۲۴ ساعت نبايد بيشتر از ۸ عدد قرص مصرف شود. در طي دوره مصرف دارو از رانندگي يا كار با ماشين آلات خطرناك خودداري نماييد.

۴- چنانچه به امارات متحده عربي (دبي، شارجه، ابوظبي) سفر مي كنيد، از همراه بردن داروهاي آرامبخش مانند داروهاي ديازپام، اگزازپام، لورازپام و…، داروهاي مسكن كدئين دار (مانند استامينوفن كدئين) و تركيبات روانگردان جداً اجتناب نمائيد. براساس قوانين اين كشور، متهمين به حمل اين داروها با مجازات سنگيني مواجه خواهند بود.

۵- جهت پيشگيري از گزش حشرات در محيط هاي گرم و مرطوب، پشه بند، حشره كش هاي خانگي و يا پماد دافع حشرات همراه داشته باشيد.

۶- همراه داشتن جعبه كمك هاي اوليه خصوصاً در مورد خانواده هايي كه فرزند خردسال دارند، همچنين همراه داشتن شيرخشك شيرخوار، داروهاي بدون نسخه مانند شربت تب بر، قطره و يا شربت مولتي ويتامين و ديگر داروهايي كه كودك در حال مصرف مي باشد در طي سفر ضروري مي باشد.

۷- نحوه نگهداري داروها را از دكتر داروساز، هنگام تحويل گرفتن دارو از داروخانه بپرسيد و هيچگاه داروهاي خود را در اتومبيلي كه زير نور آفتاب پارك شده است و يا در شيشه عقب اتومبيل قرار ندهيد. داروهاي يخچالي را در ظروفي مانند يخدان حمل نماييد.

 نحوه پيشگيري از بروز مسموميت هاي دارويي، شيميايي و غذايي :

۱. كودكان ۱ تا ۶ ساله، پر خطرترين گروه سني از نظر بروز مسموميت هستند. داروهاي خود را در مقابل چشم كودكان نخوريد، چرا كه كودكان از رفتار بزرگسالان تقليد مي كنند و ممكن است دور از چشم والدين داروها را به دهان ببرند.

 ۲. بسياري از داروها و محصولات خانگي مانند جوهر نمك، مواد شوينده و لك بر، سموم حشره كش و جونده كش (مانند مرگ موش)، تينر، ضديخ، بنزين و نفت مي توانند در صورت بلعيده شدن و تماس با پوست و چشم و يا در صورت تنفس، سمي باشند.

۳. نام داروي مصرفي و ميزان مصرف آن را به خاطر بسپاريد و يا يادداشت كنيد تا دوز تكراري مصرف ننماييد.۴. كيف دستي، ساك خريد و كيسه هاي نايلوني را دور از دسترس كودكان قرار دهيد. ممكن است داخل آنها وسايلي باشد كه توسط كودك بلعيده شود و يا كودك ضمن بازي آنها را روي سر خود كشيده و سبب خفگي وي شود.

۵. هنگام بازي كودكان در فضاي باز مراقب آنها باشيد تا توسط گلها و گياهان سمي، مسموم نشوند. تماس پوست با برخي از اين گياهان و يا به دهان بردن آنها منجر به مسموميت كودكان مي شود.

۶. در سفر از خوردن گيلهان و قارچهاي خودرو اجتناب نماييد.زيرا تشخيص گياهان و قارچهاي سمي از انواع بي خطر بسيار مشكل است.۷. هيچگاه گياهان يا قارچها را به دليل مصرف آنها توسط جانوران، غير سمي تلقي ننماييد.

۸. در هنگام مصرف دارو و يا استفاده از فرآورده هاي شيميايي حتماً در نور كافي برچسب روي بسته بندي را مطالعه نموده سپس مصرف نمائيد. استفاده از داروها و مواد شيميايي د رتاريكي مي توانند خطرناك باشد.

۹. در هنگام استفاده از مواد شيميايي و فرآورده هاي شوينده و پاك كننده، پنجره ها را باز كنيد تا هوا به خوبي در محيط جريان داشته باشد. از اختلاط مواد شيميايي مانند جوهر نمك و مواد سفيد كننده جداً خودداري كنيد. بخارات و گازهاي ناشي از اين اختلاط بسيار سمي و خفه كننده مي باشند.

۱۰. هميشه پس از استفاده از مواد شيميايي سريعاً درب آن را ببنديد، هيچ ظرف دربسته اي از دسترسي كودكان در امان نيست.

۱۱. در صورتيكه كودك شما ماده اي غير خوراكي را بلعيد، با مركز اورژانس و يا مركز اطلاع رساني داروها و سموم تماس بگيريد.

۱۲.  محصولات شيميايي و شوينده، نفت و بنزين را هميشه در ظرف اصلي آن نگهداري كنيد. هيچگاه اين فرآورده ها را در ظرف مواد خوراكي (مانند بطري نوشابه) نگه داري نكنيد. اين عمل سبب خورده شدن اشتباهي اين مواد توسط كودكان مي شود.

۱۳. جهت كاهش احتمال بروز مسموميت با گاز منوكسيد كربن ( كه بي رنگ، بي بو و شديدا” سمي است) بايد يك سيستم تهويه هوا در محيط باشد، دائما” از سلامت و استاندارد بودن دستگاههاي گرمازا و وسايل غذاپزي اطمينان حاصل نمائيد.

 ۱۴.  هيچگاه در داخل اتومبيل با موتور روشن در مدت هرچند كوتاه، نخوابيد. اين كار سبب بروز مسموميت كشنده با منوكسيد كربن خواهد شد. همچنين از روشن كردن گاز پيك نيكي در داخل چادر و يا اتومبيل و يا در  محيط بسته  ديگري به منظور تامين گرما، جدا” خودداري نمائيد.

۱۵. چنانچه در يك محيط بسته و داراي بخاري نفتي يا گازي حالت تهوع، سرگيجه و خواب آلودگي داشتيد، سريعاً بقيه را در جريان بگذاريد. و اگر مشكوك به مسموميت با منواكسيد كربن هستيد سريعاً محيط را ترك كنيد. هر شخصي كه با گاز منوكسيد كربن در تماس بوده و داراي علايم ملايم تا متوسط است بايد فوراً توسط پزشك معاينه شود. نوزادان و افراد مسن، زنان حامله، افرادي كه داراي ناراحتي هاي قلبي عروقي هستند چنانچه با اين گاز در تماس باشند حتي در صورت نداشتن علامت حتماً بايد توسط پزشك معاينه شوند.

۱۶. غذاهاي مسموم كننده ممكن است بو يا مزه ناخوشايندي نداشته باشند. با وجوديكه اكثر مسموميت هاي غذايي معمولاً ظرف ۲۴ ساعت برطرف مي شوند، اما بعضي از آنها مي توانند كشنده باشند.

 ۱۷.  رعايت ايمني غذايي مانع بروز مسموميت غذايي مي شود. ضمن سفر از حمل گوشت خام و تخم مرغ خام و فرآورده هاي لبني با ماندگاري كوتاه خودداري نماييد، چرا كه سريعا” فاسد مي شوند

.۱۸. از خريد قوطي هاي كنسرو داراي برآمدگي، فرورفتگي و يا نشتي خودداري كنيد و مطمئن شويد كه درپوش آن ها شكسته نشده باشد. اگر فرآورده اي ظاهر و يا بوي ناخوشايندي داشت، به هيچ عنوان آن را نچشيد.

۱۹.  در طي سفر براي حمل مواد غذايي فاسد شدني، از يخدان مناسب استفاده كنيد.

۲۰. هرگز غذاهاي پخته شده را بيش از ۲ ساعت (اگر هواي اتاق گرم مي باشد، بيش از يك ساعت) در دماي محيط رها نكنيد. براي دوباره گرم كردن غذاهاي باقيمانده آنها را تا ۷۴ درجه سانتي گراد گرما دهيد و همچنين غذاهايي كه بيش از ۳ روز باقيمانده اند را مصرف نكنيد.

 ۲۱. هميشه قبل از آماده كردن و يا خوردن غذا، دستهايتان را با صابون بشوييد. نوعي  از اسهال ميكروبي در طي سفر و به دليل عدم رعايت بهداشت قابل انتقال است.

۲۲. به خاطر داشته باشيد دستهايتان را بعد از استفاده از سرويسهاي بهداشتي، برداشتن گوشت خام، سيگار كشيدن، دست زدن به حيوانات و دست زدن به زباله ها حتماً بشوئيد.

۲۳. علايم و نشانه هاي برخي از مسموميتهاي غذايي با تاخير ظاهر مي شود. يعني ممكن است ۱۲ تا ۲۴ ساعت بعد از مصرف غذاي آلوده، علايم در فرد مسموم بروز نمايد. علايم و نشانه هاي اين مسموميت ها شامل سردرد، تب، خستگي، تهوع، استفراغ، اسهال آبكي شديد، كم شدن آب بدن، ضعف و درد شكم مي باشند.

 ۲۴.بوتوليسم نوعي مسموميت غذايي كشنده است كه در اثر مصرف كشك غير پاستوريزه، غذاهاي كنسروي (كه قبل از مصرف حرارت مناسب به آنها نرسيده است) و يا سوسيس و كالباس خام و آلوده بروز مي كند. علايم و نشانه هاي اين مسموميت با تاخير(بعد از ۱۲ تا ۲۴ ساعت) ظاهر مي شود و شامل تاري ديد، دوبيني، افتادگي پلك فوقاني، عدم توانايي حركتي، اختلال تكلم، لكنت زبان، سختي بلع، و خشكي و درد گلو مي باشد. مهمترين اقدام درماني در اين مسموميت تجويز سريع ضد سم (Anti toxin)  در مركز درماني مي باشد. در صورت عدم درمان ممكن است فرد مسموم در اثر فلج تنفسي فوت نمايد.

۲۵. اگر در تهيه غذايي حرارت كمي به كار رفته باشد، ممكن است بوتولينيوم در آن ايجاد شود و سپس به هنگام مصرف مسموميت ايجاد كند.

۲۶.در صورت وجود خون در مدفوع يا استفراغ، تب بالا ، از دست دادن مايعات بدن و يا در موارديكه علايم بيش از يك روز طول بكشد، بايد حتماً به پزشك مراجعه كرد. شدت نشانه ها و علايم مسموميت غذاييبا توجه به سن و وضعيت سلامتي بدن متفاوت مي باشد. اين علايم در سالمندان و نوزادان مي تواند خطرناكتر باشد. دستور طلائي پيشگيري از مسموميت غذايي: ” پختن غذا و خوردن آن در همان روز ” است.

 اگر با  موارد مسموميت برخورد كرديم، چه بايد بكنيم؟

 ۱. در مسوميت هاي دارويي و شيميايي بايد بدانيم فرد مسموم چه نوع دارو، چه مقدار از دارو، چه موقع از روز و از چه راهي دارو و سم را مصرف كرده است.

 ۲. اگر بيمار هوشيار بود با مركز اطلاع رساني داروها و سموم تماس گرفته و در خصوص اقدامات بعدي  سوال مي نماييد.

 ۳. اگر فرد مسموم هوشيار نبود و يا مواد اسيدي، قليايي و يا نفتي را بلعيده بود، از ايجاد استفراغ در فرد مسموم خودداري كنيد و سريعا” مسموم را به نزديكترين مركز درماني منتقل نماييد.

۴. در مورد مسموميت با گازها خصوصا” منوكسيد كربن، بايد سريعا” فرد مسموم را به فضاي باز ببريم و سپس به مركز درماني برسانيم.

۵. در تماس پوست و چشم با مواد شيميايي و يا سوزاننده ، موضع را فوري با آب فراوان بشوئيد و در اسرع وقت به پزشك مراجعه نماييد.۶. در صورت تماس پوست يا چشم با مواد اسيدي يا قليايي، به هيچ وجه از مواد شيميايي براي خنثي سازي آنها استفاده نكنيد زيرا اين كار سبب بدتر شدن و تشديد عوارض مي شود.

مطالب داغ امروز :

نفخ معده

نفخ معده یکی از شایعترین مشکلات مردم امروز است که هم به خودی خود آزاردهنده …

وارفارین “Warfarin” یا کمادین “Coumadin”

قرص وارفارین یکی از داروهای ضد لخته شدن (آنتی کواگولان) است که توانایی خون برای …