آشنایی با انواع پوست و روش نگهداری آن

از پوست خود بیشتر نگهداری کنید
گوناگونی وتنوع در انواع پوست به علت نژاد ( مانند : سیاه – سفید -زرد – قهوه ای ) ؛ به علت ارثی و محیطی ( پوست : خشک – چرب – معمولی و مخلوط ) نیاز به مراقبتهای گوناگون بسته به نوع پوست دارد.

انواع پوست

پوستها بسته به ترشحات طبیعی و مرطوب کنندگی خود به ۴ دسته تقسیم میشوند :

۱- پوســت چــرب : این نوع پوست در بین نوجـوانان و جــوانان شـایع میباشد . در این نوع پوست ترشحات غــدد چــربی زیاد میباشد . افزایش ترشحات غـدد چربی به ارث و فعالیت هورمونهای جنسی مربوط می شود .

۲- پوســـت خشــک : در افراد با سنین بالاتر این نوع پوست شایع میباشد . به دلیل کاهش ترشحات چربی و عدم فعالیت مرطوب کننده طبیعی پوست این حالت از پوست دیده می شود .

۳- پوسـت طبیعی و نرمال : ترشحات چربی و فعالیت مرطوب کننده پوست در حد طبیعی می باشد

۴-پوســت مخلوط: ترشحات چربی و مرطوب کنندگی در ناحیه ای از پوست با ناحیه دیگر فرق میکند مثلا” : در روی گونه خشک و در کنار بینی چرب می باشد .

بسته به نوع پوست بهترین مراقبتهای روزانه شامل:

۱)انتخاب محصولات آرایشی و بهداشتی با در نظر گرفتن نوع پوست .

۲)پاک کردن صورت از آلــودگــیهای محـیطی و ترشحـات پوســتی ( عرق – چربی ) وپوسـته ریزی طبیعی پوست .

۳) استفاده از مرطوب کننده جهت اصلاح و کمک به مرطوب کننده طبیعی پوست .

۴) محــافظت پوســت از نور خــورشید جهــت حـذف رسیدن اشعه ماورا بنفش به پوست توسط ضدآفتاب { مکانیکی ویا شیمیائی} ( در قسمت ضدآفتاب توضیح داده شده

۵) درمان هر نوع ناراحتی و ضایعات پوستی .

روزنه پوستی چیست؟

روزنه یا همان منافذ پوستـی در حقیقت محل خـروج چربـی از غدد چربی میباشد . در افرادی که تا حدودی این غدد فعال میباشند و پوست چـربی دارند این منافذ دیده می شود (در همه افراد این منافذ وجود دارد )
نبایـد هـیچـوقـت به فکر بستن این منافـذ بود ؛ چـون با بستن این منافـذ محـل خـروجی این غـدد بسـته شـده و باعـث جـوش صورت میشوند. البته به اشتباه در جـامعه مرسوم است که این منافذ را میبندند. ولی در حقیقت اینگونه نیست .

روشهایی وجود دارد که میتوان این منافذ را غیر رویت کرد یعنی دیده نشوند.
وقــتی ترشحات چــربی در این منافــذ وجود داشته باشند بعلت اکسیده شدن مواد چربی در این منافذ برنگ تیره دیده میشوند . راحــترین روش این است که این ترشحـات چــربی را بوسـیله شستشو از بین برد . شستشوی مکرر با صابونهای ضد جوش به این امر کمک می کنند.
روش بعدی : با استفاده از کرم و ژلهای حاوی AHA که مقداری لایه برداری میکنند میتوان این منافـذ را غـیر رویـت کرد .روشـهای دیگری نیز وجود دارد که احتیاج به پزشک مجرب دارد و از ذکر آنها خودداری می کنم.

پوست سالم

پوست سالم همواره رضایت خاطر همه افراد را فراهم می کند این چنین پوستی هرگز در مقابل اب سرد و گرم .بادوبوران .طوفان و… عارضه ای ازخود نشان نمی دهد اما دقت کنید پوستهای این چنینی بسیارنادرند والبته نگهداشتن پوست دروضعیت سلامت امربسیارمهمی است .

۱) پوست سالم

۲) تعیین نوع پوست و خصوصیات آن ،

۳)آزمایش پوست

۴) دانستن pH پوست

قبل ازاینکه درمورد پوستهای مختلف صحبت کنیم لازم می دانم خصوصیات یک پوست سالم را عنوان نمایم .
پوست سالم باید:

۱) سفت ودرعین حال دارای نوعی خاصیت ارتجاعی باشد : این ویزگی موجب مقاومت ودوام پوست میگردد

۲) حالتی به هم فشرده داشته باشد: یعنی صاف یکنواخت و مات باشد و دارای برجستگی و ناهمواری نباشد .ضمنا منافذ بازکه پوست را زشت وناجورمی گرداند درپوست سالم دیده نمی شود

۳) لطیف باشد : دارای ظاهری صورتی رنگ است وچه مات وچه براق نشاندهنده سلامتی است

۴) دارای رنگی جذاب باشد : بنا به عوامل وراثتی وشرایط اب وهوایی رنگ پوست می تواند ازصورتی تا سیاه تغییر کند. پوستهای خاکستری وکبود یا رنگ پریده نشانه بیماریست وتیرگی ان حکایت ازفقدان شادابی پوست دارد.

۵) رنگ پوست هرچه که هست بایددربیننده احساس گرمی ایجادکند و معرف سلامت شخص باشددرضمن هیچ لکه ای نبایدیکنواختی پوست راازبین ببرد.

چگونه پوستتان را آزمایش کنید؟

برای پی بردن به ماهیت پوستتان قبل ازهرچیز باید باپزشک متخصص مشورت کنید اما اگرمی خواهید خودتان تا حدی ویزگی پوست خودرا ارزیابی کنید می توانید باشیوه های خاص این کارراانجام دهید برای این منظور

بایدابتدا وسایل زیر را اماده کنید :

یک عدد آینه مقعریا ذره بین مخصوص . کاغذمخصوص پاک کردن ارایش یا کاغذ ابریشمی . کاغذ اغشته به جوهر تورنسل که درداروخانه ها موجود است.این ازمایش رابایددرزمانی که وقت کافی دارید انجام دهید امابهترین زمان برای این کار صبح پیش ازشستشوی صورت است .لباسی گشاد وراحت بپوشید تا احساس سرما یا گرمای زیاد نکنید وبتوانید براحتی درمقابل اینه نشسته وبه ازمایش پوستتان بپردازید . عجله نکنید !
بهتراست قبل ازشرح ازمایش اندکی برایتان از خصوصیات پوستهای مختلف بگوییم تا بتوانید نوع پوست خودرا تعیین کنید.
خصوصیات پوستهای مختلف به شرح زیر است :

پوست معمولی :انچه درمورد پوست سالم شرح دادیم دراین مورد صادق است .

پوست خشک : این نوع پوست ظریف کشیده وشکننده میباشد وبه اسانی دچارچین وچروک میشود . اب سرد. افتاب وصابون میتوانند این پوست را ملتهب سازد.

پوست چرب :این نوع پوست براق ولیز است وکمتردچار چین وچروک میشود دارای منافذ بازونقاط سیاه میباشد وبیشترازسایر انواع پوست دچار جوش ونقصهای زیر جلدی میگردد.

پوست مختلط : عموما اینچنین پوستی برروی گونه ها وگرداگرد چشم ها خشک است ودرقسمتهای پیشانی .چانه وبینی چرب میباشد .این نوع پوست عیب های دونوع پوست خشک وچرب را داراست .

پوست بی آب : این پوست میتواند چرب یا خشک باشد .این نوع پوست کدر ومعمولا دچارافتادگیست .درسطح پوست اشخاص بوری که از ویزگیهای پوست بی اب برخوردارند چین وچروکهای ریز بسیاردیده می شود.

پوست دچار خفگی : زمخت وزخیم میباشد ونشانه های حیات دران دیده نمیشود این نوع پوست دارای نقاط سیاه یا پوسته های سفید رنگ است .

حال که اندکی ازخصوصیات پوستهای مختلف را دانستید شروع به انجام ازمایش نمایید :

یک تکه دستمال ابریشمی بردارید وبرروی پوست صورتتان بکشید .توجه کنید که نباید برپیشانی .بینی .گونه ها اطراف چشمان وچانه فشار اورید . یعنی باید بسیار اهسته برپوست بکشید .حالا دستمال را کناربگذارید وحتما ازمشاهدات خودیادداشت بردارید .
نتیجه بدست امده یکی از موارد زیر است :

پوست خشک :برروی دستمال (کاغذ) لکه ایجاد نمیشود

پوست چرب : کاغذ لکه می شود

پوست معمولی : برروی کاغذ لکه بسیار کمرنگی ایجاد می شود

پوست بی آب : گاهی لکه ایجادمیشود وگاهی بی لکه می ماند

پوست دچار خفگی : برروی کاغذ لکه بسیارکوچکی ایجاد می شود

برای دانستن pH پوست از کاغذ تورنسل استفاده کنید .این کاغذ ابی رنگ دراثرتماس با اسید قرمز میشود حال درادامه ازمایش :

حداقل دو ساعت پس ازتمیز کردن صورت قطعه ای کاغذ تورنسل بردارید وبربخشی ازصورت که مایلید مورد ازمایش قراردهید بگذارید و۹۰ ثانیه نگهدارید . پس از فشاری نسبتا قوی ان را جدا کنید در این هنگام :
اگر رنگ کاغذ اندکی به صورتی متمایل شد پوست شما از نوع چرب میباشد وخاصیت اسیدی ان کم است
اگر رنگ کاغذ کاملا صورتی شد پوستتان ازنظر خاصیت اسیدی طبیعی است
اگر به صورتی کدر گرائید پوست شما خشک وبیش از حد اسیدی است
حال که تا حدی به نوع پوست خود پی بردید بایددر جهت نگهداری از ان وسوق دادن پوست به سمت پوست طبیعی مراقبتهای ویزه ای از پوست خود به عمل آورید .

ذکر یک مسئله بسیار ضروریست و آن اینکه برای داشتن پوستی سالم وشاداب سعی کنید حتی الامکان از مواد ارایشی کمتر استفاده کنید و برای استفاده از مواد آرایشی استاندارد وبهداشتی بهره ببرید . ودقت کنید هرشب ارایش خود را پاک نمایید . از ورزشهای مناسب پوست که اغلب بصورت ماساژ می باشد بهره برید و از ماسکهای مناسب برای طراوت و شادابی پوست خود استفاده کنید .

فاصله سشوار تا مو ۲۵ تا ۳۰ سانتیمتر باشد

فاصله سشوار تا مو ۲۵ تا ۳۰ سانتیمتر باشد  
 
   
   خشک کردن ناگهانی موها با سشوار باعث آسیب دیدگی ساقه مو و درنهایت موخوره می‌شود.

 

دکتر نصرت پورسینا در گفت‌وگو با خبرنگار بهداشت ودرمان خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقه یزد، اظهار داشت: مو یکی از ضمائم وابسته به پوست است که هم در زیبایی و هم افزایش اعتماد به نفس فرد نقش مهمی دارد.

 

وی گفت: داشتن موهای سالم برای هر فرد حائز اهمیت بسیار است و باید مراقبت ویژه‌ای از آن به عمل آورد تا سلامت مو حفظ شود. برای این کار نیز لازم است از روشهای صحیح شستشوی مو آگاه باشیم.

پورسینا تصریح کرد: موهای چرب باعث ایجاد خارش می‌شود که در صورت خاراندن زیاد، ریزش مو را به دنبال خواهد داشت، بنابراین دو تا سه بار در هفته باید موها شسته شوند و در صورت داشتن موهای بسیار چرب، شستن روزانه مو هیچ مشکلی را ایجاد نمی‌کند.

وی در خصوص استفاده از سشوار برای خشک کردن مو تاکید کرد: افرادی که عادت به خشک کردن مو از طریق سشوار دارند باید از دمای ملایم سشوار استفاده کنند که فاصله سشوار تا موها باید ۲۵ تا ۳۰ سانتی‌متر رعایت شود و مدت زمان استفاده از آن کوتاه مدت باشد.

وی همچنین توصیه کرد: افرادی که دارای موهای زبر هستند باید بدانند که خشک کردن و صاف کردن موهای زبر به وسیله سشوار بلافاصله بعد از حمام کردن اشتباه است؛ چرا که خشک شدن ناگهانی موهایی که در اثر حمام کردن آب زیادی جذب کرده‌اند باعث آسیب دیدگی ساقه مو می‌شود و نهایتا عوارضی همچون مو خوره را به دنبال دارد.

آشنایی با سنگ کلیه یا نفرولیتیاز

نفرولیتیاز (سنگ کلیه)

 
اعمال مختلفی از سنگ‌های کلیه وجود دارد و هر کدام از آن‌ها نیاز به دخالت‌های تغذیه‌ای خاصی دارد ولی بهترین راه پیشگیری از تشکیل سنگ کلیه عبارت است از مصرف مایعات فراوان (۲-۵/۱لیتر) یا بیشتر در روز زیرا که مصرف مایعات فراوان منجر به رقیق شدن ادرار و پیشگیری از تشکیل کریستال در ادرار می‌شود.
● علائم:
به صورت مشخص و واضح علائم خاصی ندارد مگر انسداد می‌باشد و به‌صورت قولنج، تهوع، استفراغ، اتساع شکم، هماتوری، تب، لرز و تحریک مثانه می‌باشد.
فاکتورهای تغذیه‌ایی در رابطه با تشکیل سنگ عبارت است از: مصرف زیاد گوشت اگزالات، سدیم،ویتامین C و مصرف کم سبزیجات، فیبر و مایعات.
● سنگ اگزالات کلسیم:‌
سنگ‌های کلیوی که از نوع اگزالات کلسیم با فسفات کلسیم هستند ۷۰% سنگ‌های کلیوی را تشکیل می‌دهند که طبق بررسی‌های به عمل آمده ممکن است زمینه ژنتیکی در آن مؤثر باشد.
در معالجهٔ بعضی از این نوع سنگ‌ها لازم است بیمار از رژیم کم اگزالات استفاده کند که بیمار حتماً باید با یک رژیم‌شناس مشورت کند چون غذاهای زیادی حاوی اگزالات بالا می‌باشند مثل حبوبات دانه‌ها، سبزیجات برگ سبز تیره مرکبات انواع آلو، گیلاس و آلوچه و…
توصیهٔ رژیمی که به منظور کنترل اگزالات می‌باشد باید از نظر کفایت مورد ارزیابی قرار بگیرد اگر فرد دچار هایپرکلسیوری بوده و چنین به نظر برسد که علت تشکیل سنگ این مسئله است دادن رژیم کم کلسیم مناسب نمی‌باشد زیرا استفاده از رژیم کم کلسیم منجر به افزایش جذب کلسیم از طریق دستگاه گوارش می‌شود که می‌تواند منجر به تشکیل سنگ بشود.
● سنگ‌های اوراته:
منحصر کردن پروتئین به مقادیر توصیه شده RDA (gr/day۵۵-۴۵)
برای مداوای سنگ‌های اوراته مفید است دادن شیر به این بیماران به جای گوشت، تخم‌مرغ و حبوبات از اسیدی شدن ادرار در این بیماران جلوگیری می‌کند افزایش مصرف میوه (به‌جز ذغال اخته ،آلوها، آلوبرغانی و بخارا…) و کاهش محصولات نانی می‌تواند از اسیدی شدن ادرار جلوگیری کند.
● سنگ‌های سیتسئینی:
در این گونه موارد لازم است بیمار مایعات زیادی مصرف کند (بیش از ۴ لیتر در روز ضمن استفاده از مایعات زیاد توصیه می‌شود از اسیدی شدن ادرار که به تشکیل سنگ‌های سیتسئینی کمک می‌کند جلوگیری شود.
● Struvit stove (سنگ‌های گوشه‌دار):
این‌ها از طریق تغذیه مداوا نمی‌شوند بیشتر در خانم‌ها دیده می‌شود نیاز به مصرف آنتی‌بیوتیک طولانی دارند و از جراحی و سنگ شکنی باید استفاده شود.
▪ غذاهای حاوی اگزالات بالا:
چغندر، شکلات، دانه‌ها، مغزها، ریواس، اسفناج، توت‌فرنگی، چای، سبوس گندم، آلبالو، آلو، کشمش قرمز، کرفس، بادمجان، تره‌فرنگی، تمشک، جوانه گندم، کدوحلوایی، بادام‌زمینی

● غذاهای اسیدساز:
گوشت ماهی، ماکیان، صدف، پنیر، تخم‌مرغ، نان غلات، ذرت، عدس، آلو زرد، آلو، گوجه سبز و آب‌آلو
▪ غذاهای قلیاساز:
انواع شیر و فرآورده‌های آن تمام سبزی‌ها و میوه‌ها به‌جز موارد گفته شده.
● دیالیز:
از دست دادن شدید عملکرد کلیوی چه به طور حاد و چه به طور مزمن تهدید کنندهٔ زندگی و نیازمند برداشته شدن محصولات زاید سمی بدن و اصلاح حجم و ترکیب مایع بدن به حد طبیعی است. این امر می‌تواند توسط دیالیز یا یک کلیه مصنوعی انجام پذیرد.
اصل اساسی در کلیهٔ‌ مصنوعی عبور خون از میان کانال‌های خونی ریزی است که توسط غشاء نازکی احاطه شده‌اند در طرف دیگر غشاء مایع دیالیز کننده (dialyzing Flaid) وجود دارد که مواد نامطلوب خون به طریقهٔ انتشار وارد آن می‌شود.
دیالیز انواع مختلفی دارد که با توجه به امکانات موجود و شرایط بیمار نوع دیالیز توسط پزشک تعیین می‌شود.
۱) همودیالیز
۲) دیالیز صفاقی
دیالیز در بیماران کلیوی هنگامی شروع می‌شود که سطح کراتی‌نین بیشتر از ۱۲-۱۰ میلی‌گرم درصد و BUN به بالای ۱۰۰ برسد.
یک‌سری از مطالعاتی که انجام شده نشان داده است که هموسیستئین پلاسما می‌تواند یک فاکتور خطرآفرین برای بیماری‌های عروقی باشد که این مسئله در بیماران ESRD دیده شده سطح هموسیستئین می‌تواند با دادن اسید فولیک B۶ , B۱۲ پایین آورده شود.
هدف از دیالیز ایجاد تعادل پروتئین، الکترولیت‌ها (K , Na) و سطح مایعات و دفع مواد زایدی از قبیل کراتی‌نین و اوره می‌باشد.
▪ همودیالیز:
بر اساس پدیده انتشار در طول یک غشاء نیمه تراوا (از جنس سلوفان یا استات سلولز) مواد زاید و سمی از خون برداشته شده و جریان خون سالم به بدن بیمار برمی‌گردد در یک طرف غشاء نیمه تراوا به طور مداوم جریان خون وجود دارد و در طرف دیگر مایع همودیالیز که ترکیب آن تقریباً شبیه پلاسمای خون است وجود دارد. هیچ مقداری فسفات اوره، اورات، سولفات یا کراتی‌نین در مایع دیالیز وجود ندارد ولی این مواد با غلظت بالا در خون اورمیک وجود دارد بنابراین زمانی که بیمار اورمیک دیالیز می‌شود این مواد با مقادیر بالایی، از خون بیمار وارد مایع دیالیز می‌شود.
به علت از دست دادن یکسری از مواد موجود در خون بیمار بعضی از محدودیت‌های رژیمی که اعمال می‌شد بر می‌گردد.
در حقیقت تکرار و زمان همودیالیز را می‌توان با کنترل رژیم غذایی و پیروی از آن کاهش داد یعنی در بیمارانی که تحت دیالیز قرار می‌گیرند تا حدی می‌توان در مورد رژیم غذایی آزادی در نظر گرفت.
▪ دیالیز صفاقی:
‌در این روش حفره شکم بیمار را با مایعی که دارای گلوکز زیادی است پر می‌کنند که مواد سمی را از خون به طرف خود جذب می‌کند بعد از چندین ساعت مایع مربوط کشیده و مایع دیالیز تازه جایگزین می‌شود از این نوع دیالیز می‌توان به‌طور متناوب استفاده کرد ولی برای بیماران مبتلا به دیابت به علت این‌که مایع دیالیز حاوی مواد قندی بالایی است مناسب نیست.

نفخ و گاز روده

نفخ و گاز روده ای

 
باد گلو، گاز روده ها و نفخ هر سه به گازهای موجود در مجاری گوارش انسان مرتبط میباشند.
● منابع گازها:
۱) منابع برونزاد: ۹۰ درصد گاز روده ها و معده از منابع برونزاد سرچشمه میگیرد. هنگامی که شما چیزی میخورید و یا میاشامید اندکی هوا نیز به همراه غذا وارد سیستم گوارشی شما میگردد. افزایش ترشح بزاق نیز (به هر علت) باعث ایجاد گاز برونزاد میگردد. بلعیدن هوا(aerophagia) در افراد مضطرب بیشتر میباشد که فرد بطور ناخودآگاه مقدار زیادی هوا را می بلعد.
۲) منابع درونزاد: ۱۰ درصد گاز موجود در روده ها از منابع درونزاد منشا میگیرند:
▪ محصول جانبی گوارش طبیعی: اسید معده توسط ترشحات لوزالمعده خنثی میگردد. نتیجه این واکنش تولید گاز دی اکسید کربن میباشد.
▪ باکتریهای موجود در روده بزرگ: برخی غذاهای خاص که بدن قادر به هضم آنها نیست در روده بزرگ توسط باکتریها تخمیر شده و گاز تولید میگردد.
▪ گازها از طریق فرآیند انتشار، بین روده ها و خون جابجا میشوند.

● بادگلو(belching):
بلعیدن هوا علت اصلی بادگلو میباشد. اما برخی افراد نیز از سر عادت باد گلو میزنند و به وجود گاز در معده ربطی ندارد. زخم معده و مشکلات کیسه صفرا نیز میتواند باد گلو ایجاد کند. بیشتر هوای بلعیده شده توسط باد گلو خارج میگردد. اما مقدار اندکی ازهوا به روده ها راه می یابد که در آنجا نیز یا از طریق مخاط روده ها جذب خون میگردد و یا از طریق گاز روده از بدن خارج میگردد. چنانچه فرد در حالت دراز کش هوا بلعیده باشد غالب هوا به روده ها راه می یابد، اما اگر در وضعیت ایستاده و قائم باشد بیشتر هوای بلعیده شده از طریق باد گلو خارج میگردد.
▪ راهکارهای کاهش باد گلو:
بلعیدن هوا اغلب در افراد مضطرب وجود دارد و این افراد بطور ناخودآگاه اقدام به بلعیدن هوا میکنند. افزایش ترشح بزاق نیز باعث بلعیدن هوا میگردد:
ـ کاهش دفعات بلعیدن غذا.
ـ آرام و آهسته غذا خوردن و نوشیدن مایعات.
ـ مایعات را جرعه جرعه بنوشید و از سرکشیدن یکباره آن خودداری کنید.
ـ اجتناب از پیپ، استعمال سیگار، جویدن آدامس و آب نبات، استفاده از نی برای نوشیدن مایعات، نوشیدن مایعات از بطری های دهان باریک، قرار دادن دست دندان مصنوعی لق در دهان (باعث افزایش ترشح بزاق میگردد).
ـ عدم مصرف غذاهای حاوی گاز نظیر نوشابه های گازدار، قرصهای جوشان و خامه زده شده.
ـ خودداری از بلعیدن عمدی هوا بمنظور باد گلو زدن.
ـ لقمه های غذا را قبل از بلعیدن بطور کامل بجوید.
ـ استرس و اضطراب خود را کنترل کنید.
● گاز روده ها(flatulence):
به آزاد سازی ترکیبی از گازهای روده(flatus) که توسط باکتریها و مخمرهای مستقر در روده بزرگ (قولون) ایجاد میگردند، اطلاق میشود. غذاهایی که در بدن غیر قابل هضم میباشند (به علت عدم وجود آنزیم هضم کننده) مانند پلی ساکاریدها (به ویژه اولیگوساکاریدها) (نشاسته و سلولز) و برخی قندها بدن تغییر از مجاری گوارشی عبور کرده و به عنوان غذا به مصرف باکتریهای روده میرسند. محصول جانبی این فرایند تخمیری تولد گاز روده میباشد.
▪ غذاهایی که ایجاد گاز میکنند:
حبوبات (لوبیا-عدس-لوبیای سویا-نخود فرنگی) -لبنیات (شیر-بستنی-پنیر)- سبزیجات(بروکلی-گل کلم-خیار-مارچوبه-کرفس-کاهو)- سبزیجات ریشه ای (سیب زمینی-شلغم-پیاز-تربچه-سیر-هویج-بادنجان)- میوه ها (زردآلو-سیب-گلابی-آلو-موز-کشمش) -غلات (جو دوسر-ذرت-برنج-دانه های کامل (به علت وجود فیبر)- آرد گندم)- مغزها (بادام هندی)
▪ نکته: در اختلال عدم تحمل لاکتوز (عدم وجود آنزیم لاکتاز برای تجزیه لاکتوز)، لاکتوز(قند اصلی شیر) به روده باریک راه یافته و باکتریها از آن تغذیه میکنند. این امر گاز روده ها را افزایش میدهد.
▪ نکته:سوربیتول که نوعی شیرین کننده است نیز میتواند ایجاد گاز کند.
▪ نکته: برنج خیلی سهل الهضم است و کمترین تولید گاز را بهمراه دارد. اما نشاسته گندم، سیب زمینی، جو دو سر و ذرت گاز زیادی تولید میکنند.
▪ نکته:غلات کامل به علت دارا بودن فیبر بیشتر گاز بیشتری تولید میکنند.
▪ نکته: فیبرغذایی برای سلامتی بسیار مفید هستند، اما بایستی مصرف آنها را به آهستگی افزایش داد. برخی از فیبرها گاز تولید کرده اما برخی گاز تولید نمیکنند. (به مقاله فیبر رژیمی رجوع شود)
● مطالبی در رابطه با گاز روده ها:
۱) یک انسان بطور معمول روزانه ۰.۵ تا ۱.۵ لیتر گاز روده آزاد میکند.۱۲-۲۰ بار در روز. نیتروژن، اکسیژن، دی اکسید کربن، متان، هیدروژن، سولفید هیدروژن گازهای تشکیل دهنده روده میباشند.
۲) گاز روده ها عمدتا از نیتروژن و اکسیژن تشکیل یافته است که توسط دهان بلعیده میگردند.
۳) دی اکسید کربن توسط میکروبهای هوازی روده تولید میگردند.
۴) هیدروژن توسط برخی از میکروبها و گاز متان نیز توسط باکتریهای بی هوازی تولید میگردند.
۵) گازهای متان و هیدروژن اشتعال زا میباشند. تنها ۴۰ درصد روده افراد دارای میکروبهای تولید کننده گاز متان میباشد.
۶) بوی نامطبوع گاز روده ها به علت وجود مقادیر اندک ترکیبات حاوی سولفور میباشد. سولفید هیدروژن (بوی تخم مرغ گندیده) و سولفید کربونیل علت بوی بد گازهای روده ها بوده که نتیجه تجزیه پروتئین ها میباشند.
۷) علت دیگر بوی نامطبوع وجود اسیدهای چرب با وزن مولکولی پایین نظیر بوتیریک اسید(بوی کره فاشد) میباشد.
۸) گاز روده ها مانند مدفوع بوسیله حرکات دودی (انقباضات متوالی عضلات روده ای) به سمت مقعد رانده میشوند.
۹) برخی باکتریهای روده گاز تولید شده توسط باکتریهای دیگر را مورد مصرف قرار میدهند.
۱۰) میزان تولید گاز در افراد متفاوت است و به تعداد و نوع باکتریهای مستقر در روده، نوع رژیم غذایی و میزان بلعیدن هوا توسط فرد بستگی دارد.
۱۱) غذاهایی که حاوی سولفور زیاد میباشند نظیر گل کلم، تخم مرغ و گوشت بوی نامطبوع گاز روده را افزایش میدهند.
▪ نکته: وجود گاز زیاد در سیستم گوارش باعث درد شکم، نفخ، باد گلو و گاز روده حجیم و آزار دهنده میشود.
● نفخ(bloating):
به احساس ورم و پری شکم و افزایش میزان گاز در مجاری گوارش اطلاق میگردد. علت نفخ معمولا وجود گاز زیاد نیست، بلکه به خاطر کندی انقباضات عضلانی و حرکات دودی مجاری گوارش میباشد. مصرف غذاهای چرب تخلیه معده را به تاخیر انداخته و ایجاد نفخ میکنند. همچنین نفخ میتواند به علت نشانگان روده تحریک پذیر باشد (که در آن انقباضات روده ای نامنظم میگردد)- علت دیگر نفخ میتواند تند تند غذا خوردن باشد. همچنین نفخ میتواند نشانه برخی بیماریها مانند آپاندیسیت و یا سنگ کیسه صفرا باشد. یبوست نیز ایجاد نفخ میکند. نفخ بیشتر در زنان بروز میکند. علت آن هم تغییر در سطح هورمونهای بدن و افزایش احتباس آب و نمک در بافتهای بدن، پیش از قاعدگی میباشد.
● علایم افزایش گاز روده ها:
۱) افزایش آزاد سازی گاز روده.
۲) آزاد سازی گاز بد بو.
۳) آزاد سازی گاز پر سروصدا.
۴) نفخ معده و شکم.
۵) صداها و درد شکم.
● علل نفخ متناوب و افزایش گاز روده ها:
۱) افزایش تولید گاز:
▪ میزان گاز تولید شده توسط باکتریهای روده بزرگ در افراد مختلف متفاوت است.
▪ سوء هضم و سوءجذب غذا در روده کوچک باعث میگردد تا غذای هضم نشده بیشتری به قولون (روده بزرگ) وارد گردد. هرقدر میزان غذای هضم نشده در اختیار باکتریهای روده برگ باشد گاز بیشتری نیز تولید خواهد شد. (مثل نارسایی لوزالمعده و یا اختلال عدم تحمل لاکتوز)
▪ رشد مفرط و انتشار باکتریهای روده بزرگ به روده کوچک. با آنکه باکتریها منحصرا در روده بزرگ مستقرهستند، اما گاهی اوقات باکتریها به روده کوچک راه می یابند. بنابراین غذا قبل از هضم و جذب توسط باکتریها مصرف گردیده و تولید گاز افزایش می یابد.
۲) انسداد فیزیکی: میتواند در هر نقطه از مسیر مجاری گوارش ایجاد شود.انسداد ممکن است دائم و یا موقت باشد، مثل تنگی باب المعده.
۳) انسداد کارکردی: به علت عملکرد ضعیف عضلات معده و روده (که محتویات معده و روده را به جلو میراند) ایجاد میگردد. هنگامی که این عضلات بدرستی عمل نمی کنند، محتویات روده ای تجمع یافته و باعث ورم و نفخ شکم میگردد. چربی ها نیز میتوانند باعث کندی حرکات روده ای و تخلیه معده گردد.
۴) حساسیت مفرط روده ای: برخی افراد به افزایش اندک گاز روده ها نیز حساس بوده و احساس نفخ و ورم معده میکنند.
۵) مصرف برخی آنتی بیوتیکها و مسهل ها نیز ایجاد نفخ و گاز روده ای میکنند.
▪ نکته: گاز روده ها نشانه فعالیت طبیعی روده ها میباشد. احتباس گاز روده نیز خطرناک نیست اما میتواند باعث یبوست گردد.
▪ نکته: تمام گاز موجود در مجاری گوارش از طریق مقعد خارج نمی گردند. برخی از طریق انتشار به خون راه یافته و از طریق ریه ها مجددا به هوا بازمیگردند. برخی از گازها نیز در داخل مدفوع به دام افتاده و همراه با مدفوع دفع میگردند.
▪ نکته:هنگامی که شما گاز روده را محبوس کرده و آن را خارج نمیسازید، در طی شب که عضلات بدن شل میشود گاز روده ها نیز بطور خودکار آزاد میگردند.
● تشخیص نفخ مزمن:
۱) عکسبرداری اشعه x از شکم و روده کوچک.
۲) اندازه گیری سرعت تخلیه معده.
۳) عکسبرداری فراصوت،سی تی اسکن و ام آرآی.
۴) تستهای سوء جذب و سوء هضم.
۵) تست تنفسی هیدروژن و متان.
● درمان نفخ و افزایش گاز روده ها:
۱) چنانچه علت سوء هضم و نارسایی لوزالمعده باشد باید مکمل آنزیمهای لوزالمعده تجویز گردد.
۲) چنانچه علت سوء هضم لاکتوز، فروکتوز و یا سوربیتول باشند، باید غذاهای حاوی این قند ها از رژیم غذایی حذف گردیده و یا از مکمل آنزیمهای گوارشی استفاده شود. آنزیمهای alpha-galactosidase باعث هضم قندهای کمپلکس گردیده و حجم گاز روده ها را کاهش میدهند. مکمل های آنزیمهای گوارشی موجود شامل لاکتاز، آمیلاز، لیپاز، پروتئاز، سلولاز، پکتیناز، اینورتاز، گلوکوآمیلاز، مالت دیاستاز میباشند.
۳) چنانچه سوء هضم و سوء جذب به علت اختلال در عملکرد دیواره روده ها باشد، باید با بیوپسی روده کوچک و کشف علت داروی مرتبط تجویز گردد.
۴) چنانچه علت انسداد فیزیکی باشد، عمل جراحی باید صورت گیرد.
۵) چنانچه علت انسداد کارکردی باشد، بایستی ازداروهای محرک فعالیت عضلات معده و روده کوچک نظیر erythromycin وmetoclopramide مصرف کرد.
۶) مصرف غذاهای حاوی کربوهیدرات های هضم ناپذیر باید محدود و یا از رژیم غذایی حذف گردند.
۷) غذا به آرامی و آهستگی صرف شود.
۸) قدم زدن پس از صرف غذا حرکات روده ها را تحریک میکند.
۹) مصرف داروی simethicone نیز میتواند نفخ را کاهش دهد.
۱۰) مصرف قرصهای زغال فعال شده قبل از غذاهایی که نفخ آور میباشند گاز روده ها را کاهش میدهند.
۱۱) آنتی بیوتیک ریفاکسیمین rifaximin که در درمان اسهال مرتبط با e-coli تجویز میگردد نیز حجم گازهای روده را کاهش میدهد.
۱۲) مصرف اندکی مایعات اسیدی همچون آب لیموترش و یا سرکه همراه با غذا باعث تحریک ترشح اسید هیدروکلریک و آنزیمهای گوارشی میگردد.
۱۳) مصرف ماست، زیره سبز(cumin) ، زیره سیاه(caraway) وزردچوبه(tumeric) گاز روده ها و نفخ را کاهش می دهند.
۱۴) تخمیر، اولیگوساکاریدها را تجزیه کرده و تولید گاز آنها را کاهش میدهد. به همین خاطر توفو tofu (پنیر سویا) گاز خیلی کمتری نسبت به لوبیای پخته تولید میکند.
۱۵) برای کاهش خاصیت نفخ آوری لوبیای پخته، لوبیا را ۲۴ ساعت درون آب بخیسانید و سپس آب پز کنید. اما این کار مواد مغذی دیگر محلول در آب را نیز از لوبیا خارج میسازد.
۱۶) مصرف آنتی اسید ها باد گلو را افزایش داده و نفخ را رفع میکند.
۱۷) نعناع، آویشن، فلفل فرنگی شیرین، ریحان، دارچین، زنجبیل و لیمو ترش باعث تسهیل عمل دفع گازهای روده ها و باد گلو شده و ضد نفخ میباشند.
۱۸) جای مصرف ۳ وعده غذایی سنگین در روز از ۶ وعده غذایی سبک استفاده کنید. 
 

 
مردمان

میکروبی که موجب زخم معده می شود

 
زخم معده یکی از بیماری های شایع قرن بیستم است. افراد زیادی در جوامع پیشرفته تا عقب مانده درجات مختلفی از این بیماری را تجربه کرده اند. در جوامع پیشرفته عمده ترین دلایل این بیماری استرس های عصبی است، در حالی که در جوامع عقب مانده دلیل اصلی ایجاد این بیماری را نداشتن رژیم غذایی کامل و منظم می توان ذکر کرد.

 

باید یادآور شد دلایل ایجاد این بیماری هنوز به طور کامل شناخته نشده و تلاش دانشمندان رشته های پزشکی بر آن است تا هر چه سریع تر عوامل ایجاد کننده این بیماری را به طور کامل شناخته و روش های پیشگیری و درمان این بیماری را ارتقا بخشند. در سال گذشته میلادی (۲۰۰۵) شاهد اعطای جایزه نوبل پزشکی به دو دانشمند استرالیایی بودیم که با معرفی یک باکتری که می تواند ایجاد زخم معده کند خدمت بزرگی به جامعه پزشکی جهان کردند. در این باره گفت وگویی با دکتر محسن نصیری طوسی، دکتر مهدی کربلائیان و دکتر امیرعباس شادمان یزدی انجام داده ایم که در ادامه با هم می خوانیم.
● زخم معده چیست؟
- دکتر نصیری طوسی: هرگاه تعادل بین اسید معده و سد دفاعی مخاط معده بر هم می خورد، زخم معده ایجاد می شود. یا به عبارت دیگر ترشح بیش از حد اسید معده به هر دلیلی می تواند منجر به ایجاد زخم گوارشی شود. زخم های معده و اثنی عشر از نظر شدت، درجات متفاوتی دارند. تقریباً ده درصد افراد جامعه در طول عمر خود حداقل یک بار مبتلا به زخم معده یا اثنی عشر می شوند.زخم های گوارشی در هر سنی می توانند بروز کنند.
●آیا میکروب ها نیز می توانند منجر به ایجاد زخم معده شوند؟
- تا پیش از ۲۰ سال قبل تصور بر این بود که زخم های معده و اثنی عشر صرفاً به دلایل عصبی و عادات شخصی ایجاد می شود، ولی در سال ۱۹۸۲ دو دانشمند استرالیایی ثابت کردند که یک باکتری به نام هلیکو باکترپیلوری می تواند منجر به ایجاد زخم گوارش در ناحیه معده و اثنی عشر شود. گفته می شود تقریباً ۱۰۰ درصد بیمارانی که زخم دوازدهه (تقریباً ۳۰ سانتیمتر اول روده باریک) را دارند، دچار عفونت با هلیکو باکترپیلوری هستند در حالی که ۸۰-۷۰ درصد بیمارانی که زخم در ناحیه معده دارند مبتلا به عفونت با این باکتری هستند.
رابین مارن و بری مارشال که موفق به کشف این باکتری شدند به پاس خدمت به علم پزشکی جایزه نوبل پزشکی را در سال ۲۰۰۵ دریافت کردند.
● به طور کلی عوامل ایجاد کننده زخم معده و اثنی عشر چیست؟
- دکتر کربلائیان: عوامل ایجاد کننده زخم های گوارشی بسیار متعدد هستند؛ مصرف داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی مثل آسپرین، پروفن و…، استرس و اضطراب، عفونت با هلیکو باکترپیلوری بعضی از بیماریهای مزمن ریوی و کبدی (سیروز) پرکاری غده پاراتیروئید، نارسایی مزمن کلیوی، استعمال دخانیات، مصرف الکل، رژیم غذایی نامناسب و وعده های غذایی نامنظم.
●علایم زخم معده و اثنی عشر چیست؟
- دکتر شادمان یزدی: قبل از هر چیز باید یادآور شوم که ممکن است این بیماری کاملاً بدون علامت باشد؛ بخصوص در سالمندان اما علائم شایع این بیماری عبارتنداز: درد در ناحیه بالای شکم (زیر جناغ سینه) که حالت سوزش، سوراخ شدن یا سائیده شدن را دارد که اصطلاحاً سوزش سر دل گفته می شود.
معمولاً ۳-۱ ساعت پس از مصرف غذا تشدید می شود و با مصرف داروهای آنتی اسید مثل شربت آلومینیوم ام.جی.اس و… از شدت این درد می کاهد. احساس بدی در ناحیه بالای شکم و نفخ شکم بعداز غذا نیز از دیگر علایم این بیماری است.
از دیگر علائمی که می توان برای این بیماری ذکر کرد بی اشتهایی، آروغ زدن های مفرط و حالت تهوع در بیمار می باشد. بعضی از بیماران مبتلا به زخم اثنی عشر نیمه شب، به علت درد سر دل از خواب بیدار می شوند.
● زخم معده و اثنی عشر چه عوارضی را می تواند برای بیماران مبتلا به همراه داشته باشد؟
- دکتر نصیری طوسی: بیماری زخم معده در صورت درمان نشدن در دراز مدت عوارض متعددی را برای مبتلایان به همراه دارد که شایع ترین آنها خونریزی از دستگاه گوارش است.معمولاً در ۱۵ درصد افرادی که زخم معده دارند عارضه خونریزی دیده می شود بخصوص در افرادی که داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی مثل آسپرین استفاده می کنند.
باید توجه داشت مصرف داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی و احتمالاً استرس، عوامل
مساعد کننده ای برای سوراخ شدن جدار معده هستند. بنابراین از مصرف بی مورد این گونه داروها باید خودداری کرد وچنانچه مصرف این داروها با دستور پزشک باشد باید پس از مصرف غذا و با شکم پر این داروها را مصرف نمود.
● افرادی که چنین علائمی را دارند چه باید بکنند؟
- دکتر کربلائیان: قبل از هر چیز باید این نکته را یادآور شوم که وجود بعضی از این علائم در افراد دلیل قطعی بر وجود این بیماری در افراد نیست وچنانچه از چنین علائمی رنج می برند باید به پزشکان مجرب در زمینه گوارش رجوع نمایند.یکی از اقدامات تشخیصی که عموماً پزشکان جهت تشخیص و بررسی وضعیت زخم معده به کار می برند آندوسکوپی است و این امکان را برای پزشکان فراهم می آورد تامری، معده و ابتدای روده را کاملاً بررسی کنند و در صورت نیاز نمونه برای بررسی هلیکو باکترپیلوری و بررسی مخاط دستگاه گوارشی تهیه نمایند.همچنین بررسی آزمایشگاهی خون در مدفوع نیز کمک شایانی به تشخیص و درمان بیماری می کند.
● اقدامات درمانی که بیماران باید انجام دهند چیست؟
- دکتر شادمان یزدی: بیماران در اولین قدم باید رژیم غذایی خود را اصلاح نمایند و غذای خود را به صورت ۳ وعده و منظم مصرف کنند. علاوه بر آن از استعمال دخانیات و مصرف مشروبات الکلی و داروهای ضد التهابی غیراستروئید بدون دستور پزشک خودداری نمایند. همچنین از مصرف ترکیبات کافئین دار و هر غذایی که به نظر می رسد علائم را بدتر می کند، خودداری کنند. پرهیز از مصرف ترشی و فلفل نیز الزامی است ولیکن مصرف میوه و سالاد بلامانع است.
در گذشته رژیم های سخت و بدون شیر برای بیماران توصیه می شد که امروزه این کار مردود است و مصرف شیر به مقدار یک لیوان در روز اشکالی ندارد.عسل به دلیل خاصیت ضد التهابی و کاهش غلظت اسید معده که دارد از ایجاد زخم های معده جلوگیری می کند. محققان دانشگاه کمبریج پس از بررسی های متعدد به این نتیجه رسیده اند که عسل موجب تقویت روند ترمیم زخم های گوارشی حاصل از مصرف ایندومتاسین می شود.همچنین دیده شده است ریشه گیاه شیرین بیان، در درمان زخم معده مؤثر است. ریشه گیاه شیرین بیان دارای گلوکز و ساکاروز به میزان ۵/۳ درصد می باشد. همچنین آسپارژین، رزین، کامارینها و اسیدهای هیدروکسی سینامیک از دیگر ترکیبات شیرین بیان هستند. در طب قدیم از شیرین بیان در التیام زخم، تسکین سرفه و تسکین درد استفاده می کردند
●راه های پیشگیری از زخم معده چیست؟
- زخم معده و اثنی عشر واکسن ندارد و یک بار ابتلا به آن ایجاد مصونیت نمی کند لذا باید در تمام طول عمر از علل به وجود آورنده بیماری و عوامل
مساعد کننده جهت ایجاد بیماری که ذکر شد، خودداری نمود. همچنین نشان داده شده ۷۲ درصد از افرادی که پیاده روی می کنند و انجام دادن ورزش را در برنامه روزانه خود قرار داده اند ترشح اسید معده به طور چشمگیری در آنها کاهش می یابد و کمتر به زخم معده و اثنی عشر مبتلا می شوند.
● آیا به دنبال ابتلا به زخم معده احتمال بدخیمی در ناحیه معده نیز وجود دارد؟
- دکتر شادمان یزدی: حدود ۴ درصد زخم های معده می توانند بدخیم شوند. بنابراین باید این زخم ها تا التیام کامل به دقت پیگیری شوند. زخم های معده را معمولاً به مدت۸ هفته تحت درمان قرار می دهند و بعد التیام زخم را مجدداً بررسی می کنند.میزان عود زخم های معده و دوازدهه پس از درمان طب بالا می باشد. ۸۰-۷۰ درصد این زخم ها ظرف مدت یک سال پس از درمان طبی مجدداً عود می کنند، اما اگر درمان عفونت هلیکو باکترپیلوری در حین درمان زخم انجام شود، میزان عود زخم ها به کمتر از ۵ درصد در یکسال کاهش می یابد.
● زخم گوارشی چیست؟
- دکتر نصیری طوسی: زخم گوارشی التهابی است، که لایه داخلی دستگاه گوارش را درگیر می کند. اکثر زخم های گوارشی در قسمت اثنی عشر وجود دارند. این زخم ها را زخم اثنی عشر نامیده و زخم های داخل خود معده را زخم معده می نامند و زخم های ناحیه مری به نام زخم های مری هستند.
دو بیماری دیگر نیز شامل این زخم ها هستند: التهاب بخش تحتانی مری (ازوفاژیت) و التهاب دیواره داخلی معده (گاستریت).
●علائم زخم های گوارشی چیست؟
- دکتر شادمان یزدی: احساس ناراحتی یک تا دو ساعت بعداز خوردن غذا در مورد زخمهای اثنی عشر و احساس ناراحتی بلافاصله بعداز خوردن یا آشامیدن در مورد زخم های معده
-درد معده ممکن است حتی شب شما را از خواب بیدار کند
- سیری زودرس
- سنگینی، نفخ و سوزش در ناحیه معده
- علائم همیشگی نیست و بین علائم، شما هیچ شکلی را احساس نمی کنید.
- استفراغ
- کاهش وزن
● چگونه می توان زخم دستگاه گوارش را درمان کرد؟
- دکتر نصیری طوسی: یک راه برای درمان زخم گوارشی از بین بدن باکتری H.pylori است. همچنین یکی از اهداف درمان، کاهش ترشح اسید توسط معده است. این کار باعث می شود تا کم شدن اسید فرصتی به ناحیه آسیب دیده بدهد تا التیام بیابد البته خیلی مهم است که کارهایی چون سیگار کشیدن را متوقف کنید که خود آن می تواند باعث آسیب دستگاه گوارش شود.
●پرهیز از چه چیزهایی به بهبود زخم کمک خواهد کرد؟
دکتر شادمان یزدی: ۱- پرهیز از مصرف داروهای ضد التهابی مثل آسپرین و ایبوپروفن
۲ – پرهیز از مصرف قهوه، الکل و شیر
۳ – پرهیز از غذاهای تند مخصوصاً وقتی احساس معده درد می کنید. همچنین پرهیز از هر گونه غذایی که درد شما را افزایش می دهد.
● خوردن چه غذاهایی می تواند روی زخم های گوارشی اثر نماید؟
- دکتر نصیری طوسی: غذاهای زیادی می توانند روی زخم گوارشی اثر بگذارند، البته این غذاها اثر یکسانی را روی افراد مختلف ندارد. بعضی از غذاها و نوشیدنی های خاص درد را افزایش می دهند. این غذاها شامل: قهوه، چای، کاکائو، عصاره گوشت، الکل، فلفل سیاه و سس های تند هستند.توصیه می شود این غذاها را از غذاهای روزانه خود حذف نمایید تا زودتر بهبود یابید. البته برای کارکرد بهتر دستگاه گوارش لازم است رژیم غذایی خود را منظم نمایید.اگر عادت به نوشیدن قهوه دارید آن را حتماً بعد از غذا و به مقدار کم مصرف نمایید. مواقعی که احساس درد می کنید غذای خود را به مقدار کم میل نمایید. این کار به شما کمک خواهد کرد تا احساس بهتری نمایید. حتماً از نوشیدن مایعات در بین غذا خودداری کنید.
● آیاحاملگی بر زخم های گوارشی تأثیر می گذارد؟
- علائم زخم های گوارشی اغلب بر اثر حاملگی از بین می روند. در دوران حاملگی معده اسید کمتری ترشح می کند.اگر طی حاملگی از زخم گوارشی احساس درد می نمایید ممکن است پزشک برای شما آنتی اسید، سوکرالفات و یا H۲ بلوکرها را تجویز نماید. توجه داشته باشید که داروی میزاپرازول که جزء دسته مهار کننده پمپ پروتونی است به هیچ وجه نباید طی حاملگی مصرف شود. 
 
منوچهرتوکلی 
 
همشهری

یبوست ؛ تجربه ای که اصلا خوب نیست

 
بیشتر مردم دست کم یک بار در زندگی خود یبوست را تجربه کرده اند، یبوست معمولاً مسئله مهمی نیست اما برای این که از بسیاری از دردسرهای آن رهایی یابیم، بهتر است به جای خندیدن درباره آن بیشتر بدانیم. یبوست یک بیماری به شمار نمی آید بلکه نشانه بیماری ها و مشکلات دیگری است. اگر در رژیم غذایی روزانه، فیبرهای غذایی کمی موجود باشد به راحتی دچار یبوست می شویم. افراد مسن تر نسبت به جوانان یبوست را بیشتر تجربه می کنند. یبوست به معنی توقف بیش از حد مواد دفعی در روده است.
زمان عمل دفع در افراد مختلف بسیار متفاوت است. برای بعضی افراد ۲ بار در روز طبیعی و برای بعضی دیگر ۲ بار در هفته طبیعی است. اما معمولاً هر ۱۲ ساعت و گاهی هر ۷۲ ساعت انجام می شود. یبوست علت های متفاوتی دارد اما برای آن که به آن گرفتار نشویم چند راه بسیار آسان وجود دارد:
●سبزی و میوه بخورید
فیبرها حرکات روده را تسهیل می کند و یبوست را از بین می برد. فیبرها فقط در کربوهیدرات ها یافت می شوند.سبزی ها و میوه های تازه، کاهو، برگ کلم قرمز، حبوبات، نخود، هویج، سویا، نان سفید، برنج سفید، انجیر، آلو، زردآلو، دارای فیبر زیادی هستند.
وقتی از این غذاها استفاده می کنیم، مجبوریم مدت زمان بیشتری آنها را در دهان بجویم و وقتی وارد معده می شوند، معده را پر می کنند و معده حالت کشیدگی پیدا می کند و احساس سیری می کنیم. همچنین این غذاها تخلیه مواد از روده را آسان تر می کند.مصرف زیاد غذاهای بسیار چرب، فرآورده های لبنی و تخم مرغ برای رفع یبوست را توصیه می شود.

●تنها زندگی نکنید
انسان هایی که به تنهایی زندگی می کنند بیشتر دچار یبوست می شوند. زندگی در کنار اعضای خانواده و جمع شدن در دور سفره، میل و شوق غذا خوردن را در انسان افزایش می دهد. اما معمولاً افرادی که به تنهایی زندگی می کنند، علاقه خود را به آشپزی و غذاخوردن از دست می دهند و احساس بی اشتهایی می کنند. این افراد به استفاده از غذاهای آماده و کنسرو روی می آورند که این محصولات غذایی فیبرهای کمی دارند. همچنین مادربزرگ ها و پدربزرگ هایی که دندان هایشان را از دست داده اند و دندان مصنوعی آنها در جویدن غذاها کارآیی لازم را ندارند، معمولاً از غذاهای نرم که فاقد فیبرها هستند، استفاده می کنند که موجب یبوست می شوند.
●آب بنوشید
اگر در طول روز، به میزان لازم آب یا سایر مایعات را نمی نوشید، ممکن است دچار یبوست شوید. این مشکل در افرادی دیده می شود که وعده های غذایی روزانه خود را در زمان های مشخصی در طول روز میل نمی کنند.آب و سایر مایعات به حرکت مواد غذایی در روده کمک می کنند و از انبار شدن مواد در روده پیشگیری می کنند. صبح که از خواب بیدار می شوید یک لیوان آب بنوشید و در طول روز هم ۷ -۶ لیوان آب و سایر مایعات را میل کنید.
●به داروهای ضد یبوست عادت نکنید
مصرف داروهای ضد یبوست برای مدت کوتاهی مناسب است، اما خود را به مصرف آنها عادت ندهید. چون روده شما به این مواد عادت می کنند و به اصطلاح تنبل می شود و فعالیت های طبیعی خود را که موجب حرکت مواد می شود فراموش خواهد کرد.
●ورزش کنید
زندگی ماشینی امروزی علت دیگر یبوست است. اگر شغل شما به گونه ای است که مجبورید ساعت ها پشت میز بنشینید، ممکن است دچار یبوست شوید. برای رهایی از این مشکل در میان ساعات کاری کمی قدم بزنید و یا ورزش های سبکی انجام دهید. بیمارانی که به علت تصادف یا جراحی یا بیماری لازم است روزها بدون تحرک در بستر دراز بکشند، یبوست را تجربه می کنند گرچه پزشک برای این افراد داروی ضد یبوست تجویز می کند ولی به هر حال مقدار کمی حرکت، هر چند ناچیز می تواند بسیار مفید باشد.
●در بیرون از منزل خود هم به دستشویی بروید
بعضی افراد به دلایل بهداشتی یا اجتماعی در محل کار خود و یا منزل اقوام و آشنایان از رفتن به دستشویی اجتناب می کنند این کار درست نمی باشد. اگر این زمان تأخیر در دفع، طولانی شود، موجب یبوست می شود.
●آلو بخورید
شب، قبل از خواب، تعدادی آلوی خشک را در آب بخیسانید و صبح پس از بیدار شدن از خواب، نوش جان کنید. آلو اثرات سحرآمیزی در از بین بردن یبوست دارد.
▪یک داروی گیاهی: پسیلیوم
پسیلیوم یک داروی گیاهی است که به شکل پودر در داروخانه ها در دسترس است. یک قاشق غذاخوری از این دانه های ریز را در یک لیوان آب مخلوط کنید و اجازه دهید چند دقیقه بماند، سپس آن را میل کنید.
●یک داروی جدید برای یبوست
اخیرا سازمان غذا و داروی آمریکا، استفاده از داروی جدیدی برای درمان یبوست مزمن را در بزرگسالانی که علت خاصی برای این عارضه در آنها پیدا نمی شود، مورد تایید قرار داده است. این دارو به نام لوبی پروستون با نام تجارتی Amitizia اولین دارو از گروه جدیدی از داروهاست که به آنها ترکیبات اسید چرب کارکردی می گویند و برای درمان یبوست، سندروم روده تحریک پذیر با علامت غالب یبوست و فلج موقتی روده پس از عمل جراحی ساخته شده اند.یبوست مزمن یکی از شایع ترین بیماری های گوارشی است و زنان بیشتر از مردان به آن گرفتار می شوند.تجویز این دارو، تنها برای افرادی صورت می گیرد که سایر شیوه های معالجه یبوست مانند افزایش مایعات و فیبرهای غذایی و ورزش منظم در آنها موثر نباشد.

آیا تا امروز به حال کسی فکر کرده‌اید که کلیه‌هایش نارسا شده و ناچار تحت دیالیز قرار گرفته است

مصایب کلیوی

 
دیربازی است که با بیماری کلیوی مبارزه می‌کنند. چه کسی می‌داند برای مرهم زدن به دل رنجور آنها چه باید کرد. هر کس مشکلاتی دارد، ولی آیا پای صحبت ‌آنها بوده‌اید؟
گاه به این می‌اندیشیم که بی‌تردید سلامت موهبتی غیرقابل انکار است، آیا تا امروز به حال کسی فکر کرده‌اید که به دلیل دیابت کلیه‌هایش نارسا شده و ناچار تحت دیالیز قرار گرفته است.
این بیمار بعد از چند سال خسته و رنجور است و دیگر رگی برایش باقی نمی‌ماند. بیماری‌های قلبی‌- عروقی به او هجوم آورده‌اند. حال نمی‌داند چه کند؟ نوع دیگری از دیالیز که نیازی به رگ خونی ندارد یعنی دیالیز صفاقی، جان وی را نجات می‌دهد.
ولی شاید اگر اول دیالیز صفاقی را انتخاب می‌کرد، حال حداقل از بیماری قلبی – عروقی رنج نمی‌برد.
● چه کسی می‌داند!
باید دیالیز صفاقی را دید و شنید همان‌طور که دیالیز خونی دیده و شنیده می‌شود.او روزی کارمند بود ولی به دلیل انجام سه بار دیالیز در هفته کار خود را از دست داد. ماشینی دست و پا کرد تا امرار معاش کند ولی برای عمل قلب نیاز به پول داشت. ماشین خود را فروخت تا هزینه عمل را بپردازد. الان بیکار است. گذران زندگی، سختی‌های خاص خود را دارد. او به زن و دو دختر خود فکر می‌کند. سال آینده یکی از دخترانش دانشجو خواهد شد.
ولی او فقط به ظاهر خوشحال است. هزینه تحصیلش چه؟ همسر بی‌نوایش با مرارت تمام، زندگی‌شان را حفظ کرده است، هزینه درمان دیابت، بیماری قلبی، جراحی‌های عروقی، جراحی قلب و مخارج دو کودکی که چند صباح دیگر برای خودشان خانمی خواهند شد. راستی اگر خواستگاری از راه برسد، چه کار می‌توان کرد؟
او با تمام دردهایی که کشیده است؛ وقتی در مورد سلامت خویش سخن می‌گوید؛ خود را راضی می‌کند: <تو بیمارستان که می‌ری، یه عالم مریضی‌های جورواجور می‌بینی.
شاید من خیلی از آنها بهتر باشم. آدم باید امیدوار باشد. خدا بزرگ است.> از پیوندش پرسیدم. با چهره‌ای گرفته، گفت: <پیوند! وضع رگ‌هام خیلی خرابه. نمی‌تونم. دکترا گفتن دیگه نمی‌شه. تازه اگه هم بشه، می‌دونی چقدر پول می‌خواهد؟)
درست است، باید امیدوار بود ولی بیایید خودمان را جای او بگذاریم. می‌گویند به مشکلات زندگی بخندید. می‌گویند به مشکلات بگویید مساله، بعد یکی یکی آنها را حل کنید، ولی آیا او می‌تواند به تنهایی مسائل خود را حل کند؟ برای پیدا کردن راه حل باید واقع‌بین بود. پس طبیعی است که با نداشتن توان جسمی و مالی، این طور به نظر می‌رسد که مسائل کم‌کم بغرنج شوند. باید دنبال راه‌حلی بود. امید خود را از دست ندهید. برای کسانی که مسائلی بغرنج دارند نیز راه‌حل‌هایی پیدا خواهد شد.
● حال یک بار دیگر مسائل را مرور می‌کنیم
پیشگیری بهتر از درمان است. پس دیابتی‌ها، کلیه‌های خودتان را فراموش نکنید. اگر در خانواده شما سابقه بیماری کلیوی وجود دارد، بیشتر مراقب باشید. فشارخون بالا را جدی بگیرید. در پی درمان عفونت‌هایتان باشید، حتی یک سرماخوردگی ساده می‌تواند کلیه‌ها را از بین ببرد.
زود مراجعه کنید با بروز کوچک‌ترین علامتی از جمله علائم گوارشی، عصبی، خونی، پوستی و تنفسی به پزشک مراجعه کنید. بررسی سالیانه می‌تواند به تشخیص سریع بیماری کلیوی کمک کند. اگر معلوم شد، کلیه‌هایتان آسیب دیدن، راجع به انواع درمان‌هایی که برای شما وجود دارد، پرس‌وجو کنید. رژیم غذایی، داروها و آزمایش‌های خونی را پشت گوش نیندازید. با این کار زمان نیازتان به دیالیز به تعویق خواهد افتاد. اگر موقع دیالیزتان رسیده است، می‌توانید با آگاهی از روش‌هایی که وجود دارد (دیالیز صفاقی، پیوند و دیالیز خونی) انتخاب صحیحی داشته باشید.
بعد از اینکه دیالیزتان شروع شد رژیم غذایی، ورزش و رژیم دارویی را که به شما توصیه می‌شود، رعایت کنید. مشکلاتی را که ممکن است با هریک از روش‌های درمانی برای شما بروز کند، از پزشک یا پرستارتان بپرسید و به موقع برای رفع آنها کوشش کنید.
به این ترتیب می‌توانید مدت زمان بیشتری از دیالیزتان بهره ببرید. واقع‌بینانه به پیوند فکر کنید. اطلاعات مربوطه را از پزشکتان بپرسید و زمانی که این عمل برایتان رضایت‌بخش بود، این کار را انجام دهید.
تا حد امکان زندگی خویش را شبیه زمان قبل از دیالیزتان نگه دارید. اگر ورزش می‌کردید؛ تا حد امکان آن را ادامه دهید. اگر کار می‌کردید، سعی کنید آن را از دست ندهید، شاید بتوانید تغییراتی در محیط کار یا زمان دیالیز صفاقی‌تان انجام دهید تا قادر باشید مثل گذشته کار کنید. شاید بتوانید به صورت پاره‌وقت کار کنید تا به همودیالیزتان نیز برسید. کارهای دیگری را که درباره آنها اطلاعات و تجربه‌ای دارید، انجام دهید. سعی کنید روابط خود را با خانواده، دوستان، اقوام و آشنایان حفظ کنید. 
 
مرجان کثیرلو 
 
سلامت

بررسی مشکلات گوارشی کودکان

مشکلات گوارشی کودکان

 
کودکی یکی از دوره هایی است که به دلیل حساسیت های زیاد و عدم تکامل دستگاه گوارشی و آنزیم های آن ابتلا به مشکلات گوناگون از جمله اسهال و استفراغ زیاد است.
والدین به محض بروز برخی عوارض با تصور بیماری و اسهال کودک نگران می شوند. در صورتی که برخی علایم طبیعی بوده و نشانه بیماری نیست. در این قسمت می خواهیم اطلاعاتی در مورد اسهال کودکان به شما ارائه دهیم.
● چطور بدانیم کودک دچار اسهال شده است؟
گاهی اوقات وقتی کودک در سنین خیلی پایین است به دلیل اینکه چندین بار در روز مدفوع دفع می کند والدین تصور می کنند دچار اسهال شده است.
در صورتی که تعداد دفعات اجابت مزاج کودک ارتباط زیادی با نوع شیری که می خورد دارد. کودکانی که شیر مادر می خورند عموماً بیشتر از گروهی که شیر خشک می خورند اجابت مزاج دارند و این نشانه اسهال نیست. در چنین شرایطی مدفوع کودک بیشتر مایل به زرد است و ممکن است تا روزی ۵ بار هم برسد. در واقع در بیشتر وعده های شیردهی وقتی معده کودک پر می شود از آنجایی که شیر مادر زود هضم است به روده ها فشار آورده موجب دفع مدفوع می شود. اما پس از یک ماهگی بسیاری از کودکانی که شیر مادر می خورند روزانه یکی دو بار بیشتر دفع مدفوع ندارند.
فقط در شرایطی که این مدفوع بوی زننده ای داشته باشد یا تغییر رنگ شدید و یا به دلیل ابتلا به تب یا عامل دیگر تعداد دفعات زیاد اجابت مزاج موجب کاهش وزن او شود نیاز به مشورت و معاینه توسط متخصص است و در غیر این صورت جای نگرانی نیست.
● چه عواملی موجب بروز اسهال می شوند؟
در بسیاری از موارد نوعی ویروس موجب بروز اسهال می شود و تقریباً تمام کودکان نیز تا ۵ سالگی دچار این ویروس و اسهال می شوند.
این ویروس موجب بروز نوعی عفونت در لایه داخلی روده بزرگ شده و موجب می شود غذاها بدون جذب کافی از دیواره روده دفع شوند.
در برخی شرایط نیز ممکن است به دلیل مصرف شیر خشک هایی که به طور دقیق با شرایط گوارشی کودکان سازگار نیستند رخ دهند.
● می توان از بروز اسهال جلوگیری نمود؟
شستن و تمیز نگاه داشتن دستها و آنچه با دهان کودک در تماس است می تواند به میزان قابل ملاحظه ای احتمال بروز اسهال را کاهش دهد.
توصیه می شود دستها را به مدت ۱۵ ثانیه با استفاده از صابونهای آنتی باکتریال شستشو دهید تا به خوبی پاک شوند.
● چگونه می توان آن را درمان کرد؟
اگر کودکتان شیر خشکی می خورد که کاملاً با شرایط او سازگار است تغییری در آن ندهید.
در مورد کودکان بزرگتر می توان مقداری آب نیز به غذای آنها اضافه کرد. در مورد خوردن آب میوه کودکان نیز باید میزان آب میوه یک دهم آبی باشد که به آن اضافه می کنید تا کاملاً رقیق باشد.
از دادن نوشیدنی هایی شیرین مانند آب قند به کودک جداً پرهیز کنید زیرا شرایط را بدتر می کند.
از دادن داروهای ضد اسهال نیز به کودکان زیر ۱۲ سال خودداری کنید زیرا ممکن است با این کار آنها را دچار عوارض جانبی جدی کنید.
● آیا کودکانی که شیر مادر می خورند کمتر در معرض ابتلا به اسهال هستند؟
بله. زیرا مواد خاصی که در شیر مادر وجود دارد امکان فعالیت برخی از میکروارگانیسم هایی را که می توانند موجب بروز اسهال شوند سلب می کند.
● آیا در مواقع اسهال باید فقط به کودکان مایعات داد؟
خیر. مگر اینکه کودک به طور مداوم استفراغ کند. شما می توانید به کودک غذاهای جامد هم بدهید. در مورد کودکان بالای ۶ ماه در چنین مواردی می توانید به آنها موز- سیب زمینی پخته و به شکل پوره – ماکارونی و مقداری مرغ پخته شده بدهید. اما اگر کودک اشتها برای خوردن غذا نداشت نگران نباشید. مهم تر از خوردن برای کودک در این مواقع آشامیدن مایعات است تا آب ازدست رفته جبران شود.
● چه زمانی باید کودک را نزد متخصص برد؟
عموماً اسهال پس از چندین ساعت به خودی خود برطرف می شود اما اگر چند روز ادامه داشت باید به پزشک مراجعه نمایید.
مهم ترین عارضه اسهال از دست رفتن آب مورد نیاز بدن است. پس اگر با علایمی نظیر خشکی پوست- گریه بدون اشک و بی حالی شدید کودک مواجه شدید یا اینکه ادرارش خیلی غلیظ تر از همیشه بود و دیر به دیر ادرار می کرد نیز باید به متخصص مراجعه نمایید.
در ضمن در موارد زیر نیز مشورت با پزشک لازم است:
▪ ابتلا به تب به مدت بیشتر از ۲۴ ساعت
▪ وجود خون در مدفوع
▪ اسهال و استفراغی که به طور توام بیش از ۲۴ ساعت ادامه داشته باشد.
▪ شکم درد.
چنانچه کودک در مدت ابتلا به اسهال و بیماری بیقرار است سعی کنید با در آغوش گرفتن او و تعویض زود به زود پوشک او را خشک نگاه دارید تا احساس بدی نداشته باشد.
در ضمن بهتر است با آرامش در کنار کودک باشید تا بیشتر استراحت کرده و زودتر به حالت عادی برگردد.

انسداد در روده کوچک و روده بزرگ

انسداد روده

 
طولانی‌ترین ارگان بدن، دستگاه گوارش است که از دهان شروع می‌شود و تا انتهای روده بزرگ ادامه دارد. این مسیر طولانی و پیچ در پیچ، مسیری است که تمام مواد غذایی طی پروسه هضم و جذب و دفع یا همان گوارش طی می‌کنند.
در طول این مسیر اتفاقات مختلفی باید روی مواد غذایی بیفتد تا آن را قابل جذب توسط سلول‌های روده کند تا وارد سیستم گردش خون شوند. بعضی از این اتفاقات اما همیشه مطابق میل بدن پیش نمی‌روند. حوادث پیش‌بینی نشده‌ای هم وجود دارند که ممکن است این سفر مواد غذایی را با مشکل مواجه کنند و حتی آن را متوقف کنند. انسداد روده یکی از این حوادث است که باعث توقف این سفر می‌شود.
● روده کوچک، روده بزرگ
روده کوچک درست بعد از دریچه پیلور معده شروع می‌شود و اولین قسمت آن دوازدهه یا اثنی‌عشر نام دارد. روده کوچک برخلاف نام آن بسیار بزرگ‌تر از روده بزرگ است و فقط قطر کمتری دارد. قسمت اصلی هضم و جذب مواد غذایی هم در این روده صورت می‌گیرد و روده بزرگ یا کولون، بیشتر وظیفه جذب آب و آماده کردن مدفوع برای دفع را برعهده دارد.
انسداد دستگاه گوارش یا روده‌ها، بعد از دوازدهه در هر جایی از این مسیر می‌تواند اتفاق بیفتد. این انسداد ممکن است مکانیکی، یعنی ناشی از یک مانع در مسیر طبیعی مواد و یا عملکردی یعنی ناشی از نقص در حرکات رودی طبیعی روده‌ها باشد. در هر روی این حالات، حرکت طبیعی مواد غذایی یا دفعی مختل می‌شود و علائم بیماری به‌وجود می‌آید.
● علائم انسداد
شکم، به سرعت بعد از به‌وجود آمدن انسداد واکنش نشان می‌دهد. دردهای کرامپی یا دل‌پیچه‌های شکم در حوالی ناف، تهوع و استفراغ، درد سر معده و عدم رفع گاز یا مدفوع، از علائم هشداردهنده یک انسداد هستند.
دردهای شکم در ابتدا به صورت دوره ای هستند، یعنی هر چند دقیقه یکبار اما با کامل شدن انسداد و یا بدتر شدن اوضاع (مثلا پیچیده‌شدن روده‌ها) این دردها به شدت زیاد می‌شوند و به‌طور دائم وجود خواهند داشت.سر و صدای شکمی زیاد خواهد شد و حالت تهوع و استفراغ بسته به محل انسداد به‌وجود خواهد آمد. هرچه محل انسداد بالاتر باشد، استفراغ زودتر رخ خواهد داد. وجود مواد دفعی در استفراغ نشان دهنده انسداد در محلی پایین و در روده بزرگ است.
کاهش اشتها، تب، یبوست و دردهای خفیف و گاه‌وبیگاه شکمی از علائم یک انسداد ناقص است. اما شوک و عدم دفع ادرار نشان دهنده یک انسداد کامل و وضعیت خطرناک اورژانس در یک بیمار است که باید سریعاً در اورژانس درمان شود.
انسداد در روده بزرگ، علائمش دیرتر و به تدریج به‌وجود می‌آید و دردهای کرامپی در پایین شکم و زیر ناف وجود خواهند داشت اما اسپاسم‌های ناشی از انسداد روده بزرگ بیشتر طول خواهند کشید. در هر دو حالت انسداد، بعد از مدتی شکم متورم می‌شود و حتی ممکن است بتوان توده‌ای انسدادی را در معاینه شکم لمس کرد.
● چه چیز باعث انسداد می‌شود؟
علت‌های مختلفی می‌توانند باعث انسداد روده‌ها شوند. اما شایع‌ترین علت در اکثر افراد وجود یک چسبندگی در روده است. چسبندگی‌ها، اسکارها یا همان محل زخم‌های ناشی از جراحی قبلی یا جراحاتی هستند که در روده‌ها به وجود می‌آیند. به غیر از اینها بیماری‌های التهابی روده‌ها مثل کولیت اولسروز (یا خونریزی دهنده) و یا بیماری کرون یا زخم‌های مزمن اثنی‌عشر هم می‌توانند در درازمدت جوشگاه و بعد چسبندگی به وجود بیاورند در اثر وجود چسبندگی لومن یا مسیر داخلی روده تنگ می‌شود و تنگی به وجود آمده روده را مستعد انسداد می‌کند بعد از چسبندگی‌ها علل شایع انسداد فتخ‌‌های روده‌ای و بعد تومورها هستند در فتخ‌‌های روده‌ای یک قسمت از روده وارد فتخ می‌شود و در حلقه آن گیر می‌کند و تنگی به وجود آمده باعث انسداد می‌شود. تومورها هم به خاطر رشد بی‌رویه‌شان باعث تنگی مسیر روده می‌شوند.
علت‌های دیگر هم مثل سنگ بزرگ کیسه صفرا، پیچ خوردن روده به دور خود و یا وجود دیورتیکول‌ها (یا همان بن‌بست‌هایی در روده) می‌توانند باعث گرفتگی روده شوند. علت خارجی و شایع دیگری که باعث انسداد روده‌ها می‌شود وجود جسم خارجی است مواد غیرقابل جذبی که به اشتباه و یا به عنوان غذا خورده می‌شوند و تجمع آنها در مسیر روده و فشرده شدن آنها به هم یک انسداد را موجب می‌شود این اتفاق بیشتر در بچه‌ها که عادت به خوردن هر چیزی دارند و سالمندان که قادر به خوب جویدن مواد غذایی نیستند و یا افراد دارای مشکلات روانی که اقدام به خوردن اشیا مختلف می‌کنند بیشتر دیده می‌شود. در بعضی بیماری‌های روحی که مشکلات تغذیه‌ای را به دنبال دارند نیز فرد بیمار بعد از یک پرخوری شدید و غیرقابل کنترل باعث ورود حجم زیادی از مواد غذایی جویده نشده به معده و روده می‌شود که این مواد در جریان حرکات طبیعی دستگاه گوارش به هم فشرده شده و موجب به وجود آمدن یک انسداد می‌شوند. در روده بزرگ سرطان کولون به‌خاطر تعداد تومورهای زیادی که ایجاد می‌کند و بیماری کولیت خونریزی دهنده و کرون به‌خاطر التهاب و تورمی که در بافت روده ایجاد می‌کنند باعث تنگی مسیر می‌شوند. کاهش حرکات روده در کسانی که داروهای خاص استفاده می‌کنند و یا زمینه یبوست دارند هم با ایجاد حالتی به‌نام ایمپکشن یا فشرده شدن مدفوع، یک توده غیرقابل دفع ایجاد می‌کند که جلوی حرکت طبیعی بقیه مواد دفعی را نیز می‌گیرد.
علل نادری مثل سرطان پانکراس و یا آتزری روده‌ها (که در کودکان و بعد از تولد تشخیص داده می‌شود) هم می‌توانند باعث انسداد روده‌ها شوند.
● چه بلایی بر سر روده‌ها می‌آید؟
در اثر انسداد روده‌ها و گرفتگی آنها و به‌خاطر فشار مواد غذایی در قسمت بالای انسداد روده‌ها گشاد می‌شوند و در قسمت پایین گرفتگی به‌خاطر عدم وجود مواد غذایی و یا هیچ ماده دیگر دیواره روده‌ها روی هم می‌خوابند فشار به دیواره روده‌ها در ۲۰ درصد موارد موجب تحت فشار قرار گرفتن عروق خونی دیواره می‌شود و باعث می‌شود خون‌رسانی به روده‌ها مختل شود این مساله ایسکمی یا سکته بافت روده را به دنبال دارد که می‌تواند موجب مرگ بافت روده شود. به غیر از این روده‌ها ممکن است در اثر فشار پاره شوند و محتویات آنها به همراه آنزیم‌های گوارشی در فضای داخلی شکمی منتشر شوند.
اما خطرناک‌ترین عارضه انسداد به‌دنبال همان ایسکمی و مرگ بافت اتفاق می‌افتد. مرگ بافت باعث گانگرن‌شدن روده (چیزی شبیه قانقاریای اندام) و انتشار سموم داخل سلولی به همراه مواد غذایی و آنزیم‌ها در فضای پرتیوئن یا فضای داخلی شکم می‌شود و حالت وحشتناکی به نام پریتونیت شیمیایی را به‌وجود می‌آورد. به‌غیر از این عوارض، استفراغ‌های مکرر و شدید هم ممکن است باعث ورود مواد غذایی به داخل نای و عفونت ریه شوند.
● چگونه این گرفتگی‌ها را می‌توان تشخیص داد؟
انسداد نسبی و کامل را می‌توان از روی علائم بیماری تشخیص داد. تهوع و استفراغ و عدم دفع گاز و مدفوع و دل‌دردهای شدید مشخصه یک انسداد روده هستند، اگرچه ممکن است در بعضی بیماری‌های دیگر هم وجود داشته باشند.
روش تشخیص انسداد روده‌ها به‌وسیله عکس ساده شکمی با اشعه رادیوگرافی و یک آزمایش خون ساده است. سی‌تی‌اسکن شکم و سونوگرافی هم به‌خوبی می‌توانند وجود توده انسدادی را در شکم تایید کنند. تنقیه به‌وسیله ماده حاجب و یا خوراندن ماده حاجب و تصویربرداری با اشعه ایکس هم در کنار آندوسکوپی و کولونوسکوپی یک روش تشخیص دیگر است. آندوسکوپی و کولونوسکوپی را می‌توان گاهی همزمان به‌عنوان یک روش تشخیصی و درمانی به‌کار برد.
● لوله بازکنی بدون تخریب
انسداد روده بزرگ و کوچک در هر صورت که باشد (نسبی یا کامل) یک اورژانس جراحی محسوب می‌شود. اگرچه بعضی از انواع انسدادها خودبه‌خود بهبود می‌یابند و گفته می‌شود ۸۵درصد انسدادهای نسبی و ۱۵درصد انسدادهای کامل خودشان بهبود می‌یابند اما در هر حال همه کسانی که برایشان تشخیص انسداد روده‌ها مطرح می‌شود، باید به بیمارستان مراجعه کنند.چون به‌غیر از گرفتگی روده‌ها، عوارض جانبی خاصی هم وجود دارد که باید در بیمارستان آنها را کنترل کرد. اختلال در آب و الکترولیت‌های بدن یکی از این عوارض است که باید با سرم‌درمانی آن را اصلاح کرد. برای درمان گرفتگی روده هم اقدامات زیر را می‌توان انجام داد.
اقدامات درمانی باید همزمان با اقدامات تشخیصی انجام شوند و نباید وقت را تلف کرد. یک لوله بینی معده برای تخلیه محتویات معده برای بیمار گذاشته می‌شود. مقداری مخدر برای تسکین درد و مقداری داروی ضدتهوع برای جلوگیری از تهوع و استفراغ به بیمار تزریق می‌شود. در تمام این حالات باید یک جراح بر بالین بیمار حضور داشته باشد چون اغلب درمان‌های انسداد به جراحی ختم می‌شوند.
جراحی لاپاراتومی (بازکردن کامل شکم) یا لاپاراسکوپی (جراحی به‌وسیله ابزار خارجی و آندوسکوپی) از روش‌های اصلی درمان انسداد هستند. در جراحی‌ها باید علت به‌وجود آمدن انسداد هم برطرف شود. چسبندگی، تومور، توده خارجی، سنگ کیسه صفرا و یا قسمت‌های زخمی و ملتهب روده خارج شوند و محل گرفتگی با دقت بخیه شود.
مدتی طول می‌کشد تا عمل جراحی روده بهبود پیدا کند و تا مدتی بعد از جراحی، رژیم غذایی سبک و مایعات برای بیمار تجویز می‌شود.
با شناخت زمینه‌های به‌وجود آمدن انسداد و توضیح آنها برای بیمار و ارائه یک رژیم غذایی مناسب هم می‌توان از به‌وجود آمدن دوباره این بیماری جلوگیری کرد. 
 
دکتر سید احسان بیکایی 
 
تهران امروز

آشنایی با مسمومیتها و راههای پیشگیری از آنها

مسمومیتها و راههای پیشگیری

 
سم به ماده ای کفته میشود که پس از ورود مقادیر نسبتأ کمی از آن به بدن باعث بیماری یا مرگ میشود.
▪ راههای ورود سم به بدن:
۱) گوارشی
۲) تنفسی
۳) پوست
۴) تزریقی
مسمومیت های اتفاقی در تمام گروه های سنی روی می دهد.

● علائم و نشانه های عمومی و اختصاصی مسمومیتها:
▪ (بوی دهان و گشادی یا تنگی مردمک چشم،کلید کشف وجود ونوع مسمومیت میباشد)
▪ اقدامات وکمکهای اولیه
۱) گرفتن اطلاعات چه کسی ۱-چه چیزی ۲-چه مقدار ۳-چگونه ۴-چه زمانی
۲) بازنگه داشتن راه هوایی
۳) تماس با مرکز مسمومیتها(در صورت بیهوشی نبض وتنفس هر۲تا ۳دقیقه چک کنید)
۴) رقیق کردن سم(مواد نفتی یا برخی مواد خاص نبایستی رقیق کرد)
۵) وادارکردن به استفراغ( باعث کاهش ۳۰تا ۵۰ درصد کاهش مواد سمی داخل معده میشود) (پس باید تا ۳۰دقیقه اول سم را خارج کرد)
۶) از دادن آب نمک برای وادار کردن به استفراغ در کودکان پرهیز کنید
۷) بسیاری از سموم خود باعث استفراغ می گردد(اگر استفراغ ایجاد نشد از شربت ایپکا) می توان استفاده کرد
ضمنأ رقیق کردن در مورد مواد نفتی –شیمیایی-بیهوشی نبایستی انجام داد (مواداسیدی -شیمیایی-قلیایی اعزام)
۸) استفاده از ذغال فعال
● میزان مصرف داروی ایپکاک

۱) بزرگسالان(بالای۱۲سال)
۲) کودکان(بین ۱تا ۱۲سال)
۳) شیرخواران(بین۶تا۱۲ماه)
● اقدامات کلی برای درمان مسمومیتهای گوارشی
۱) تشخیص سم
۲) رقیق کردن
۳) ایجاد استفراغ (با ایپکاک یا بدون ایپکاک)
۴) استفاده از ذغال فعال
● مسمومیت های گوارشی میکروبی(بوتولیسم)
▪ نشانه های بیماری معمولا تا ۲۴ساعت پس از مصرف سم ظاهرمیشود
۱) خشکی دهان
۲) گلو درد
۳) عدم تطابق در چشم وایجاد دو بینی
۴) خستگی شدید
۵) اشکال در صحبت کردن وبلع
● کمکهای اولیه:
۱) وادار کردن به استفراغ
۲) دادن اکسیژن
۳) دادن سفیده تخم مرغ
۴) اعزام
۵) تجویز ضد سم توسط پزشک
● مسمومیت تنفسی
▪ منابع اصلی مسمومیت تنفسی
۱) گاز منواکسید کربن
۲) گاز دی اکسید کربن
۳) گاز گلر
۴) گاز آمونیاک
۵) گاز دی اکسید سولفور
۶) گازهای بیهوشی و..
● علائم ونشانه های عمومی
سردرد-تهوع استفرغ –سرفه ،تنفس صدا دار –سیانوز –سوختگی گلو-اختلال سطح هوشیاری وبیهوشی
● مسمومیتهای تماسی یا پوستی
حشره کشها وسموم صنعتی-نوع شایع از سمومی که از طریق پوست قابل جذب میباشد
در مسمومیت پوستی مانند:شیمیایی-گیاهی (گزنه-دیفن باخ)
● مسمومیت تزریقی
۱) تزریق دارو
۲) گاز گرفتگی حیوانات
۳) مارگزیدگی
۴) گزش حشرات
● علائم ونشانه های مارگزیدگی سمی
۱) درد ناگهانی وسوزاننده
۲) تورم وتغییر رنگ(در عرض ۵دقیقه)دو یایک زخم عمیق مجزا از محل زخم(از علائم بارز مارگزیدگی محسوب میشود)مردمکهای تنگ وخشکی دهان
۳) تغییر رنگ عضووتاول پرخون در عرض ۶تا ۱۰ساعت
اقدامات اولیه درخرج مرکز در مانی اصولأ شبیه به درمانشوک میباشد، تنها درمان موثر مارگزیدگی ،تجویز ضد سم آن در بیمارستان میباشد
● اقدامات
▪ دور کردن فرد مصدوم(تا جایی که امکان دارد مصدوم را جابجا نکنید)
▪ عضو گزیده پایین تر از قلب مصدوم
▪ دو باند در بالا و پایین محل گزش
▪ اعزام به بیمارستان
● کارهایی که در مارگزیدگی نبایستی انجام داد
۱) مکش دهانی
۲) بیش از ۳۰دقیقه از گزش نگذشته باشد
۳) مار مرجانی نگزیده باشد
۴) طول مگیدن بیش از یکساعت نباشد
۵) سعی شود نیشتر انجام نشود
۶) در صورتی قصد نیشتر زدن روی پوست بیمار را داریم بایستی ۱-عمق نیشتر بایستس به اندازه ثلث فاصله بین دو نیش مار باشد۲-نیشتر بایستی به صورت عرضی (نه ضربدری) وبر روی محل تزریق سم باشد(طول نیشتر۲سانت وعمق نیم سانت در موازات عضو)
سعی شود دور محل گزش دایره ای کشیده شود
● گزش حشرات(زنبور عسل،زنبور قرمز،زنبوردرشت،مورچه آتشین،عنکبوت( بیوه سیاه)و عقرب)
▪ اقدامات اولیه
۱) ABC را بررسی نمایید
۲) در صورت بروز شوک اقدامات لازم را انجام دهید
۳) محل گزش را با کیسهآب یخ سرد کنید
۴) نیش حشره که در پوست جا مانده هر چه سریعتر بیرون آورید
۵) از پماد کالامین میتوان استفاده کرد
درصورت بروز شوک آنافیلاکتیک مصدوم به بیمارستان اعزام کنید
شدت عقرب زدگی بسته به میزان سم تزریق شده دارد وبیشتر در دست روی می دهد و کودکان بیشتر در معرض خطر هستند
● نشانه هاو علائم گزش عقرب
۱) بی اختیاری ادرارومدفوع
۲) درد سوزاننده محل گزیدگی
۳) تورم در حال پیشرفت
۴) تغییر رنگ محل گزش
۵) بیقراری و اضطراب
۶) آبریزش از دهان
۷) اختلال هوشیاری
۸) بی حسی وگزگزانگشتان
▪ اقدامات وکمکهای اولیه:
۱) مصدوم را به پشت بخوابانید ودو تا سه سانتی متر بالای محل گزش را با باند محدود کننده ببندید
۲) محل را باکیسه آب یخ سرد کنید
۳) در صورت بروز شوک ، درمان کنید
۴) مصدوم را به مرکز درمانی برسانید 
 
دکتر مهرداد حلوائی http://iranpest.blogfa.com

مروری بر مسمومیت کبدی ناشی از داروهای ضد دیابت

مسمومیت کبدی ناشی از داروهای ضد دیابت

 
● کوزه‌گر و کوزه شکسته
امروزه متاسفانه متخصصان هنوز نمی‌دانند که آیا میان ابتلا به نارسایی کبدی و دیابت رابطه‌ای وجود دارد یا خیر. به تازگی یک مطالعه کوهورت برای مقایسه میزان خطر ابتلا به نارسایی حاد کبدی در مبتلایان به دیابت و سایر افراد انجام شده است.

از این مطالعه چنین استنتاج شد که بیماران دیابتیک دو برابر سایرین در معرض خطر هستند. مطالعه دیگری، افزایش خطر ابتلا به کارسینوم سلول‌های کبدی و بیماری‌های مزمن کبد را در دیابتی‌ها بررسی کرد. تاکنون مسمومیت کبدی در مبتلایان به دیابت قندی کمتر از عوارضی مانند کاردیوپاتی، رتینوپاتی و نفروپاتی مورد توجه قرار گرفته است، هرچند که مسمومیت کبدی ناشی از داروهای ضد دیابت شکایت شایعی است. در این مقاله به بررسی آخرین یافته‌ها درباره این عارضه می‌پردازیم.
● جایگاه داروهای کاهنده قند خون در درمان دیابت
دیابت قندی یکی از شایع‌ترین بیماری‌های متابولیک است که طی آن بدن قادر به تولید انسولین یا استفاده صحیح از آن نیست. در نتیجه، قند خون افزایش می‌یابد. بر طبق آمارهای سازمان جهانی بهداشت، بیش از ۱۸۰ میلیون نفر در سراسر جهان، هم اکنون به بیماری دیابت مبتلا هستند و این رقم تا سال ۲۰۳۰ به بیش از دو برابر رقم کنونی خواهد رسید. انجمن دیابت آمریکا تخمین زده که بیش از ۲۰ میلیون نفر در این کشور دیابتیک هستند. متاسفانه بسیاری از بیماران تا زمانی که دچار عوارض جدی دیابت نشده‌اند، از بیماری خود آگاهی ندارند. بسیاری از داروهای مورد استفاده در درمان ‌هیپرگلیسمی‌ وضعیت ناشتا و پس از صرف غذا، روی عوارض دراز مدت دیابت تاثیرگذارند. این داروها ترشح انسولین را افزایش، مقاومت نسبت به انسولین را کاهش و نفوذ انسولین به درون سلول‌ها را افزایش می‌دهند. داروهای ضد دیابتی که سبب مسمومیت کبدی می‌شوند، عبارت‌اند از:
▪ سولفونیل اوره‌ها
▪ مهارکننده‌های آنزیم آلفاگلوکوزیداز
▪ بی‌گوانیدها
▪ تیازولیدین‌دیون‌ها.
۱) سولفونیل اوره‌ها
سولفونیل اوره‌ها از سال ۱۹۵۴ میلادی به عنوان داروهای خوراکی خط اول کاهنده قندخون از سوی پزشکان تجویز می‌شده‌اند. سولفونیل‌اوره‌های خط اول عبارت‌اند از: تلبوتاماید، تولازاماید و کلرپروپاماید. لازم به ذکر است که کلرپروپاماید و تلبوتاماید مسمومیت کبدی ایجاد می‌کنند. البته در اغلب مطالعات فقط نام تولازاماید ذکر شده است. با ورود سولفونیل‌اوره‌های نسل دوم به بازار، سولفونیل‌اوره‌های نسل اول به ندرت تجویز می‌شوند. سولفونیل اوره‌های نسل دوم عبارت‌اند از:
▪ گلی‌پیزاید
▪ گلیبوراید
▪ گلی‌مپیرین.
خوشبختانه بروز مسمومیت کبدی در نتیجه مصرف داروهای نسل دوم سولفونیل‌اوره به ندرت گزارش شده است.
۲) مهارکننده‌های آلفا گلوکوزیداز
مهارکننده‌های آلفا گلوکوزیداز، داروهای کمکی پرمصرفی در درمان دیابت نوع دو هستند. اولین داروی این گروه که به بازار آمد، «آکاربوز» بود. از آنجا که آکاربوز به دنبال مصرف خوراکی در کمترین حد ممکن بدون تغییر جذب می‌شود، به نظر می‌رسد که این دارو، بی‌خطر باشد و فقط عارضه نفخ آن برای بیماران دردسرساز و آزاردهنده است. به هر حال، هرچند که مسمومیت کبدی ناشی از مصرف آکاربوز شایع نیست، بیماران دیابتی که در دراز مدت تحت درمان با آن قرار می‌گیرند، باید حتما تحت کنترل باشند.
۳) بی‌گوانیدها
بی‌گوانید هیدروکلراید، به طور گسترده‌ای در درمان دیابت نوع دو تجویز می‌شود، هر چند که عارضه جدی ولی نادر آن یعنی اسیدوز لاکتیک به دلیل تداخل عمل آن با واکنش‌های اکسیداتیو میتوکندری بروز می‌کند. مسمومیت کبدی حاصل از مت‌فورمین به ندرت گزارش می‌شود.
۴) تیازولیدین‌دیون‌ها
تیازولیدین‌دیون‌ها که به آنها گلیتازون هم گفته می‌شود، حساس کننده‌های سلول نسبت به انسولین هستند که به طور گسترده‌ای برای درمان دیابت نوع دو تجویز می‌شوند. سه تیازولیدین‌دیون مورد استفاده در بیماران دیابتیک عبارت‌اند از:
▪ تروگلیتازون
▪ پیوگلیتازون
▪ روزیگلیتازون.
الف) تروگلیتازون:
این دارو در سال ۱۹۹۷ میلادی به عنوان داروی افزایش‌دهنده حساسیت سلول‌ها نسبت به انسولین در درمان دیابت نوع دو مورد تایید قرار گرفت. یک سال پس از مصرف وسیع آن در کشورهای گوناگون، مواردی از آسیب کبدی گزارش شد و در نتیجه در سال ۲۰۰۰ میلادی تروگلیتازون از بازار مصرف جمع‌آوری و خارج شد.
ب) پیوگلیتازون و روزیگلیتازون:
پس از خروج تروگلیتازون از بازار به دلیل مسمومیت کبدی، فقط دو داروی پیوگلیتازون و روزیگلیتازون از این گروه برای تجویز مناسب‌اند. خوشبختانه این دو داروی جدید پهنای ایمنی وسیعی دارند و در معدود موارد گزارش شده، آسیب کبدی حاصل از مصرف آنها خفیف و برگشت‌پذیر بوده است. مواردی از آسیب سلول‌های کبدی و هپاتیت گرانولوماتوز هم وجود دارد. پیوگلیتازون و روزیگلیتازون را به شکل تک دارویی یا در ترکیب با مت‌فورمین، سولفونیل‌اوره یا گلینیدها تجویز می‌کنند. تجویز همزمان پیوگلیتازون و روزیگلیتازون و انسولین هم از سوی برخی متخصصان مقبول است. البته تایید بی‌خطری این شکل تجویز دارویی نیاز به بررسی‌های بیشتری دارد. در پایان، ذکر این نکته ضروری است که حتی درباره داروهای ضد دیابتی که اثر سوء آنها بر کبد به اثبات نرسیده است، پزشک باید سطح خونی آنزیم‌هایی مانند آلانین آمینوترانسفرازها را در بیماران به طور مرتب کنترل کنند.  
 سپید

آشنایی با مسمومیت غذائی در کودکان

مسمومیت غذائی در کودکان

 
مسمومیت غذائی نتیجه مصرف مواد غذائی آلوده به سموم مختلف مخصوصاً سمومی میکروبی است. در عرض ۳ تا ۲۴ ساعت پس از مصرف غذای آلوده (بسته به نوع سم) علائم مسمومیت شامل دردهای شکمی، تب، استفراغ و اسهال آغاز می‌شود. اگر غذا با باکتری آلوده شده باشد، این باکتری‌ها سموم خود را (به نام توکسین)، داخل دستگاه گوارش آزاد می‌کنند و باعث آسیب مستقیم و التهاب مخاط دستگاه گوارش می‌شوند.
باکتری‌های زیادی هستند که سبب مسمومیت غذائی می‌شوند اما شایع‌ترین آن‌ها عبارتند از: سالمونلا، شیگلا، استافیلوکوک و ای. کولای (E.coli) که مورد آخر شایع‌ترین علت مسمومیت غذائی در بین شیرخواران به‌خصوص کودکانی است که با بطری تغذیه می‌شوند. انواع مسمومیت‌های غذائی غیر باکتریائی عبارتند از: علائم ناشی از خوردن مواد شیمیائی، پاک کننده‌ها و رخی گیاهان سمی، در کودک این شرایط بسیار جدی است زیرا ممکن است به سرعت باعث کم‌آبی بدن وی شود.
● نخستین اقداماتی که می‌توانید انجام دهید:
▪ اگر کودک دچار اسهال و استفراغ شده، درجه حرارت بدنش را اندازه بگیرید و مطمئن شوید که تب دارد یا نه.
▪ مدفوع کودک را از لحاظ وجود خون و بلغم بررسی کنید.
▪ کودک را در بستر بخوابانید و هیچ ماده غذائی به او ندهید اما آب بدنش را از طریق دادن محلول مایع درمانی خوراکی (ORS) که به‌صورت پودر در داروخانه‌ها موجود است، حفظ کنید.
▪ سعی کنید غذای آلوده‌ای را که باعث بروز این علائم در کودک شده، شناسائی کنید.
▪ در صورتی‌که اسهال و استفراغ کودک بیش از ۶ ساعت طول بکشد و از طریق رژیم انحصاری مایعات نتوانستید علائم را کنترل کنید، هر چه سریع‌تر کودک را به پزشک یا نزدیک‌ترین مرکز درمانی برسانید.
▪ ماده سمی مشکوک را با خود به نزد پزشک ببرید.
● اقداماتی که پزشک انجام می‌دهد:
در اغلب موارد هیچ درمان خاصی به‌جزء جایگزین کردن مایعات و نمکی که از طریق اسهال و استفراغ دفع می‌شود، وجود ندارد. اگر کودک شما در معرض کم‌آبی (دهیدراتاسیون) باشد، ممکن است پزشک، وی را به بیمارستان ارجاع دهد تا مایعات را از طریق سرم دریافت دارد. اگر استفراغ کودک خیلی شدید باشد، ممکن است پزشک یک آمپول ضدتهوع برای کنترل استفراغ وی تجویز کند.
● اقداماتی که شما می‌توانید برای کمک به کودک خود انجام دهید.
▪ ظرفی را نزدیک کودک قرار دهید تا در صورت بروز تهوع از آن استفاده کند و نیاز نباشد که مرتب به دستشوئی برود.
▪ در صورتی‌که کودک مبتلا به تب باشد، می‌توانید به‌وسیله کیسه یخ یا یک حوله خیس وی را خشک کنید و تب را پائین بیاورید.
▪ نکات بهداشتی را رعایت کنید. مسمومیت غذائی در اغلب موارد یک بیماری عفونی است بنابراین حتماً پس از رفتن به دستشوئی دستان کودک را بشوئید و خود نیز پس از تعویض کهنه کودک دستان خود را بشوئید.
▪ برای جلوگیری از بروز مسمومیت غذائی تمام غذاهای پخته شده را در یخچال نگه دارید. و هنگام مصرف، آن‌ها را کاملاً گرم کنید. سالمونلا در غذاهای گرم نیز وجود دارد اما حرارت بالا آن را از بین می‌برد.
▪ غذاهای یخ‌زده و به‌خصوص مرغ را قبل از پختن به‌خوبی گرم کنید و مطمئن شوید که کاملاً پخته شده‌اند.
▪ به محض آن‌که اشتهای کودک برگشت و تقاضای غذا کرد، از غذاهای سریع‌الهضم مثل سوپ، ماست، ژله و غذاهای بدون چربی استفاده کنید. اثر بیماری اغلب ظرف یک‌هفته برطرف می‌شود.
▪ غذاهائی را که کودک طی ۲۴ ساعت گذشته مصرف کرده، بررسی کنید و هر غذائی را که به آلوده بودنش شک دارید دور بریزید.

مسمومیت‌ دارویی‌ گیاهان‌ و قارچ‌های‌ سمی‌

مسمومیت‌ دارویی‌ گیاهان‌ و قارچ‌های‌ سمی‌

 
● مسمومیت‌ دارویی‌
مسمومیت‌ دارویی‌ می‌تواند به‌خاطر مصرف‌ بیش‌ از حد داروهای‌ تجویزشده‌ یا داروهایی‌ که‌ نیاز به‌ تجویز پزشک‌ ندارند ایجاد شود. همچنین‌ می‌تواند در اثر سوءاستفاده‌ از داروها (اعتیاد) یا تداخل‌ عمل‌ دارویی‌ ایجاد شود. بسته‌ به‌ نوع‌ و چگونگی‌ مصرف‌ دارو، اثرات‌ متفاوت‌ است. وقتی‌ با اورژانس‌ تماس‌ می‌گیرید، تا حد امکان‌ اطلاعات‌ بدهید. تا رسیدن‌ کمک‌، به‌ دنبال‌ ظروفی‌ بگردید که‌ ممکن‌ است‌ در شناسایی‌ دارو به‌ شما کمک‌ کنند.
● علائم
▪ علائم مسمومیت با مسکن‌ها ـ آسپیرین‌:
درد قسمت‌ بالایی‌ شکم‌، تهوع‌ و استفراغ،‌ سوت‌ کشیدن‌ گوش‌، «آه‌ کشیدن‌» در هنگام‌ تنفس،‌ منگی‌ و حالت‌ خواب‌آلودگی‌ و گیجی‌.
▪ علائم مسمومیت با استامینوفن‌:
در ابتدا اثر کمی‌ دارد ولی‌ ممکن است درد شکم‌، تهوع‌ و استفراغ‌ ایجاد شود و در عرض‌ سه روز آسیب‌ غیرقابل‌ برگشت‌ روی کبد ایجاد کند. (سوءتغذیه‌ و الکل‌ خطر آن‌ را افزایش‌ می‌دهند)
▪ علائم مسمومیت با داروهای‌ کاهش‌دهنده‌ فعالیت‌ دستگاه‌ عصبی‌ و روانگردان‌ها – باربیتورات‌ها و بنزودیازپین‌ها:
خستگی‌ و خواب‌آلودگی‌ که‌ منجر به‌ کاهش‌ هوشیاری‌ می‌شود، تنفس‌ سطحی نبض‌ ضعیف‌، نامنظم‌ یا به‌طور غیرطبیعی،‌ کند یا تند .
▪ علائم مسمومیت با محرک‌ها و توهم‌زاها – آمفتامین‌ها (شامل‌ اکستازی‌) و ال‌.اس‌.دی‌، کوکائین‌:
رفتار تحریک‌پذیر و بیش‌فعالانه‌، بی‌قراری‌ و آشفتگی‌، عرق‌ کردن‌، لرزش‌ دست‌ها، توهم‌ که‌ طی‌ آن‌ ممکن‌ است‌ فرد آسیب‌ دیده‌ ادعا کند «صداهایی‌ می‌شنود» یا «چیزهایی‌ می‌بیند»
▪ علائم مسمومیت با مخدرها – مرفین‌، هروئین‌ (به‌طور شایع‌ تزریق‌):
مردمک‌های‌ تنگ‌، کندی‌ و منگی‌ که‌ ممکن‌ است‌ منجر به‌ کاهش‌ هوشیاری‌ شود، تنفس‌ آهسته‌ و سطحی‌ که‌ ممکن‌ است‌ کاملاً متوقف‌ شود، اثر سوزن‌ که‌ ممکن‌ است‌ عفونی‌ باشد.
▪ علائم مسمومیت با استنشاق حلال‌ها – چسب‌، سوخت‌ فندک:
تهوع‌ و استفراغ‌، سردرد، توهمات‌، امکان‌ عدم‌ هوشیاری‌ و به‌ ندرت‌ ایست‌ قلبی‌.
● کمک‌های اولیه:
اگر فرد مسموم‌، هوشیار نباشد، راه‌ هوایی‌ را باز و تنفس‌ را کنترل‌ کنید؟ آماده‌ باشید تا در صورت‌ لزوم‌ احیای‌ تنفسی‌ ماساژ قلبی‌ را آغاز کنید. در صورت‌ داشتن‌ تنفس‌، وی‌ را در وضعیت‌ بهبود قرار دهید. با مرکز اورژانس‌ تماس‌ بگیرید و آمبولانس‌ درخواست‌ کنید. وی‌ را تحریک‌ به‌ استفراغ‌ نکنید.
۱) اگر فرد مسموم‌ هوشیار باشد، به‌ وی‌ کمک‌ کنید تا در یک‌ وضعیت‌ راحت‌ قرار بگیرد و از او بپرسید چه‌ مصرف‌ کرده‌ است‌. در حین‌ صحبت‌ کردن‌ با او به‌ وی‌ اطمینان‌ ببخشید.
۲) با مرکز اورژانس‌ تماس‌ بگیرید و آمبولانس‌ درخواست‌ کنید. کنترل‌ علائم‌ حیاتی‌ (سطح‌ پاسخ‌، نبض‌ و تنفس‌ ) را ثبت‌ کنید تا کمک‌ پزشکی‌ برسد.
۳) نمونه‌هایی‌ از مواد استفراغ‌ شده‌ را نگه‌ دارید. به‌ دنبال‌ شواهدی‌ مثل‌ ظروف‌ خالی‌ بگردید که‌ ممکن‌ است‌ به‌ شما در تشخیص‌ دارو کمک‌ کنند. این‌ نمونه‌ها و ظروف‌ را در اختیار کارکنان‌ خبره‌ اورژانس‌ و آمبولانس‌ قرار دهید.
● گیاهان‌ و قارچ‌های‌ سمی‌
بسیاری‌ از کودکان‌ خردسال‌، برگ‌ها یا میوه‌های‌ دارای‌ رنگ‌ روشن‌ را می‌خورند ولی‌ مسمومیت‌ خطرناک‌ در نتیجه‌ خوردن‌ آنها به‌ ندرت‌ رخ‌ می‌دهد. البته‌ حتی‌ خوردن‌ مقادیر کمی‌ از گل‌ انگشتانه‌ یا گل‌ شیپوری‌ وحشی‌ می‌تواند باعث‌ تهوع‌، استفراغ‌ و دردهای‌ شدید معده‌ شود و مقادیر زیاد آنها می‌تواند کشنده‌ باشد. تشنج‌ ممکن‌ است‌ پس‌ از خوردن‌ دانه‌های‌ گل‌ پروانه‌ ایجاد شود. مسمومیت‌ خطرناک‌ در نتیجه‌ خوردن‌ قارچ‌ نیز نادر است‌. قارچ‌های‌ موجود در باغ‌ ممکن‌ است‌ باعث‌ تهوع‌، استفراغ‌ و گاهی‌ توهم‌ شوند. قارچ‌های‌ کلاه‌ دار مرگ‌آور،
۱۲-۶ ساعت‌ پس‌ از خوردن‌، باعث‌ استفراغ‌ و اسهال‌ آبکی‌ شدید می‌شوند و می‌توانند کشنده‌ باشند.
قارچ‌ها و گیاهانی‌ که‌ باعث‌ مسمومیت‌ شدید می‌شوند قارچ‌های‌ کلاه‌دار مرگ‌آور و میوه‌های‌ گل‌ شیپوری‌ وحشی‌ در اواخر تابستان‌ و پاییز در جنگل‌ها و بوته‌زارها می‌رویند. گل‌ انگشتانه‌ در بهار گل‌ می‌دهد و گل‌ پروانه‌ در تابستان‌ تخمدان‌ ایجاد می‌کند.
● علائم شایع
ممکن‌ است‌ موارد زیر وجود داشته‌ باشد:
تهوع‌ و استفراغ‌، دردهای‌ شکمی‌ به‌ صورت‌ گرفتگی‌ عضلانی‌، اسهال‌، تشنج‌، اختلال‌ هوشیاری‌.
● کمک‌های اولیه
▪ در صورت‌ هوشیار بودن‌ فرد مسموم‌ از وی‌ بپرسید چه‌ خورده‌ است‌ و به‌ وی‌ اطمینان‌ ببخشید.
در صورت‌ هوشیار نبودن‌ فرد مسموم‌، راه‌ هوایی‌ را باز و تنفس‌ را کنترل‌ کنید؛ آماده‌ باشید تا در صورت‌ لزوم‌، احیای‌ تنفسی‌ و ماساژ قلبی‌ را اجرا کنید. در صورت‌ داشتن‌ تنفس‌، فرد مسموم‌ را در وضعیت‌ بهبود قرار دهید. با مرکز اورژانس‌ تماس‌ بگیرید و آمبولانس‌ درخواست‌ کنید. مراقب‌ فرد مسموم‌ باشید تا کمک‌ پزشکی‌ برسد.استفراغ‌ را القا نکنید.
▪ سعی‌ کنید گیاه‌ سمی‌ را شناسایی‌ کنید و مشخص‌ کنید کدام‌ بخش‌ آن‌ خورده‌ شده‌ است‌. فوراً کمک‌ طبی‌ درخواست‌ کنید تا درمان‌ مناسب‌ آغاز شود.
▪ هرگونه‌ تکه‌ کوچک‌ گیاه‌ را که‌ پیدا کرده‌اید، به‌ همراه‌ نمونه‌های‌ ماده‌ استفراغ‌ شده‌ نگه‌ دارید تا به‌ پزشک‌ نشان‌ دهید یا همراه‌ فرد مسموم‌ به‌ بیمارستان‌ یا مرکز بهداشتی درمانی بفرستید. 
 
مریم صابونی:
 
 تهران امروز

آشنایی با علائم و عوارض مسمومیت با گاز کلر

مسمومیت با گاز کلر

 
در کشور ما هر ساله در روزهای پایانی سال و مقارن با انجام نظافت منازل در این ایام، به علت استفاده‌ی نادرست از برخی فرآورده‌های پاک‌کننده‌ی خانگی، مواردی از بروز مسمومیت با گاز کلر مشاهده می‌شود. مرکز ملی اطلاع‌رسانی داروها و سموم وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (Iran DPIC) با هدف ارایه‌ی اطلاعات علمی به همکاران گروه پزشکی در زمینه‌ی کنترل مسمومیت‌ها و آشنایی هر چه بیشتر از اصول کلی درمان این نوع مسمومیت، توجه همکاران محترم را به موارد زیر جلب می‌نماید.
● منابع و نحوه مسمومیت با کلر:
کلر در طبیعت به علت میل زیاد آن به واکنش‌پذیری به صورت آزاد یافت نمی‌شود و بیشتر به حالت ترکیب با سایر عناصر وجود دارد. کلر در شرایط متعارفی به صورت گازی به رنگ زرد مایل به سبز، محرک و با بوی نافذ می‌باشد. از کلر در صنعت برای ساخت بسیاری از مواد شیمیایی مانند حلال‌های آلی کلره (نظیر کلروفرم، تری کلرواتان و تتراکلریدکربن) و سایر هیدروکربن‌های کلرینه آلیفاتیک و آروماتیک، آفت کش‌ها، مواد پلاستیکی و پلیمرها (مانند پلی وینیل کلراید و پلی کلروپرن)، کاغذ، سنتز اسید کلریدریک و هیپوکلریدریک، فسژن و کلریدهای فلزی استفاده می‌شود.
از گاز کلر در صنایع باتری‌سازی، آرایشی و بهداشتی، نساجی و برودتی نیز استفاده می‌شود. علاوه بر اینکه کلر در ساخت بلیچ (یا هیپوکلریت سدیم) که یکی از اجزای اصلی فرآورده‌های سفیدکننده‌ی خانگی است مصرف دارد، جهت ضدعفونی آب آشامیدنی، تصفیه‌ی آب استخرهای شنا و فاضلاب‌ها نیز از آن استفاده می‌شود.
یکی دیگر از موارد مصرف گاز کلر به دلیل ماهیت سمی آن، در مقاصد نظامی و به عنوان سلاح شیمیایی است. اولین بار در جریان جنگ جهانی اول در تاریخ ۲۲ آوریل ۱۹۱۵ آلمانی‌ها از این گاز علیه نیروهای انگلیسی استفاده نمودند. این حمله منجر به کشته شدن ۵۰۰۰ نفر و مصدوم شدن ۱۵۰۰۰ نفر از نیروهای متحدین گردید. از آن تاریخ گاز کلر به عنوان یک سلاح شیمیایی از دسته عوامل خفه‌کننده (Chocking Agents) طبقه‌بندی شد.
امروزه مسمومیت با گاز کلر بیشتر به صورت مسمومیت‌های تصادفی و صنعتی مشاهده می‌شود. نشت گاز کلر از لوله‌ها و مخازن‌ حاوی این ماده یکی از علل بروز مسمومیت‌های تصادفی و شغلی در صنایع می‌باشد. یکی دیگر از علل بروز مسمومیت با این گاز در محیط‌های غیر صنعتی مانند منازل، مخلوط کردن ترکیبات اسیدی (لوله بازکن و جرم بر) با فرآورده‌های سفیدکننده‌ی خانگی که حاوی هیپوکلریت می‌باشند، به ویژه در محیط‌های در بسته و فاقد تهویه‌ی مناسب می‌باشد. افزودن اسید به محلول حاوی هیپوکلریت موجب متصاعد شدن گاز کلر می‌گردد. افزودن آمونیاک به این نوع فرآورده‌ها ممکن است سبب ایجاد گونه‌های فعال کلر مانند کلرآمین شود.
● علایم مسمومیت با کلر و نحوه تشخیص آن:
علایم و نشانه‌های مسمومیت با گاز کلر بسته به غلظت و زمان تماس با آن به اشکال مختلف ظاهر می‌شود. در غلظت‌های زیر ppm۱، علایم و نشانه‌ها به صورت خفیف و جزیی می‌باشند. در غلظت‌های ppm۵-۱ تحریک خفیف غشاهای مخاطی به وجود می‌آید. غلظت‌های ppm۱۵-۵ ممکن است منجر به تحریک متوسط راه‌های هوایی فوقانی گردد. غلظت‌های بیشتر از ppm۳۰ ممکن است سبب ایجاد تنگی نفس، تهوع، درد قفسه‌ی صدری و سرفه به صورت فوری گردد. نتایج بررسی‌ها نشان داده‌اند مواجهه با گاز کلر با غلظت‌های ppm۵۱-۳۴ به مدت یک ساعت ممکن است کشنده باشد. استنشاق غلظت ppm۱۰۰۰ از گاز کلر ممکن است به مدت چند دقیقه مرگ‌آور باشد.
گاز کلر در غلظت‌های بالا (مانند آنچه که در حوادث صنعتی اتفاق می‌افتد) ممکن است سبب تخریب بافت‌های مخاطی راههای تنفسی گردد. این امر به علت تولید گونه‌های فعال اکسیژن موسوم به «اکسیژن نوزاد» در اثر واکنش کلر با آب موجود در بافت‌ها می‌باشد. اسید کلریدریک تولید شده در اثر واکنش کلر با آب نیز به صورت ثانویه ممکن است سبب بروز آسیب بافتی گردد. در تماس با غلظت‌های پایین کلر (مانند آزاد شدن گاز کلر در اثر اضافه کردن اسید به فرآورده‌های پاک‌کننده‌ی خانگی) سوزش در راه‌های تنفسی ایجاد می‌شود.
علایم بالینی در مسمومیت حاد ناشی از تماس با گاز کلر ممکن است به صورت علایم و نشانه‌های چشمی (مانند احساس سوزش در چشم‌ها، اشک ریزش، فتوفوبی و ورم ملتحمه)، تظاهرات ریوی (مانند سوزش گلو، بینی و مخاط دستگاه تنفسی فوقانی، آب ریزش از بینی، سرفه، تنگی نفس، تاکی پنه، برونکواسپاسم، لارنگواسپاسم، پنومونی، آسیب حاد ریوی، برونشیت، برونشیولیت حاد، هیپوکسی، خفگی و ایست تنفسی)، تظاهرات قلبی (تپش قلب، تاکیکاردی، کاهش اولیه و سپس افزایش فشار خون، دیس ریتمی و کلاپس قلب و عروق)، تظاهرات عصبی (سردرد، گیجی، بیقراری و سنکوپ)، علایم گوارشی (تهوع، استفراغ، سیلان بزاق و دردهای شکمی)، تظاهرات پوستی (سوزش، درد، اریتم، درماتیت و سوختگی شیمیایی) و اختلالات اسید- باز (اسیدوز متابولیک ثانویه به هیپوکسمی) باشند. این علایم ممکن است به صورت فوری و یا به صورت تاخیری (تا چند ساعت بعد از تماس با کلر و بسته به غلظت و زمان تماس) ظاهر شوند.
در اثر مواجهه‌ی حاد با کلر آزاد شده در اثر اختلاط عوامل اسیدی با فرآورده‌های سفیدکننده‌ی خانگی محتوی هیپوکلریت، علایم و نشانه‌های بالینی اغلب به صورت سرفه، اشک ریزش، کونژنکتیویت، احساس سوزش در قفسه‌ی سینه، پنومونی و تاکیکاردی ظاهر می‌شود. در تعداد کمی از بیماران تهوع، تعریق و سردرد بروز می‌نماید. آسیب حاد ریه در موارد شدید نیز گزارش شده است.
تشخیص مسمومیت بر پایه‌ی تاریخچه، اخذ شرح حال بیمار و علایم و نشانه‌های بالینی استوار است. آزمون‌های آزمایشگاهی اختصاصی مانند اندازه‌گیری غلظت خونی کلر به علت تبدیل آن به اسید کلریدریک در بافت ریه، فاقد ارزش بالینی می‌باشد. سایر آزمون‌های عمومی مانند شمارش کامل سلول‌های خونی (CBC)، بررسی الکترولیت‌های سرم، آنالیز کامل ادرار، پالس اکسی‌متری، اندازه‌گیری گازهای خون شریانی، رادیوگرافی قفسه‌ی سینه و آزمون‌های بررسی عملکرد ریه در صورت پایداری علایم و نشانه‌های مسمومیت توصیه می‌شوند.
● نحوه برخورد با بیمار مسموم:
در موارد برخورد با بیماران دچار مسمومیت‌های شدید، انجام اقدامات درمانی اورژانس، تثبیت بیمار و انجام حمایت‌های قلبی و تنفسی الزامی است. در صورت تماس استنشاقی، خروج سریع بیمار از محیط آلوده و انتقال وی به محلی با هوای آزاد و تازه توصیه می‌شود.
در صورت وجود آلودگی لباس‌های بیمار با کلر، خارج ساختن لباس‌های بیمار از تن و شستشوی پوست بدن با مقادیر کافی آب و یا آب و صابون ضروری است. در صورت تماس چشمی، باید چشم‌ها را با مقادیر کافی از نرمال سالین و یا آب به مدت حداقل ۱۵دقیقه شستشو داد. در صورتی که بیمار از لنزهای تماسی استفاده می‌کند، خارج سازی‌ این لنزها از چشم الزامی است. در صورت دوام سوزش، درد، تورم، اشک ریزش و فتوفوبی بعد از ۱۵ دقیقه شستشو، معاینه‌ی بیمار توسط چشم پزشک توصیه می‌شود.
در موارد تماس از راه تنفسی، بعد از انتقال و خروج بیمار از محیط آلوده، بیمار باید از نظر بروز علایم و نشانه‌های دیسترس تنفسی تحت نظر باشد. در صورت تشدید سرفه و سختی تنفس، بیمار باید از نظر بروز هیپوکسی، تحریک راه‌های تنفسی، برونشیت و پنومونی ارزیابی شود.
● درمان مسمومیت با کلر:
درمان اولیه شامل تجویز اکسیژن ۱۰۰% و مرطوب برای مدت کوتاهی به بیمار می‌باشد. سپس براساس میزان راحتی در تنفس بیمار، باید غلظت اکسیژن را تنظیم نمود. هدف اصلی درمان، ایجاد درصد اشباع اکسیژن (Oxygen Saturation) ۱۰% و یا بالاتر در بیمار است. در صورت بروز برونکواسپاسم و لارنگواسپاسم در بیمار مسموم، استفاده از عوامل برونکودیلاتور از دسته آگونیست‌های گیرنده‌های بتا آدرنرژیک (مانند سالبوتامول) به صورت استنشاقی توصیه می‌شود. نتایج بررسی‌ها نشان داده‌اند که تجویز توام اکسیژن مرطوب با آگونیست‌های بتا آدرنرژیک دارای نقش موثری در درمان برونکواسپاسم در بیماران مسموم با گاز کلر می‌باشند.
هر چند از نظر تئوری و تجربیات حیوانی استفاده از نبولایزر بیکربنات سدیم و تجویز کورتیکواستروئیدها به صورت استنشاقی ممکن است در درمان عوارض ریوی ناشی از کلر موثر واقع شوند، با این وجود شواهد و بررسی‌های انسانی در خصوص تجویز این عوامل در درمان بیماران مسموم کافی نیست و در مورد به کارگیری این عوامل بین محققان اتفاق نظر وجود ندارد.
در صورت وجود شواهدی از بروز آسیب حاد ریوی، برقراری تهویه و اکسیژناسیون کافی (با پایش مداوم پالس اکسی متری و گازهای خون شریانی)، تجویز مایعات کریستالوئیدی (با پایش مداوم برون ‌ده قلبی و ادراری و فشار خون گوه‌ای شریان پولمونر) ضروری است. در صورت وجود عفونت‌ ریوی، تجویز آنتی بیوتیک‌های مناسب الزامی است. سایر عوارض در بیماران (مانند دیس ریتمی‌های بطنی، اختلالات اسید- باز و سوختگی‌های شیمیایی) در صورت وجود باید به صورت علامتی- حمایتی درمان شوند.
بیماران دچار دیسترس شدید تنفسی که به درمان چندین ساعته با اکسیژن مرطوب و برونکودیلاتورها پاسخ مناسبی نداده‌اند و دارای شواهدی از هیپوکسی و آسیب حاد ریوی، ناپایداری در وضعیت همودینامیک و یا سوختگی‌های شدید می‌باشند باید در بیمارستان بستری شوند.
در بسیاری از بررسی‌ها مشخص گردید بیمارانی که در مواجهه با کلر آزاد شده از اختلاط اسیدها با فرآورده‌های پاک‌کننده‌ی خانگی قرار گرفته‌اند، دارای درجات خفیفی از مسمومیت می‌باشند. در این بیماران، در صورت نیاز به درمان، می‌توان بعد از اینکه بیمار حداقل به مدت ۶ ساعت در یک مرکز درمانی تحت نظر بوده و دارای پالس اکسی متری و رادیوگرافی طبیعی قفسه‌ی صدری باشد، وی را مرخص نمود و درمان را در منزل ادامه داد. کلیه‌ی بیماران دچار مسمومیت‌های شدید ناشی از کلر بعد از ترخیص از بیمارستان باید از نظر وضعیت تنفسی و عوارض درازمدت ریوی پایش شوند.
لازم به ذکر است، چندی پیش در یکی از بیمارستان‌های تهران به دلیل عدم آگاهی نیروهای خدماتی و نظافتچی، اختلاط مواد سفیدکننده و جرم بر (در مقادیر بالا و برای نظافت کف بیمارستان) سبب آزادسازی حجم بالایی از گاز کلر و انتشار آن در بخش‌های بستری گردید. این امر ضمن آن که سبب بروز اختلال در امور جاری بیمارستان شد، موجب گردید تا بیماران بستری با کمک پرسنل بیمارستان از بخش‌های در معرض خطر که بوی کلر در آنها استنشاق می‌شد، به دیگر بخش‌ها و یا فضای آزاد منتقل شوند. صدمات جبران ‌ناپذیری نیز به سلامت نیروی خدماتی سهل‌انگار به دلیل استنشاق گاز کلر وارد شد.
علاوه بر این مورد، DPIC همه ساله خصوصا در روزهای پایانی سال و همزمان با نظافت منازل، با موارد متعددی از مسمومیت با گاز کلر به دلیل عدم استفاده صحیح از مواد شوینده و پاک‌کننده روبروست. 
 
دکتر کامبیز سلطانی‌نژاد/سم‌شناس دکتر یسنا به‌منش/داروساز 
 
پزشکی امروز

علائم و عوارض مسمومیت با سرب

مسمومیت با سرب

 
● عوارض عصبی محیطی:
پلی میوزیت‌های سربی حاصل مسمومیت‌های طولانی اند. تابلوی کلاسیک آن فلج عضلات ساعد از نوع شبه رادیال است که معمولاً بدون اختلالات حسی بوده و اعصاب مربوط به عضلات بازکننده‌ی دستها و انگشتان فلج شده‌اند در اوایل این پلی میوزیت، عضله‌ی برون گردان دراز فلج نشده است. شروع فلج از عضلات باز کننده‌ی انگشتان به ویژه انگشتان سوم و چهارم سبب شده که اصطلاح (شاخ درست کردن) در مورد آنها به کار رود.
تشخیص زودرس امکان درمان طولانی آن را می‌دهد اگر چه ممکن است داغ‌های وخیمی بر جای ماند. اشکال فلجی دیگر نوع آران دوشن و دوشن ارب، نادر بوده و فلج اعصاب عضلات جمجمه‌یی مورد بحث است. در مواردی که سرب خون بالاتر از ۴/۲ میکروباشد آزمایشهای الکترومیوگرافی کند شدن سرعت هدایتی را حتی در صورتی که شخص هیچ‌گونه علامت مسمومیت نشان نداده و از هیچ اختلال بالینی شاکی نباشد نشان می‌دهد (احتمال رقابت سرب با کلسیم در مسأله‌ی هدایت عصبی در اتصالات عصبی عضلانی).
● اشکال کلیوی:
این اشکال خفیف و پنهانی هستند آزمایش ادرار و اندازه گیری اوره و کراتینین همچنین اسید اوریک خون و کلیرانس کلیه اغلب اختلالات خفیف نشان می‌دهند. بیوپسی در سلولهای توبولهای کلیه اختلالاتی نشان می‌دهد که مشخص‌ترین آنها وجود انکلوزیونهایی در هسته‌های سلولی است که عبارت از کمپلکس سربی پروتئین هستند و با بهبودی مسمومیت از بین می‌روند. اگر آلودگی با سرب ادامه یابد ضایعات کلیه به شکل آتروفی توبولی برگشت ناپذیر درمی‌آید.
● اشکال مزمن:
به شکل نارسایی کلیه متوسط پس از سالها آلودگی با سرب (۱۰ تا ۲۰ سال) یا ۱۰ تا ۲۰ سال بعد از یک مسمومیت شدید و وخیم ظاهر می‌شود که ناشی از آتروفی توبولی برگشت ناپذیر می‌باشد. علائم آزمایشگاهی کم و بیش مختل شده و غالباً فشارخون به طور خفیفی افزایش یافته است.
‌● افزایش فشارخون:
در مواردی که ضایعات کلیه وجود داشته باشد اغلب افزایش خفیف فشارخون دیده می‌شود. از نظر آزمایشگاهی سرب، سبب انقباض عروق و تشدید فعالیت رنین پلاسما می‌گردد و در قولنج سربی اغلب افزایش خفیف فشار وجود دارد. رابطه‌ی ساتورنیسم با افزایش پایدار و دائمی فشارخون هنوز مورد بحث است.
● نقرس سربی:
در نفروپاتی‌های سربی غالباً افزایش اسید اوریک خون و نقرس مشاهده می شود به علاوه نقرس در بعضی از موارد قولنج سربی را همراهی می‌کند. بعضی از محققان معتقدند که سرب روی آنزیم گواناز اثر مهاری داشته، باعث افزایش گوانین غیر محلول در بدن و رسوب آن در مفاصل می‌گردد و به نظر می‌آید که زمینه‌ی ارثی نقرس عامل مساعد کننده‌یی است که باعث می‌شود تا اختلالات متابولیسمی ناشی از سرب منجر به نقرس گردد.
● خطرات ناشی از سرب آلی – سربهای آلکیل:
در ترکیبات آلکیل شده سرب یا به اصطلاح ترکیبات آلکیله مهمتر از همه پلمپ تترااتیل و پلمپ تتراامتیل می‌باشد. مایع و قابل اختلاط بودن آنها با مواد روغنی و بنزینها سبب مصرف شدن به عنوان عامل ضد انفجاری به ویژه در بنزینها شده، در نتیجه خطر ساتورنیسم متوجه تمام مردم گردیده است. وجود این مواد در بنزینها سبب به وجود آمدن سرب به شکل آلکیل در هوای محیط است. در بعضی از مواد سوختی این مواد را با هیدروکربورهای دی کلره و دی برمه مخلوط کرده‌اند در نتیجه، از سوختن آنها ترکیبات هالوژنه غیر آلی و ناپایدار به وجود می‌آید که احتمالاً در هوا به حد میکرون در می‌آیند و در نتیجه به سهولت قابل استنشاق بوده و در فضا پراکنده می‌گردند. پلمپ تترااتیل به آرامی به بلورهای مونواتیله و دی اتیله تجزیه می‌شود که در هوا پخش شده، باعث تحریک دستگاه تنفسی می‌گردند. سرب آلکیل از راه تنفس و پوست وارد بدن می شود و کشش شدیدی به نسجهای چربی (مغز) دارد. برعکس سرب معدنی تمایل خاصی به استخوان نداشته و در دستگاه خون باعث اختلال نمی‌شود. به این جهت تابلوی بالینی مسمومیت بااین ماده که معمولاً به شکل حاد است دارای علائم زیر است:
بیخوابی، خستگی، خواب آلودگی،گاهی برادیکاردی، هیپوتانسیون و هیپوترمی که در اشکال شدید با اختلال جهت‌یابی (مکان و زمان) و توهمات، بالاخره تشنج و اغماء و مرگ همراه است. در اشکال تحت حاد مراحل آرامشی به دنبال مراحل تحریک ذکر شده که چندین هفته طول می کشد برای موارد مزمن آلودگی تابلوی بالینی تعیین نشده است. معمولاً دستگاه عصبی محیطی صدمه نمی‌بیند. در تعیین پیش‌آگهی مسمومیت هر قدر فاصله‌ی زمانی بین شروع مسمومیت و بروز علائم بالینی کوتاهتر باشد وخامت آن بیشتر است. تشخیص با توجه به آلودگی شخص، افزایش شدید دفع ادراری سرب و افزایش خفیف سرب خون داده می‌شود. به نظر می‌آید که متابولیت‌های آلکیله عامل سمیت هستند. دفع سریع این مشتقات به شکل سرب غیر آلی سبب عدم تأثیر آن روی دستگاه خون ساز همچنین تولید نشدن اختلالات مربوط به آن می‌شود که در تشخیص مسمومیت ‌با سرب معدنی معمولاً از آنها مشاهده می‌شود.
● تستهای تشخیصی:
این آزمایشها شامل آزمایش خون شناسی و متابولیسمی ازیک طرف و آزمایشهای سم شناسی از طرف دیگر می‌باشد.
● تستهای خون‌شناسی:
شمارش گلبولهای قرمز با دانه‌های بازوفیل یا به اصطلاح گلبولهای قرمز دانه دار آزمایش ساده و حساس و نسبتاً اختصاصی است که روی یک لام با رنگ آمیزی مای گرونوالدگیسما انجام می‌گیرد. وجود ۵۰۰ گلبول‌ قرمز دانه‌دار در برابر هر یک میلیون گلبول ‌قرمز دلیل آغشتگی شدید سربی است و فقط در تالاسمی ممکن است این مقدار گلبول‌ دانه دار دیده شود. بیش از ۱۰۰۰ گلبول دانه‌دار برای هر میلیون گلبول ‌در صورتی است که مسمومیت تهدید کننده‌یی وجود داشته باشد. گرچه این آزمایش برای صادق بودن، احتیاج به تکنیک کامل و مجری کارآزموده دارد، معذلک استفاده از آن به ویژه در مواردی که مسمومیت ناشناخته باشد برای تشخیص کمک مؤثری می‌کند.
● آزمایشهای متابولیسمی:
اندازه‌گیری فعالیت آنزیم اسید دلتا آمینولوولینیک دزیدراز گلبول‌های قرمز (آ.ال. آ.د): کاهش فعالیت این آنزیم علامت آغشتگی سربی است ولی ازاین طرف به علت حساسیت فوق العاده‌ این آزمایش که حتی با مقادیر فوق‌العاده کم سرب کاهش شدید پیدا می‌کند و از طرف دیگر، از آنجایی که فعالیت آن تحت تأثیر عواملی از قبیل سیگار و الکل و غیره قرار دارد و به علاوه مقدار طبیعی آن نیز متفاوت و مختلف است، عملاً در دنیای کار استفاده‌ی چندانی ندارد.
● اندازه گیری پروتوپورفیرین‌های گلبول‌ قرمز:
افزایش پروتوپورفیرین‌های آزاد گلبولهای قرمز خیلی زودرس بوده و با مقادیر ۱ تا ۴/۱ میکرومول سرب در لیترخون به وجود می‌آید. امروزه به اثبات رسیده که پورتوپورفیرین‌ها در مسمومیت‌ با سرب به حال آزاد نبوده و باروی به حال اتصالی درآمده است که با فلوئوریمتری قابل شناسایی است. 
 
دکتر محمود عموئی متخصص پزشکی قانونی 
 
پزشکی امروز

چاقی در بروز سرطان کلیه موثر است

چاقی در بروز سرطان کلیه موثر است  
  
 
   تازه ترین تحقیقات محققان اروپایی نشان می دهد: چاقی در بروز سرطان کلیه موثر است.

محققان با بررسی هزار و ۶۴۰ بیمار با متوسط سنی ۶۲ سال که مبتلا به تومور کلیه بودند دریافتند افراد چاق ۴۸ درصد بیشتر ممکن است در معرض خطر سرطان سلول‌های کلیوی قرار گیرند.

براساس این گزارش، افرادی که شاخص توده بدنی‌شان بالاتر از ۳۰ است نسبت به کسانی که این شاخص زیر عدد ۳۰ است به ازای هر یک نمره در افزایش این شاخص چهار درصد خطر ابتلا به سرطان کلیه افزایش می‌یابد.

در این مطالعه تومور بدخیم کلیه در ۶۷ درصد از افراد چاق دیده شد، در حالی که ۵۷ درصد از افراد غیرچاق دچار این تومور شدند.

انتقال ژن‌ها به سلول

انتقال ژن‌ها به سلول  
 
 
   شاید به جرات بتوان گفت که دنیای آینده ما، در حوزه بهداشت و سلامت و صنایع وابسته به آنها، به واسطه تکنیک‌های نوینی از جمله نانو و بیوتکنولوژی، سلول‌های بنیادی و ژن درمانی کاملا متفاوت از امروز خواهد بود.

چراکه بهره‌گیری از این علوم و فناوری‌های جدید چشم‌انداز هیجان‌انگیزی را در افزایش کیفیت زندگی بشر ایجاد خواهد کرد. حال در ارتباط با ژن درمانی جالب است بدانید که این نوع درمان حوزه نسبتا جدیدی در درمان سرطان نیز تلقی می‌شود که عمر آن به حدود ۲۵ سال می‌رسد، اما توانسته به عنوان یکی از روش‌های مداوای سرطان مطرح شود.

با این حال از نظر تخصصی، مهم‌ترین چالش در صنایع دارویی و در حوزه تخصصی فناوری نانودارو و ژن‌درمانی، یافتن حامل‌های موثر برای انتقال ماده ژنتیکی به سلول‌هاست به نحوی که ضمن بی‌خطر بودن و کمتر سمی بودن، بتواند ماده ژنتیکی را به نحو موثری به درون سلول‌ها منتقل کند.

چنین هدفی متخصصان ایرانی را بر آن داشته است تا با همکاری پژوهشگران دانشگاه مینه‌سوتای آمریکا، تحقیقاتی را آغاز کنند.

دکتر محمد رمضانی، رئیس بخش نانوداروی مرکز تحقیقات زیست فناوری دانشگاه علوم پزشکی مشهد و از محققان این پروژه به شرح تفصیلی این پروژه پرداخته است.

 

● با خبر شدیم تحقیقاتی را روی حامل‌های ژنی با همکاری محققان دانشگاه مینه‌سوتا آغاز کرده‌اید، انگیزه اصلی از این تحقیقات چیست؟

انگیزه اصلی این پژوهش، دستیابی به حامل‌هایی موثر برای انتقال ژن به درون سلول‌های گوناگون بوده است. در برخی بیماری‌های ژنتیک، نبود یک ژن خاص یا نقص در عملکرد آن باعث بروز بیماری می‌شود (از قبیل فاویسم، سیستیک فیبروزیس و….) در برخی دیگر از بیماری‌ها نیز قرار گرفتن نابجای برخی ژن‌ها می‌تواند منجر به بروز بیماری شود؛ مانند آنچه در سرطان شاهدیم.

ژن درمانی، روشی جدید و موثر برای انتقال ماده ژنتیک به درون چنین سلول‌هایی است با این هدف که اگر سلولی توانایی ساخت پروتئینی را از دست داده، این توانایی را در آن سلول احیا کنیم یا اگر در سلولی دیگر، مانند یک سلول سرطانی، تولید پروتئینی ناخواسته وجود دارد از تولید آن جلوگیری کنیم و وضعیت سلول را به حالت طبیعی اولیه بازگردانیم. اما اصل ضروری برای انجام تمام موارد فوق آن است که بتوان ژن‌ها را وارد سلول کرد، چرا که ژن‌ها به تنهایی قادر به ورود به سلول نیستند.

برای این کار نیاز به حامل‌هایی است که بتوان ژن را با درصد موفقیت بالایی وارد سلول کرد. انگیزه اصلی این پژوهش، دستیابی به حامل‌هایی قدرتمند برای انتقال ژن به درون سلول‌های سیستم عصبی بوده است.

 

● حامل‌های مورد مطالعه چه ویژگی‌هایی دارند و با نهایی شدن تحقیقات، چه کمکی به پیشرفت روند ژن درمانی خواهند کرد؟

حامل‌هایی که در این پروژه تحقیقاتی ساخته شدند، نسبت به ماده استاندارد طلایی که در ژن درمانی غیرویروسی به کار می‌روند، موثرتر و در عین حال، کمتر سمی بودند.

همچنین این توانایی را داشتند که ذرات بسیار کوچکی حدود ۱۰۰ نانومتر ایجاد کنند. ذراتی با چنین اندازه‌ می‌توانند وارد سلول هدف شده و ژن را به درون این سلول‌ها منتقل کنند.

 

● تاثیر ژن درمانی بر مداوای سرطان را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

امروزه، مهم‌ترین هدف ژن درمانی، درمان سرطان است به نحوی که بیش از ۶۰ درصد کارآزمایی‌های بالینی ژن درمانی، با هدف یافتن روشی موثر و قدرتمند در درمان سرطان انجام می‌شود.

از یک‌سو به دلیل ماهیت مکانیسم‌های ملکولی مداخله‌کننده در شکل‌گیری سرطان نیاز است تا روش‌های گوناگونی (از قبیل شیمی درمانی، اشعه درمانی و…) در درمان سرطان همراه با هم به کار روند و در عین حال هر یک از این روش‌ها مزایا و معایب خاص خود را دارد.

 

● حامل‌های ژنی مورد مطالعه شما چه کمکی به درمان سرطان از طریق ژن درمانی خواهد کرد؟

حامل‌های ساخته شده در این تحقیق اولا این توانایی را دارند که با ژن‌ها واکنش متقابل و ذراتی بسیار کوچک در ابعاد نانومتر (یک میلیاردیم متر) ایجاد کنند.

ایجاد چنین ذرات ریزی که نانوذره نامیده می‌شوند می‌تواند به ورود ژن به درون سلول‌ها کمک کند. بعلاوه وقتی ژن را وارد سلول می‌کنیم این امکان وجود دارد که آنزیم‌های مخرب موجود در سلول، ژن را تخریب کند و در نتیجه به هدف درمانی خود نرسیم.

گاهی اوقات اختلال در عملکرد سلول ناشی از نقص در فعالیت یک ژن خاص است. در چنین مواردی می‌توان ژن مورد نظر را به کمک حامل‌ها وارد سلول کرددر این تحقیق، نشان داده شد که حامل‌های ساخته شده می‌توانند در برابر آنزیم‌های تخریبگر ژن، به محافظت از ژن‌ها بپردازند.

در عین حال مشخص شد که این حامل‌ها در انتقال ژن به سلول‌های سرطانی، سیستم عصبی موش نسبت به پلیمر استاندارد مورد استفاده، موثرتر و قوی‌تر عمل می‌کند که این خود یک مزیت بزرگ برای این پلیمرهای جدید است.

همچنین مطالعات روی سمی بودن این حامل‌ها نشان داد که سمیت القا شده به وسیله این پلیمرها نسبت به پلیمر استاندارد به نحو قابل ملاحظه‌ای کمتر است.

 

● ماده ژنتیک منتقل شده از طریق حامل‌ها چه نقشی را در درمان ژنتیک ایفا می‌کند؟

در این تحقیق حامل‌هایی ساخته شدند که قادر به انتقال مواد ژنتیک متفاوت هستند. گاهی اوقات اختلال در عملکرد سلول ناشی از نقص در فعالیت یک ژن خاص است.

در چنین مواردی می‌توان ژن مورد نظر را به کمک این حامل‌ها وارد سلول کرد. به عبارت ساده، در چنین مواردی از ژن به عنوان یک دارو یا روش درمانی استفاده می‌شود. این ژن اگر بتواند با حاملی قدرتمند سدهای سلولی را بشکند و به هدف برسد، در نهایت پروتئینی را تولید خواهد کرد که در نتیجه عدم تولیدش یا تولید ناقص، در روند طبیعی زندگی سلول اختلال ایجاد می‌کند.

اما گاهی اوقات بیماری ناشی از ایجاد اختلال در روند زیست طبیعی سلول، بیان بیش از حد یک ژن یا مجموعه‌ای از ژن‌هاست، مانند آنچه در سرطان دیده می‌شود.

در این حالت هدف از ژن درمانی، از کارانداختن یا به عبارت دیگر خاموش کردن ژن‌هاست. ما در ادامه همین پژوهش با همکاری دپارتمان بیوتکنولوژی دارویی دانشکده داروسازی مونیخ آلمان، توانایی این حامل‌ها را در خاموش کردن ژن‌ها نیز مورد مطالعه قرار دادیم که به نتایج مشترک خوبی رسیدیم و مشروح آن نیز که در زمره جدیدترین تحقیقات بیوتکنولوژی است بزودی منتشر خواهد شد.

 

● این ماده چه تغییراتی را در چرخه فعالیت سلول‌ها ایجاد می‌کند؟

برهم خوردن چرخه طبیعی زندگی و تقسیم سلول می‌تواند عواقبی همچون سرطان را در پی داشته باشد. امروزه با شناسایی ملکول‌های مسوول چرخه سلولی، گام‌های بزرگی برای درمان سرطان در مقیاس ملکولی برداشته شده است.

در صورت ایجاد اختلال در ژن‌های مسوول در چرخه سلولی، ریتم طبیعی تقسیم سلول‌ها به هم می‌خورد. یکی از مهم‌ترین اهداف برای درمان سرطان، بازگرداندن ریتم طبیعی تقسیم سلول به حالت اولیه است.

به کمک حامل‌های ساخته شده و استفاده از ژن‌های مناسب می‌توان کاری کرد تا جلوی تقسیم بی‌رویه و کنترل نشده سلول گرفته شود.

 

● یافته‌های این تحقیق در کدام دسته از صنایع مورد استفاده خواهد بود؟

صنایع دارویی بخصوص در حوزه‌های نانوتکنولوژی و بیوتکنولوژی مهم‌ترین صنایعی هستند که با سرمایه‌گذاری روی تولید حامل‌های ژن‌رسان به سلول‌های گوناگون می‌توانند موتور محرکه انجام تحقیقات گوناگون در این زمینه باشند. چرا که یکی از موانع پیشرفت ژن درمانی، دستیابی به حامل‌های توانمند در انتقال ژن‌ها به سلول بوده است.

 

● تصور می‌کنید این تحقیقات در چه مقطع زمانی به نتیجه قطعی برسد؟

برای آن‌که چنین حامل‌هایی در نهایت بتوانند روی انسان و با هدف ژن درمانی به کار روند، لازم است در مرحله نخست، کارایی و سمی نبودن آنها در مدل‌های حیوانی به اثبات برسد، همچنین مطالعات دیگری نحوه واکنش سیستم دفاعی و ایمنی بدن به این حامل‌ها باید مورد مطالعه قرار بگیرد در صورت موفقیت در همه این مراحل، آنگاه می‌توان با کسب مجوزهای علمی و اخلاقی لازم، به آزمودن آنها در جمعیت‌های انسانی نیز مبادرت ورزید.

البته ناگفته نماند، ستاد توسعه فناوری نانو ریاست‌جمهوری از این پروژه حمایت‌های مالی کرده‌اند. بعلاوه که این پژوهش به صورت مشترک با گروه شیمی دارویی دانشگاه مینه‌سوتای آمریکا و گروه داروسازی دانشگاه ایالتی واشنگتن در قالب پایان نامه دکترای ۲ نفر از دانشجویان دکترای تخصصی)Ph.D.( دانشکده داروسازی مشهد انجام پذیرفته است.
پونه شیرازی
 
 
www.jamejamonline.ir

تلاش محققان کشور برای درمان بیماریهای عروقی با استفاده از ژنومیکس

تلاش محققان کشور برای درمان بیماریهای عروقی با استفاده از ژنومیکس  
  
   مدیر گروه غدد، تولید مثل و آندرولوژی پژوهشگاه ابن سینا از آغاز مطالعات پژوهشگران برای کاربردی کردن فناوری ژنومیکس در درمان و تشخیص بیماریها خبر داد و گفت: این فناوری با مطالعه و شناسایی ژن های افراد می تواند در درمان سرطان، آرتروز و بیماریهای عروقی موثر باشد.

 

دکتر علی متولی زاده اردکانی در گفتگو با خبرنگار مهر با بیان این مطلب که در حال حاضر بحث ژنومیکس و پروتئومیکس، بحث مطرح جهان است، اظهار داشت: این توانمندی در دنیا ظرف ۷ تا ۸ سال گذشته ایجاد شده و با توجه به اتمام پروژه ژنوم انسان، کلیه امراض بشر از طریق این فناوری قابل درمان است.

 

وی ژنومیکس را شناسایی ژنوم انسان تعریف کرد و ادامه داد: کلیه امراض بشر از جمله تمامی انواع سرطانها، آرتروز و بیماریهای عروقی از طریق مطالعه و شناسایی ژن های افراد قابل تشخیص است ضمن آنکه با استفاده از این فناوری قادر هستیم حتی ژن های مستعد به این بیماریها را نیز شناسایی کنیم.

مدیر گروه غدد، تولید مثل و آندرولوژی با تاکید بر این که این فناوری در پیشگیری از بروز بیماری ها کاربرد دارد،اضافه کرد: در این روش پیشگیری، افراد با تغذیه مناسب و بدون استفاده ازدارو، در برابر بیماریها مقاوم می شوند.

وی اضافه کرد: با توجه به شناسایی ژنوم و پروتئین داخل در سلول، داروهای سازگار با سیستم دفاعی بدن فرد تجویز می شود.

مدیر گروه غدد، تولید مثل و آندرولوژی با اشاره به تحقیقات پژوهشگران پژوهشگاه ابن سینا در زمینه فناوری ژنومیکس و کاربردی کردن آن در تشخیص و درمان بیماریها، تاکید کرد: به دلیل متفاوت بودن ژن های افراد شناسایی آنها برای درمان سرطان بسیار مفید است چراکه می تواند داروهای موثر بر بدن آن فرد را تجویز کرده و از ارائه هر دارویی که موجب اختلال در بدن وی می شود، پرهیز کرد.

اردکانی با ابراز امیدواری از کاربردی کردن این فناوری در کشور افزود: امیدواریم با کاربردی کردن این فناوری گامهای موثری برای درمان بیماران در کشور برداریم.

محققان مزایای دو شیوه پیوند در درمان سرطان خون را بررسی کردند

محققان مزایای دو شیوه پیوند در درمان سرطان خون را بررسی کردند  
 
  
   دانشمندان می گویند طول عمر بیماران مبتلا به لوسمی که با شیوه پیوند سلول های بنیادی خون درمان می شوند بطور میانگین مشابه افرادی است که تحت درمان تهاجمی پیوند مغز استخوان قرار می گیرند.

اما بیماران مبتلا به انواع حاد سرطان خون در صورتی که به جای پیوند سلول بنیادی خون، تحت پیوند مغز استخوان قرار بگیرند، بهبود بیشتری خواهند داشت.

این تحقیقات حاکی از آن است که برای برخی از بیماران فایده پیوند مغز استخوان در طولانی مدت بیشتر است.

پیوند مغز استخوان شامل جمع آوری سلول های بنیادی از مغز استخوان است. در این فرایند پیچیده، بیمار باید تحت بیهوشی عمومی و عمل جراحی قرار بگیرد.

در پیوند سلول بنیادی پیرامونی خون، سلول های بنیادی از خون جمع آوری می شوند. این فرایند مانع از بروز برخی عوارض جمع آوری مغز استخوان می شود.

محققان دانشگاه علوم پزشکی چریتی در برلین، ۳۲۹ بیمار را ۴۲ مرکز پیوند در۱۳ کشور اروپایی و استرالیا بررسی کردند.

نتایج این تحقیقات در نشریه سرطان لنست منتشر شده است.

استفاده از محلول‌های ضد قارچ به هنگام کاشت ناخن ضروری است

استفاده از محلول‌های ضد قارچ به هنگام کاشت ناخن ضروری است  .
 
   یک متخصص پوست و مو برای کاهش عوارض کاشت ناخن، استفاده از محلول‌های ضد قارچ و باکتری را ضروری عنوان کرد.

 

دکتر سیمین سریزدی در گفت وگو: وقتی جسم خارجی روی ناخن گذاشته می‌شود، مانع نفوذ اکسیژن به ناخن شده و عوارضی را به دنبال دارد.

 

وی از عوارض کاشت ناخن به خشک شدن صفحه ناخن، تغییر رنگ و شکنندگی و واکنش‌های حساسیتی نسبت به مواد کاشت ناخن اشاره کرد و افزود: افرادی که ناخن می‌کارند باید هر سه ماه یک بار به مدت ۳۰ روز از کاشت ناخن ممانعت کنند تا از عوارض آن جلوگیری شود.

 

افراد باید دقت داشته باشند به هنگام کاشت ناخن از محلول‌های ضد قارچ و باکتری استفاده شود تا این عوارض به حداقل برسد.

 

سریزدی همچنین در خصوص کاهش عوارض فر کردن موها تصریح کرد: در صاف یا فر کردن موها از مواد شیمیایی استفاده می‌شود که این امر باعث شکسته شدن پل‌های گوگردی کرتین و زنجیره‌های پلی پپتیدی شده و مو به هر حالتی در می‌آید، هر چه غلظت قلیایی مواد بیشتر باشد عوارض آن نیز افزایش می‌یابد.

 

عضوهیات علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان در پایان خاطرنشان کرد: سوختگی شیمیایی، حساسیت و شکنندگی تارهای مو از این قبیل عوارض است. برای کاهش این عوارض نباید ۴ هفته قبل از صاف یا فر کردن موها از رنگ استفاده شود.

پرده‌ها را کنار بزن تا دلت باز شود؟

آرامش در خانه‌های پر نور  
 
 
 چرا بعضی می‌گویند پرده‌ها را کنار بزن تا دلت باز شود؟ چند ساعت می‌توانید در خانه‌ای تاریک دوام بیاورید؟ اگر تاریکی تمام نشود چه حالی پیدا می‌کنید؟ غمگین می‌شوید؟ می‌گریید؟ بعد چی؟ روان‌شناسان می‌گویند: «زندگی در خانه‌های کوچک و کم‌نور نه‌تنها تنش‌های خانوادگی را افزایش می‌دهد بلکه حتی میل به جنایت و پرخاشگری را نیز افزایش می‌دهد.»

شاید فکر می‌کنید مساله ارتباط بین نور و حالات روانی انسان‌ها بیشتر به باوری عامه شبیه است تا حقیقتی علمی، اما واقعیت این است که روانپزشکان سال‌هاست این ماجرا را دریافته‌اند و حتی معتقدند برخی انواع افسردگی مثل افسردگی فصلی در فصل‌های پاییز و زمستان به دلیل کاهش نور دریافتی بدن و در پی آن کاهش هورمون ملاتونین مغز رخ می‌دهند و بر همین اساس هم آنها شیوه درمانی با نور را برای درمان این گروه از بیماران ابداع کرده‌اند.

● جنایت و خانه

دکتر سید هادی معتمدی، روانپزشک در گفتگو با «جام‌جم» درباره زندگی در خانه‌های تنگ و تاریک اظهار می‌کند: گاهی زندگی در چنین خانه‌هایی فرد را پرخاشگر و به انجام جرایم خشن ترغیب می‌کند.

 

به گفته این پژوهشگر اجتماعی، ساکنان این قبیل منازل، خانه را محیطی مناسب برای گذراندن اوقات فراغت نمی‌دانند و از محیط خانه دلزده می‌شوند و تغییر در روحیاتشان در کنار عوامل دیگری مثل فقر، نبود امکانات تفریحی در محیط زندگی، عدم بازدارندگی قوانین، تربیت نادرست و ناتوانی در کنترل نفس باعث می‌شود برای تفریح به جرایمی خشن مانند تجاوز و… دست بزنند.

 

● مشاجره و خانه

همیشه مضرات زندگی در خانه‌های کوچک و بی نور به اندازه روی آوردن به بزهکاری بزرگ نیست و در برخی موارد به پایین آمدن آستانه تحمل افراد و مشاجره‌های خانوادگی می‌انجامد.

 

در همین زمینه دکتر عارفه مبشر، روانپزشک به ایسنا می‌گوید: هرچه خانه‌ها کوچک‌تر و تاریک‌تر باشند، تنش‌های خانوادگی نیز افزایش می‌یابد و موجب تاثیر استرس‌های محیطی بر روابط خانوادگی می‌شود.

 

به گفته این متخصص خانه‌هایی که در گذشته وجود داشتند دارای فضای بزرگ‌تر، حیاط، باغچه، حوض و معماری زیبا و دلنشین بودند و از شیشه‌های رنگی و نور در خانه‌های قدیمی بسیار استفاده می‌شد اما در زندگی آپارتمانی کنونی، خانه‌ها کوچک و تاریک شده‌اند و سر و صدای خیابان‌های اطراف وارد خانه می‌شود که این عوامل استرس‌زای زندگی آپارتمانی موجب تنش میان خانواده می‌شود.

 

مبشر تصریح کرد: نور نقش بسیار مهمی در آرامش افراد دارد و در زندگی آپارتمانی این نعمت تا حدود زیادی گرفته شده است.

 

این روانپزشک اظهار کرد: کوچک شدن خانه‌های امروزی در ایجاد تنش در خانواده بسیار موثر است.

 

زمانی که خانه کوچک باشد کودک نمی‌تواند انرژی خود را تخلیه کند و دچار افسردگی یا لجبازی می‌شود که تنش در کودک به مادر و دیگر اعضای خانواده نیز منتقل می‌شود.

● از خانه بیرون بزنید

 

از سوی دیگر ساکنان آپارتمان‌های تاریک ناچارند به استفاده از نورهای مصنوعی در طول روز روی آورند که سبب ساز بیماری‌هایی چون انواع سرطان‌ها، بهم خوردن ساعت درونی بدن و ریتم‌های رفتاری مثل ساعات خواب و بیداری، نامتوازن شدن حرارت بدن، بیماری‌های روانی، تضعیف دستگاه ایمنی و حتی کاهش قدرت دید می‌شود.

 

همه اینها را گفتیم که بگوییم، پرده‌ها را کنار بزنید و بگذارید نور پوست‌تان را نوازش کند و اگر مثل ما آپارتمان‌نشین هستید و ساختمان‌های بلند راه نور را به خانه بسته‌اند، همین حالا شال و کلاه کنید و از خانه برای پیاده‌روی کوتاه بیرون بزنید، هیچ‌کس و هیچ‌چیز نمی‌تواند خورشید را از ما بگیرد!

راه رفتن روی پاشنه پا سبب اصلاح ناهنجاری صافی کف پا می‌شود

راه رفتن روی پاشنه پا سبب اصلاح ناهنجاری صافی کف پا می‌شود  
   
 
   راه رفتن روی لبه خارجی پا و پاشنه پا سبب تقویت عضلات ضعیف و اصلاح ناهنجاری صافی کف پا می‌شود.

ذبیح الله برجسته در گفت‌وگو کاهش ارتفاع قوس کف پا را صافی کف پا تعریف کرد و گفت: علت این ناهنجاری، وزن زیاد، پای پهن، وراثت، کوتاهی وتر آشیل و انحراف قسمت جلو یا عقب پا به خارج است.

 

وی ادامه داد: این ناهنجاری سبب معاف از رزم در طول خدمت سربازی شده و عوارضی چون خستگی زودرس، زانوی ضربدری، درد در قسمت ‌داخلی و خارجی مچ پا، برآمدگی کفش در قسمت داخل و … را در پی دارد.

 

برجستگی، وجود صافی کف پا در فرد، کاهش ارتفاع لبه داخلی پا تا زمین، افزایش سطح تماس کف پا با زمین را از جمله علائم این ناهنجاری عنوان کرد.

 

وی ادامه داد: برای اصلاح این ناهنجاری حتما باید از کفی طبی و در صورت لزوم از کفش طبی استفاده کرد تا در طول روز، پا در وضعیت اصلاح شده قرار گیرد.

 

این کارشناش فیزیوتراپی تصریح کرد‌:‌ در صورت کوتاهی وتر آشیل باید از ورزش‌های کششی برای اصلاح آن استفاده کرد.

 

به عنوان مثال فرد روی یک جعبه شیب دار بایستد، راه رفتن روی لبه خارجی پا و راه رفتن روی پاشنه پا از موارد دیگری است که سبب تقویت عضلات ضعیف و اصلاح ناهنجاری صافی کف پا می‌شود.

هفتاد درصد ریزش موی مردان علت ژنتیکی دارد

۷۰ درصد ریزش موی مردان علت ژنتیکی دارد  
 

   ریزش مو عارضه شایعی است که در افراد مختلف و با سن و جنس مختلف دیده می‌شود، اما به طور کلی علت ۷۰ درصد ریزش مو در مردان آندروژنتیک است و با درمان‌های موقت و طبیعی بهبود پذیر نیست.

 

دکتر حبیب انصارین ، متخصص پوست و مو و استاد دانشگاه علوم پزشکی ایران در گفتگو با بیان این مطلب گفت: ریزش مو شایع است و دلایل آن هم بسیار گوناگون، بنابراین نمی‌توان علت خاصی را دلیل ریزش مو در همه افراد دانست اما به طور کلی در ۷۰ درصد موارد علت ریزش مو در مردان آندروژنتیکی است که به هورمون مردانه در بدن آنها مربوط می‌شود و در واقع بیماری ژنی محسوب‌می‌شود.

 

وی درمان این عارضه را دائمی دانست و افزود: این قبیل از ریزش مو در مردان تنها در صورت مصرف دارو و تحت نظر پزشک بهبود می‌یابد و با قطع دارو و عدم رسیدگی به درمان مجدد شروع خواهد شد.

 

دکتر انصارین تاکید کرد: در زنان نیز آندروژنتیک می‌تواند علت مواردی از ریزش مو باشد اما دلیل شروع ریزش مو در زنان به نسبت بیشتر از مردان است و با هر رژیم غذایی غلط، زایمان، ضعف بنیه بدنی یا علت دیگر تشدید می‌شود.

 

این متخصص پوست و مو توصیه کرد که در صورت مشاهده ریزش بیش از حد مو تنها به متخصص پوست مراجعه کرده و از مصرف داروهای تجویز شده برای دیگران یا صرفا تکیه بر تبلیغات دارویی برای رشد و تقویت مو پرهیز شود.

آشنایی با مری بارت

مری بارت

 
بعد از چند سال که مری به طور دایم با اسید معده در تماس باشد، به تدریج تغییراتی در مری ایجاد میشود که دیواره آن را شبیه معده می‌سازد (با مخاط محافظ آن). این وضعیت را اصطلاحاً مری بارت (Barrett) می‌نامند زیرا اولین بار، دکتری به نام بارت آن را کشف نمود. در بسیاری از موراد، این تغییر باعث هیچگونه مشکلی نمیشود اما مشخص شده است که مری بارت می‌تواند باعث سرطان مری شود به همین دلیل، اگر شما دچار مری بارت شدیدی می‌باشید، باید هر چند وقت یکبار از نظر بروز سرطان مری تحت معاینه و بررسی قرار بگیرید.
نحوه تشخیص ریفلاکس
پزشک شما قادر است با توجه به علایم و مشکلات شما، بدون اینکه نیازی به انجام آزمایش خاصی باشد، تشخیص ریفلاکس معده به مری را برای شما مطرح سازد (بخصوص اگر چندین سال دچار این علایم باشید). از طرف دیگر، برای اینکه این تشخیص تایید شود و یا اینکه خیال شما راحت شود که مشکل وخیمی وجود ندارد، پزشک می‌تواند برای شما آزمایشهایی را درخواست نماید، بخصوص اگر:
- سن شما از ۴۰ سال بیشتر باشد و علایمتان تغییر کرده باشد.
- سن شما از ۴۰ سال بیشتر باشد و برای اولین بار دچار این علایم شده باشید.
- در بلع غذا دچار مشکل باشید.
- علایم شما با درمان بهبود نیابند.
شایعترین آزمایش و مفیدترین آنها، انجام آندوسکوپی می‌باشد، رادیوگرافی با استفاده از باریوم (ماده حاجب) گاهی اوقات ممکن است مفید باشد زیرا می‌تواند اسپاسم عضلات مری را نشان دهد. در موارد نسبتاً نادری که با استفاده از این آزمایشها، نتوان به روشنی وضعیت را تشخیص داد، آزمایش دیگری وجود دارد که می‌توان از آن استفاده نمود. در این آزمایش با استفاده از لوله‌ای که از طریق بینی به مری فرستاده میشود،‌ مقدار اسید و فشاری که در مری وجود دارد اندازه‌گیری میشود.
درمان ریفلاکس
درمان ریفلاکس، همانند درمان سایر بیماریها، ابتدا براساس حذف و از بین بردن علل ایجاد کننده آن اجرا میشود. اهمیت زیادی دارد که نسبت به تغییر و اصلاح کارهایی که در زندگی‌تان انجام می‌هید و باعث بدتر شدن بیماری‌تان میشود اقدام نمایید:
- اگر سیگاری هستید، تصمیم بگیرید که دست از این کار بردارید و این تصمیم را اجراء نمایید. سیگار کشیدن احتمال سوزش سرمعده را افزایش می‌دهد و برای سلامت عمومی شما نیز مضر می‌باشد.
- در صورت لزوم، اقدام به کاهش وزن نمایید سعی کنید که تمرینات ورزشی منظمی انجام دهید و نیز در صورت نیاز، اقدام به تغییر و اصلاح رژیم غذایی‌تان کنید.
- از مصرف مشروبات الکلی پرهیز نمایید.
- از مصرف غذاهایی که به نظر خودتان باعث بدتر شدن وضعیتتان میشود خودداری نمایید. هیچگاه معده خود را پر از غذا نکنید. بلکه به دفعات بیشتر اما هر بار مقدار کمی غذا بخورید، همیشه به حالت نشسته غذا بخورید، به طور آهسته غذا بخورید و غذایتان را خوب بجوید.
- کمربند تنگ یا لباس زیر تنگ نپوشید.
- درست قبل از رفتن به بستر، اقدام به خوردن و یا نوشیدن نکنید.
- سر تخت خود را ۱۵ سانتی‌متر بالاتر قرار دهید به طوریکه به حالت شیب‌دار قرار گرفته و بخوابید. همچنین خوابیدن به سمت چپ ممکن است مفید باشد.
- هیچگاه بلافاصله بعد از خوردن غذا، از کمر خم نشوید و دولا نگردید.
برای بسیاری از افرادی که دچار ریفلاکس هستند، انجام اقدامات فوق، تمام آن چیزیهایی است که برای آنها لازم می‌باشد، اما ممکن است برای بعضی از افراد، اثری نداشته باشد. اگر علایم شما به حد کافی بهبود یافت ودیگر شما را مانند سابق اذیت نکرد، ممکن است نیاز به درمان دیگر نداشته باشید.
درمان دارویی
بسیاری از داروهایی که نیاز به نسخه پزشک ندارند (مثل داروهای ضداسید) ممکن است تمام آن چیزی باشند که برای کنترل علایم ریفلاکس شما لازم هستند. با این حال پزشک شما می‌تواند در صورت لزوم، داروهای قوی‌تری را برای شما تجویز نماید. این داروهای قوی به دو دسته طبقه‌بندی میشوند:
۱- داروهای مهارکننده پمپ پروتون ۲- داروهای پروکینتیک. این داروها فقط با نسخه پزشک به بیماران داده میشوند.
داروهای مهارکننده پمپ پروتون
داروهای مهارکننده پمپ پروتون، گروهی از داروها هستند که از ترشح اسید در معده جلوگیری می‌کنند و داروهای نسبتاً جدیدی هستند. داروهای اومپرازول، لانسوپرازول و پانتوپرازول از این گروه از داروها می‌باشند. این دروها خیلی قوی می‌باشند ودر صورتی که علایم ریفلاکس شما با انجام اقدامات ساده و مصرف سایر داروها برطرف نگردید از این گروه از داروها استفاده میشود. این داروها فقط وقتی که شما آنها را مصرف می‌کنید باعث توقف ترشح اسید معده میشوند و در صورت قطع مصرف این داروها، علایم ریفلاکس دوباره برمی‌گردند. این بدان معنی است که شما مجبور هستید آنها را به مدت طولانی مصرف نمایید که در این صورت ممکن است دچار عوارض جانبی آنها شوید.
این حقیق که این داروها نسبتاً جدید هستند، نشان می‌دهد که پزشکان هنوز مشغول جمع‌آوری اطلاعات بیشتری در مورد آنها می‌باشند. این داروها ممکن است دارای عوارض جانبی جزئی شبیه عوارضی که در مصرف داروهای آنتاگونیست گیرنده H۲ (سایمیتیدین و رانیتیدین) دیده میشود باشند (مثل سردرد، خواب‌آلودگی، کهیر و احتمالاً گیجی در افراد مسن) با این حال از آنجایی که داروهای مهارکننده پمپ پروتون بسیار قوی می‌باشند، اسید معده را شدیداً کاهش داده و تقریباً آن را به صفر می‌رسانند که این کار، دو عارضه جانبی مهم دارد. یکی از عملکردهای اسید معده که قبلاً هم توضیح آن را دادیم، آن است که به کشتن باکتریهایی که از طریق غذاخوردن وارد معده میشوند، کمک می‌نماید. بنابراین در صورت فقدان اسید معده، خطر بروز گاستروآنتریت (التهاب معده و روده) یا مسمومیت غذایی افزایش می‌یابد.
در افراد سالم و طبیعی، این وضعیت معمولاً مشکلی ایجاد نمی‌کند اما در اشخاص سالخورده و یا افرادی که دچار بیماریهای دیگری نیز می‌باشند، ممکن است گاستروآنتریت‌های شدیدی ایجاد شود و این افراد دچار اسهال و استفراغ شوند. دومین نگرانی‌ای که مصرف طولانی مدت داروهای مهارکننده پمپ پروتون ایجاد می‌کنند، آن است که این داروها می‌توانند باعث نازک شدن جدار پوشاننده معده شوند که به این وضعیت اصطلاحاً آتروفی (Atrophy) معده گفته میشود. در این که آیا این آتروفی که با مصرف این داروها پیش می‌آید می‌تواند باعث بروز اشکال مهمی شود هنوز مشخص نشده واین مسئله در بین پزشکان باعث بحث‌هی طولانی شده ست.
در حال حاضر، اینطور تصور میشود که مصرف طولانی مدت داروهای مهارکننده پمپ پروتون بی خطر می‌باشد، با اینحال، این تصور ممکن است در آینده تغییر یابد. فقط در صورتی که مصرف این داروها در دراز مدت کاملاً ضروری باشند، باید اقدام به مصرف آنها نمود.
داروهای پروکینتیک
کلمه پروکینتیک (Perokinetic) در واقع به معنی کمک به حرکت می‌باشد. این داروها به عضلات دیواره معده کمک می‌کنند که در پیشگیری از ریفلاکس معده به مری موثرتر بوده و باعث میشوند که تخلیه معده به روده بهتر انجام شود. به علاوه، آنها باعث می‌گردند که دریچه بالایی معده محکم‌تر شود و به جلوگیری از ریفلاکس کمک نماید.
هر دوی این اثرات از طریق عمل داروهای پروکینتیک بر روی اعصابی که کنترل عضلات معده را برعهده دارند انجام میشود.
به غیر از نقشی که این داروها در درمان ریفلاکس دارند، از آنها میتوان در درمان معده نگران و مضطرب و گاهی اوقات در درمان سوءهاضمه بدون زخم نیز به خوبی استفاده نمود.
این داروها را معمولاً به طور مرتب و روزانه باید مصرف نمود. از انواع داروهای پروکینتیک می‌توان داروهای متوکلوپرامید و سیزاپراید را نام برد. گاهی اوقات این داروها به خاطر اثرات آنها بر روی روده، می‌توانند باعث دردهای شکمی و اسهال شوند. داروی متوکلوپرامید را معمولاً برای خانمهای جوان یا بچه‌ها تجویز نمی‌کنند زیر امی‌تواند باعث اسپاسمهای شدید عضلانی در صورت و گردن شود که به این وضعیت اصطلاحاً واکنش دیستونیک (Dystonic) گفته میشود. این عارضه جانبی در مردها و در خانمهای مسن‌تر کمتر دیده میشود.
جراحی
قبل از پیدایش داروهای قوی که باعث توقف ترشح اسید معده میشوند، ریفلاکسهای شدید را گاهی اوقات به وسیله عمل جراحی درمان می‌کردند.
به طور خلاصه، جراحی ریفلاکس دارای دو قسمت می‌باشد. اول اینکه، جراح با استفاده از چند بخیه، باعث میشود که سوراخ دیافراگم کوچکتر شده و در نتیج فتق هیاتوس نیز ترمیم میشود. دوم اینکه جراح با استفاده از پوشاندن قسمتی از معده به دور خود، باعث میشود که اسفنکتر تحتانی مری محکم‌تر شود.سابقاً این عمل‌های جراحی خیلی سخت انجام میشد و بیمار مجبور بود که چندین روز در بیمارستان بستری شود و چندین هفته نیز از رفتن به سرکار منع می‌شد، اما امروزه این عمل خیلی راحت‌تر انجام می‌گردد و بیمار کمتر با مشکل مواجه میشود، زیرا به جای برشهای بزرگ جراحی، اکنون جراحان با استفاده از آندوسکوپی‌هایی که به دوربین‌های ویدئویی متصل هستند، برشهای خیلی کوچکی در بدن ایجاد می‌کنند که فقط بتوانند این آندوسکوپها را وارد بیمار نمایند. نتیجه این کار باعث میشودکه بهبود پس از عمل جراحی، سریعتر انجام شود. با این حال، این عمل جراحی ممکن است از نظر تکنیکی بسیار دشوارتر باشد (بخصوص اگر بیمار چاق باشد).
با پیدایش عمل‌های جراحی راحت تر و از آنجایی که درمان دارویی ریفلاکس ممکن است نیاز به مدت خیلی طولانی داشته باشد، امروز دوباره جراحی ریفلاکس دارای طرفداران بیشتری شده است. با اینحال، انجام هرگونه عمل جراحی دارای خطراتی میباشد و حدود ۱۵ درصد افرادی که تحت عمل جراحی قرار می‌گیرند، دچار مشکلاتی بعد از عمل جراحی میشوند (بخصوص در آروغ زدن و استفراغ کردن دچار مشکل میشوند). بنابراین، معمولاً از جراحی‌ فقط در مواقعی استفاده میشود که درمان دارویی نتواند باعث رفع مشکل شود و یا اینکه بیمار نتواند به عللی از این داروها استفاده نماید.
عوارض ریفلاکس
عوارض ریفلاکس معده به مری معمولاً فقط در افرادی دیده میشود که دارای علایم شدیدی هستند و آن را درمان نکرده‌اند (مخصوصاً ‌در افراد سالخورده). عوارض ریفلاکس را فقط می‌توان به وسیله آندوسکوپی و یا رادیوگرافی با ماده حاجب (باریوم) تشخیص داد.
درمان عوارض
ازوفاژیت (التهاب مری) را می‌توان به همان روشی که ریفلاکس را درمان می‌کنند، درمان نمود. با این حال، درمان تنگ شدن مری درمان مری بارت کمی مشکل‌تر میباشد.
درمان ازوفاژیت (التهاب مری)
درمان ازوفاژیت خیلی شبیه درمانی است که برای ریفلاکس به کار می‌رود. گرچه برای چند هفته اول درمان، بهتر است که از یک داروی مهارکننده پمپ پروتون (مثل اومپرازول) استفاده نمود تا مطمئن شویم که از ازوفاژیت التیام یافته است.
وقتی که ازوفاژیت التیام یافت، به بیماران معمولاً داروهای ساده‌تر و با قدرت کمتر داده میشود (و در نتیجه کم خطر‌تر) تا به مدت طولانی بتوانند از آنها استفاده نمایند. به غیر از تغییر و اصلاح در رژیم غذایی و کم کردن وزن اضافه، مصرف داروهای ضد اسید ساده، ممکن است تمام آن چیزی باشند که برای درمان این مشکل لازم می‌باشند. با این حال، بعضی از بیماران، نیازمند مصرف داروهای پرقدرتی مثل آنتاگونیست‌های گیرنده H۲ (مانند سایمیتیدین و رانیتیدین) و یا حتی داروهای مهارکننده پمپ پروتون (مثل اومپرازول) میباشند.
درمان تنگی‌های مری
تنگ شدن مری که بر اثر ازوفاژیت (التهاب مری) طولانی مدت ایجاد میشود ممکن است به درمان تنهایی با داروهای مهارکننده پمپ پروتون (مثل اومپرازول) جواب دهند. اما اگر شما دارای هرگونه اشکال در بلع غذا هستید، سایر درمانها ممکن است لازم باشند. اگر مری شما تنگ و باریک شده است،‌ می‌توان آن را در حین آندوسکوپی، کشش‌ داد و گشاد نمود (گرچه این مشکل ممکن است بعد از مدتی دوباره عود نماید) گشاد کردن مری از طریق آندوسکوپی را هم می‌توان با عبور دادن یک وسیله که به تدریج قطر آن را بزرگتر می‌کنیم یا با قرار دادن یک کاتتر حاوی یک بالون (بادکنک) و سپس بادکردن بالون، انجام داد.
اکثر پزشکان توصیه می‌کنند که افرادی که به علت ریفلاکس دچار تنگی مری شده‌اند باید به مدت طولانی از داروهای مهارکننده پمپ پروتون (مثل اومپرازول) استفاده نمایند تا از عود مجددآن جلوگیری شود. حتی با مصرف طولانی مدت این داروها، تنگی مری ممکن است دوباره رخ دهد، اما معمولاً به گشاد کردن دوباره آن از طریق آندوسکوپی پاسخ خوبی می‌دهد.
مری بارت
در حال حاضر هیچگونه درمان موثر و تایید شده‌ای برای معالجه مری بارت (Barrett) وجود ندارد، با اینحال در آینده ممکن است لیزر درمانی از طریق یک آندوسکوپ نقش مهمی در درمان این بیماران داشته باشد.
مری بارت ممکن است بعد از چند سال به سرطان مری تبدیل شود، بنابراین اگر مشکل شما شدید می‌باشد و شما جوان هستید، باید هر سال یکبار آندوسکوپی انجام دهید تا به محض تغییر یافتن مری بارت به سرطان مری، اقدام به درمان آن نمایید. در صورت مشاهده تغییرات سرطانی، برای جلوگیری از پیشرفت سرطان، باید اقدام به عمل جراحی و برداشتن مری نمود که یک عمل خیلی سنگینی می‌باشد. براساس اینکه چه مقداری از مری باید با عمل جراحی برداشته شود، ممکن است لازم شود که معده به سمت بالا کشیده شود و یا اینکه به جای مری، یک قسمت از روده بزرگ قرار داده شود. خود مری بارت باعث بروز علایمی نمیشود، اما اگر تشخیص داده شودکه شما دچار مری بارت هستید، درمان طولانی مدت با داروهای مهارکننده پمپ پروتون (مثل اومپرازول) برای علایم شدید ریفلاکس ممکن است لازم باشد. 
 

 
پایگاه الکترونیکی خدمات پزشکی ایران

مراقب مسمومیت های غذایی باشید

مراقب مسمومیت های غذایی باشید

 
خواه به مدرسه برویم یا سر کار، روزانه میلیون ها نفر از ما وعده غذای ظهر خود را حمل می کنیم. اگر غذاهایی که از خانه آورده شده اند به شیوه ای صحیح پخته و حمل شوند سلامتشان حفظ می شود. غذاهای فسادپذیر باید طی زمان حمل در اتوبوس، ماشین، مترو و یا سوار بر دوچرخه یا پای پیاده تا هنگام ناهار سرد نگهداشته شوند.
باکتری های خطرناک در محدوده دمای خطر (۶۰-۴.۴ درجه سانتی گراد) رشد و تکثیر می یابند بنابراین اگر غذایی در مجاورت یخ قرار نداشته باشد نمی تواند به مدت طولانی سالم بماند. در این مقاله به برخی از توصیه ها در مورد ایمنی نگهداری غذاهای داخل کیف اشاره می شود:
غذاهای فسادپذیر مانند گوشت، مرغ و ماهی چه خام و چه پخته را باید به صورت سرد و یا منجمد در منزل نگهداری کرد. تخم مرغ را به صورت سرد (یخچالی) از فروشگاهها بخرید و در منزل نیز آن را سرد نگهداری کنید. وقتی یخ در اختیار ندارید غذاهای فسادپذیر را تا حد امکان سریع تر به منزل برسانید. به محض رسیدن به مقصد آنها را در جای سرد قرار دهید. به هیچ عنوان بیش از دو ساعت در دمای اتاق (حدود ۲۵ درجه سانتی گراد) نگهداری نکنید و اگر دما بیش از ۳۲ درجه سانتی گراد است این زمان را تا حد امکان به یک ساعت کاهش دهید.
غذاهای بسته بندی شده که حاوی گوشت به همراه کراکر پنیر و چاشنی هستند باید در یخچال نگهداری شوند. این مواد شامل گوشت های دودی حاوی مواد نگهدارنده و گوشت های نمک زده نیز می شود.
● همه چیز را تمیز نگهدارید
قبل از خوردن یا آماده کردن غذا دست هایتان را بشویید، بعد از آماده کردن قسمتی از غذا و قبل از آماده کردن قسمت دیگر، دست ها، تخته های برش، ظروف، بشقاب ها و میز کار (کابینت) خود را با آب داغ و مایع ظرفشویی بشویید.
می توانید برای تمیز کردن سطوح از محلول های رقیق شده مخصوص ضدعفونی استفاده کند. حیوانات خانگی را از پیشخوان (میزکار) آشپزخانه دور نگهدارید.
● از آلودگی ثانویه جلوگیری کنید
باکتریهای مضر در آشپزخانه به روی ظروف، تخته های برش و میز کار منتقل می شوند. همیشه از تخته های برش تمیز استفاده کنید. بعد از استفاده از تخته برای برش ماهی، گوشت و مرغ خام، تخته را به خوبی شسته و سپس برای بریدن غذاهایی همانند نان، کاهو و گوجه فرنگی که پخته نمی شوند استفاده کنید؛ (بهتر است از یک تخته برش برای غذاهای تازه ای که نیاز به پختن ندارند و از تخته برشی دیگر برای بریدن گوشت و ماکیان استفاده کنید). اگر از تخته برای بریدن گوشت قرمز استفاده کردید، قبل از تمیز کردن کامل آن، مرغ و یا ماهی را روی آن تمیز نکنید و از تماس گوشت های مرغ و ماهی و قرمز با یکدیگر کاملا اجتناب نمائید.
● بسته بندی ظروف ناهار
تنها آن مقدار از موادی را که می توانید در وعده ناهار مصرف کنید بسته بندی کنید چون در این صورت دیگر نگران ایمنی غذاهای باقی مانده و نگهداری آن ها نخواهید بود.
می توانید غذا را شب قبل تهیه کرد و آن را طی شب در یخچال نگهدارید.
منجمد کردن ساندویچ ها به سرد ماندن آن ها کمک می کند به جهت حفظ کیفیت، آن هایی که سس مایونز، کاهو و گوجه دارند را منجمد نکنید و این مواد را صبح به آن ها بیفزایید.
کیف ها یا جعبه های حمل غذایی که عایق بندی شده اند و سطح صاف دارند برای سرد نگهداشتن غذا بسیار مناسب اند ولی از جعبه های حمل ناهار فلزی یا پلاستیکی و پاکت های کاغذی نیز می توانید استفاده کنید.
اگر از پاکت های کاغذی استفاده می کنید با دو لایه بسته بندی کردن غذا و ایجاد لایه اضافی در اطراف غذا به عایق بندی غذا کمک کنید.
در هر کدام از انواع کیف و یا جعبه ناهار وجود منبع یخ الزامی است.

● غذاهای سرد را سرد نگهدارید
غذاهای پخته مانند بوقلمون، گوشت مرغ، سبزیجات و سالاد ماکارونی را زودتر از دیگر مواد آماده کنید تا فرصت سرد کردن آن ها از طریق گذاشتن در یخچال وجود داشته باشد.
اگر مقدار غذا زیاد است آن ها را در ظروف کم عمق تقسیم کنید تا سریع تر خنک شده و قابل استفاده باشند.
تا لحظه ترک منزل غذاهای پخته را در یخچال نگهدارید.
برای سرد نگهداشتن غذا در طول مسیر و خارج از منزل، از بسته های ژل منجمد و یا جعبه های حاوی عصاره منجمد استفاده کنید و اگر یخچالی در مقصد مورد نظر وجود دارد غذاها را در آن قرار دهید.
برخی از غذاها را می توان حتی بدون منبع سرمازا ایمن نگهداشت، که شامل غذاهایی مانند میوه ها، سبزیجات، پنیر سفت، گوشت و ماهی کنسرو شده، چیپس، نان تردک، کره بادام زمینی، ژله، خردل و ترشی ها می باشند.
● غذاهای داغ را گرم نگهدارید
برای گرم نگهداشتن غذاهایی که باید گرم مصرف شوند (مانند سوپ و آبگوشت داغ) از یک ظرف مناسب استفاده کنید.
ظرف را پر از آب جوش کرده و چند دقیقه بگذارید بماند، بعد آن را خالی کرده و بعد دوباره غذای فوق العاده گرم را در داخل آن بریزید.
ظرف عایق دار مناسب فوق را تا زمان ناهار به صورت دربسته نگهدارید تا دمای آن در ۱۴۰ درجه فارنهایت (۶۰ درجه سانتی گراد) و یا بالاتر حفظ شود.
پختن و یا گرم کردن مجدد با مایکروویو (تندپز)
وقتی برای گرم کردن مجدد غذا از مایکروویو استفاده می کنید، برای حفظ رطوبت و افزایش ایمنی غذا روی آن را بپوشانید تا گرمای کافی به همه نقاط غذا برسد. غذاهای باقی مانده از وعده قبلی را تا حداقل ۱۶۵ درجه فارنهایت (۷۴ درجه سانتی گراد) حرارت دهید. غذاها باید از خود بخار داغ منتشر کنند. برای پختن غذاهای منجد آماده مصرف، به دستورات روی بسته بندی توجه کنید.

مسمومیت چیست ؟

مسمومیت

 
● پیشگیری از مسمومیت
همیشه، در همه جا و برای همه کس پیشگیری بهتر از درمان است به ویژه در مسمومیت، زیرا با اقدامات ساده و بی هزینه می توان از عوارض و تلفات بیماریها کاست.
● اقدامات پیشگیرانه در مورد انواع مسمومیت ها
▪ سموم خانگی
بیش از ۹۰% موارد تماس با سموم در خانه اتفاق می افتند و ۴۰% این تماس ها توسط کودکان ایجاد می شود.
▪ انواع سموم خانگی:
داروها، حشره کش ها، جونده کش ها، زاج سیاه، پولیش ها، نفت، گاز، دود، اسپری، جیوه دماسنج، مواد پاک کننده، مواد ضد عفونی کننده، مواد نرم کننده، سرب، گیاهان باغ، محصولات حیوانات خانگی و مواد آرایشی هستند که از میان این سموم حشره کش ها، آفت کش ها و علف کش ها سمی ترین سموم خانگی را تشکیل می دهند.
▪ اقدامات پیشگیرانه:
۱) تمام ظروف محتوی سموم خانگی باید محکم و کامل دربسته باشند و در کابینت ها قفل دار نگهداری شوند.
۲) محلولهای خطرناک را در لیوانها یا بطری های نوشابه نگهداری نکنید.
۳) تمام وسایل گرمازا باید دارای تهویه و دود کش باشند.
۴) نفت، بنزین و هیدروکربن ها را در لوله ها و چاه های فاضلاب تخلیه نکنید.
۵) قبل از مصرف دارو برچسب داروها را به خوبی چک کنید.
۶) تمام سموم را دور از دسترس کودکان نگهدارید.
۷) ماسک های ساده در مقابل بخارات سمی( آفت کش ها، تینرها) حفاظتی ایجاد نمی کنند و باید از ماسک های فیلتر دار استفاده کرد.
۸) شماره تماس مراکز کنترل مسمومیت یا اورژانس را همیشه در دسترس داشته باشید.
۹) والدین باید به کودکان خود خطرات تماس، خوردن یا بازی کردن با داروها، حشره کش ها مواد شیمیایی یا گیاهان را بیاموزند.
۱۰) تماس پوست با جیوه مسموم کننده نیست ولی جیوه بسیار فرار است و سریعاً به گاز تبدیل می شود که در این صورت بسیار سمی است لذا در صورت شکستن دماسنج با کهنه نمناک آنرا دور بیندازید.
۱۱) اگر جیوه بر روی فرش ریخته باشد باید آن قسمت فرش را دور انداخت، جیوه را در دستشویی، توالت یا چاه نریزید. 
 
محمد رضا یگانه خواه

بررسی مراجعه بیماران به پزشک

مراجعه به پزشک

 
ازهر چهار نفری که به سوءهاضمه دچار هستند، سه نفرشان هیچگاه به خاطر این مسئله به پزشک مراجعه نمی‌کنند و با تغییر در نحوه زندگی و یا مصرف داروهای بدون نسخه‌ای که از داروخانه‌ها تهیه می‌کنند، با سوءهاضمه خود کنار می‌آیند.
علایم بد
اگر شما دچار هر یک از علایمی که در اینجا بیان میشود، هستید، بدون هیچگونه معطلی باید به پزشک مراجعه نمایید زیرا ممکن است این علایم به خاطر یک بیماری خطرناک مثل سرطان معده ایجاد شده باشد. تشخیص زودرس و درمان به موقع باعث ایجاد شانس زیادی در معالجه این بیماریهای خطرناک میشود. این علایم بد عبارتند از:
- کاهش وزن بدون دلیل
- بی‌اشتها شدن
- اشکال در قورت دادن و بلع
- استفراغ خونی یا استفراغ موادی به رنگ قهوه‌ای
- دفع مدفوع خونی
- سوءهاضمه‌ای که بر اثر مصرف داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی مثل ایبوپروفن یا دیکلوفناک ایجاد شده باشد.
همچنین در صورتی که سوءهاضمه شما دارای این علایم هم نباشد، در صورتیکه بعد از دو هفته که با تغییر در نحوه زندگی و مصرف داروهای بدون نسخه، این سوءهاضمه هنوز باقی بود، باید به پزشک مراجعه نمایید.
اگر سن شما بالاتر از ۴۰ سال می‌باشد و تازه برای اولین بار است که دچار سوءهاضمه شده‌اید و یا اینکه سوءهاضمه‌ای که جدیداً پیدا کرده‌اید با انواعی که قبلاً دچار آن بوده‌اید، تفاوت دارد، باید سریعاً به پزشک مراجعه نمایید. پزشک شما ممکن است قبل از اینکه درمان شما را شروع نماید، اقدام به انجام چندین آزمایش و بررسی دیگر نماید.
اقدامات پزشک
پزشک در ابتدا از شما سوالات زیادی درباره علایمی که شما دچار آن شده‌اید خواهد پرسید، مانند از چه هنگامی این علایم شروع شده، چه چیزی باعث بروز این علایم شده، چه کارهایی
باعث تسکین آن میشود و سوالاتی از این قبیل.
سپس او شروع به معاینه شما می‌کند و با دست زدن بر روی شکم شما، به شناسایی محل درد می‌پردازد. اگر بعد از انجام این کارها، پزشک به موارد خاصی مشکوک شد، ممکن است برای شما تقاضای انجام آزمایشاتی بنماید.
علایم بد و هشدار دهنده
بعضی از علایم ممکن است نشانه وجود یک بیماری وخیم و خطرناک باشند و شما باید در صورت وجود هر یک از این علایم، سریعاً به پزشک مراجعه نمایید:

- کاهش وزن

- از دست دادن اشتها

- اشکال در بلع غذا

- استفراغ خونی یا استفراغ موادی به رنگ قهوه‌ای

- سیاه رنگ شدن مدفوع (بعلت وجود خون در آن)

- ایجاد سوءهاضمه در هنگام مصرف داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی مثل آسپیرین و ایبوپروفن
آزمایشاتی که پزشک ممکن است درخواست نماید، عبارتند از:
-
آزمایش معمولی خون: این آزمایش ساده برای بررسی اختلالات شایع مثل کم خونی بکار می‌رود.
-
آندوسکوپی
-
رادیوگرافی با استفاده از ماده حاجب (باریوم)
-
آزمایش شناسایی عفونت هلیکوباکترپیلوری 
 

 
پایگاه الکترونیکی خدمات پزشکی ایران

ماموریت لوزه‌ها کی به پایان می رسد

ماموریت لوزه‌ها کی به پایان می رسد

 
لوزه‌ها جز دستگاه لنفاوی بدن هستند که وظیفه مقابل بدن با عفونت‌ها را به‌عهده دارد اسم لوزه به گوش همه ما رسیده است، احتمالا اسم لوزه سوم را هم شنیده‌ایم، اما این لوزه چیست که گاهی می‌تواند باعث دردسر شود و پای یک بچه چهار – پنج ساله را به اتاق عمل بکشاند؟

لوزه‌ها، ۲ توده به‌اندازه یک زیتون هستند که در عقب دهان و در دو طرف زبان قرار دارند. وقتی‌ لوزه‌ها کوچک هستند، مثلا در شیرخواران یا بزرگسالان به سختی می‌توان آنها را دید، ولی در سنین کودکی که لوزه‌ها بزرگ می‌شوند، به‌راحتی می‌توان آنها را در انتهای دهان مشاهده کرد.لوزه‌ها جزء دستگاه لنفاوی بدن هستند که وظیفه مقابله بدن با عفونت‌ها را به‌عهده دارد. پس لوزه‌ها بخشی از سیستم ایمنی ما هستند. با این حساب چطور می‌توان آنها را برداشت؟ آیا در ایمنی بدن اختلالی ایجاد نمی‌شود؟ مطالعات انجام شده، در بین افرادی که لوزه‌هایشان برداشته شده و کسانی که لوزه‌ داشتند، نشان داده است که میزان شیوع عفونت و بدخیمی در کسانی که لوزه‌هایشان را برداشته‌اند، افزایش نیافته و به‌نظر می‌رسد که اگرچه لوزه‌ها جزئی از سیستم ایمنی بدن هستند، ولی نبود آنها در کل کار این سیستم اختلالی ایجاد نمی‌کند. لوزه سوم که اسم درست آن آدنوئید است، یک توده لنفی دیگر است که بین دو لوزه قبلی قرار می‌گیرد، جای این توده در عقب سقف دهان است و به همین خاطر فقط با وسایل مخصوص می‌توان آن را دید. اگر آدنوئید بزرگ شود، راه عبور هوا از بینی را مسدود می‌کند.
لوزه‌ها و آدنوئید، چه تاثیری بر سلامت کودک دارند؟
هوا از طریق مسیری به نام راه هوایی که از بینی شروع می‌شود و از حلق و نای می‌گذرد، به ریه‌ها می‌رسد و باعث انجام عمل تنفس می‌شود. لوزه‌ها و آدنوئید با ایجاد یک حلقه بافتی در حلق این مسیر را احاطه می‌کنند. حال اگر لوزه‌ها و یا آدنوئید بزرگ شوند، در مسیر عبور هوا از حلق اختلال ایجاد می‌شود. در حالت بیداری حتی اگر لوزه و آدنوئید خیلی هم بزرگ شوند، در تنفس کودک مشکلی ایجاد نمی‌شود، هرچند که علایمی مثل گرفتگی بینی، حرف‌زدن تودماغی و بازنگهداشتن دهان برای تنفس می‌تواند ایجاد شود، اما در هنگام خواب چون عضلات حلق شل می‌شوند، مشکل کودک آشکارتر می‌شود. در این هنگام از طرفی عضلات حلق شل شده‌اند و از طرف دیگر جریان هوا به‌علت تنگی مسیر کاهش یافته است، در نتیجه راه عبور هوا کاملا مسدود می‌شود و کودک دیگر قادر به نفس‌کشیدن نیست. بعد از چند ثانیه از قطع تنفس، کودک به‌طور نسبی هوشیار می‌شود. سفتی عضلات بر می‌گردد و گلو دوباره باز می‌شود و صدایی شبیه آه‌کشیدن ایجاد می‌شود.در طول یک خواب شبانه، این چرخه چندین بار تکرار می‌شود و به همین علت کودکانی که لوزه بزرگ دارند، از یک خواب راحت و آرام محروم هستند. خرخرکردن در خواب هم در بچه‌ها می‌تواند از علایم بزرگی لوزه‌ها باشد. در این حالت در اثر عبور هوا از مجاری هوایی و لرزش بافت نرم در عقب حلق صدای خروپف ایجاد می‌شود.
عفونت لوزه‌ها
اگر لوزه‌ها عفونی شوند، رنگ‌ آنها قرمزتر شده و متورم می‌شوند و گاهی غشای سفید یا زردرنگی روی آنها را می‌پوشاند. در این حالت مشکلی که برای کودک ایجاد می‌شود گلودرد است. اگر عفونت لوزه‌ها به‌طور مکرر ایجاد شود، با برداشتن لوزه‌ها می‌توان آن را درمان کرد. اگر کودک از هر نظر سالم باشد و فقط مشکلش بزرگی بیش از حد لوزه‌ها باشد، با انجام عمل جراحی و برداشتن لوزه بیش از ۹۰ درصد مشکلات تنفسی او در هنگام خواب برطرف می‌شود. البته در چند روز اول بعد از عمل، به‌علت التهاب ممکن است این بهبودی کاملا آشکار نباشد ولی بعد از گذشت چند روز با کمتر شدن تورم، بهبودی کاملا مشهود خواهد بود. در کودکانی هم که به‌طور مکرر دچار گلودرد و عفونت لوزه می‌شوند، برداشتن لوزه‌ها و آدنوئید، باعث کاهش دفعات گلودرد می‌شود، اما این به معنی آن نیست که کودک دیگر سرما نمی‌خورد و گلودرد نمی‌شود، بلکه فقط تعداد دفعات آن نسبت به قبل بسیار کم می‌شود.
آیا برداشتن لوزه‌ها عمل سختی است؟
در نظر اول شاید برای کودک و حتی پدر و مادرها، پیشنهاد برداشتن لوزه‌ها ترسناک باشد اما واقعیت این است که این عمل یک جراحی ساده است که از طریق دهان انجام می‌شود و بنابراین هیچ برش یا بخیه‌ای بر روی پوست وجود ندارد و اگر پس از عمل مشکل در تنفس وجود نداشته باشد و کودک بتواند خوب بنوشد و بخوابد، می‌تواند از بیمارستان مرخص شود. پس از عمل تا ۲ هفته کودک نباید غذاهای تحریک‌کننده مثل چیپس و پفک و…. را بخورد در عوض می‌توان به کودکی که لوزه‌اش را عمل کرده، مرتب بستنی داد، چون هم ازنظر غذایی مفید است و هم به‌علت سردبودن باعث کاهش تورم و درد کودک می‌شود. قبلا در دو هفته اول پس از عمل به‌طور انحصاری از مایعات استفاده می‌شد که امروزه هم توصیه می‌شود، اما بیمار مجبور نیست که فقط مایعات بخورد.در دو هفته اول پس از عمل ممکن است گلودرد وجود داشته باشد و یا کودک مزه بدی در دهانش احساس کند و یا در ساعات اول پس از عمل گوش درد داشته باشد، که همه اینها گذرا است و خود به خود بهبود می‌یابد ولی اگر شدید باشند می‌توان از مسکن استفاده کرد. در مجموع باید گفت که برداشتن لوزه‌ها و آدنوئید، عمل جراحی ساده‌ای است که اگرچه پدر و مادرها ممکن است رغبتی به انجام آن نداشته باشند ولی وقتی متخصص گوش و حلق و بینی به‌علت مشکلات مختلف تنفسی و عفونی آن را به صلاح کودک می‌بیند، نباید از آن ترسید و باید این عمل را انجام داد.‌

لیومیومای ارثی و RCC

لیومیومای ارثی و RCC

 
یک مرد ۳۶ ساله جهت ارزیابی ندول‌های صورتی رنگ متعدد و مسطح به کلینیک درماتولوژی ارجاع داده شد. این ندول‌ها در سمت راست پشت و بازوی سمت راست مشاهده شد که جدیداً ایجاد شده بودند در لمس دردناک بوده ولی در پاسخ به گرما و سرما دردناک نبودند. این شرح حال و علائم در این بیمار به نفع متاستاز کارسینوم کلیه RCC بود.
این کارسینوم هفت ماه قبل با CT اسکن شکم تشخیص داده شده بود و یک توده‌ی بزرگ در کلیه‌ی چپ را نشان داده بود. هشت ماه بعد از این تشخیص، بیمار دچار تعریق شبانه و کاهش وزن شدید شده بود. بعد از تشخیص این توده‌ی کلیوی جهت بیمار رادیکال نفرکتومی همراه دایسکشن پاراآئورتیک غدد لنفی انجام شده بود. آسیب شناسی از بیوپسی این توده یک RCC گرید ۴ رامشخص کرد که نمای سارکوماتوئید و پاپیلیری داشت و ۲ تا ۱۶ گره لنفی نیز از نظر متاستاز مثبت گزارش شد. بیمار تدریجاً دچار عود تومور در fossa رنال سمت چپ و همچنین متاستاز به مهره و دنده‌ها و لگن شد. قبل از ارزیابی در کلینیک، بیمار تحت یک درمان در کلینیک دیگری با درمان سیستمی برای متاستاز RCC قرار گرفته بود. بیمار گزارش می‌داد که تعدادی از اقوام و نزدیکانش از جمله خواهرش ندول‌های جلدی مشابه داشته‌اند.
● معاینه بالینی:
▪ در معاینه‌ی پوست:
هفت ندول نرم و مسطح و صورتی رنگ در سایز بین ۳ تا ۷ میلی‌متر مشاهده شد که در سمت راست پشت قرار داشتند، ۲ ندول با شکل مشابه در سطح داخلی بازوی راست نیز وجود داشت.
● هیستوپاتولوژی:
بررسی هیستوپاتولوژیک ندولهای نیمه‌ی راست و فوقانی تنه‌ی یک تومور فاقد کپسول تشکیل شده ازسلولهای عضله‌ی صاف در درم میانی و فوقانی رامشخص کرد که این یافته با تشخیص مطابقت داشت. PET مناطق متعددی از فعالیت غیر طبیعی مرتبط با بیماری متاستاتیک مولتی فوکال را نشان داد که شامل کبد، بستر کلیه‌ی چپ، کلیه‌ی راست و همچنین متاستاز‌های استخوانی، شامل فمور چپ، ساکروم، ایلئوم چپ، مهره‌ی۵L، اسکاپولای راست و دنده‌های متعدد بود. تعیین توالی DNA یک موتاسیون در ژن فومارات هیدراتاز را مشخص کرد.
● تشخیص:
لیومیومای ارثی وکانسر سلول کلیه (HLRCC).
● پیگیری:
بیماردچار پیشرفت بیماری کلیوی متاستاتیک همراه با تهاجم به کولون شد و ۶ ماه پس از آن فوت کرد.
● بحث:
HLRCC یک کانسر اتوزومال غالب است که با لیومیوماتوز جلدی، لیومیوماتوز رحمی و RCC مشخص می‌شود. HLRCC ممکن‌است در هر نژادی دیده شود اما در منطقه‌ی‌ اروپای شرقی شایعتر است. همراهی آن با لیومیوم جلدی در ابتدا در سال ۱۹۵۸ توسط Kloper گزارش شد. در سال ۱۹۷۳ یک همراهی بین لیومیوم جلدی و رحمی تعریف شد که REED-SYNDROM نامید شد.
در سال ۲۰۰۱ رلنون، ۲ مورد را شرح داد که همراهی لیومیوماتوز جلدی، رحمی با RCC داشتند و این یافته‌ها HLRCC نامیده شد. در سال ۲۰۰۲ مشخص شد HLRCC وابسته به جهش در ژن کد کننده‌ی فومارات هیدراتاز FH است. FH یک آنزیم سیکل کربس است که فومارات را به مالات تبدیل می‌کند. جهش هتروزیگوت یا هموزیگوت در این ژن سبب یک بیماری نادر اتوزوم مغلوب می‌شود که با آنسفالوپاتی و اختلالات عصبی پیشرونده مشخص می‌شود. شیوع موتاسیون FH در جمعیت ناشناخته است. انواع نقایص و جهش‌ها در خانواده‌ی افراد مبتلا به HLRCC گزارش شده است.
FH به نظر می‌رسد که به عنوان یک تومور سوپرسور درHLRCC باشد. ولی مکانیسم اثرش ناشناخته است. فرضیه‌ها شامل، استرس اکسیداتیو، فاکتورهای القا شده توسط هپیوکسی، اختلال عملکرد میتوکندریال می‌باشد که منجر به تجمع متابولیت‌های آنتی آپوپتوز می‌شود.
بیماران دچار HLRCC ممکن است بدون تظاهر پوستی باشند، یا با تعداد کمی از ندولهای منفرد و یا با صدها ضایعه‌ی جلدی متعدد تظاهر کنند.
لیومیوم‌های کوتیس، تومورهای خوش خیم عضله‌ی صاف پوست هستند که از عضله‌ی راست کننده‌ی مو ایجاد می‌شوند. ازنظر بالینی ضایعات به صورت ندولهای جلدی، نرم، قرمز تا قهوه‌یی هستند که به طور کاراکتر یستیک در پاسخ به گرما و تروما و حتی لمس سطحی دردناک هستند.
Wei و همکارانش ۷۶% بیماران با یک موتاسیون شناخته شده FH را که یک یا چند لیومیوم جلدی داشته‌اند، گزارش کرده‌اند. تعداد لیومیوم جلدی در افراد از یک تا صد متغیر است و ضایعات به صورت گروهی با هم، مختلط و یا الگوی سگمنتال هستند. ۹۰% بیمارانی که لیومیوم دارند از حساسیت ندولها در لمس سطحی شکایت دارند.
لیومیوم رحمی، در زنان با HLRCCیک یافته‌ی معمول است اما به تنهایی تشخیصی نیست (به خاطر شیوع بالای لیومیوم رحمی در زنان در جمعیت عادی) به هرحال، لیومیوم رحمی در زنان دچار HLRCC در سنین زودتری نسبت به لیومیوم رحمی اسپورادیک ظاهر می‌شود و سایزش بزرگتر از لیومیوم در زنانی است که موتاسیون FH ندارند.
تظاهرش در زنان با درد و منوراژی همراه است و پیشرفت لیومیوم رحمی در طی سالهای باروری ممکن است منجر به کاهش باروری و افزایش ریسک سقط و هیسترکتومی زودرس شود. در نتایج بررسی اخیر توسط Alam هیسترکتومی در ۶۵% موارد در سن ۳۵ سالگی ذکر شده است. Toro نشان داد که سن تشخیص فیبروئید ۳۰ سالگی است اما سن لیومیوم جلدی ۲۵ سالگی است.
ظهور RCC در یک بیمار با یک موتاسیون FH کمتر از مواردی است که لیومیوم رحمی و جلدی دارند اما ریسک واقعی پیشرفت کانسر کلیه معلوم نیست. در یک بررسی در بریتانیا در ۱۰۸ بیمار دچار لیومیوم رحمی و پوستی متعدد فقط در یک بیمارپیشرفت کانسر مجاری جمع کننده – کلیه مشخص شد در حالی که در غربالگری سیستمی برای شناخت بد خیمی کلیه گزارشی ذکر نشده بود.
برخلاف مورد فوق در یک بررسی NIH روی ۴۵ بیمار با لیومیوم جلدی،CT اسکن از شکم و قفسه‌ی‌ سینه و گردن و بررسی کلیه با سونوگرافی، تومور‌های کلیوی در ۷ بیمار مشخص شد (۶/۱۵%).
کانسر کلیه در HLRCC اغلب یک سیر بالینی تهاجمی دارد و در زمان تشخیص اولیه، اغلب بیماران متاستاز داده‌اند.
کانسر کلیه در HLRCC طیف وسیعی از نماهای بالینی کاراکتریستیک دارد که شامل مخلوطی از نماهای کیستیک، پاپیلری و المان‌های توبولر پاپیلری است. مداخله‌‌ی جراحی زودرس ممکن است درمان انتخابی برای نئوپلاسم‌های همراه HLRCC باشد، به خاطر وضعیت تهاجمی آنها هیچ رهنمود «گایدلاین» مشخصی برای تدبیرسازی و چاره‌ی کار manage بیماران دچار لیومیوم جلدی متعدد یا منفرد وجود ندارد.
ریسک عوارض رادیاسیون‌های متعدد ناشی ازCT مکرر باید در برابر شروع ناگهانی و طبیعت تهاجمی کانسر سلول کلیه‌ ارزیابی بشود و در صورتی که شک بالینی قوی مبنی بر وجود این تومور تهاجمی وجود داشت CT انجام شود. اگر تظاهرات ناشی از HLRCC در بیمار یا اعضای خانواده‌اش تشخیص داده شود بیماران باید تحت مشاوره‌ی ژنتیک قرارگیرند و از نظر موتاسیون FH تست شوند.
MRI وCT شکم باید جهت ارزیابی تومور کلیه انجام شود.
برای اعضای خانواده باید همچنین مشاوره‌ی ژنتیک و تست موتاسیون FH انجام شود. علاوه بر این، در افراد در معرض خطر باید تصویر برداری رحم و بررسی از نظر نئوپلاسم کلیه قرارگیرند. 
 
دکتر رضا قادری پوست 
 
پزشکی امروز

لکه های کبدی چیست ؟

لکه های کبدی

 
بسیاری از مردم بطور ارثی در معرض ابتلا به این لکه ها هستند ، پس اگر والدین شما دارای لکه های قهوه ای روی دست و صورتشان هستند ، مراقب خود باشید.
● با این لکه ها چه باید کرد؟
از آنجا که عامل اصلی بروز این لکه ها نور خورشید است جلوگیری از برخورد اشعه خورشید با پوست ساده ترین راه جلوگیری از بروز آن است. پوشاندن پوست یا استفاده از یک کرم ضد آفتاب قوی ( حداقل با SPF ۱۵) راه مناسبی است.
خوب کار کردن کبد ، نکته کلید ی دیگر در جلوگیری از بروز این لکه ها و حفظ سلامت پوست است. می دانید که کبد فیلتر بدن است . خون از کبد عبور می کند و مواد زائد و سمی آن در حین عبور، حذف می شود. اگر کبد رادیکال های آزاد را از خون بردارد، احتمال تولید این لکه ها خیلی کم می شود. راه کاهش رادیکال های آزاد در بدن ، مصرف مواد غذایی و مکمل های غنی از آنتی اکسیدان است که مانع از ادامه تخریب سلول ها شود.
● آیا این لکه ها خطرناک هستند؟
این لکه ها خوش خیم یا غیرسرطانی و معمولاً بی ضرر و بدون درد هستند . فقط از نظر زیبایی مشکل زا هستند ( در تصویر بالا لکه های قهوه ای بر روی دست، با علامت فلش مشخص شده اند ).
گاهی اوقات روی پوست لکه های کراتوزی ایجاد می شود که شبیه لکه های کبدی است ، ولی در اصل این لکه های قرمز مرحله اول ایجاد سرطان پوست است و از این رو به همه افراد مبتلا به کک و مک های تیره، خال یا لکه های کبدی توصیه می شود یک چک آپ سالیانه انجام دهند.
● توصیه های عمومی
از برخورد اشعه خورشید با پوست صورت و دست ها جلوگیری کنید ، خصوصاً بین ساعت ۱۰ صبح تا ۴ بعداز ظهر که میزان اشعه ماوراء بنفش خورشید در این زمان زیاد است. اگر در این ساعات مجبور هستید از منزل خارج شوید، از کلاه لبه دار یا نقاب استفاده کنید.
● رژیم درمانی
همانطور که بیان شد بهترین راه مقابله با رادیکال های آزاد، مصرف مواد غنی از آنتی اکسیدان است . به همین منظور بهتر است روزانه حداقل ۵ واحد میوه یا سبزی مصرف کنید.
برای بهبود عملکرد کبد باید از مصرف همه مواد لبنی پرهیز کنید ، از جمله شیر ، ماست ، پنیر، خامه، کره، بستنی و شکلات و غیره. مواد لبنی صنعتی حاوی میزان بالایی آنتی بیوتیک ، استروئید و هورمون های رشد مصنوعی است که گاوداران برای جلوگیری از بیماری دام و بیشتر شدن شیر، به دام ها می دهند که وارد شیر آنها هم می شود. شیر سویا جایگزین خوبی برای محصولات لبنی است.
- از مصرف کلیه روغن های گیاهی جامد و مارگارین ها اجتناب کنید.
- مواد غذایی کاملاً سرخ شده را مصرف نکنید.
- محصولات فرآیند شده شیرین را حذف کنید.
- مرغ و بوقلمون کمتر مصرف کنید ، زیرا حاوی هورمون های مصنوعی، آنتی بیوتیک و استروئید است که بار کاری کبد را افزایش می دهند.
- هر روز ۲ لیتر آب و مایعات بنوشید.
- از مصرف شیرین کننده های مصنوعی اجتناب کنید.
● شیرین کننده های مصنوعی
شیرین کننده هایی که باید از خوردن آنها بپرهیزید: اسپارتام، نئوتام (NEO TAME)، سوکرالوز (SUCRA LOSE)، آسه سولفام (ACESULFAME K)، سیکلامات (CYCLAMATES)، ساخارین (SACCHARIN)
شیرین کننده هایی که می توانید استفاده کنید: مالت جو، عصاره میوه، شربت برنج، عسل ، فروکتو الیگو ساکاریدها(FOS)، آماساک (AMASAKE) و STEVIA (که برای دیابتی ها بی ضرر است)
● درمان با عصاره ها
دکتر کابوت مطالب زیادی در مورد اثر درمانی شگفت آور عصاره ها بیان کرده است. او خودش توسط این نوع درمان عمر دوباره به مادر بزرگش داده است. عصاره های مورد استفاده او اثر درمانی شگفت آوری بروی عملکرد کبد، روده و کلیه ها دارد و موجب حذف مواد سمی و زائد از پوست می شود.
آب هویج یکی از این عصاره هاست که به عنوان یک منبع خوب بتا کاروتن که پیش ساز ویتامین A است برای محافظت پوست توصیه می شود.
● مکمل درمانی :
▪ MSM به همراه ویتامینC :
MSM (متیل سولفونیل متان) یک فرم طبیعی گوگرد است که به تولید صفرا و حذف مواد سمی از کبد و تصفیه خون کمک می کند. عنصر گوگرد برای تولید آنتی اکسیدان هایی قوی در بدن به نام گلوتاتیون لازم است. ویتامین C نیز رادیکال های آزاد را خنثی می کند و اثر تخریبی آنها را از بین می برد. در صورت وجود میزان بالای ویتامین C در کبد ، مواد سمی خیلی کمتر اثر می گذارند. از این رو پوست ، مو ، دندان ها و ناخن ها سالم تر می ماند. در ایران چنین محصول تجاری در دسترس همگان نیست. از این رو بهتر است از مواد طبیعی حاوی این مواد استفاده کرد. یکی از آنها کلم است . کلم جزء سبزیجاتی است که هم گوگرد دارد و هم ویتامین C ، خصوصاً کلم بروکسل که ویتامینC بالاتری دارد.
▪ سلنیوم :
سلنیوم یک ماده معدنی آنتی اکسیدان است که از تخریب کبد جلوگیری می کند. منبع سلنیوم، ماء الشعیر است که حاوی ویتامین B نیز است.
▪ ویتامین E طبیعی :
با مصرف روزانه حداقل ۵۰۰ واحد بین المللی ویتامین E می توان جلوی تخریب دیواره سلول های کبدی توسط رادیکال های آزاد را گرفت.
البته باید مطمئن شوید ویتامین شما از نوع طبیعی (D-ALPHA-TOCOPHEROL) است. فرم های سنتز شده آن (DL-ALPHA-TOCOPHEROL ) از مواد نفتی گرفته می شود که اثرات جانبی دارد. مصرف مکمل های ذکر شده به سلامت پوست شما و رفع این لکه ها کمک می کند. 
 

http://www.reza-ayazi.blogfa.com

آشنایی با گلومرونفریت حاد و گلومرونفریت مزمن

گلومرونفریت حاد و گلومرونفریت مزمن

 
● گلومرونفریت حاد
بعد از یک عکس‌العمل آنتی‌ژن را آنتی‌بادی بعضی از این کمپلکس‌ها در گلومرول‌ها به تله می‌افتد که منجر به ادم و scar می‌شود که نهایتاً منجر به گلومرونفریت یا التهاب گلومرولی می‌شود عفونت‌های استروپتوکوکی که مورد معالجه قرار نمی‌گیرند منجر به گلومرونفریت حاد شده که بین ۱۲-۳ ماه از بین می‌رود این بیماری شامل تورم و آماس گلومرولی است که ناگهانی شروع شده و مدت آن کم است که می‌تواند به سمت نارسایی کلیوی پیش‌ برود.
▪ علائم:
کاهش ادرار- بوی ادرار در تنفس و عرق- خارش- سوزش- استفراغ- تشنج- از بین رفتن رنگ طبیعی پوست- سردرد- بی‌اشتهایی- تب مختصر- خیز خفیف- هایپرتانسیون مختصر- هماتوری واضح- پروتثینوری- سیلندرهای گلبول قرمز خون- وجود سلول‌های اپی‌تلیال در ادرار الیگوری.
▪ علائم آزمایشگاهی:‌
کاهش GFR، افزایش ازت اوره خون، افزایش کراتی‌نین، قطعیت تشخیص وجود سیلندر گلبول قرمز در ادرار است.
درمان خاص وجود ندارد بلکه علت به‌وجود آورنده آن یعنی استرپتوکوک را با آنتی‌بیوتیک درمان می‌کنند.
● هدف درمان:
۱) کاهش ازت سرم که ناشی از شکستن پروتئین‌های نسوج است.
۲) کاهش فشار خون یا ادم
۳) مصرف پروتئین جهت ترمیم بافت‌ها در نسوج نه استفاده برای کالری‌زایی
۴) بهبود در عملکرد کلیه
۵) تأمین رشد در کودکان و پیشگیری از تأخیر رشد در طی زمان
● رژیم:
۱) در بیماران مبتلا به الیگوری لازم است دریافت مایعات را به ۷۰۰-۵۰۰ میلی‌لیتر محدود کنیم در صورت لزوم پروتئین‌ نیز محدود می‌شود.
۲) برای بیمارانی که دچار اورمی هستند بهتر است پروتئین رژیم gr/­kgBW۳/۰-۲/۰ باشد و از نوع HBV باشد در صورت تحمل می‌توان Pr به gr/­kgBW۶/۰-۵/۰ تجویز کرد که ۷۰% HBV و ۳۰% LBV باشد.
۳) اگر بیمار مبتلا به ادم یا فشار خون باشد لازم است Na دریافتی ۱۰۰۰-۵۰۰ میلی‌گرم تجویز شود.
۴) برای پیشگیری از مصرف پروتئین جهت ایجاد انرژی لازم است بیمار از یک رژیم پر کالری یعنی حدود kcal/­kgBW۳۵ برخوردار شود (۳۰%-۲۵Fat) (۶۵%-۶۰cho)
۵) اگر مقدار ادرار به مقدار زیادی کاهش پیدا کند باید مصرف پتاسیم و فسفر محدود شود (۵۰۰-۴۰۰ میلی‌گرم)
۶) بعضی از بیماران برای دفع مواد زاید از دیالیز استفاده می‌کنند.
۷) از مکمل ویتامین D۳ Fe , Ca , و مولتی ویتامین استفاده شود.
۸) استفاده از رژیم‌های گیاهی و اسیدهای چرب امگا ۳ ممکن است مفید باشد بخصوص در کسانی که دچار اختلالات چربی خون هستند.
● گلومرونفریت مزمن:
هرگاه گلومرونفریت حاد ۲-۱ سال بهبود نیافت ضایعات ادامه پیدا کرده و به گلومرونفریت مزمن تبدیل شده که علائم خاصی ندارد و فقط به وسیلهٔ بررسی‌های آزمایشگاهی قابل تشخیص است یا پیشرفت علائمی مانند پروتثینوری،‌ هماتوری، هایپرتانسیون و تغییرات عروقی در شبکیه چشم بروز می‌کند کلیه‌ها قادر به تغلیظ ادرار نبوده و تکرر ادرار و فاکتوری وجود دارد چگالی ادرار کاهش پیدا می‌کند در مراحل پیشرفته، بیماری توأم با ادم وسیع و پروتثینوری شدید می‌باشد گاهی هیپوپروتثینما و کم‌خونی اتفاق می‌افتد و علائم نارسایی کلیوی بالآخره ظهور می‌کند.
● اهداف رژیم درمانی شامل:‌
۱) تأمین تغذیه مناسب جهت اصلاح وضعیت متابولیکی بیمار
۲) کنترل و تصحیح کمبود پروتئین برای جلوگیری از کاتابولیسم پروتئین جهت کاهش تولید اوره و…
۳) جلوگیری از بروز ادم، کنترل فشار خون، عفونت مجاری ادراری و دفع پروتئین از راه ادرار
۴) تأمین غذای اشتهاآور و سهل‌الهضم بر حسب نیاز
در مواردی که کلیه دفع مواد زاید را به صورت طبیعی انجام می‌دهد مقدار مجاز پروتئین بر طبق توصیه RDA است. با پیشرفت بیماری و افزایش مواد ازت‌دار خون به ویژه اوره مقدار دریافتی پروتئین به ۴۰ گرم یا کمتر تنزل می‌یابد لازم است مقدار کافی کربوهیدرات و چربی تأمین گردد که نیازهای انرژی بدن تأمین شده و بدن دچار فاز کاتابولیسم نگردد محدودیت سدیم در صورت بروز ادم لازم است در مرحلهٔ پرادراری نفریت مقدار زیادی سدیم ممکن است دفع شود زیرا کلیه قادر به باز جذب آن نیست در این صورت محدودیت شدید سدیم منجر به تخلیه ذخایر سدیم همراه با ضعف تهوع و شوک می‌شود.
● توصیه‌های رژیمی:‌
۱) رژیم بیمار را با توجه به پیشرفت بیماری تعدیل کنیم.
۲) سطح پروتئین توصیه شده را باید در حدی نگه داشت که کلیه بتواند مواد زاید حاصل از آن را دفع کند. RDA را در مورد این بیماران باید محاسبه کرد و بعد از آن مقادیر ویتامینها و مواد مغذی را که از طریق ادرار از دست رفته به آن اضافه نمود. هنگامی که مقدار BUN افزایش پیدا می‌کند مقدار پروتئین دریافتی را باید به gr/­kgBW۶/۰ کاهش داد.
۳) انرژی مورد لزوم بیمار باید با کربوهیدرات و چربی تکمیل شود ۳۰۰۰-۲۰۰۰kcal برای بالغین یا ۴۰-۳۰kcal/­kgdayW
۴) مقدار سدیم دریافتی را برای بیمارانی که دچار ادم هستند محدود کنیم به دقت سطح سدیم را باید در نظر داشت زیرا که تخلیهٔ سدیم بیمار در مرحلهٔ دیورتیک گلومرونفریت مزمن می‌تواند صورت گیرد همین‌طور لازم است سطوح پتاسیم و فسفر چک شود.
۵) کودکانی که دچار اورمی هستند نیاز به ویتامین D۳ برای رشد و بهبود اشتها دارند.
۶) استفاده از غذاهای گیاهی و سویا و همین‌طور مصرف اسید چرب امگا۳ می‌تواند مفید باشد.
۷) احتباس مایعات در بدل بهتر است با محدود کردن سدیم کنترل شود تا با محدود کردن مایعات بیمارانی که مبتلا به ادم هستند اغلب علی‌رغم احتباس آب در بدن آن‌ها احساس تشنگی می‌کند زیرا آب موجود در بدن آن‌ها که تجمع پیدا کرده قابل استفاده برای بدن نمی‌باشد.

آشنایی با گاستروآنتریت در کودکان

گاستروآنتریت در کودکان

 
● نتایج درمانهای گاستروآنتریت حاد
سودمندمحلول‌های مایع درمانی روده‌ای (دهانی یا نازوگاستریک) به اندازة مایعات داخل وریدی موثر هستند. یک مرور نظام‌مند، که شامل بررسی کودکان مبتلا به دهیدراتاسیون خفیف تا شدید بود، نشان داد که مایع درمانی روده‌ای (دهانی یا نازوگاستریک) مدت زمان بستری در بیمارستان را در مقایسه با مایع درمانی وریدی کاسته شده و هیچ اختلاف معنی‌داری از نظر افزایش وزن یا مدت اسهال بین این دو نوع درمان وجود نداشته است.

مایع درمانی روده‌ای عوارض جانبیِ عمده (مرگ یا تشنج) را در مقایسه با مایع درمانی وریدی کاهش داد، این یافته به‌طور عمده بر اساس نتایج یک کارآزمایی شاهددار تصادفی شده (RCT) در کودکان مبتلا به گاستروآنتریت حاد به دست آمده است. دومین مرور نظام‌مند از شکست مایع درمانی خوراکی در یکی از ۲۵ کودک تحت درمان حکایت داشت (شکست به صورت نیاز به مایعات داخل وریدی تعریف شده است)، که با استفاده از محلول‌های مایع درمانی خوراکی با غلظت پایین‌تر به حداقل رسید. هیچ ‌گونه اختلاف معنی‌داری بین بیمارانِ درمان شده به روش روده‌ای یا وریدی از نظر وزن‌گیری، اختلال الکترولیتی یا مدت اسهال وجود نداشت. در کودکان درمان شده با محلولِ مایع درمانی خوراکی مدت زمان بستری در بیمارستان و فلبیت به طور معنی‌داری کاهش ولی ایلئوس فلجی افزایش داشت.
● احتمالا سودمند
غذاهای فاقد لاکتوز ممکن است باعث کاهش مدت اسهال شوند. یک مرور نظام‌مند مربوط به کارآزمایی‌‌های شاهددار تصادفی شده ضعیف و ۳ مورد از ۵ مورد کارآزمایی شاهددار تصادفی شده نشان داد که غذاهای فاقد لاکتوز مدت اسهال در کودکان مبتلا به دهیدراتاسیون خفیف تا متوسط را در مقایسه با غذاهای حاوی لاکتوز کاهش می‌دهد. ۲ کارآزمایی شاهددار تصادفی شده متعاقبا نشان داد که غذاهای حاوی و فاقد لاکتوز تاثیر معنی‌داری روی مدت اسهال نداشتند. لوپرامید (loperamide) مدت اسهال را کاهش می‌دهد ولی احتمال بروزعوارض جانبی وجود دارد. ۲ کارآزمایی شاهددار تصادفی شده در کودکان مبتلا به دهیدراتاسیون خفیف تا متوسط نشان داد که لوپرامید در مقایسه با دارونما مدت اسهال را کاهش می‌دهد. دیگر کارآزمایی شاهددار تصادفی شده در کودکان مبتلا به دهیدراتاسیون خفیف تا متوسط، هیچ اختلاف معنی‌داری را از نظر مدت اسهال بین لوپرامید و دارونما نشان نداد. ما شواهد کافی برای ارزیابی احتمال عوارض جانبی پیدا نکردیم.
● اثربخشی نامعلوم
مایعات صاف شده (به غیر از محلول‌های مایع درمانی خوراکی). ما هیچ‌ گونه مرور نظام‌مند یا کارآزمایی شاهددار تصادفی شده پیدا نکردیم که به مقایسه مایعات صاف شده (آب، نوشیدنی‌های کربنات‌دار و آب‌میوه‌های رقیق شده) با محلول‌های مایع درمانی خوراکی در درمان گاستروآنتریت حاد بپردازد.
● تعریف
گاستروآنتریت حاد در نتیجه عفونت دستگاه معدی- روده‌ای؛ به‌طور عمده به‌وسیله ویروس ایجاد می‌شود. گاستروآنتریت با شروع فوری اسهال با یا بدون استفراغ، تهوع، تب یا درد شکم مشخص می‌شود. در کودکان ممکن است علایم و نشانه‌های بیماری به صورت غیراختصاصی باشد. اسهال به صورت دفع مدفوع مایع و شکل نیافته در دفعات مکرر تعریف شده است. صرف‌نظر از علت، بخش اصلی درمان گاستروآنتریت‌ حاد تامین مایعات کافی به منظور پیشگیری و درمان دهیدراتاسیون است. طی این مرور کوتاه به بررسی فواید و مضرات روش‌های متعدد درمان دهیدرواتاسیون، صرف‌نظر از علت آن، می‌پردازیم.
● بروز و شیوع
در کل دنیا سالانه حدود ۵-۳ میلیارد مورد گاستروآنتریت حاد در کودکان زیر ۵ سال رخ می‌دهد که تقریبا به ۲ میلیون مرگ و میر منجر می‌شود. در انگلستان، گاستروآنتریت حاد ۲۰۴ مورد از هر ۱۰۰۰ مورد مراجعات کودکان زیر ۵ سال را به پزشکان عمومی شامل می‌شود.
گاستروآنتریت منجر به بستری در بیمارستان در کودکان زیر پنج سال، سالانه ۷ مورد از هر ۱۰۰۰ مورد در انگلستان و ۱۳ مورد از هر ۱۰۰۰ مورد در ایالات متحده را تشکیل می دهد. گاستروآنتریت کودکان زیر ۱۵ سال در استرالیا ۶% از کل موارد بستری در بیمارستان را تشکیل می‌دهد. اتیولوژیگاستروآنتریت حاد در کشورهای پیشرفته اغلب به‌وسیله ویروس‌ها ایجاد می‌شود (۸۷%)، که روتاویروس (rotavirus) شایع‌ترین آن به شمار می‌رود. باکتری‌ها، به‌طور عمده کامپیلوباکتر (Campylobacter)، سالمونلا (Salmonella)، شیگلا (Shigella) و اشریشیاکولی (Escherichia coli) دیگر علل شایع هستند. در کشورهای فقیر، جایی که عوامل بیماریزای باکتریایی شیوع بیشتری دارند نیز، روتاویروس عامل اساسی گاستروآنتریت به شمار می‌رود. گاستروآنتریت حاد به‌طور معمول خود محدود شونده است، ولی اگر درمان نشود می‌تواند به موربیدیته و مرگ و میر ثانوی و از دست دادن آب و الکترولیت و اختلال اسید- باز منجر گردد. اسهال حاد در کودکان زیر ۵ سال سالانه موجب ۴ میلیون مرگ‌ومیر در آسیا (به جز چین)، آفریقا و آمریکای لاتین می‌شود. بیش از ۸۰% مرگ‌ومیرها در کودکان زیر ۲ سال رخ می‌دهد. هر چند که مرگ‌ومیر در کشورهای پیشرفته غیرشایع است، دهیدراتاسیون ناشی از گاستروآنتریت علت مهمی برای موربیدیته و بستری در بیمارستان محسوب می‌شود. 
 
مترجم: دکتر فرید اصیلی 
 
نوین پزشکی

آشنایی با سنگ کیسه صفرا

آشنایی با سنگ کیسه صفرا

 
کیسه صفرا، زیر کبد واقع شده است و صفرای تولید شده به وسیله کبد را در خود ذخیره و تغلیظ می‌کند. اگرچه برخی ممکن است عملکرد کیسه صفرا را چندان مهم در نظر نگیرند اما آمارها نشان می‌دهند که این عضو کوچک می‌تواند منشا دردسرها و مشکلات بسیار زیادی برای بیماران شود. تعداد افرادی که به بیماری‌ کیسه صفرا مبتلا می‌شوند، بسیار زیاد است اما متاسفانه بیماری بسیاری از آنها بی‌علامتند و تشخیص داده نشده باقی می‌مانند.
پس لازم است، به کیسه کوچک شکم خود بسیار بیشتر توجه کنید. به طور طبیعی، کبد روزانه مقدار زیادی صفرا تولید می‌کند. این صفرا از طریق مجاری صفراوی به داخل کیسه صفرا می‌رود سپس زمانی که فرد غذا می‌خورد، به علت تحریکات عصبی، شیمیایی و هورمونی، این کیسه منقبض می‌شود و صفرای درون خود را به بیرون می‌فرستد تا به درون روده‌ها تخلیه شود. این صفرا در روده به هضم و جذب موادغذایی مورد نیاز بدن کمک می‌کند و مهم‌ترین جزء غذاها که برای هضم و جذب به عملکرد و وجود صفرا نیاز دارند چربی‌ها هستند.
صفرا از ترکیب چند ماده شیمیایی مختلف تشکیل می‌شود. هر یک از این مواد شیمیایی با غلظت و حجم مشخصی درون مایع صفرا وجود دارند اما زمانی که نسبت مواد مختلف موجود در صفرا به هم بخورد و به اصطلاح ترکیب صفرا از حالت تعادل خارج شود، صفرا از حالت روان و سیال خود خارج می‌شود و دیگر محلول نیست. در این حالت صفرا به تدریج رسوب می‌کند. ابتدا صفرا به شکل لجن درمی‌آید اما اگر نامتعادل بودن ترکیبات تصحیح نشود، به تدریج غلظت لجن زیاد شده حتی ممکن است به سنگ تبدیل شود.
همان‌طور که پیش از این گفته شد، روزانه چند بار کیسه صفرا به دنبال صرف غذا منقبض می‌شود تا صفرا را از درون خود به طرف روده‌ها تخلیه کند. اگر به دو دلیل، میزان تحرک و انقباض کیسه صفرا کم شود، صفرا مدت زمان زیادی آنجا باقی می‌ماند و به تدریج در آنجا رسوب می‌کند. پس یک عامل دیگر در بروز سنگ‌های صفراوی، تجمع و ایست صفرا درون کیسه صفرا به دلیل اختلالات حرکتی کیسه صفراست. همان‌طور که پیش از این گفته شد، عاملی که انقباض کیسه صفرا را تحریک می‌کند، صرف غذاست. پس اگر فردی برای مدت طولانی غذا مصرف نکند، کیسه صفرایش برای انقباض تحریک نمی‌شود. بنابراین فرد به سنگ‌کیسه صفرا مستعد می‌شود. این حالت برای افرادی که در بخش‌های مراقبت‌های ویژه بستری شده‌اند یا به هر دلیل به بیماری‌های وخیم مبتلا شده و بدحال هستند، زیاد اتفاق می‌افتد.
به طور کلی وقتی سنگ در کیسه صفرا ایجاد می‌شود، دو پیامد در انتظار فرد است:
۱) اگر سنگ در کیسه صفرا بماند، ممکن است شخص بی‌علامت باقی بماند اما احتمال علامت‌دار شدن به شکل درد در قسمت بالایی سمت راست شکم یا حتی قسمت وسطی شکم وجود دارد.
۲) اگر سنگ حرکت کند و به طرف مجاری صفرا و خارج از کیسه صفرا برود که معمولا باعث انسداد مجاری صفراوی می‌شود. پس از انسداد که روی آن عفونت ایجاد می‌شود و در نهایت جریان خون کیسه صفرا هم قطع می‌شوند. همه این موارد در مجموع باعث بروز درد شدید در ربع فوقانی راست شکم می‌شود که بدون درمان جراحی فوری، برای حیات بیمار بسیار خطرساز خواهد شد.
● چه افرادی در خطرند؟
سنگ صفراوی در هر فردی ممکن است ایجاد شود اما به طور کلی افرادی بیشتر در معرض آن هستند که تعادل ترکیب شیمیایی مواد موجود در صفرای آنها به هم خورده باشد یا به هر دلیل از میزان انقباض کیسه صفرای آنها کم شده باشد. این افراد در این تقسیم‌بندی‌ها قرار می‌گیرند :
▪ خانم‌ها، به خصوص آنهایی که حامله‌‌اند و خانم‌هایی که زایمان‌های مکرر داشته‌اند.
▪ اقوام درجه اول مبتلایان سنگ‌های صفراوی.
▪ افرادی که اضافه وزن دارند یا چاق هستند.
▪ خانم‌هایی که قرص پیشگیری از بارداری یا دیگر داروهای حاوی هورمون استروژن و دیگر هورمون‌های زنانه را دریافت می‌کنند.
▪ افراد چاقی که وزن خود را در مدت کوتاهی به شدت کم کرده‌اند یا به هر دلیل، دچار کاهش وزن سریع شده‌اند؛ مثلا در پی ابتلا به یک سرطان.
▪ افرادی که از غذاهای دارای کالری بالا و به خصوص چربی استفاده می‌کنند یا چربی خون آنها (عمدتا از نوع تری‌گلیسیرید) در آنها افزایش پیدا کرده است.
▪ بیمارانی که مرض قند (دیابت) دارند.
▪ افرادی که به بیماری‌های کبدی مبتلا هستند.
▪ بیمارانی که به هر دلیل برای طولانی مدت از داروهایی نظیر کلوفیبرات (داروی کاهنده چربی خون) یا برخی آنتی‌بیوتیک‌ها نظیر سفتریاکسون استفاده می‌کنند.
▪ افرادی که بی‌حرکت هستند یا مدت‌ طولانی در رختخواب بستری بوده‌اند. نکته جالب و مهم این است که سیگاری‌ها هم نسبت به دیگر افراد جامعه بیشتر در معرض ابتلا به سنگ‌های صفراوی قرار دارند.
● علائم و تظاهرات
سنگ‌های صفراوی می‌توانند علائم مختلفی از خود بروز دهند. همان‌طور که گفته شد، گاهی کاملا بی‌علامت هستند اما برخی اوقات علامتدار می‌شوند که این علائم می‌تواند به صورت درد خفیف تا شدید اما گذرا در بالای شکم (به ویژه پس از خوردن یک وعده غذای چرب)، درد مداوم و ناگهانی به طور مداوم و بدون بهبود که بیمار را مجبور به مراجعه به پزشک کند، تب و لرز، استفراغ و یرقان یا زردی پوست و چشم باشد.
مهم این است که این علائم از بیماری‌های دیگری که می‌توانند علائم مشابه داشته باشند افتراق داده شود. به طور مثال، زخم معده یا زخم اثنی‌عشر هم می‌توانند باعث دردهای بالای شکم شوند و حتی ممکن است مثل برخی دردهای صفراوی با غذاخوردن تحریک شوند اما تفاوت‌هایی هم وجود دارد. معمولا دردهای ناشی از سوءهاضمه یا زخم معده یا اثنی‌عشر خفیف‌تر از دردهای ناشی از سنگ‌های صفراوی هستند و در ضمن، اکثرا با مصرف داروهای آنتی‌اسید (مثل شربت آلومینیوم ام.جی.اس) بهبود پیدا می‌کنند.
● مطب دکتر
پزشکان برای رسیدن به تشخیص نهایی و اثبات وجود سنگ‌های صفراوی راه‌های مختلفی پیش‌رو دارند. مثل تمام بیماری‌های دیگر، قدم اول از یک شرح حال کامل تشکیل می‌شود. پزشک درباره ویژگی‌های درد از شما می‌پرسد که چه عواملی آن را کم یا زیاد می‌کنند، درد چه زمانی شروع می‌شود، چقدر ادامه پیدا می‌کند، کجای شکم بیشترین درد را دارد، و غیره. پس از این مرحله، معاینه صورت می‌گیرد و پزشک تمام شکم را به طور دقیق مورد بررسی قرار می‌دهد.
علی‌رغم همه این اقدامات گاهی تشخیص مبهم است و پزشک مجبور می‌شود از روش‌های دیگری برای رسیدن به تشخیص نهایی استفاده کند. گاهی حتی گرفتن عکس رادیوگرافی ساده شکم هم می‌تواند وجود سنگ را نشان دهد اما پزشکان معمولا از این شیوه برای تشخیص سنگ‌های صفراوی استفاده نمی‌کنند. شایع‌ترین روشی که پزشکان از آن استفاده می‌کنند سونوگرافی از شکم است.
این روش تصویربرداری علاوه بر اینکه فاقد تشعشع است و مضرات تصویربرداری با اشعه ایکس را ندارد می‌تواند به جز کیسه صفرا، کلیه‌ها و بسیاری از اعضای مجاور را نیز مورد بررسی قرار دهد و با مهیا کردن اطلاعات اضافی، در رسیدن به تشخیص نهایی کمک قابل توجهی به پزشک کند. توجه داشته باشید که بهتر است حدود ۸ ساعت قبل از انجام سونوگرافی، ناشتا باشید چرا که در حالت ناشتا، صفرا در کیسه صفرا جمع ‌شده و باعث اتساع و بزرگ شدگی آن می‌شود. در این حالت شناسایی کیسه صفرا و نیز سنگ‌های احتمالی موجود در آن بسیار راحت‌تر می‌شود.
امروزه از روش‌های اندوسکوپی هم برای بررسی سنگ‌های صفراوی استفاده می‌شود. این روش که در اصطلاح پزشکی ERCP نام دارد -به این ترتیب صورت می‌گیرد که ابتدا اندوسکوپ مخصوص از دهان وارد دستگاه گوارش می‌شود و سپس از طریق آن، ماده حاجب را به داخل مجاری صفراوی و انشعابات آن تزریق می‌کنند. پس از تزریق ماده حاجب، از مجاری صفراوی عکسبرداری با اشعه ایکس صورت می‌گیرد. به این ترتیب می‌توان سنگ یا سایر علل ایجاد کننده انسداد در مجاری صفراوی را تشخیص داد.
● حالا چه کنم؟
به طور کلی بسیاری از متخصصان و جراحان معتقدند اگر سنگ صفراوی بی‌علامت باشد و به قول معروف برای بیمار درد و ناراحتی ایجاد نکند، می‌توان آن را بدون درمان رها و تنها وضعیت بیمار را پیگیری کرد.
برعکس اگر بیمار با درد حاد و به عبارت دیگر با التهاب و عفونت حاد کیسه صفرا مراجعه کند، اقدام اصلی خارج‌ کردن فوری کیسه صفرا از طریق جراحی است. درگذشته این کار بیشتر از طریق جراحی باز صورت می‌گرفته اما طی سال‌های اخیر، تکنیک‌های جدید جراحی با عنوان لاپاراسکوپی وارد عرصه پزشکی شده‌اند و تا حد زیادی جای جراحی را گرفته‌اند.
در این روش‌ها به جای باز کردن کل شکم تنها یک سوراخ کوچک در جدار شکم ایجاد می‌شود. سپس از طریق این سوراخ وسیله‌ای مثل اندوسکوپ (یا به عبارت بهتر لاپاراسکوپ) وارد شکم می‌شود و تمام اعضای داخل شکم را می‌توان به وضوح دید. طی همین عمل می‌توان کیسه صفرا را به طور کامل خارج کرد. این عمل به جراح خبره در این زمینه نیاز دارد اما مزایای واضحی همچون کاهش عوارض و درد را به همراه دارد و در ضمن خط ناخوشایند محل برش جراحی نیز دیگر بر جای نمی‌ماند.
● پیشگیری بهتر از درمان
نکته‌ای که باید گفت این است که مثل دیگر بیماری‌ها، درباره سنگ‌های صفراوی هم همیشه پیشگیری از درمان بهتر است. نکات زیر می‌توانند در پیشگیری از ابتلا به سنگ‌های صفراوی به شما کمک کنند:
▪ به هر شکل ممکن از خوردن غذاهای چرب و حاوی مقادیر بیش از حد کلسترول پرهیز کنید.
▪ وزن خود را در حد مناسب نگه دارید. چاقی احتمال ابتلا به سنگ‌های صفراوی را افزایش می‌دهد.
▪ تحرک کافی داشته باشید.
▪ در صورتی که در خطر ابتلا به سنگ‌های صفراوی قرار دارید، در صورت نیاز برای پیشگیری از بارداری از روشی به جز مصرف قرص‌های حاوی هورمون‌های زنانه استفاده کنید. این انتخاب نیز حتما باید با نظارت پزشک صورت گیرد.
▪ سبزیجات و میوه‌جات بیشتری مصرف کنید.
▪ هر چه تعداد حاملگی‌ها بیشتر باشد، خطر ابتلا به این بیماری بیشتر می‌شود. پس سعی کنید بیش از ۲ بار حاملگی را تجربه نکنید.
▪ از استعمال الکل و دخانیات پرهیز کنید.
▪ اگر تصمیم دارید وزن خود را کم کنید، به تدریج این کار را انجام دهید و از کاهش وزن ناگهانی بپرهیزید.
▪ از مصرف داروهایی که ممکن است به ایجاد سنگ کمک کنند خودداری کنید.
▪ اگر چربی خون شما بالاست با انجام فعالیت‌های ورزشی مناسب، رژیم غذایی و داروهای تجویز شده از سوی پزشک آن را به حد مطلوب برسانید.‌

کدام پولیپ‌ها خطرناکند؟

کدام پولیپ‌ها خطرناکند؟

 
احتمالا پولیپ برای شما واژه ناآشنایی نیست. پولیپ‌ها همه جا حضور دارند، از درون بینی تا منتهی الیه دستگاه گوارش. به‌طور معمول پولیپ‌ها روی مخاط دستگاه تنفس و گوارش پیدا می‌شوند و سطحی هستند.‌این‌گونه پولیپ‌ها سرطانی نمی‌شوند و فقط ممکن است مشکلات موضعی ایجاد کنند.

پولیپ‌های بینی هم جزء‌این نوع پولیپ‌ها هستند. در درون مری، معده و روده باریک و بزرگ هم پولیپ پیدا می‌شود و اغلب اوقات بدون علامت و بدون عارضه هستند‌.‌ اما گاهی اوقات به دلیل عوارضی که پیدا می‌کنند، نیازمند شناسایی و درمان هستند. شاید مناسب‌ترین راه بحث روی پولیپ‌ها، تقسیم‌بندی آنها در محل پیدایش و برحسب سن بیماران باشد.
اگر نوجوان شما گاه‌گاهی خونریزی گوارشی پیدا می‌کند و از مقعد او ضایعه‌ای غده مانند خارج شود که به راحتی جا می‌رود، به‌طور معمول دچار پولیپ است. ‌این پولیپ‌ها همیشه خوش‌خیم هستند و به‌جز همین خونریزی و خارج شدن از مقعد، گرفتاری دیگری ندارد. به دلیل‌این عوارض، پولیپ‌های جوانان باید برداشته‌شوند.
در سنین بالاتر و در میان سالی پولیپ‌ها، از مری تا روده و در دستگاه صفراوی نیز پیدا می‌شوند. اغلب‌ این پولیپ‌ها بدون علامت هستند ولی در صورتی که عارضه‌ای‌ ایجاد کنند برحسب شکل آنها و محل پیدایش تحت درمان قرار‌می‌گیرند.
● آن روی سکه پولیپ
بعضی پولیپ‌ها بسیار با اهمیت هستند و لازم است به دقت تحت نظر و درمان قرار گیرند. محل‌ این پولیپ‌ها در درجه اول در روده بزرگ و آن هم بیشتر در قسمت انتهایی آن است و سن بروز‌ این پولیپ‌ها هم میانسالی و سالمندی است. در زنان و مردان میانسال (دهه چهارم و پنجم زندگی)، ضایعاتی در دستگاه گوارش پیدا می‌شود که به صورت دفع بلغم و مدفوع آبکی خودنمایی می‌کند، گاه‌گاهی ‌این پولیپ‌ها زخمی‌ شده و خون دفع می‌کنند. اگر بلغم خونی به تناوب دفع شد، باید به‌فکر پولیپ‌ها هم‌باشیم.
● پایه‌دار یا مسطح؟
بعضی پولیپ‌ها بدون پایه و مسطح بوده و بعضی دیگر پایه‌دار و همانند زنگوله آویزان هستند. بعضی از آنها سطح صاف دارند و بعضی سطحی مخملی و دارای برجستگی‌های کوچکی همچون ستاره دریایی هستند. اما اغلب‌ پولیپ‌ها خوش‌خیم هستند و به سرطان تبدیل نمی‌شوند. انواع غددی آن احتمال تغییر شکل دادن و سرطانی شدن را در ۲۰درصد موارد دارد. بدترین نوع پولیپ‌های غددی نوع استطاله‌ای آن هستند که به اسم پولیپ‌های غدد ویلوز خوانده می‌شوند. ‌این پولیپ‌ها تا ۴۰درصد موارد، خطر سرطانی شدن دارند. به هر حال وقتی پولیپ غددی پیدا کردیم و یا پولیپی پیدا شد که دارای عارضه است، باید جراحی شود. پولیپ‌ها با برداشتن آنها درمان می‌شوند و کار بیشتری احتیاج ندارند. در خیلی از موارد می‌توان بدون باز کردن شکم و از راه روده (مقعد) با آندوسکوپی پولیپ را برداشت.
● ارثیه خانوادگی
نوعی از پولیپ‌ها از اهمیت بیشتری برخوردار هستند، به‌ویژه اگر در یک خانواده دیده شوند. اگر در خانواده‌ای بیشتر از دو نفر دچار پولیپ‌های دستگاه گوارش شوند، باید به پولیپ‌های خانوادگی مشکوک شویم و آنها را تحت مراقبت جدی قرار دهیم. پولیپ‌های فامیلی یا خانوادگی به‌طور معمول به تعداد خیلی زیاد در دستگاه گوارش و به‌ویژه در روده بزرگ پیدا می‌شوند. در صورت پیدا شدن‌ این پولیپ‌ها، احتمال سرطان بسیار زیاد است و برای پیشگیری از بروز سرطان، باید تحت عمل جراحی قرار‌گیرند.
نکته بسیار مهم، بررسی خانواده‌های مبتلایان به بیماری پولیپ خانوادگی است. افراد ‌این فامیل به‌خصوص افراد درجه یک (پدر، مادر، برادر، خواهر، فرزند) باید از نظر ژنتیکی مطالعه شوند و آنها که ژن این نوع پولیپ را دارند، قبل از بروز هر نوع ضایعه‌ای و به‌طور معمول در سن جوانی تعیین تکلیف شوند. خوشبختانه ‌این اقدامات علمی ‌امروز به خوبی در برخی مراکز علمی و درمانی کشور انجام می‌گیرد.
سرطانی شدن پولیپ‌ها به دو صورت اتفاق می‌افتد، یکی‌ اینکه سلول‌های داخل پولیپ تغییر ماهیت می‌دهند و به سرطان تبدیل می‌شوند اما سرطان از پولیپ خارج نمی‌شود که در ‌این صورت برداشتن پولیپ به تنهایی کفایت می‌کند اما گاهی سرطان از پولیپ خارج شده و به دیواره روده دست‌اندازی کرده است. در‌ این صورت برداشتن پولیپ کفایت نکرده و لازم است جراحی سرطان با برداشتن روده و عناصر همراه هم انجام شود.‌

کرم‌های گرد روده‌ای

کرم‌های گرد روده‌ای

 
کرم ماده در طول زندگی خود میلیون‌ها تخم در روده رها می‌سازد. بنابراین تشخیص آلودگی به آسکاریس با آزمایش مدفوع و مشاهده تخم انگل در آن میسر است. بدیهی است تشخیص آلودگی در مرحله لاروی به سادگی امکان ندارد.
● پیشگیری
با توجه به این که آسکاریاز در مناطق روستایی و غیر بهداشتی بسیار شایع است باید کلیه افراد آلوده را درمان کرد. در عین‌ حال باید با آموزش مردم و فراهم آوردن امکانات ترتیبی داد که افراد از آب سالم استفاده و مانع آلوده شدن مواد غذایی با تخم انگل که در کود انسانی فراوان است شوند. همچنین باید سبزی‌ها را شست و ضد عفونی کرد و پس از کار در مزرعه یا باغچه و تعویض گلدان‌ها دست‌ها را با آب و صابون شست. بهتر است حتی‌الامکان از مصرف کودهای انسانی به خصوص برای سبزی‌های کوتاه که با زمین تماس دارند خودداری شود.
داروهای متعددی برای درمان آلودگی و از بین بردن کرم‌های بالغ وجود دارد که بسیاری از آن‌ها با یک‌بار مصرف به مقدار درمانی آسکاریس را نابود می‌سازند. از جمله داروهای موثر می‌توان به ترکیبات پیپرازین، مبندازول و لوامیزول اشاره کرد که مقدار مصرف آن توسط پزشک معالج تعیین می‌شود.
● کرم‌های قلابدار
آلودگی با کرم‌های قلابدار از شایع‌ترین آلودگی‌های کرمی انسان است. دو نوع کرم قلابدار، انکیلوستوما دوئودونال یا کرم قلابدار دنیای قدیم و نکاتور آمریکانوس یا کرم قلابدار دنیای جدید، حدود یک میلیارد نفر از مردم جهان را آلوده کرده و روزانه ۹ میلیون لیتر خون انسان را هدر می‌دهند. در ایران به‌ویژه مناطق چای‌کاری و برنج‌کاری شمال آلودگی به هر دو نوع کرم قلابدار دنیای قدیم، که در منطقه مدیترانه، خاورمیانه، هندوستان، چین و ژاپن شیوع دارد، دارای دو جفت دندان قلاب مانند است، در حدود یک سانتی‌متر طول دارد و در روده کوچک انسان زندگی می‌کند. کرم بالغ در قسمت بالای روده باریک به‌سر می‌برد. هر کرم ماده روزانه ۰۰۰ر۲۰ تخم می‌گذارد که با مدفوع دفع می‌شود. در شرایط مناسب پس از ۲۴ تا ۴۸ ساعت از تخم لارو آزاد می‌شود و لارو در مدت دو هفته به صورت فیلاریفرم درمی‌آید که خاصیت آلوده کنندگی دارد و می‌تواند در خاک زندگی کند. اگر لارو فیلاریفرم از دهان، و یا بیشتر از پوست وارد بدن انسان شود از راه جریان خون به شش می‌رسد و پس از ترک مویرگ‌های حبابچه‌های ششی وارد حبابچه‌ها می‌شود و سرانجام به حلق و از آنجا به روده باریک می‌رسد و در آنجا بالغ می‌شود. فاصله ورود لارو به بدن و رسیدنش به روده باریک یک هفته است. لارو ظرف مدت ۵ هفته بالغ می‌شود.
نکاتور امریکانوس یا کرم قلابدار دنیای جدید در آمریکا، نواحی استوایی آسیا و آفریقا شایع است. شرایط لازم برای نمو تخم و خروج لارو، حرارت متوسط و خاک مرطوب غیر رسی که آب‌گذر باشد است و چرخه زندگی آن شبیه انکیلوستوما دئودونال است.
کرم‌های قلاب‌دار در سرتاسر دنیا وجود دارند و در اکثر مناطق هر دو نوع آن ایجاد بیماری می‌کند. آلودگی به کرم‌های قلاب‌دار از راه دهان و پوست صورت می‌گیرد. لارو آنکیلوستوم معمولا از راه دهان وارد بدن می‌شود.
● بیماری‌زایی
در نواحی روستایی ایران و مزارع چای و برنج و مناطقی که مستراح بهداشتی ندارند و یا از کود انسانی استفاده می‌شود و افراد با پای برهنه راه می‌روند، لارو از راه پوست وارد بدن می‌شود. ممکن است هنگام ورود لارو کهیر و خیز همراه با خارش دیده شود. در مرحله نقل مکان لارو از شش‌ها به نای نیز گاهی سرفه دست می‌دهد. در مرحله بلوغ و استقرار کرم‌ها در روده عوارض جدی و متعدد بروز می‌کند. کرم به مخاط روده می‌چسبد و با دندان‌های قلاب‌وار خود خون انسان را می‌مکد. کرم با ترشح یک ماده ضد انعقادی سبب خون‌روی می‌شود و در نتیجه کم‌خونی ناشی از کمبود آهن پیش می‌آید.
شدت بیماری با تعداد کرم، سن فرد و رژیم غذایی بستگی دارد. کودکان دچار کم‌خونی شدید، رنگ پریدگی، کاهش رشد و عوارض متعدد دیگر مانند یبوست، اسهال و طپش قلب می‌شوند. شدت بیماری در نزد زنان آبستن و شیرده و کسانی که احتیاج بیشتری به آهن دارند محسوس‌تر است.
● تشخیص
با بررسی مستقیم مدفوع در زیر میکروسکوپ می‌توان تخم کرم قلابدار را مشاهده کرد.
● پیشگیری
با توجه به خون‌خواری کرم قلابدار و کم‌خونی ناشی از آن، اجرای اقدامات پیشگیرانه بسیار ضروری است. از جمله این اقدامات استفاده از مستراح‌های بهداشتی، عدم استفاده از کود انسانی و پوشیدن کفش و رعایت بهداشت است. با افزودن مواد شیمیایی به مدفوع و خاک می‌توان لاروها را از بین برد و از شدت بیماری‌زایی کاست. سبزی را باید با مواد ضدعفونی کننده مناسب گندزدایی کرد و پس از شستشو با آب سالم از آن‌ها استفاده کرد.
افراد آلوده را می‌توان با ترکیبات مبندازول، لوامیزول و یا بفنیوم هیدروکسی نفتوات و همچنین تتراکلرواتیلن درمان کرد. در عین حال با توجه به کم‌خونی باید بیمار را با رژیم‌های غذایی حاوی پروتئین و آهن و یا داروهای تقویتی درمان کرد.

مروری بر کولیک شیرخواران

کولیک شیرخواران

 
کولیک شیرخواران یکی از شکایات شایعی است که باعث می‌شود مادران کودک خود را نزد پزشک اطفال ببرند این مبحث نیاز به تحقیقات وسیع‌تری دارد و تاکنون نظر قطعی برای علت و اداره آن داده نشده این مبحث خلاصه‌ای از تحقیقات انجام شده در این زمینه می‌باشد:با وجود اهمیتی که این بیماری از نظر شیوع و از نظر استرس ایجاد شده دارد

هنوز علت کلی برای آن شناخته نشده است بنا به توصیفی که مادران دارند: شیرخوار ظاهراً سالم است ولی یک‌باره صورتش برافروخته شده پاهایش را به داخل شکم جمع کرده و شروع به گریه و جیغ زدن می‌کند و این حالت به مدت ۳۰ ـ ۲۰ دقیقه ادامه پیدا می‌کند و سپس به‌طور ناگهانی قطع می‌شود. بعضی کولیک‌ها عمدتاً در عصرها به‌وجود می‌آیند. اکثر کولیک‌ها به‌طور خودبه‌خود بعد از سه‌ماهگی برطرف می‌شوند.محققین تعریف‌های متفاوتی ارائه داده‌اند طبق تعریف Wessels کولیک معمولاً با گریه ۳ ساعته یا بیشتر در هر روز یا سه روز یک‌بار در طول یک دوره سه‌هفته‌ای یا بیشتر می‌باشد. در حال حاضر این تعریف پذیرفته شده است.شیوع: میزان شیوع متفاوت است از ۱۹ـ۵ درصد گزارش شده طبق مطالعات اخیر در برزیل ۱/۸۰% از مادرانی که خود علت گریه شیرخوار را کولیک تشخیص داده بودند طبق ملاک‌های Wessels تنها ۳/۱۶% دچار کولیک بودند. علت اختلاف در میزان شیوع به‌علت تعریف‌های گوناگونی است که از کولیک ارائه شده است.
علل و عوامل ایجادکننده:
علت‌های مختلف برای کولیک در نظر گرفته شده است که عمدتاً می‌توان آنها را به دو دسته تقسیم کرد:
۱. علل مربوط به دستگاه گوارش
۲. علل دیگر (غیرگوارشی)
علل غیرگوارشی
الف) عوامل عصبی‌روانی
که شامل ارتباط شیرخوار با محیط، تجربه ناخوشایند مادر در دوران بارداری و هنگام زایمان و تجربه ناخوشایند مادر در دوران بارداری و هنگام زایمان و تجربه ناخوشایند مادر از روابط جنسی، البته عواملی مانند تحصیلات مادر، سن والدین و شرایط محیطی می‌توانند دخالت داشته باشند.
ب) فیزیولوژی طبیعی و غیرطبیعی:
بعضی‌ها معتقدند که علل بیولوژیکی و رفتاری نسبت به عوامل جسمی در ایجاد کولیک مؤثرترند. Kirjavainen گزارش کرد که سیستم عصبی در شیرخواران کولیک طبیعی است با این وجود Lehtonen گزارش کرده بود که در ۵۸ شیرخوار کولیی که مورد بررسی قرار گرفته‌اند کاهش عملکرد کیسه‌صفرا مشاهده شده است.
ج) ارتباط کولیک با پریود مادر:
بعضی از مادران در دوره پریود تحریک‌پذیرتر می‌شوند ممکن است در این دوره از تغذیه تکمیلی استفاده کنند که البته دلیل ثابت‌شده‌ای نیست که بتوان گفت تغذیه تکمیلی باعث ایجاد کولیک شده است.
علت‌های دیگر:بنا به گزارش Kurtogle تغییراتی در ۵ اسید هیدروکسی استیک در مبتلایان به کولیک دیده شده است. البته Gan افزایش این ماده را وابسته به پدیده سردرد میگرنی گزارش نموده است. در مادران سیگاری ریسک ابتلا شیرخوار به کولیک نسبت به مادران غیرسیگاری دوبرابر می‌باشد. همچنین رژیم غذائی مادر به‌خصوص اگر شامل شکلات و آب‌میوه باشد می‌تواند مؤثر باشد البته علت دقیق آن مشخص نشده است. عده‌ای وزن پائین هنگام تولد (LBW) را مؤثر می‌دانند.
عوامل مربوط به دستگاه گوارش:
الف) تغذیه
روش‌های نادرست تغذیه مانند استفاده از شیشه، شیردادن به‌صورتی‌که کودک دراز کشیده باشد، نگرفتن آروغ شیرخوار بعد از شیردهی می‌توانند مؤثر باشند طبق تحقیقات، شیرخوارانی که در شش ماه اول با شیرمادر تغذیه نمی‌شوند درصد ابتلایشان به کولیک ۸۶/۱ برابر نسبت به شیرخوارانی که منحصراً با شیرمادر تغذیه می‌شوند بیشتر است.
ب) حساسیت:
طبق تحقیقات در شیرخوارانی که با شیرگاو تغذیه می‌شوند حساسیت به پروتئین وی (whey) مشاهده شده است و این می‌تواند عامل موثری در ایجاد کولیک باشد هر چند این نظریه کاملاً به اثبات نرسیده ولی علائم افزایش ابتلا به بیماری‌های آلرژیک در شیرخواران کولیکی بیشتر است. با وجود این در تحقیقات جدید افزایش علائم حساسیت مشاهده شده است.(افزایش IgE ـ تست پوستی ـ رینیت آلرژیک ـ آسم ـ عطسه و خس‌خس سینه)
ج) سوءجذب لاکتوز
محققینی که روی تست‌های تنفسی هیدروژن کار می‌کنند اختلال در جذب لاکتوز را گزارش کرده‌اند. سوءجذب لاکتوز می‌تواند باعث افزایش سطح متان در شیرخواران کولیکی شود. مشاهده شده که دفع متان باعث کاهش علائم کولیک می‌شود.
د) جذب ماکرومولکو‌ل‌ها:
طبق بعضی از تحقیقات مخاط روده کولیکی‌ها قدرت نفوذ بالاتری نسبت به ماکرومولکول‌ها دارند.
ه) هورمون‌های روده باریک:
هورمون‌های روده باریک نظیر موتیلین و هورمون VIP (تحریک کننده پپتید روده‌ای) در شیرخواران کولیکی به‌صورت غیرطبیعی افزایش داشته است Lothe نشان داده که فیزیولوژی گوارشی مبتلایان به کولیک در روزهای اول تولد غیرطبیعی می‌باشد.حالات مختلفی که ممکن است با کولیک اشتباه گرفته شود نظیر دیورتیکول مکل (با سونوگرافی در شش‌ماه اول به‌خصوص در شیرخواران دختر می‌توان تشخیص داد) و یا ممکن است کولیک به‌صورت رفلکس گاستروازوفاژیک (GER) گزارش شود.
درمان کولیک:
با وجود این که کولیک خطری برای سلامتی شیرخوار ندارد ولی اضطراب زیادی برای خانواده ایجاد می‌کند با همه این اوصاف هیچ علت درمانی برای کولیک شناخته نشده و تنها عامل پیشگیری عمده می‌تواند تغذیه با شیرمادر باشد البته روش‌های زیادی پیشنهاد شده مانند تغییر فرمول شیر، دارو درمانی، تغییر وضعیت نوزاد در هنگام تغذیه و کمک‌گرفتن از مانورهای دستی.باید به خانواده اطمینان داد که خطری برای شیرخوار وجود ندارد و مزایای تغذیه با شیرمادر و روش‌های تغذیه صحیح را برای مادر بیان کرد که شامل تغذیه انحصاری با شیرمادر در شش‌ماه اول، منع مصرف شیشه، گرفتن آروغ شیرخوار بعد از شیردهی و خواباندن او به پهلوی راست می‌باشد.
درمان داروئی:
یک داروی مؤثر دی‌سیکلومین است که البته عوارض جانبی برای آن گزارش شده. سایر داروها نظیر سایمتیکون، هماتروپین، متیل برومید و فنوباربیتال هم می‌توانند مؤثر باشند. داروئی که اخیراً گزارش شده برومیدسیمتروپیوم است.
درمان‌های متفرقه:
بعضی داروهای گیاهی مانند چای هربل، روغن رازیانه، شیره دانه‌ها و ساکاروز مؤثر می‌باشند در یک تحقیق سیستماتیک در ارزیابی تأثیرات تغذیه دارودرمانی و مداخلات رفتاری مشاهده شده که کولیک را می‌توان با دادن توصیه‌های لازم و کاهش تحریک و تغذیه یک‌هفته‌ای با شیرهای هایپوآلرژیک درمان کرد.
مانورهای دستی:
در بعضی از تحقیقات مشاهده شده که استفاده از مانورهای Chiripractic spinal (درمان از طریق دست‌کاری در ستون‌مهره‌ها) مؤثر بوده است.
نتایج کوتاه و بلندمدت کولیک:
کولیک شیرخواران معمولاً یک وضعیت خوش‌خیم می‌باشد که علائم آن بعد از ۴ـ۳ ماهگی کاهش می‌یابد Sloman و همکارانش گزارش کردند که علائم بیماری در سال اول تولد متوقف و الگوی خواب معمولاً در سن ۷ـ۲ ماهگی طبیعی می‌شود.
نتیجه:کولیک شیرخواران معمولاً عارضه‌ای است با علل مختلف که اغلب غیرگوارشی است این مشکل معمولاً خوش‌خیم بوده و بعد از ۳ تا ۴ ماهگی برطرف می‌شود.البته ممکن است یک علت غیرمعمول نیز در پشت این عارضه پنهان شده باشد. درمان کولیک شیرخواران با برومید سیمتروپیوم که امید تازه‌ای را در درمان به‌وجود آورده نیاز به تحقیقات وسیع‌تری دارد.
فاطمه باقری(کارشناس مامائی ـ مسئول واحد آموزش و مشاوره شیردهی مرکز آموزش درمانی حضرت زهرا (س)) 
 

 
فصلنامه شیر مادر

کولیک چیست ؟

کولیک

 
● کولیک چیست؟
واژه «کولیک» به رویدادی اشاره دارد که با گریه های مکرر و معمولاً روزانه همراه است و ظاهراً با درد شکمی ارتباط دارد. این حمله معمولاً ناگهان آغاز می شود و اغلب پس از شیر خوردن رخ می دهد. گریه کودک، بلند و مداوم است. این حملات معمولاً یک تا چهار ساعت طو ل می کشند و در نتیجه آن صورت کودک برافروخته و قرمز می شود.
شکم کودک گاهی اوقات ورم کرده و برآمده می شود. پاها به نوبت خم و کشیده می شوند، پاهای کودک اغلب سرد و دست ها گره شده است. این حملات در حالی که می توانند در هر ساعتی از شبانه روز (روز یا شب) رخ دهند معمولاً در اواخر بعد از ظهر یا اوایل شب درست زمانی که والدین خسته پیش از شیردهی نیمه شب به چند ساعتی آرامش نیاز دارند شروع می شود.
به نظر می رسد برخی کودکان نسبت به کودکان دیگر دیگران بیشتر مستعد کولیک هستند. به طور کلی به نظر می آید که اگر یک یا هر دو والد در کودکی به کولیک مبتلا بودند، کودک آن ها بیشتر در معرض خطر است. کولیک معمولاً در حدود هفته های دوم تا سوم تولد آغاز می شود و در دو ماهگی به اوج خود می رسد. در سه ماهگی فروکش می کند و در سه و نیم تا چهار ماهگی برطرف می شود. اما واقعیت ناامید کننده این است که اگرچه از هر پنج کودک یک نفر به کولیک مبتلا می شود و تحقیقات فراوانی در مورد این بیماری انجام شده است، هیچ علت اثبات شده ای برای آن وجود ندارد.
بدون شک مشخص شده است که درمیان تمام کودکان کولیکی، عواملی وجود دارند که می توانند کولیک را بدتر کنند.
▪ شیردهی زیاد در تلاشی بی ثمر برای کاهش گریه کودک
▪ برخی غذاها به خصوص غذاهای با محتوای قندی بالا مانند آب میوه های رقیق نشده، میزان گاز روده را افزایش می دهند و کولیک را بدتر می کنند.
▪ حساسیت روده ای، چه به غذاهای خاصی که مادر شیرده می خورد و چه به شیر خشکی که به طور مستقیم به کودک خورانده می شود.
▪ عصبانیت، اضطراب، ترس یا هیجان در اهالی خانه
▪ احتمالاً انبوهی از عوامل دیگر که هنوز شناخته نشده اند.
● برای رفع کولیک چه باید کرد؟
اول این که به خطر داشته باشید تنها شما نیستید که با چنین مشکلی مواجه شده اید و از آنجایی که این بیماری بسیار شایع است با مادران دیگر مشورت کنید. هم چنین به یاد داشته باشید که کولیک معمولاً در کودکان با جثه بزرگ، سالم، فعال و قوی که زیاد می خورند و به خوبی رشد می کنند رخ می دهد. کودکان ضعیف، کم غذا و مریض یا کودکان با مشکلات زمینه ای قابل توجه ممکن است بدعنق و غمگین باشند. البته این نوزادان بیشتر اوقات در این حالت به سر می برند در حالی که کودک مبتلا به کولیک معمولاً در زمان هایی قابل پیش بینی از روز به این حالت دچار می شود. (ساعت خود را با زمان شروع و خاتمه کولیک تنظیم کنید.)
تلاش کنید تا عواملی که کولیک را بدتر می کنند کاهش دهید:
▪ به کودک بیش از حد شیر ندهید. از برنامه منظم زمان بندی شیردهی و میزان شیری که به کودک می دادید، پیروی کنید. این میزان در کودکانی که شیرخشک مصرف می کنند با واحد گرم و در کودکانی که از شیر مادر تغذیه می کنند با دقیقه محاسبه می شود.
▪ مادران شیرده باید از مصرف فراورده های شیری (شما برای تولید شیر مجبور به نوشیدن شیر نیستید)، کافئین، پیاز، کلم، لوبیا و دیگر فراورده های نفاخ اجتناب کنند. مطمئن شوید که اگر کودک شما آب میوه می خورد، این آب میوه ها بسیار رقیق شده هستند یا فقط آب خالی به آن ها بدهید. اگر کودک شما واقعاً تشنه باشد آن را می نوشد.
▪ در کودکانی که از شیرخشک تغذیه می کنند، از یک فرمولاسیون کاملاً غیر حساسیت زا استفاده کنید. یک هفته استفاده از فرمولاسیون های گران قیمت ارزش این را دارد که متوجه شوید آیا اصلاً این فراورده ها مسؤول ایجاد کولیک بوده اند یا خیر؟
▪ زمانی که اضطراب، ترس و فشارهای روحی در شما خیلی زیاد می شود از فرد دیگری بخواهید که حتی برای یک ساعت از کودک مراقبت کند و از خانه خارج شوید. سعی کنید نگرش مثبتی داشته باشید.
▪ سعی کنید کودک را در یک صندلی مخصوص کودک که جلوی آن حالت کیسه ای دارد راه ببرید تا پاهایش کشیده شده و فشار از روی شکمش برداشته شود.
▪ بسیاری از کودکان با حرکات موزون و مداوم (مانند تکان دادن با ملایمت) یا اصوات (مانند به کار انداختن جاروبرقی یا کاربرد خشک کن لباس صدادار) آرام می شوند.
▪ کودک را در یک پتوی راحت محکم بپیچید.
▪ ایده قرار دادن کودک در آب گرم یا استفاده از بالشتک گرم نیز اغلب توصیه می شود اما در ارتباط با خطر بروز سوختگی در کودکی که در حال جیغ کشیدن است خیلی احتیاط کنید.
● پزشک برای کودک مبتلا به کولیک چه کمکی می تواند بکند؟
مشاوره با پزشک کودک در همان ابتدای بروز علایم مشکوک به کولیک بسیار حیاتی است. در حالی که هیچ آزمونی برای کمک به تشخیص کولیک وجود ندارد، کنار گذاشته شدن علل متعدد دیگری که سبب شروع ناگهانی جیغ کشیدن نوزادان می شوند بسیار مهم است.
این بیماری ها شامل انسداد یا بسته شدن روده ها، عفونت شکمی، فتق، خراشیده شدن چشم کودک، عفونت گوش، عفونت مثانه و علل دیگر هستند. به محض این که سلامتی کودک به وسیله یک پزشک با درایت محرز شود، آن جاست که پزشک خوب حکم طلا را دارد! پزشک می تواند به شما اطمینان دهد که اگر علایم کودک کولیکی شما ناگهان تغییر کند، دوباره وضعیت او و مشکلات غیرمرتبطی را که می توانند در هر کودکی بروز کنند ارزیابی خواهد کرد. پزشک می تواند یک داروی ضد نفخ غیر نسخه ای یا حتی یک داروی ضد دل پیچه نسخه ای را برای کودک شما توصیه کند. این داروها به صورت خوراکی تجویز می شوند.
و در نهایت، به خاطر داشته باشید که پس از سه یا چهار ماه کولیک برطرف می شود و شما با کودکی شاد، سالم و مشتاق به غذا که همواره آرزویش را داشتید تنها می مانید زیرا هیچ گونه مشکلات دراز مدتی در ارتباط با کولیک وجود ندارد.
● کولیک در یک نگاه
▪ کولیک یک حمله ناگهانی درد شکمی و گریه کودک است.
▪ شیردهی بیش از حد، مصرف آب میوه های رقیق نشده، حساسیت های غذایی، و استرس های احساسی می توانند کولیک را بدتر کنند.
▪ ارزیابی کودکی که جدیداً به درد شکمی و گریه مبتلا شده است به وسیله پزشک مهم است. پزشک می تواند سایر مشکلات جدی تر را تشخیص داده یا آن ها را رد کند. 
 
مترجم دکتر نگار اصغربیک
 
محیا نیوز

کلیه‌هایی که سنگ می‌سازند

کلیه‌هایی که سنگ می‌سازند

 
درد امانش را بریده بود. به زمین و زمان چنگ می‌زد و صدای فریادهایش به آسمان بلند شده است.
هرگز گریه او را ندیده بودم اما این بار از درد به خود می‌پیچید و گریه می‌کرد. دکتر بیماریش را سنگ کلیه تشخیص داده بود و لیزر را یکی از شیوه‌های درمانی مورد نظر.
با دیدن وضعیت او بیش از پیش گفته یکی از دوستان پزشکم را که می‌گفت درد ناشی از دفع سنگ کلیه جزو شدیدترین دردها در انسان است باور کردم.
دستگاه ادراری از دو کلیه که وظیفه تصفیه مواد زائد از بدن را برعهده دارند تشکیل شده است. حالب‌ها (لوله‌های عضلانی باریکی که ادرار را از کلیه به مثانه منتقل می‌کنند) که مواد زائد دفع‌شده را منتقل می‌کنند، مثانه به عنوان نگه‌دارنده و سپس دفع‌کننده ادرار و مجاری ادراری به عنوان مسیر دفع ادرار.دکتر محمد نوروزی متخصص اورولوژی در مورد سنگ کلیه می‌گوید: اگر در مسیر دفع ادرار اختلالی به وجود آید. خواه ناخواه جریان دفع متوقف می‌شود. به‌ویژه اگر این امر ناشی از انسداد یا سنگ باشد. ادرار در پشت محل مسدود جمع می‌شود و فشار منفی به سمت بالا ایجاد می‌کند که در نتیجه آن درد ناشی از کشیدگی کپسول کلیه به صورت درد کلیه بروز می‌کند.
وی می‌افزاید: این دردها معمولا یک فاز حمله شدید دارند و با تهوع و استفراغ همراه است. همچنین در نواحی دستگاه تناسلی منتشر می‌شوند و به‌تدریج که سنگ کلیه از بالا به پایین حرکت می‌کند ممکن است ناحیه درد از سمت پهلو به زیر شکم گسترش پیدا کند و زمانی که به نزدیکی مثانه می‌رسد با سوزش و تکرر ادرار همراه می‌شود. محل اتصال حالب به مثانه تنگ‌ترین جایی است که سنگ باید از آن عبور کند و در بسیاری موارد سنگ‌های پنج میلی‌متر و بزرگ تر در آن مکان گیر کرده و شانس کمتری برای دفع دارند.
هنگامی که مواد معدنی و پروتئین‌ها در ادرار شروع به کریستال شدن می‌کنند به مرور سنگ کلیه ایجاد می‌شود. این سنگ‌های کوچک سخت ممکن است در هر دو کلیه یا یکی از آنها دیده شوند. اندازه این سنگ‌ها معمولا از یک دانه شن تا یک مروارید متفاوت است. این سنگ‌ها معمولا به رنگ قهوه‌ای یا زردند و گاهی دارای سطحی صیقلی یا زمخت هستند.
سنگ‌های کلیوی دارای انواع مختلفی هستند اما بیشتر آنها از اگزالات کلسیم ایجاد شده‌اند. سنگ‌های کوچک ممکن است بدون ایجاد علامت عبور کنند و بدون اینکه فرد متوجه شود دفع شوند. این در حالی است که سنگ‌های بزرگ‌تر از پنج میلی‌متر آن‌قدر بزرگ هستند که نمی‌توانند از حالب عبور کنند و به تدریج با گذشت چند سال رشد می‌کنند. در واقع سنگ‌های دستگاه ادراری در ابتدا به صورت کریستال‌های کوچک قابل دفع هستند که اگر حجم مایع ادراری زیاد باشد این کریستال‌ها به راحتی دفع می‌شوند اما اگر کریستال‌ها در حد فوق‌اشباع قرار گیرند به‌ویژه زمانی که آب بدن کم است به یکدیگر متصل شده و هسته‌ای را تشکیل می‌دهند که با اضافه شدن مواد دیگری سنگ را می‌سازند.
رشد زیاد این سنگ‌ها ممکن است باعث انسداد و تورم‌شده، جریان ادرار را کند کرده و حتی باعث خونریزی داخل ادرار، عفونت و گاه ازکارافتادگی کلیه شود.
● علائم سنگ کلیه
درد ناشی از سنگ کلیه که به قولنج کلیوی معروف است به صورت متناوب و خنجری از پشت شروع شده و در حین عبور سنگ به طرف پایین حالب به‌تدریج به لگن و کشاله ران انتقال پیدا می‌کند. این درد با هیچ نوع تغییر وضعیتی در نشستن، ایستادن و خوابیدن تسکین پیدا نمی‌کند. در این مواقع ممکن است فرد دچار تهوع یا‌ استفراغ شده و ادرار خونی داشته باشد. احساس مکرر نیاز به ادرار کردن یا درد یا سوزش هنگام ادرار از دیگر نشانه‌های سنگ کلیه هستند. تب و لرز هم می‌تواند از دیگر علائم سنگ کلیه محسوب شود که معمولا نشانه ایجاد عفونت است که نیازمند درمان طبی است.
● ساکنان مناطق گرم و مرطوب بیشتر مراقب باشند
با توجه به محل سکونت افراد مبتلا به سنگ کلیه می‌توان ادعا کرد معمولا این بیماری در بین ساکنان مناطقی با آب و هوای گرم و مرطوب بیشتر از مناطق سرد دیده می‌شود.اختلالات متابولیسمی و مواد معدنی هم در این زمینه بی‌تاثیر نیستند. تحرک هم به نوعی می‌تواند عامل کاهش خطر ابتلا به سنگ کلیه محسوب شود.
نتایج یک تحقیق حاکی از کمتر بودن سن بروز سنگ کلیه بیماران دارای سابقه فامیلی است. دکتر یدالله احمدی عصربدر طی تحقیقی که روی ۳۰۰ بیمار انجام داد به این نتیجه رسید که ارث در ابتلا به سنگ کلیه موثر است.
نتایج این تحقیق نشان داد ۲۷ درصد بیماران مورد بررسی دارای سنگ کلیه و سابقه فامیلی سنگ کلیه بودند.میانگین سن بروز سنگ کلیه در بیماران دارای سابقه فامیلی ۷/۴۰ سال و میانگین سن بروز سنگ کلیه در بیماران فاقد سابقه فامیلی ۴/۴۳ سال بود. در این مطالعه هیچ ارتباطی بین جنس، محل سکونت، محل سنگ، تعداد سنگ، اندازه سنگ و گروه خونی بیماران با وجود سابقه فامیلی ابتلا به سنگ کلیه در بیماران یافت نشد.
جالب است بدانید در بریتانیا از هر ۲۰ مرد ۳ نفر و از هر ۲۰ زن یک نفر در طول زندگی خود دچار سنگ کلیه می‌شوند. این بیماری بیشتر در سنین بین ۲۰ تا ۴۰ سالگی بروز می‌کند.
● تا می‌توانید آب بنوشید
همیشه برای پیشگیری از هر دردی راه‌هایی وجود دارد. به‌خصوص اگر شما مستعد ابتلا به سنگ کلیه هستید و خودتان یا یکی از اعضای فامیلتان قبلاً به این بیماری مبتلا شده است حتماً توصیه‌های ما را جدی بگیرید. قدم اول نوشیدن آب است؛ سعی کنید روزانه در حدود ۸ لیوان آب بنوشید. ورزش و تحرک را فراموش نکنید. ورزش سدی است در برابر بسیاری از بیماری‌ها از جمله سنگ کلیه. لازم نیست خیلی سخت بگیرید و منتظر شوید تا حقوقتان افزایش پیدا کند و بعد به یک سالن ورزشی بروید، می‌توانید خیلی ساده از پیاده‌روی در یک پارک، حیاط منزل و حتی کوچه‌های اطراف محل کار و سکونتتان شروع کنید. کمتر فلفل و غذاهای تند و پر چاشنی و حاوی کالری بخورید.
زیاد قهوه نخورید، کافئین موجود در قهوه باعث افزایش دفع کلسیم از ادرار می‌شود و وجود کلسیم زیاد در ادرار باعث تشکیل سنگ می‌شود. غذاهای حاوی اگزالات مانند شکلات، اسفناج و نوشابه‌های گازدار، سبوس گندم و توت‌فرنگی هم می‌تواند در افراد مستعد زمینه ایجاد سنگ باشد.اگر در معرض ابتلا به سنگ کلیه هستید رژیم غذایی کم چرب و پر فیبر برایتان بسیار مناسب است.تا قبل از سال ۱۹۸۰ برای برداشتن سنگ کلیه از عمل‌های جراحی ماژور استفاده می‌شد اما با پیشرفت‌های پزشکی در چند سال اخیر دیگر از این روش استفاده نمی‌شود.
درمان از طریق اشعه‌های آلتراسونیک (فراصوتی) این امکان را فراهم می‌کند که با کمی شکاف سنگ کلیه از طریق اشعه‌های فراصوتی، از بین برود. امواج اکستر اکورپوریل هم برای شکستن سنگ کلیه استفاده می‌شوند که در این روش نیازی به جراحی و بریدگی وجود ندارد.
دکتر نوروزی در این مورد می‌گوید: امروزه با پیشرفت تکنولوژی‌های جدید دیگر نیازی به عمل جراحی نیست و بسیاری از سنگ‌ها را می‌توان با استفاده از دستگاه سنگ‌شکن از بین برد. استفاده از دستگاه سنگ‌شکن که پایه اصلی آن امواج التراسون است با تمرکز بر یک نقطه سنگ‌ها را به قطعات بسیار ریز تبدیل می‌کند و امکان دفع آنها مهیا می‌شود البته سنگ‌های بسیار بزرگ را نمی‌توان سنگ‌شکن کرد و ممکن است نیاز به استفاده از سنگ‌شکن‌های داخل بدنی و یا عمل جراحی باشد.
این متخصص اورولوژیست در ادامه می‌گوید: اگر سرویس‌های مناسبی برای این دستگاه‌ها انجام شود و به‌طور مرتب قطعاتی که تولیدکننده انرژی هستند تعویض شود دستگاه‌ها قادر خواهند بود ۸۰ درصد سنگ‌هایی را که قابلیت سنگ‌شکن دارند از بین ببرند.این درحالی است که متاسفانه به علت محدودیت امکانات در بسیاری از مراکز میزان موفقیت دستگاه‌ها کاهش پیدا می‌کند. 
 
شهرزاد عبدیه 
 
تهران امروز

کلیه و پیوند کلیه برای ناواردها

کلیه و پیوند کلیه برای ناواردها!

 
کلیه ها، اعضای لوبیا شکلی هستند که در پشت ما، درست زیر کمر قرار گرفته اند. هر کلیه یک آدم بزرگ تقریباً به اندازه یک مشت است و حدود صد گرم وزن دارد. درون هر کلیه، خون از فیلترهای نازکی به نام نفرون رد می شود. در هر کلیه هم حدود یک میلیون از این واحدهای کوچک تصفیه وجود دارد. به دلیل وجود نفرون هاست که دو کلیه سالم می توانند هر دو دقیقه یک بار، تمام خون بدن را تصفیه کنند.
● کلیه ها چند کارکرد مهم و اساسی دارند:
۱- آنها آب بدن ما را تنظیم می کنند. بدن برای اینکه بتواند درست کار کند، درست مثل ماشین، به تنظیم آب احتیاج دارد. کلیه ها آب اضافی را از بدن خارج می کنند. گاهی هم جسم ما به آب بیشتر احتیاج دارد، در این موقع هم باز این کلیه ها هستند که آب لازم را حفظ می کنند.
۲- آنها هورمون تولید می کنند. این هورمونها وارد گردش خون می شوند و فشار خون ما را تنظیم می کنند. این هورمونها در خون جریان می یابند و کارهای خیلی مهمی می کنند مثل تنظیم فشار خون، ساختن گلبولهای قرمز و جذب کلسیم از روده کوچک اگر یک کم زیست شناسی سرتان بشود، حتماً می دانید هر کدام از اینها چقدر حیاتی است!
۳- کلیه های سالم مواد زاید را از بدن خارج می کنند. مواد معدنی مثل پتاسیم و سدیم برای کارکرد سلولها خیلی ضروری هستند. اما زیاد شدن هر کدام از آنها هم برایمان خطرناک است. مقدار اضافی از هر کدام آنها باید توسط ادرار، که فرآورده اساسی کلیه است، به بیرون فرستاده شود. کلیه ها حتی به استخوانها هم کار دارند! تعجب می کنید؟ مقدار کلسیم و فسفر که مهمترین مواد در ساخت استخوانها هستند، توسط کلیه ها کنترل می شود. از شکستن و مصرف شدن مواد غذایی پروتئینی مثل گوشت در سلولها، موادی مثل اوره و کراتینین تشکیل می شود. این دو ماده همین طوری خطرناک نیستند، اما اگر در بدن باقی بمانند و زیاد شوند مثل یک سم مهلک باعث مرگ، می شوند. بدین ترتیب وقتی کلیه ها دچار نارسائی و بدکاری می شوند، عاقبت کار معلوم است!!
● اما چرا کلیه ها از کار می افتند؟
وقتی کارکرد کلیه به ۱۰% مقدار معمولی اش می رسد، دیگر نمی تواند آب، نمک یا مواد زاید را از بدن بیرون کند. در اثر این اتفاق بافت های بدن مثل بادکنک پر از آب می شوند و ورم می کنند. این تازه علاوه بر مسمومیت خونی است که از سموم و مواد زاید انباشته شده است. فشار خون بالا می رود و بومب …!!
●● بیماریهایی که باعث از کار افتادگی کلیه می شوند، عبارتند از:
• گلومرولونفریت
• دیابت
• بیماری پلی کیستیک کلیه
• عوارض جنبی داروها
• پیلونفریت
• انسداد مجاری ادرار
• فشار خون بالا
● وقتی کلیه از کار افتاد چی؟
حالا باید به سراغ یک روش درمانی رفت. معمولاً اولین درمان ممکن دیالیز کردن است. دیالیز یعنی تصفیه کردن خون از راه مکانیکی. به کمک این روش مواد زاید و آب اضافی از خون خارج می شوند و بدن نظم و ترتیب پیدا می کند. اتفاقی که در هنگام دیالیز می افتد شبیه کار کلیه است. یعنی فیزیک یکسانی دارد ولی در دیالیزور به شکل ساده تری رخ می دهد.
اینجا را نگاه کنید! و دقت کنید که دیالیز چه اصولی دارد. آنها را به خاطر بسپارید تا بتوانید با کار یک کلیه طبیعی مقایسه کنید.
اما وقتی دیالیز دیگر جواب نمی دهد، وقت پیوند کلیه است! برای ادامه دادن مطلب بهتر است اول یک کمی درباره کلیه بدانیم. چطور همه این اتفاقات مهم در کلیه روی می دهند؟
خوب آخرین تصویری را که دیدید به خاطر دارید؟ هنوز کنجکاویتان سیراب نشده؟ حق دارید!! حالا به این یکی مطلب توجه کنید. اما برای استفاده بهتر، موقع دیدنش، سعی کنید مهمترین نکته ها را به خاطر بیاورید. مثلاً چیزهایی که باید دفع شوند یا باید تنظیم شوند و دقت کنید هر کدام از کجا وارد مسیر اصلی جریان می شوند، به خون می روند یا به سمت لوله های ادراری و چرا؟ اگر هنوز بیشتر در این فلش پیش بروید، می توانید مکانیسم دقیق مولکولی هر کاری را هم کشف کنید.
● دیگر وقت خوبی است که درباره پیوند کلیه صحبت کنیم:
اما پیوند کلیه یک عمل جراحی است که در آن یک کلیه سالم با کارکرد خوب جای گزین کلیه کسی که مشکل و نارسانی شدید کلیه دارد، می شود.
این نوع عمل که در سالهای بعد از دهه هشتاد بسیار معمول شده است در ۸۵% موارد موفقیت آمیز است و در صورت پس زدن یا وجود اشکال می توان آن را دوباره با دهنده دیگری تکرار کرد. بهترین فایده عمل رها شدن بیمار از دیالیز پی در پی و امکان زندگی آزادانه و راحت است. حدود یک سوم تا نیمی از بیماران کلیوی شرایط انجام پیوند را دارند. کلیه لازم برای پیوند از دو طریق تهیه می شود: از طریق دهنده زنده یا مرده در مورد دهنده های زنده، استفاده از کلیه خویشاوندان معمولاً به دلایل ژنتیکی جواب بهتری می دهد. اما دهنده مرده، اشخاصی هستند که دچار سانحه و فوت ناگهانی یا مرگ مغزی شده اند. اعضای حیاتی این اشخاص در صورت رضایت کتبی خودشان ( به صورت عضویت در گروه های اهدای اعضا) یا خانواده شان در محلولهای خاصی نگه داری می شود و به چندین انسان دیگر، زندگی تازه ای می بخشد. حدود دو سوم کلیه های پیوندی از این راه تهیه می شود.
یک کلیه به تنهایی می تواند نیاز بدن را برآورده کند. همانطور که دیدید کلیه های قبلی بیمار در جای خود باقی می مانند، مگر اینکه وجودشان ایجاد عفونت یا فشار خون بالا بکند یعنی در کار عضو جدید بدن اخلال کنند. به محض وصل شدن به رگهای خونی کلیه جدید شروع به تصفیه خون می کند. اما لازم است بیماران از داروهای مخصوصی استفاده کنند که سیستم ایمنی بدنشان را ضعیف می کند. چون همان طور که می دانید وظیفه دستگاه ایمنی مقابله با هر جسم خارجی ای است که وارد بدن ما می شود. اگر این دستگاه بتواند کار خودش را به خوبی انجام بدهد، همه زحمات گروه پزشکی هدر رفته و به اصطلاح “پیوند پس زده” می شود. برای همین بیماران پیوندی باید بعد از عمل تا چند هفته در بیمارستان تحت نظر باشند. اما خوب اکثر آنها بیمارستان را با یک عضو جدیأ و به امید زندگی بهتر ترک می کنند. 
 

 
تبیان

آشنایی با کبد و بیماری های آن

کبد و بیماری های آن

 
کبد (جگر) اندام مهمی در بدن است که بدون آن ادامه حیات غیرممکن است. پانکراس(لوزالمعده) و کبد، نقش مهمی در هضم و متابولیسم مواد غذایی به‌عهده دارند. کیسه‌ی صفرا نیز اگر چه اندامی مهم است، ولی بدن به‌خوبی خود را با فقدان آن، تطبیق می‌دهد. آگاهی از ساختمان و عملکرد این اندام‌ها بسیار مهم و با ارزش است.
● فیزیولوژی و عملکرد کبد:
کبد به وزن تقریبی ۱۵۰۰ گرم، بزرگترین غده‌ی بدن است و دو لوب اصلی، راست و چپ دارد.
● کبد از دو منبع خونی تغذیه می شود:
شریان کبدی، که یک سوم خون کبد را تامین می‌کند و از آئورت منشا می‌گیرد، و ورید باب که دو سوم خون کبد را تامین می‌کند و خون گرفته شده از لوله ی گوارش را به آن می‌رساند. مجموعه‌ای از مجاری صفراوی نیز در کبد وجود دارند که صفرا (که منشأ آن سلول های کبدی است) از طریق این مجاری خارج می‌شود.
کبد قادر به تولید مجدد خود می‌باشد. وجود ۲۰- ۱۰ درصد از کل کبد برای ادامه‌ی حیات کافی است؛ ولی با خارج کردن آن از بدن، مرگ در عرض۲۴ ساعت اتفاق می‌افتد. کبد برای انجام بیشتر اعمال متابولیک بدن ضروری بوده و بیش از ۵۰۰ عمل مختلف را انجام می‌دهد.
● کارهای اصلی کبد عبارت‌اند از:
- متابولیسم کربوهیدرات، پروتئین و چربی؛
- ذخیره و فعال کردن ویتامین‌ها و مواد معدنی؛
- تبدیل آمونیاک به اوره؛
- متابولیسم استروئیدها؛
- عمل کردن به‌عنوان یک صافی؛برای محافظت در برابر سیل مواد مضری که به‌ خون سرازیر می‌شوند.
کبد صفرا تولید می‌کند، نمک‌های صفراوی برای هضم و جذب چربی و ویتامین‌های محلول در چربی استفاده می‌شوند و بیلی روبین محصول نهایی انهدام گلبول‌های قرمز، در کبد ترکیب شده و از طریق صفرا دفع می‌شود.
هپاتیت A از طریق خوردن مواد آلوده مثل: آب و غذای آلوده به فاضلاب انتقال می‌یابد.
● هپاتیت حاد ویروسی:
این بیماری یک التهاب شایع کبد‌ی است که به وسیله‌ی ویروس‌های هپاتیتE A,B ,C ,D, ایجاد می‌گردد.
هپاتیت A از طریق خوردن مواد آلوده مثل: آب و غذای آلوده به فاضلاب انتقال می‌یابد. بی‌اشتهایی شایع‌ترین علامت آن است. سایر علایم آن شامل تهوع، استفراغ، درد در ناحیه بالایی شکم، و ادرار تیره و زرد می‌باشند. بهبودی معمولاً کامل بوده و عوارض طولانی مدت به ندرت دیده می‌شود.
هپاتیتC ,B می‌توانند به‌صورت مزمن در آمده و افراد مبتلا می توانند ناقل بیماری شوند. این دو نوع بیماری از طریق خون، محصولات خونی، منی و بزاق انتقال می‌یابند. به‌عنوان مثال سوزن آلوده، انتقال خون یا جراحات باز که باعث پاشیده شدن خون به دهان و چشم‌ها می‌گردد، هم‌چنین تماس جنسی، از راه‌های انتقال هستند. هپاتیت مزمن فعال، می‌تواند منجر به سیروز و نارسایی کبدی گردد.
ویروس هپاتیت D برای بقا و انتقال، به ویروسB متکی است. این بیماری می‌‌تواند همزمان با هپاتیت B، ایجاد شود. این بیماری معمولاً به صورت مزمن در می‌آید.هپاتیت که بیشتر در کشورهای جنوبی، شرقی و مرکزی آسیا، شرقی و غربی آفریقا گزارش شده است از طریق دهانی – مدفوعی انتقال می‌یابد و به نظر می‌آید که آب آلوده در مناطق پرجمعیت ساکن در شرایط غیربهداشتی، می‌تواند منبع عفونت باشد.هپاتیتE معمولاً به صورت حاد دیده می‌شود.
هپاتیتC ,B می‌توانند به‌صورت مزمن در آمده و افراد مبتلا می توانند ناقل بیماری شوند. این دو نوع بیماری از طریق خون، محصولات خونی، منی و بزاق انتقال می‌یابند.
● عوارض عمومی هپاتیت حاد و ویروسی در چهار مرحله ظاهر می‌شوند:
▪ مرحله اول: (پیش عارضه) شامل تب، درد مفاصل، آرتریت، قرمز شدن پوست و ادم می‌باشد.
▪ مرحله دوم: که در آن بی قراری، خستگی، درد عضلانی، بی اشتهایی، تهوع و استفراغ، تغییر حس چشایی، و اختلال نسبی در تکلم وجود دارد.
▪ مرحله سوم: زردی ظاهر می شود.
▪ مرحله آخر یا مرحله بهبودی: زردی و سایر عوارض فروکش می‌کند.
بهبودی کامل در ۹۵ درصد مبتلایان به هپاتیت A و ۹۰ درصد افراد مبتلا به هپاتیت B حاد حاصل می‌گردد،اما فقط ۳۰- ۱۵ درصد افراد مبتلا به هپاتیت C بهبودی کامل می‌یابند. هپاتیت E معمولاً به صورت مزمن در نمی‌آید و نتایج آزمایش‌ها نشان داده که کارکرد کبد، بعد از ۶ هفته به حالت عادی برمی‌گردد.
● سیروز کبدی:
بیماری مزمن کبدی است که به دلیل افزایش بافت فیبری، ساختمان طبیعی آن نابود می‌شود و می‌تواند در نتیجه‌ی ابتلا به بیماری‌های کبدی مثل هپاتیتB ، بیماری کبد الکلی (بیماری ناشی از مصرف زیاد الکل) و بیماری‌های خود ایمنی باشد.
▪ سیروز، تظاهرات بالینی متعددی دارد که عبارت‌اند از:
- سوء تغذیه
- جمع شدن آب در شکم (آسیت)
ـ آنسفالوپاتی کبدی
- تغییرات قند خون و…
تغذیه درمانی صحیح می‌تواند در کاهش بروز عوارض موثر باشد، ولی دریافت کافی مواد مغذی به دلیل بی‌اشتهایی، تهوع و فقدان حس چشایی مشکل است.
تعداد وعده‌های غذایی بیشتر و کوچک تر، بهتر از ۳ وعده غذایی تحمل می‌شوند. مکمل‌های مایع خوراکی نیز باید دریافت گردد و تغذیه‌ی اضافی هم در بیماران مبتلا به سوء تغذیه و هم‌چنین در افرادی که در معرض خطر عوارض کشنده‌ی بیماری هستند، در نظر گرفته شود.

ارسنیک ، فلز یک سمی که در صنعت مصارف زیادی دارد

 
ارسنیک، یکی از فلزات سمی است که در صنعت مصارف زیادی دارد.
این ماده معمولا به شکل فلز دیده نمی‌شود، بلکه به صورت ترکیبات مختلف وجود داشته و مصارف عمده‌ای، حتی به‌عنوان علف‌کش و حشره‌کش دارد. در زمان‌های قدیم از ترکیبات این فلز برای خودکشی یا قتل استفاده می‌شد. ارسنیک ممکن است به‌صورت پودر یا اسپری از راه ریه جذب شود و در مواقعی که در صنعت با ترکیبات ارسنیک کار می‌کنند، برای کاربرانی که موازین ایمنی و بهداشت را رعایت نکنند، مخاطرات زیادی را در بر خواهد داشت.
● آنها که در خطر هستند
گرد و غبار و ذرات سایر ترکیبات معدنی ارسنیک بیشتر روی پوست و مخاط تاثیر می‌گذارد. سوراخ‌شدن تیغه بینی، بین کارگرانی که با ارسنیک سر و کار دارند، شایع است و حتی مواردی از مسمویت بین کارگران نقاش نیز دیده شده است. تعدادی از ترکیبات ارسنیک، بسیار سمی هستند، نظر لویزیت که یک گاز جنگی و به‌شدت تاول‌زا است. تری کلرو ارسنیک مایع نیز به‌شدت قابل احتراق و تاول‌زاست و اگر از راه پوست جذب شود، می‌تواند خطرات زیادی به همراه داشته باشد. مصرف ارسنیک در ساختن رنگ‌هایی که در کاغذ دیواری مصرف دارد نیز موجب مسمومیت‌های زیادی در بین کارگران این صنعت شده است. ارسینات سرب که خود حشره‌کش معمولی است و به‌صورت اسپری مصرف می‌شود، اغلب برای کارگران سمپاش و حتی درختان خطرهای زیادی دارد.
کارگران داروسازی برای تهیه ترکیبات دارویی که دارای آرسفنامین و سایر ترکیبات مربوط هستند هم در خطر آلودگی با این ماده قرار دارند. کارگرانی که در ریخته‌گری و ذوب فلزات دارای ارسنیک کار می‌کنند نیز بیش از سایر کارگران در معرض مسمومیت مزمن و حاد با این فلز قرار دارند. این افراد معمولا علایم و عوارضی نظیر درماتیت، سوراخ‌شدن جدار بینی، فارنژیت و ورم ملتحمه دارند.
● علایم و عوارض مسمومیت
مسمومیت مزمن با ارسنیک بیشتر در اثر استنشاق گرد و غبار یا بخارات حاوی ارسنیک، پس از مدت طولانی ایجاد می‌شود، عوارض آن نامشخص و نامحدود است و ممکن است با بیماری‌های مزمن ناتوان‌کننده از قبیل کارسینوما اشتباه شود. ناراحتی عمومی، کم‌شدن وزن، درد معده، استفراغ و ضعف، از عوارض این نوع مسمومیت است. گاهی رنگ پوست زرد و گاهی برنزه می‌شود و گاهی هم دست‌ها و پاها خواب می‌روند و کم قدرت می‌شوند.
یکی از خطرناک‌ترین ترکیبات ارسنیک که اثرات حاد و کشنده دارد، ارسین است که از ترکیب ارسنیک و هیدروژن حاصل می‌شود. تعداد زیادی از فلزات، مانند روی و آهن مقداری ناخالصی ارسنیک دارند و اگر این فلزات به‌صورت پودر با اسید کلریدریک مجاور شوند، گاز آرسین ایجاد خواهد شد. آرسین، بویی مثل بوی سیر دارد. عوارض مسمومیت با این گاز معمولا چند ساعت بعد از تماس با آن خود را نشان خواهند داد؛ شخص دچار ناراحتی عمومی، ضعف و سپس دردهای شدید معده می‌شود. این‌گونه عوارض اگر همراه با ادرار تیره رنگ و خونی باشد، نشان‌دهنده این است که سم به محض ورود به ریه، وارد جریان خون و با گلبول‌های قرمز ترکیب شده و شخص را به یرقان مبتلا کرده است. در موارد حاد و شدید هم ممکن است باعث توقف سیستم تنفس فرد و خفگی او شود.
● چه کنیم که مسموم نشویم
ـ بهبود فرآیند استفاده از ترکیبات ارسنیک در خطوط تولید و جلوگیری از انتشار سموم ناشی از آن.
ـ بهبود سیستم‌های تهویه برای خارج‌کردن گازهای ناشی از ترکیبات این ماده از محیط کار.
ـ ارزیابی مستمر محیط کار برای تعیین میزان غلظت ارسنیک یا ترکیبات آن در فضای کار.
ـ به‌کار بردن وسایل حفاظت فردی مناسب.
ـ انجام معاینات دوره‌ای کارگران برای تشخیص زودرس.
ـ آموزش مدیران و کارگران.

فراوانی مری بارت در بیماران کاندید انجام آندوسکوپی

فراوانی مری بارت در بیماران کاندید انجام آندوسکوپی

 
مری بارت یک ضایه پیش سرطانی است که در حدود ۱۰ درصد موارد منجر به آدنوکارسینوم مری می‌گردد. مشکل اصلی در مورد مری‌بارت آن است که به کرات در آندوسکوپی از دید پزشکان پنهان می‌ماند و آندوسکوپیست‌ها بندرت از محل اتصال مری به معده (GEJ) که نرمال به نظر ‌رسند، نمونه‌برداری انجام می‌دهند.

 

با توجه به اهمیت وجود یا عدم وجود مری‌بارت ما در مطالعه خود تصمیم گرفتیم فراوانی مری‌بارت را بدون انتخاب بیماران، هنگام مراجعه به بخش آندوسکوپی و در حین انجام آندوسکوپی بررسی نماییم.

۱۴۶ بیمار مراجعه کننده به بخش آندوسکوپی بیمارستان آیت اله طالقانی تهران به مدت ۸ ماه از تاریخ مهر ۱۳۸۱ لغایت اردیبهشت ۱۳۸۲ بدون توجه به اندیکاسیون انجام آندوسکوپی مورد بررسی قرار گرفتند. برای هر یک از بیماران پرسشنامه‌ای شامل مشخصات فردی بیماران، وجود علایم بالینی ریفلاکس گوارشی و اندیکاسیون انجام آندوسکوپی تکمیل گردید. سپس بیماران توسط فوق تخصص گوارش تحت آندوسکوپی فوقانی قرار گرفته و از ناحیه اتصال مخاط مری به معده(Z-line) ،از هر بیمار ۴-۲ بیوپسی و حتی‌الامکان از هر ربع یک نمونه بیوپسی گرفته شد. در نهایت کلیه اطلاعات جمع‌آوری شده توسط نرم افزارSPSS مورد آنالیز قرار گرفت.
کل بیماران مورد بررسی شامل ۶۸ مرد و ۷۸ زن بودند. شایعترین علت مراجعه بیماران درد شکمی در ۶۷.۸% (۹۹ نفر) بود. ترش کردن در ۷۹.۵% (۱۶ نفر)، دیسفاژی در ۱۷.۱% (۲۵ نفر)، درد سینه در ۲۸.۱% (۴۱ نفر) و رگورژیتاسیون در ۴.۸% (۷ نفر) بیماران مشاهده شد. در بررسی آندوسکوپی ۱۳% مری‌بارت کوتاه، ۴.۸% مری‌‌بارت بلند،۱۱% ازوفاژیت و۱۱% هرنی هیاتال گزارش شد. در بررسیهای پاتوبیولوژی، تنها در ۲.۷% (۴ مورد) بیماران مورد مطالعه بافت مری مری‌بارت یافت شد. از میان بیماران مبتلا نیمی از بیماران (۲ نفر) سابقه‌ای از علایم ریفلاکس معده به مری نداشتند. از ۲۶ بیمار که در آندوسکوپی مشکوک به مری بارت بوده‌اند، تنها یک نفر در بافت شناسی‌ مری بارت را نشان دادند.
بر اساس آمارهای موجود مری‌بارت بر اساس درجه دیسپلازی که در آن به وقوع می‌پیوندد تا ۱۰% می‌تواند به آدنوکارسینوم تبدیل گردد. برای جلوگیری از بروز آدنوکارسینوم مری و توقف این روند رو به رشد لازم است ملاک‌های مشخص شود تا حداکثر بیماران مبتلا با حداقل هزینه در مرحله مری‌بارت (در واقع متاپلازی با یا بدون دیسپلازی) تشخیص داده شوند. 
 
رحیم آقازاده بهرام هاشمی امیرهوشنگ محمدعلی زاده مهناز بالادست زهرا هنرکار مهستی ابتیاع محمدرضا زالی
 
پایگاه اطلاعات علمی

تغییرات جوی می تواند موجب سردرد شود

سردرد به علت تغییرات جوی  
  
 
   بسیاری از افراد مبتلا به سردردهای مزمن معتقدند تغییرات جوی باعث تشدید سردردهای آنان می‌شود که براساس یافته‌های جدید، این ادعا کاملا صحیح است.

با مطالعه روی ۲۵ کودک و نوجوان مبتلا به میگرن و سردردهای مزمن، مشخص شد در روزهای بارانی یا روزهایی که رطوبت هوا بالاتر از حد طبیعی است، سردردها بیشتر بروز می‌کند.

براساس یافته‌های جدید، در روزهای بارانی یا روزهایی که رطوبت بیشتر از حد نرمال است، در مقایسه با هوای خشک، بیماران ۳ برابر بیشتر به سردرد دچار می‌شوند.

در این مطالعه با استفاده از مچ‌بندهای کامپیوتری، نشانه‌های سردرد کودکان در هر لحظه ثبت شد، سپس این اطلاعات با اطلاعات جوی و نرم‌افزارهای مرتبط با شرایط آب و هوا مقایسه گردید.

محققان دریافتند: در زمان بارش باران، احتمال بروز سردرد ۵۹درصد است. این در حالی است که در روزهای غیربارانی، احتمال بروز سردرد، تنها ۲۱ درصد است.

به طور مشابه در روزهایی که رطوبت هوا بیش از حد طبیعی است، احتمال بروز سردرد ۵۸ درصد و در روزهایی با رطوبت معمولی، این احتمال به ۲۲ درصد کاهش می‌یابد. هنوز علت تاثیر بارش باران و رطوبت بر سردرد کودکان کاملا مشخص نیست.

بیش از شش بار در روز مواد قندی مصرف نکنید

بیش از ۶ بار در روز مواد قندی مصرف نکنید  
 
    با توجه به این‌که خدمات دندانپزشکی، خدمات گرانقیمتی است؛ لذا بحث پیشگیری بیش از پیش مورد توجه است و اقدامات و برنامه‌ها در این خصوص بیشتر مدنظراست.

دکتر حسین حصاری در گفتگو با بیان این‌که اداره سلامت دهان و دندان به کودکان می‌پردازد و برنامه‌هایی نیز در این زمینه در دست اجرا دارد، گفت: برنامه‌هایی در قالب آموزش، پیشگیری و درمان برای دانش‌آموزان در نظر گرفته شده که به آنها ارائه می‌شود و کودکان و دانش‌آموزانی که دارای دندان‌های خراب بودند، بخوبی تحت پوشش قرار گرفته‌اند.

وی با اشاره به این‌که خدمات دندانپزشکی گرانقیمت هستند و نمی‌توان عملا تمام آنها را انجام داد، گفت: بحث پیشگیری دارای اهمیت زیادی است و سعی می‌شود برنامه‌ها در همین راستا افزایش یابد، تا‌به‌حال نیز از طریق ارائه دهان‌شویه‌ها، آموزش‌های مناسب، اجرای برنامه‌هایی از طریق صداوسیما در قالب آموزش به دانش‌آموزان در جهت پیشگیری و حفظ بهداشت دهان و دندان اقدام کرده‌ایم.

حصاری با تاکید بر این‌که مصرف مواد قندی، ریسک پوسیدگی دندان را افزایش می‌دهد، توصیه کرد: مواد قندی همچون قند، شیرینی، خرما، کشمش و… با حجم کمتر و در تعداد دفعات کمتری مصرف شوند و مصرف بیش از ۶ بار مواد قندی در روز افزایش روند پوسیدگی دندان‌ها را به دنبال دارد.

مدیرکل اداره سلامت دهان و دندان وزارت بهداشت همچنین گفت: مصرف آدامس‌های جویدنی گزیلیتول و زایلیتول، ۳ بار در روز علاوه بر این‌که پوسیدگی‌زا نیست، خاصیت کاهش پوسیدگی دندان‌ها را نیز داراست.

چگونه خطر بیماری قلبی را کاهش دهیم ؟

چه عواملی سلامت قلب را به خطر می اندازد؟

بیماری‌های قلبی به رغم اینکه بسیاری از افراد روش‌های پیشگیری و درمان آن را می‌دانند جزو دلایل مرگ و میر بیماران است. یکی از انواع شایع بیماری‌های قلبی بیماری‌های عروق قلب است که گاهی به آن بیماری‌ها شریان کرونر هم گفته می‌شود.
شریان‌های قلب (شریان‌های کرونری) وظیفه خونرسانی به عضله قلب را به عهده دارند. پلاک‌ها (تشکیل ذرات چربی) به این شریان‌ها آسیب رسانده و پلاکت‌های خونی (سلول‌های در خون که به انعقاد خون کمک می‌کنند) بعد از چسبیدن به این پلاک‌ها به شریان صدمه وارد کرده و به انسداد جریان خون منجر می‌شوند. عوامل خطر یعنی چیزهایی که فرد را مستعد ابتلا به بیماری‌های عروقی قلب می‌کند بسیار متفاوت هستند. و مهم این است که درمان و رفع این عوامل خطر قابل کنترل می‌تواند شانس یک فرد را برای ابتلا به بیماری‌های عروقی قلب کاهش دهد.

اگر شما این شرایط را دارید بیشتر مراقب باشید!· سن (بالاتر از ۴۰ سال برای مردان، ۴۵ سال برای زنان)· جنس مذکر· تاریخچه خانوادگی بیماری‌های عروقی قلب· سیگار کشیدن· فشارخون بالا· دیابت· چاقی· کاهش سطح HDL (کلسترول خوب) و افزایش سطح LDL (کلسترول بد) و افزایش تری‌گلیسیرید· کاهش فعالیت‌های جسمی· تجمع چربی شکمی (بدن سیبی شکل)بیایید با رعایت این نکات از قلبتان محافظت کنید· سیگار کشیدن را ترک کنید·

حداقل ۳۰ دقیقه در اغلب روزهای هفته ورزش کنید· اگر مبتلا به فشارخون بالا هستید آن را درمان کنید· اگر مبتلا به دیابت هستید قند‌خون‌تان را کنترل کنید· در رژیم‌غذایی خود مقدار زیادی غذاهای حاوی فیبر، میوه و سبزی و حبوبات بخورید· از چربی‌های حیوانی اسیدهای چرب، قند و نشاسته استفاده کنید· با رژیم غذایی،‌ ورزش و در صورت نیاز دارو کلسترول خون خود را کاهش دهید·

برای داشتن قلبی سالم، رویه زندگی‌تان را تغییر دهیدبا کمی تغییر در رویه زندگی می‌توانید زندگی بهتر و سالم‌تری داشته باشید و خطر بیماری‌های عروقی قلب را کاهش دهید. حتی کاهش ۱۰ درصدی وزن می‌تواند به طور قابل‌توجهی خطر بیماری‌های قلبی را در شما کاهش بدهد. کمی قدم زدن حین کار، برنامه‌ریزی برای ورزش، ورزش کردن با یک دوست یا یکی از اعضای خانواده،‌ بازی با فرزند خود و استفاده از پله به جای آسانسور قدم‌های کوچکی برای سلامت کلی بدن است.

بیشتر روزهای هفته ۳۰ دقیقه به فعالیت بدنی بپردازید و ۲ روز در هفته ورزش‌های قدرتی و انعطاف‌پذیری انجام دهید. همسر و اعضای خانواده می‌توانند در تغییر رویه زندگی شما نقش موثری داشته باشند و این کار برای سلامت همه افراد خانواده مفید است.

حبوبات کامل را به رژیم غذایی خود اضافه کنید بدون اینکه طعم آنها عوض شود. از گوشت قرمز کمتر استفاده کنید و بیشتر گوشت سفید مرغ، جوجه و یا ماهی آن هم به میزان اندک استفاده کنید. از خشکبار استفاده کنید و از مصرف غذاهای فرآیند شده پرهیز کنید. روزانه ۵ وعده میوه و سبزی مصرف کنید.

« Previous Page — Next Page »