سرطان پروستات چیست ؟

سرطان پروستات دومین علٌت شایع مرگ ناشی از سرطانها در مردان به حساب می آید اما در صورت تشخیص به موقع با موفقیت قابل درمان می باشد.

از علایم این سرطان می توان به وجود دردی مبهم در ناحیه لگن ، تکرر ادرار ، اختلالات ادراری دیگر نظیر عدم توانایی در ادرار کردن ، وجود درد در حین ادرار ، جریان ادراری ضعیف، وجود خون در ادرار و منی و انزال دردناک اشاره نمود.

علاوه بر موارد مذکور وجود درد در پشت کمر ، لگن و قسمتهای فوقانی اندام تحتانی ، کاهش اشتها و وزن و درد استخوانی دائمی نیز از جمله دیگر علائم این نوع سرطان به حساب می آید. توصیه می شود مردان بالای ۴۰ سال بطور معمول بوسیله خود یا پزشک معاینه مقعدی با انگشت داشته باشند. تا از این طریق بتوان بزرگی پروستات ، شکل غیر طبیعی آن و یا وجود هرگونه توده در پروستات ، را شناسایی کرد.

درسن بالای ۵۰ نیز توصیه می شود مردان بطور سالانه معاینه مقعدی همراه با انجام آزمایش اختصاصی برای اندازه گیری آنتی ژن اختصاصی پروستات ، داشته باشند. این آزمایش نوعی آزمایش خونی است که سطح آنتی ژن را اندازه می گیرد این آنتی ژن بطور طبیعی و منظم وارد جریان خون می شود اما درصورتیکه غدد پروستات سرطانی شود مقدارش افزایش می یابد. بعلاوه می توان با استفاده از ابزار خاصی بیوپسی نیز انجام داد. ممکن است در آن واحد پزشک متخصص ۱۴ بیوپسی از غدد پروستات بگیرد.

سپس نمونه ها توسط پاتولوژسیت بررسی می شود تا مشخص شود که آیا بافت سرطانی شده است و اگر سرطانی شده است در چه مرحله ای قرار دارد و در صورت تشخیص سرطان چندین روش درمانی وجود دارد که سلولهای سرطانی را از بین می برند. این روشها می توانند همراه با پرتو درمانی باشند که در آن با استفاده از اشعه، سلولهای سرطانی از بین برده می شوند. از روش های درمانی دیگر هورمون درمانی است بخصوص در مواقعی که سرطان در مراحل اولیه باشد. در این روش از داروهایی استفاده می شود که منجر به کاهش تستوسترون خون می شوند.

این رژیم درمانی در مراحل اولیه سرطان داده می شود و در طی آن معلوم می شود که آیا سرطان وارد فاز عدم موفقیت خواهد شد یا نه. آخرین روش درمانی در آوردن غدد پروستات از طریق جراحی است که خود دارای انواع مختلفی می باشد.

علل، سیر طبیعی و تشخیص سرطان پروستات

همانطور  که گفته شد این سرطان دومین علت مرگ ناشی از سرطان در مردها می باشد امٌا در صورت تشخیص به موقع و در مراحل اولیه بطور قابل ملاحظه و مؤثری قابل درمان است.

پروستات چیست؟

این عضو بصورت غده ای کوچک در زیر مثانه قرار داشته و قسمت فوقانی مجرای ادراری را در بر می گیرد. این غده در جلوی راست روده قرار دارد و سطح پشتی آن از طریق معاینه راست روده قابل لمس است. (معاینه از طریق مقعد) عمل این غده ساختن مایعی است که قسمتی از مایع منی را می سازد. این غده منجر به یکسری اختلالات در مردان می شود که از جمله آنها می توان به بزرگی این غده، التهاب و سرطان آن اشاره نمود.

سرطان پروستات چیست؟

 بدلیل میزان بروز بالای آن این سرطان از مشکلات سلامتی شایع به حساب می آید. این نوع سرطان از این نظر با سایر سرطانها متفاوت است که در صد قابل ملاحظه ای از مردان مبتلا دارای فرمهای بدون علامت آن می باشد. معمولاً این نوع سرطان علامت خاصی ایجاد نکرده و به خارج از غده پروستات گسترش نمی یابد. گاهی اوقات نیز این سرطان کوچک بوده و به کندی رشد می کند و خطر کمتری برای بیمار خواهد داشت.

علل عوامل خطر ساز  وابسته به سرطان پروستات چیست؟

بنظر می رسد این نوع سرطان ثانویه به علل مختلف ایجاد می شود. معمولاً این سرطان افراد مسن را درگیر می کند و به ندرت قبل از ۴۰ سالگی اتفاق می افتد ولی بعد از این سن میزان بروز آن بطور قابل ملاحظه ای افزایش می یابد.

آمار حاصله در کل جهان نشاندهنده سومین سرطان شایع و ششمین مرگ ناشی از سرطان در مردان برای این سرطان می باشد. به نظر می رسد علل ژنتیکی و رژیم غذایی و نژاد در بروز آن دخالت داشته باشند. مردانیکه سابقه خانوادگی بروز این سرطان را دارند. شانس بیشتری جهت ابتلا به آن خواهند داشت.

استفاده از رژیمهای غذایی خاصی ممکن است شانس ابتلا به این سرطان را کاهش دهد نظیر غذاهای غنی از لیکوپن،سلنیم و ویتامین E، گوجه فرنگی پخته منبعی از لیکوپن های کارتنوئیدی به حساب می آید. این ترکیبات نوعی ترکیبات آنتی اکسیدانی هستند که از سلولها در برابر سرطانی شدن محافظت می کنند. مطالعات زیادی نشان داده اند که استفاده از این ترکیبات به مقدار فراوان می تواند شانس ابتلا به این سرطان را کاهش دهد. مصرف سلنیم نیز می تواند شانس ابتلا به این سرطان را کاهش دهد. به نظر می رسد که بروز این سرطان در بعضی مردان ثانویه به کاهش تماس با اشعه آفتاب و کاهش توانایی بدن در ساخت این ویتامین است.

علائم و نشانه های سرطان پروستات چیست؟

در مراحل اولیه این سرطان علامتی ندارد و در سایر موارد علایم شامل درد مبهم در ناحیه لگن، تکرر ادراری ، اختلالات ادارای دیگر نظیر عدم توانایی ادرار کردن، درد یا سوزش ادرار، کاهش جریان ادرار ، وجود خون در ادرار یا منی، انزال دردناک ، درد ناحیه کمر و قسمت های فوقانی پاها، کاهش اشتها و یا وزن و درد دائمی استخوانها می باشد.

غربالگری سرطان پروستات

در حال حاضر از معاینه مستقیم راست روده و اندازه گیری آنتی ژن اختصاصی پروستات برای تشخیص سرطان پروستات استفاده می شود.سن شروع این روشهای غربالگری بطور دقیق مشخص نیست. ولی با اینحال اکثر متخصصین اعتقاد دارند این دو روش برای سنین بالای ۵۰ سال جهت غربالگری سرطان باید انجام شود. امٌا در کسانیکه شانس بیشتری جهت ابتلا دارند، نظیر کسانیکه سابقه مثبت خانوادگی دارند غربالگری باید در سنین پائین تر یعنی ۴۰ سال انجام شود.

معاینه انگشتی راست روده

برای اینکار در حالیکه بیمار در حالت سجده یا خوابیده به پهلو می باشد، معاینه صورت
می گیرد. به منظور معاینه پزشک در حالیکه دستکش به دست خود کرده است انگشت خود را وارد راست روده فرد معاینه شونده کرده و پروستات از نظر اندازه، قوام و یا وجود هرگونه توده دیگر در داخل راست روده بررسی می کند از آنجائیکه این روش به تنهایی برای تشخیص سرطان پروستات کافی نیست باید از اندازه گیری اختصاصی پروستات نیز استفاده نمود. این آزمایش در آزمایشگاه یا بیمارستان انجام شده و ابزار زیادی لازم ندارد. از مریض نمونه خون گرفته شده و نمونه جهت آزمایش به آزمایشگاه فرستاده خواهدشد.

در حالت عادی مقدار این آنتی ژن بسیار کم است اما در بعضی شرایط مقدار آن افزایش می یابد که نشانه بزرگی غیرسرطانی پروستات و یا سرطان پروستات می باشد

در حال حاضر به منظور تشخیص به موقع و زود هنگام سرطان پروستات توصیه می شود هر دو عمل فوق با هم انجام شود. البته باید متذکر شد که وجود هرگونه حالت غیرطبیعی در دو روش فوق حتماً به معنای سرطان نیست و می تواند ثانویه به بزرگی خوش خیم پروستات نیز باشد.

آلزایمر چیست ؟

بیماری آلزایمر یک اختلال پیش‌رونده و تحلیل برنده است که به مغز آسیب رسانده و باعث مرگ سلول‌ها می‌شود. علت دقیق این بیماری هنوز مشخص نیست، اما طی این بیماری تغییرات متعددی در مغز بیمار رخ می‌دهد که باعث کوچک شدن مغز و از بین رفتن سلول‌های مغزی می‌شود و به جای آن لکه‌های مختلف با اشکال خاصی به نام پلاک‌های پیری می‌نشیند.

علامت دیگر این بیماری وجود کلاف‌های ظریف مارپیچی شکل در سلول‌های مغزی است که در نهایت سلول‌های سالم را از بین می‌برد.

این بیماری بتدریج حافظه شخصی و توانایی یادگیری، استدلال، قضاوت، برقراری ارتباط و انجام فعالیت‌های روزانه فرد را مختل می‌کند. از علائم مشخصه این بیماری از دست دادن حافظه، قضاوت، استدلال و تغییراتی در حالات و رفتار است. باید توجه داشت بیماری آلزایمر بخشی از روند طبیعی پیری نیست.

در این بیماری فرد با از دست دادن فعالیت شناختی خود، ‌از مرحله استقلال به وابستگی کامل به مراقبان و خانواده‌ می‌رسد و نیاز به مراقبت ۲۴ ساعته دارد.

آلزایمر بیشتر افراد بالای ۶۵ سال را تحت تاثیر قرار می‌دهد، البته افرادی هستند که در ۴۰ یا ۵۰ سالگی هم گرفتار آلزایمر شده‌اند. بسیاری از محققان سیر بیماری آلزایمر را به ۳ مرحله تقسیم می‌کنند.

مرحله اول مرحله‌ای است که در آن اختلال حافظه رفته‌رفته نمایان می‌شود. بیمار در این مرحله از عهده کارهای روزمره شخصی برمی‌آید، ولی اداره امور اجتماعی نظیر خرید و کارهای بانکی برای او دشوار است. در این مرحله فرد انعطاف‌پذیری و قابلیت انطباق با محیط، مسوولیت‌ها و شرایط تازه را از دست می‌دهد و به مرور منزوی و از جمع دور خواهد شد.

در مرحله دوم اختلال حافظه پیشرفت می‌کند و علائم روانی ـ رفتاری نظیر ترس، اضطراب، افسردگی، بی‌خوابی و بیقراری دیده می‌شود. بیمار قدرت تشخیص زمان و مکان را از دست می‌دهد و گویش او دچار اختلال می‌شود. در این مقطع از بیماری، فرد قادر به مراقبت‌های شخصی است. در این مرحله فرد مبتلا به علت از دست رفتن حافظه قدیمی باعث ناتوانی در استفاده از دانسته‌های سابق و تجربیات قبلی می‌شود و به همین علت رفتارهای غیرعادی و ناشی از خامی و بی‌تجربگی از او سر می‌زند.

پیشرفت بیماری بتدریج باعث ضعف قوای جسمانی می‌شود. این تغییرات بر روند کارهای روزانه شخص مانند غذا خوردن، حمام کردن و لباس پوشیدن اثر می‌گذارد و شخص به تنهایی قادر به انجام آنها نخواهد بود.

مرحله سوم زمانی است که اختلال حافظه تا آنجا پیشرفت می‌کند که بیمار حتی نامش را فراموش می‌کند، قدرت تکلم بیمار تقریبا از بین رفته و عضلاتش سفت می‌شود، بلع غذا برای او مشکل شده و دیگر قادر نیست از بستر خارج شود، بتدریج دچار زخم‌های بستر می‌شود و کنترل اعمال دفعی را نیز دست می‌دهد.

در موارد پیشرفته، بیمار توانایی ارتباط با محیط یا کنترل عملکردهای جسمانی خود را از دست می‌دهد و با پیشرفت بیشتر بیماری، مراحلی از کاهش هوشیاری، کما و به دنبال آن مرگ رخ می‌دهد. مرگ پس از ۵ تا ۱۰ سال از بروز این علائم اتفاق می‌افتد، اما بیماری حدود ۲۰ سال قبل از ظهور علائم آغاز شده است.

گزش حشره «دراکولا» را جدی بگیرید

یک فوق تخصص بیماری های عفونی با هشدار نسبت به گزش حشره «دراکولا» که اغلب در مناطق شمالی مشاهده می شوند، گفت: این زخم ها با تورم، خون مردگی و قرمزی همراه هستند بنابراین در صورت گزیدگی باید به پزشک مراجعه کرد.
دکتر مسعود مردانی در گفت وگو با خبرنگار بهداشت و درمان ایسنا، افزود: افردی که به شمال کشور و مناطق ساحلی سفر می کنند ممکن است مواجه با گزش حشره ای به نام «دراکولا» شوند که باعث ابتلا افراد به حساسیت ، عفونت های ثانویه و ایجاد زخم در اندام ها و تنه آنها شود. در این شرایط لازم است مسافران به پزشک مراجعه کنند.
وی درباره گزش حشرات در تابستان اظهار کرد: گزش حشرات در فصل تابستان به ویژه هنگام مسافرت و اقامت در مناطق روستایی اجتناب ناپذیر است. قرمزی، تورم و درد در محل گزش از جمله علائم آن است که می توان با استفاده از کمپرس سرد اثرات این نوع گزش ها را التیام بخشید البته اگر افراد علاوه بر این علائم دچار عفونت های ثانویه شوند باید به پزشک مراجعه کنند و در صورت نیاز زیر نظر او به مصرف آنتی بیوتیک بپردازند.
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با بیان اینکه برخی از پشه ها عامل ابتلا به برخی از بیماری ها هستند، اظهار کرد: پشه آنوفل باعث ابتلا به بیماری مالاریا می شود. مالاریا یکی از بیماری های شناخته شده در جهان است که در استان های سیستان و بلوچستان، هرمزگان، خراسان جنوبی و کرمان به عنوان استان های پرخطر دیده می شود.
وی افزود: پشه آئدس عامل ایجاد تب دانگ است. این بیماری قبلا در کشور وجود نداشت ولی در سال های اخیر به علت مسافرت ایرانیان به کشورهای جنوب شرق آسیا مانند تایلند و مالزی، مواردی از ابتلا به این بیماری در ایران نیز دیده شده است.
مردانی در پایان گفت: افراد پس از گزش آنوفل و آئدس دچار علائمی مانند عوارض آلرژی و عفونت های ثانویه می شوند و لازم است که برای درمان به پزشک مراجعه کنند تا پزشکان متناسب با بیماری های آنان داروهای خاص مالاریا و تب دانگ را برایشان تجویز کنند.

isna

گرمازدگی و روشهای مقابله با آن

بیماریهای مـربوط به گرما هنگامی روی می دهند که دمــای بـدن فرد از حد طبیعی خود افزایش می یابـد. بدن انسان بطور عمده توسط منبسط ساختن عروق سـطـــحی پوست و تعریق دمای افزایش یافته بدن را کاسته و سبب تنظیم و کنترل گرمای بدن می گــردد. اما در آب و هوای مرطوب عملکرد تعریق مختل و کنـدشده و بدن دیگر قادر به خنک ساختن خود نمیـباشد. دو عـــامل فعالیت بدنی شدید و طولانی مدت و آب و هوای گرم مسبب بیماریهای مربوط به گرما هستنـد.

 

همچنین زمانی که فرد دچار کم آبی در بدن خود میگردد در معرض عوارض گرمای زیاد قرار خواهد داشت زیرا در این حالت غلظت خون بدن افزایش یافته و جریان خون کند میگردد که سبب اختلال در عملکرد ارگانهای بدن می شود.
عوارض ناشی از گرما به قرار زیر است:
۱٫ گرمازدگی خفیف
در این حالت بدن بشدت عرق کرده و حجم خون کاهش می یابد.
علایم:
تعریق شدید، ضعف، سرگیجه، سردرد، حالت تهوع، استفراغ، افزایش ضربان قلب، کاهش فشار خون، پوست مرطوب، سرد و رنگ پریده، افزایش درجه حرات مرکزی بدن تا ۳۹- ۳۸ درجه سلسیوس.
درمان:
انتقال بیمار به یک مکان خنک و سایه،دادن مایعات به بیمار برای جبران کم آبی بدن. برای جبران نمک بدن نیز باید اندکی نمک (به نسبت یک قاشق چای خوری نمک در یک لیتر آب) به آب اضافه کرد، لباسهای فرد گرمازده را در آورده و یک ملحفه مرطوب دور بدن وی بپیچید و یا توسط باد بزن مصدوم را باد بزنید.

۲٫ گرمازدگی شدید
این حالت بسیار خطرناک بوده و خطر مرگ را نیز میتواند در پی داشته باشد. در این حالت حرارت مرکزی بدن از ۴۰٫۵ درجه سلسیوس فراتر میرود. در این وضعیت اغلب ارگانهای بدن در معرض آسیب بافتی قرار میگیرند. گرمازدگی شدید یک وضعیت اورژانس بوده و دمای بدن فرد گرمازده باید سریعا کاهش یابد. عدم درمان گرمازدگی شدید به تشنج، کما و مرگ منجر خواهد شد. گرمازدگی شدید علاوه بر اثرات سوء آن بروی سیستم عصبی همچنین کبد، کلیه ها، قلب و عضلات را نیز در معرض آسیب قرار میدهد.

علایم:
پوست قرمز رنگ، داغ، رنگ پریده و خشک، ضربان تند و قوی، سردرد ضربانی، پریشانی و سرگیجه، تنفس کم عمق، مردمک چشم ممکن است متسع شده و به نور واکنش نشان ندهد.

عوامل ایجاد کننده
قرار گرفتن در زیر آفتاب به مدت طولانی ،فعالیت شدید بدن، کم آب شدن بدن.

درمان:
تلاش برای کاهش حرارت بدن باید بسرعت انجام گیرد: بیمار را به مکان خنک و سایه انتقال داده و لباسهایش را از تن جدا کنید. روی دستها و پاها آب خنک ریخته و یا یک ملحفه خیس را دور بدن مصدوم بپیچید، بیمار را در معرض باد قرار داده و یا توسط پنکه و یا باد بزن اقدام به خنک کردن وی کنید. هنگامی که روی دستها و پاها آب میریزید حتما دستها و پاها را شدیدا ماساژ دهید تا خون خنک شده به سمت نواحی مرکزی بدن رانده گردد.

۳٫ گرفتگی عضلات
همان گرفتگی عضلات میباشد که عامل آن گرما میباشد. این حالت پس از فعالیت شدید بدنی ایجاد میگردد. درمان آن خوراندن مایعات کافی همراه با اندکی نمک (به نسبت ۴/۱ قاشق چایخوری نمک در یک لیوان آب) به مصدوم و انجام حرکات کششی پس از آن میباشد.

۴٫ سنکوب گرما
این حالت نوعی غش خفیف میباشد که به علت فعالیت شدید در آب و هوای گرم ایجاد میگردد. بدن در تلاش برای افزایش دفع گرما از بدن اقدام به منبسط ساختن عروق سطحی پوست میکند اما هنگامی که این مکانیسم بسرعت انجام میگیرد سبب کاهش جریان خون به مغز گشته و حالت غش را ایجاد میکند.

علایم:
سرگیجه، سردرد، افزایش ضربان قلب، حالت تهوع، استفراغ، غش و بی هوشی.
درمان آن مانند درمان گرمازدگی خفیف میباشد.

۵، عرق سوز

در این حالت نواحی خاصی در بدن (معمولا نواحی پوشیده شده توسط لباس) دچار خارش و سوزش شدید میگردد. این حالت بیشتر در آب و هوای گرم و مرطوب و در افراد خردسال، دارای فعالیت شدید، بیماران بستری و تب دار مشاهده میگردد. این عارضه معمولا پس از چند روز بخودی خود بر طرف میگردد. هنگامی که تعریق بدن افزایش می یابد عرق به سلولهای سطح پوست آسیب وارد ساخته و یک سد در مقابل خروج عرق ایجاد میکند. بنابراین عرق در زیر پوست به دام افتاده و تجمع می یابد. در این حالت برآمدگیهای ریزی روی پوست ایجاد میگردد. هنگامی که این برآمدگیهای جوش مانند ریز میترکند محتویات عرق تخلیه گشته و فرد احساس سوزش میکند.

درمان:
هیچگاه از مواد کاهش دهنده تعریق و یا پودر بچه استفاده نکنید این عمل تنها علایم را تشدید میکند. تنها از لوسیون کالامین (CALAMIN) و یا کرم هیدروکورتیزون (HYDROCORTISON 1%) استفاده کنید.

اقدامات پیشگیرانه :
۱، در تابستان و هوای گرم لباسهای سبک، گشاد و با رنگ روشن به تن کنید.
۲، در طول روز آب کافی بنوشید. ۸ لیوان آب.
۳، در حین هر نوع فعالیت بدنی در فواصل زمانی معین به استراحت بپردازید.
۴، خود را در برابر گرمای آفتاب با به سر گذاشتن کلاه و یا استفاده از چتر محافظت کنید.
۵، فعالیتهای شدید خارج از منزل را در ساعاتی که هوا خنک تر میباشد یعنی پیش از ۱۰ صبح و یا پس از ۶ بعد از ظهر برنامه ریزی کنید.

ختلال کم توجهی- بیش فعالی در کودکان ( ADHD ) چیست ؟

ختلال کم توجهی- بیش فعالی  در کودکان (Hyperactive)

انواع بیش‌فعالی

تعریف :

ADHDاختلالی است که در آن پرتحرکی ، بی توجهی و رفتارهای ناگهانی بیشتر و شدیدتر از کودکان دیگر وجود دارد . ۳ تا ۵ درصد کودکان به این اختلال مبتلا هستند و در پسرها شایع تر است . ممکن است در بعضی بیشتر علائم پرتحرکی و رفتارهای ناگهانی و در گروهی علائم بی توجهی بیشتر دیده شود . علائم این بیماری قبل از ۷ سالگی شروع می شود ولی اغلب در دوران مدرسه مشکلات جدی ایجاد می گردد .

علت :
این بیماری سالهاست که شناخته شده و وعوامل متعددی در ایجاد آن نقش دارند . به نظر می رسد علت آن بیشتر قص در تکامل سیستم اعصاب باشد . کودکان مبتلا احتمالاً در قسمت هایی از مغز که مسئول توجه ، تمرکز و تنظیم فعالیت های حرکتی می باشد دچار نقص جزئی هستند . توارث و ژنتیک در این اختلال نقش دارد . همچنین در بعضی موارد در جریان حاملگی یا زایمان یا پس از آن صدمات جزئی به ساختمان مغز وارد می شود که می تواند باعث این مشکل گردد .
علائم :
مشکل اصلی کودکان عدم توانایی آنها در حفظ و تنظیم رفتارشان است ، در نتیجه اغلب نمی توانند رفتار مناسبی که لحظه به لحظه با شرایط محیط هماهنگ باشد نشان دهند . خوابیدن و غذاخوردن آنها منظم نیست به نظر میرسد در همه چیز دخالت می کنند و مراقبت دائمی نیاز دارند . از نظر هیجانی ثبات ندارند ، بطور ناگهانی می خندند یا گریه می کنند و رفتارشان غیرقابل پیش بینی یا ارزیابی است . سریع از کوره در می روند و نمی توانند پیامدهای رفتارشان را پیش بینی یا ارزیابی نمایند . در فعالیت های خطرناک شرکت می کنند و احتمال صدمه دیدن آنها زیاد است . قبل از فکر کردن عمل می کنند ، قبل از پایان سئوال جواب می دهند ، اشیاء را پرتاب می کنند و ناخواسته به دیگران صدمه می زنند ، پرفعالیت و پرتحرک هستند ، هرلحظه در حال رفتن هستند ، انگار موتوری درون بدن آنهاست که آنها را به حرکت دائمی مجبور می کند ، نمی توانند آرام بنشینند و بی قرار هستند .
اختلال تمرکز در این کودکان در کارهایی که فعالیت دائم و جدی مغزی را لازم دارد مشهودتر است . آنها ممکن است در تماشای تلویزیون ، بازی با کامپیوتر و فعالیتهای لذت بخش با کودکان دیگر تفاوتی نداشته باشند ولی در کارهایی که فعالیت مداوم مغزی و تمرکز لازم دارد ( انجام تکالیف درسی ) تفاوت آنها با کودکان دیگر نمایان می شود . به نظر می رسد مغز آنها اطلاعات محیطی را بیش از حد لازم می گیرد ، یعنی در انتخاب توجه به اطلاعات ضروری و بی توجهی و حذف اطلاعات غیرضروری ضعف دارند . رعایت قوانین منزل و مدرسه برای آنان مشکل است و برای پیروی از قوانین توجه بیشتری لازم دارند . در انجام تکالیف مدرسه ، تمرکز روی درس ، رعایت قوانین مدرسه و داشتن روابط اجتماعی مناسب با همکلاسی ها مشکل دارند . برای رسیدن به اهداف درازمدت برنامه ریزی نمی کنند.
عوارض
رفتار کودکان روی عملکرد آنها در خانواده ، اجتماع مردم و مدرسه تأثیر سوء می گذارد و باعث واکنش های منفی اطرافیان ، خانواده ، کادر مدرسه و همسالان می شود . این رفتارها مشکلات جدی در مدرسه و اجتماع ایجاد می کند و باعث کاهش اعتمادبه نفس و احساس بی کفایتی در این کودکان می گردد . ممکن است آنها از مدرسه و اجتماع متنفر گردند . کودکان طبیعی به خاطر رفتارهای مناسب و موفقیت های تحصیلی و اجتماعی زمینه زیادی برای تشویق شدن دارند و همین تشویق ها موجب پرورش اعتماد به نفس و عزت نفس در آنها می شود ولی کودکان دچار ADHD کمتر به این موفقیت ها دسترسی پیدا می کنند . کودکان ADHD ممکن است به صورت ثانویه دچار اختلالات ارتباطی ، مشکلات تحصیلی ، اضطراب افسردگی و بزهکاری شوند .
سیر :
سیر ADHD متنوع است . بهبودی در صورت وقوع معمولاً بین ۱۲ تا ۲۰ سالگی رخ میدهد و بهبودی قبل از ۱۲ سالگی نادر است . گاهی علائم در بلوغ بهبود یافته و گاهی نیز تا بزرگسالی ادامه می یابد .
با افزایش سن پرتحرکی کمتر شده ولی اختلال تمرکز و رفتارهای ناگهانی می تواند باقی بماند . در ۱۵ تا ۲۰ درصد موارد علائم همراه با افزایش سن ادامه می یابد . بدون درمان تنها یک سوم تا نصف کودکان دچار ADHD می توانند با علائم خود در زندگی سازگار و منطبق باشند و بقیه مستعد بروز مشکلات ثانویه خواهند بود .

درمان :
درمان هایی که برای کودکان ADHD به کار میرود می تواند به چهار گروه تقسیم گردد :
آموزش والدین
آموزش آموزگاران
استفاده از کلاسهای مخصوص
درمان دارویی و درمان های روان شناختی
آموزش والدین و معلمین بخش مهمی از درمان را تشکیل می دهد و شامل دو بخش است ؛
آموزش برای شناخت بیماری
آموزش برای بکارگیری روش های درمانی
والدین باید این بیماری را به عنوان یک نقص خفیف در مراحل اولیه رشد مغز دانسته و به کودک خود به دید کودکی تنبل ، نافرمان ، شرور و فضول که اگر بخواهد می تواند رفتاری طبیعی داشته باشد نگاه نکنند ، بلکه او را کودکی بدانند که تلاش می کند با ناتوانی خود که خارج از کنترلش است ، کنار بیاید .

والدین باید راههای دیگری برای تشویق ، تقویت اعتماد به نفس و ایجاد احساس موفقیت در کودکشان بیابند . فعالیت ورزشی ، هنری ، فنی ، اجتماعی می تواند فرصت هایی برای نمایان کردن توانائی های این کودکان ایجاد نماید . این فعالیت ها بالطبع تشویق بیشتری به دنبال داشته و می تواند آثار منفی حاصل از تجربه های بد قبلی ( شکست ها ، طرد شدگی ، تنبیه ها و … ) را بکاهد و جایگزین آن گردد . البته والدین نباید تصور کنند که کودکانشان به دلیل این ناراحتی مسئول اعمال نامطلوب و خلاف خود نیستند ، بلکه کودک می باید اینگونه رفتارها را جبران کند .
برای اینکه کودکان قوانین را بیاموزند و از آن پیروی نمایند لازم است قوانین را برای آنها واضح تر ، در فواصل کمتر و دفعات بیشتر بیان کنیم و سیستم تشویق و تنبیه قوی تری را با آن همراه نماییم .
برخورد مناسب با کودکان دچار ADHD به زمان ، پشتکار ، کوشش ، مداومت و همکاری و هماهنگی زیادی نیاز دارد و به همین دلیل مربیان و والدین باید همواره روحیه ای با نشاط ، شاداب ، طنزپرداز و شوخ طبع را در خود حفظ نمایند .
این اختلال در بر گیرنده کودکانی است که از دستورها اطاعت نمی کنند ، از لحاظ هیجانی تحریک پذیر و خشن هستند ، پیوسته از یک فعالیت به کار دیگری می پردازند بدون اینکه هیچ یک را به سر انجام برسانند ، تمرکز و توجه در کارها و یا فعالیتها و بازیها در این کودکان پایدار نیست ، اغلب به نظر می رسد که حواسشان جای دیگری است و یا گوش نمی  دهند و اینطور به نظر می رسد که آنچه را که گفته شده است نشنیده اند ، اکثر این کودکان بد اخلاق ، ستیزه جو ،  نافرمان و پرخاشگر هستند و با کودکان دیگر میانه خوبی ندارند و به طور کلی لجوج ، ریاست طلب و بی انضباط هستند ، رفتارهای غیر قابل پیش بینی انجام می دهند ، مرتب در حرف دیگران می پرند ، اشیا را از دیگران می قاپند و به چیزهایی دست می زنند که اجازه  آن را ندارند .

بیش‌فعالی به حالتی دلالت می‌کند که در آن کودک به نحوی مفرط و بیش از اندازه فعال و پرجنب‌ و جوش است. تحرک زیاد این کودکان نه تنها خود آنها را بلکه اطرافیان ، همکلاس‌ها ، اولیای مدرسه را دچار مشکل می‌کند. از آن جایی که در میان درصد بالایی از معتادین و افرادی که ترک تحصیل کرده‌اند علایم بیش فعالی در کودکی قابل مشاهده است.

از طرفی کودکان بیش فعال در معرض خطر بالایی از اختلال سلوک ، شخصیت ضد اجتماعی و سوء مصرف مواد مخدر قرار دارند لذا آگاهی همگان بویژه والدین و معلمان در این حالات از اهمیت بسزایی برخوردار است. نقص در تمرکز یا اختلال بیش‌فعالی (ADHD) شرایطی را برای کودک ایجاد می‌کند که نتواند آرام و بدون حرکت بنشیند، رفتارش را کنترل کرده و توجه خود را به یک موضوع خاص معطوف کند.

این کودکان وقتی که بزرگتر می شوند در کارهای گروهی مشکل دارند و در مدرسه نمی توانند یکجا آرام بگیرند به طور مکرر از جای خود بلند می شوند و یا از میز آویزان می شوند. بیش فعالی ممکن است به صورت بر قراری ، ناآرامی در جای خود ، دویدن ، جهیدن و بالا و پایین پریدن در موقعیتهای نامربوط ، ناتوانی در ساکت ماندن و یا بیش از حد حرف زدن نیز نمود می یابد.

این کودکان معمولا در نوباوگی علائمی از خود نشان می دهند مانند : خواب کم و گریه زیاد دارند ، به نور و صدا و حرارت و سایر تغییرات محیطی به سرعت به گونه ای غیر عادی پاسخ می دهند ، مرتب در حال جلو و عقب کردن خودشان هستند ، معمولا در آغوش مادر آرام نمی گیرند و جیغ می زنند و لگد می اندازند و حتی در گرفتن پستان مادر هم مشکل دارنددر این نوع اختلال ممکن است بر اثر بالا رفتن سن کودک ،  مسئله خود به خود حل شود اما این کودکان اگر به حال خود گذاشته شوند در بزرگسالی رفتارهای ضد اجتماعی از خود نشان می دهند.

اکثر این کودکان از هوش بالا برخوردارند و کارهایی که انجام می دهند غیر مترقبه و ناگهانی است و خطر را احساس نمی کنند.
به طور کلی می توان گفت الگوی پایدار این اختلال کمبود تمرکز و توجه ، بیش فعالی و پرخاشگری است ، البته باید این خصوصیات حداقل به مدت شش ماه در کودک ثابت باشد تا بتوانیم بگوییم که کودک دچار این اختلال شده است.

علل ایجاد این اختلال هنوز به طور قطعی ناشناخته است ، عوامل متعددی از قبیل وراثت ، مشکلات و مسائل در هنگام تولد ، عوامل عصب شناختی ، حساسیت غذایی و متغیرهای محیطی مطرح شده است اما هیچ یک تایید و یا رد نشده اند. پژوهشها حاکی از آن است که پسران بیشتر از دختران به این اختلال مبتلا می شوند.
در درمان این کودکان روشهای  رفتار درمانی  به همراه رژیم غذایی خاص و داروهایی که پزشک برای درمان این اختلال تجویز می کند بهترین نتایج را در کنترل علائم دارد.
والدین چنین کودکانی باید با مراجعه به  روانپزشک و یا روانشناس با شکیبایی و ثبات قدم در این مسیر به فرزندشان کمک کنند.

شیوع بیش فعالی
از هر ۱۰۰ کودک ۵ کودک می‌توانند مبتلا به ADHA باشند. پسران ۳ برابر بیش از دختران در معرض ابتلا قرار دارند. اغلب این مشکلات قبل از ۷ سالگی آغاز می‌شوند و ممکن است والدین تا وقتی که فرزندشان بزرگتر نشده متوجه مشکل او نگردند. پزشکان نمی‌دانند که چه چیزی باعث بروز ADHD می‌گردد ولی مطالعات بر روی مغز انسان‌ها را به فهم علل اجتماعی ADHD نزدیکتر کرده است.

پزشکان معتقدند افراد مبتلا به ADHD فاقد میزان کافی از مواد شیمیایی خاص به نام میانجی‌های عصبی در مغز هستند. این مواد شیمیایی به مغز در کنترل کردن رفتار کمک می‌کند. والدین و آموزگاران باعث ایجاد ADHD در کودک نمی‌شوند ، بلکه آنها می‌توانند در فعالیت‌های کودک به وی کمک کنند.
علایم ADHD
• مشکل در توجه
• فعالیت بیش از اندازه (بیش‌فعالی)
• انجام عمل قبل از فکر کردن به آن (حرکات تکانشی)

بیش فعالی

انواع بیش‌فعالی
نوع بی‌دقت و بدون توجه
در این نوع در فرد نمی تواند روی تکلیفی که به او می‌دهند و یا یک فعالیت خاص تمرکز داشته باشد. اکثر کودکان دچار ADHD در دقت و توجه کردن دچار مشکل هستند. این دسته از افراد غالبا:
• توجه زیادی به جزئیات ندارند.
• بر بازی‌ها و کارهای مدرسه نمی‌توانند تمرکز داشته باشند.
• کارهای مدرسه و فعالیت‌های روزانه خود را در منزل تا آخر دنبال نمی‌کنند و آنها را به پایان نمی‌رسانند.
• ‌نمی‌توانند یک وظیفه یا تکلیف را تمام و کمال انجام دهند.
• اسباب بازی‌ها ، کتاب‌ها و وسایلشان را اغلب گم می‌کنند.
نوع تکانشی – بیش‌فعالی
در این نوع از اختلال فرد بسیار فعال است. و بدون فکر اقدام به فعالیت و انجام کار می‌کند. فعالیت بیش از حد معمول ، قابل مشاهده‌ترین مشخصه اختلال ADHD است. کودک بیش‌فعال همیشه در حال انجام کاری می‌باشد. ممکن است سطح بیش‌فعالی با افزایش سن کاهش یابد. این کودکان قبلا از این که راجع به عملی فکر کنند آن را انجام می‌دهند.

برای مثال این کودکان ممکن است بطور ناگهانی وسط خیابان شروع به دویدن کنند و از یک سمت به سمت دیگر خیابان بدون نگاه کردن حرکت کنند و یا این که از درخت بلندی شروع به بالا رفتن کنند. ممکن است آن ها موقعیت‌های خطرناک شگفت زده شوند. گاهی هم هیچ ایده و فکری برای خارج شدن از این وضعیت ندارند. غالبا ، فعالیت‌های تکانشی و بیش‌فعالی با هم همواره هستند.

مشخصه کودکانی که این اختلال را با هم دارند بدین گونه است:
• بی‌قراری و ناآرامی
• ‌دویدن مداوم از سویی به سوی دیگر و یا بالا رفتن از چیزی
• پایین آمدن از صندلی وقتی که اجازه این کار را ندارند.
• عدم توانایی در بی‌سر و صدا بازی کردن
• بیش از حد صحبت کردن
• پاسخ‌دادن ناگهانی و بدون فکر به پرسشی که هنوز تمام نشده است.
• عدم توانایی در صبر کردن برای نوبت خود
• بدون اجازه وسط بازی دیگران پریدن
• وسط صحبت دیگران پریدن

نوع ترکیبی
در این نوع اختلال فرد بسیار فعال است و بدون فکر اقدام به فعالیت و انجام کار می‌نماید. کودکان با این نوع اختلال نشانه‌هایی از هر دو نوع قبل را که متذکر شویم دارا هستند. آنها در توجه‌کردن، بیش‌فعال بودن و کنترل تکانش‌های خود دچار مشکل هستند. البته گاهی تمام کودکان بی‌توجه هستند و یا اینکه بیش از حد فعالیت می‌کنند و حرکات تکانشی دارند.

اما در کودکان دچار ADHD این حرکات همیشگی هستند نه استثنایی این رفتارها برای کودک در خانه ، مدرسه و با دوستان مشکلات حقیقی ایجاد می‌کنند در نتیجه اکثر کودکان دچار این اختلال ، احساس افسردگی ، اضطراب و عدم اطمینان به خود را دارند. این احساسات جزء نشانه‌های ADHD محسوب نمی‌شوند و در اثر مشکلات مکرر در خانه و مدرسه در کودک ایجاد می‌شوند.

چطور می‌توان فهمید کودکی مبتلا به ADHD است؟
وقتی علایم ADHD در کودکی مشاهده شود باید توسط یک متخصص ماهر مورد ارزیابی قرار گیرد. این فرد می‌تواند از کارکنان مدرسه باشد و یا این که در مطب خصوصی مشغول بکار باشد. تنها راه حصول اطمینان ، ارزیابی کامل توسط متخصص می‌باشد. باید در اینجا به دو نکته توجه داشت:
• نباید نظر دیگران را دال بر این که کودکی ADHD است به آسانی پذیرفت.
• این نکته حائز اهمیت است که کودک همراه با ADHD ناتوانایی‌های دیگران را نیز دارد.

درمان
درمان سریع برای ADHD وجود ندارد اما علایم آن قابل کنترل هستند. والدین و آموزگاران باید به نکات زیر توجه داشته باشند.
• در مورد این اختلال اطلاعات بیشتری کسب کنند.
• برنامه تعلیم و تربیتی خاصی را متناسب با نیازهای کودک ایجاد و طرح‌ریزی نمایند.
• ایجاد طرح دارو درمانی ، درصورتی که والدین و پزشک احساس کنند که کودک به دارو درمانی نیاز دارد.

راهنمایی‌هایی برای والدین
• وقتی که فرزندتان کارش را خوب انجام می‌دهد به اول پاداش دهید. در فرزند خود توانایی ایجاد کنید و نیز با او در مورد استعدادهایش صحبت کنید و او را به بکارگیری توانایی‌هایش تشویق و ترغیب کنید.
• با فرزند خود کاملا واضح و روشن صحبت کنید. برای این کار با پشتکار ، مصر و مثبت باشید و خواسته‌های خود را کاملا برای فرزند خود روشن سازید. به فرزند خود بگویید چه کارهایی را باید انجام دهد نه این که فقط ، آنچه را نباید انجام دهد به او گوشزد کنید.
• شیوه‌هایی را برای کنترل رفتار فرزند خود یاد بگیرید این برنامه‌ها عبارتند از: ایجاد جدول برای فعالیت‌های فرزندتان ، داشتن برنامه برای پاداش ، نادیده گرفتن رفتارهای نامطلوب ، پیامدهای عادی و غیر طبیعی نتایج و پیامدهای منطقی.
• با مدرسه فرزندتان تماس داشته باشید و برنامه تعلیم و تربیت خاص نیازهای فرزندتان را برای او تنظیم کنید. هر دوی شما (والدین و معلم) بایستی نمونه‌ای از این برنامه را داشته باشید.
• با معلم در تماس باشید و به او بگویید فرزند شما در خانه چه عملکردی دارد و از او بپرسید که در مدرسه چه می‌کند و آنها را حمایت کنید.

راهنمایی‌هایی برای آموزگاران
باید بدانید که چه موارد خاصی برای دانش آموزان دشوار هستند. برای مثال ممکن است که دانش آموز ADHD در شروع یک کار دچار مشکل باشد در حالی که دانش آموزان دیگر در پایان‌دادن به یک عمل و شروع عمل بعدی شکل داشته باشند. بنابراین هر یک از این دانش آموزان نیاز به کمک‌های متفاوتی دارند.
• به دانش آموزان نشان دهید چگونه از کتاب تکلیف و برنامه‌های روزانه استفاده کنند. همچنین مهارت‌ها و روش‌های یادگیری را به آنها آموزش دهید و آنها را به شکل منظم تقویت (پاداش) کنید.
• به دانش آموزان در فعالیت‌های بدنی‌شان کمک کنید. (برای مثال) به آنها اجازه دهید تا کاری را ایستاده پای تخته سیاه انجام دهند). در بین برنامه‌ها به آنها استراحت دهید.
• با والدین و دانش آموزان هر دو با هم برای نو آوری و اجرای یک برنامه تعلیم و تربیتی متناسب بمنظور نیل به نیازهای دانش آموزان به فعالیت و همکاری بپردازید.
• انتظارات بالا از دانش آموزان داشته باشید اما سعی کنید راه‌های جدیدی را برای انجام کارها امتحان کنید صبور باشید و شانس دانش آموزان را برای کسب موفقیت بالا ببرید.

برطبق چهارمین نشر راهنمای تشخیصی و اماری اختلالات روانی انجمن روانپزشکی امریکا در سال , ۱۹۹۴ اختلال نقص توجه/ بیش فعالی , مجموعه علایمی است با محدودیت میدان توجه که با سطح رشد فرد ناهماهنگ است و به ضعف تمرکز , رفتار ناگهانی و بیش فعالی منجر می شود. به عبارت دیگر , مشخصه اصلی این اختلال , وجود الگوی پایدار فقدان توجه و یا بیش فعالی تکانشگری است که در مقایسه با افرادی که در همان سطح از رشد قرار دارند, شدیدتر است . علائم اختلال , دست کم باید در دو موقعیت ( نظیر مدرسه, خانه و محیط کار) بروز یابد و در  عملکرد اجتماعی و تحصیلی فرد اشکال ایجاد کند . کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه/ بیش فعالی , عالبا از خود تحریک پذیری انفجارگونه ای نشان می دهند. ایشان از نظر هیجانی بی ثبات اند و خلق و خو و عملکرد ایشان متغیر و غیر منتظره است.
مهار  گسیختگی و حالت تکانشی این کودکان , در انها رفتارهای ضد اجتماعی را دامن می زند و نیز در برخی از انها اشکال در توجه و تمرکز منجر به اختلالاتی در یادگیری ایشان می شود. این کودکان غالبا به دلیل ناکامی ها و عدم موفقیت در مدرسه و در ارتباط با  همسالان و خانواده خود به مشکلات عاطفی دچارند.
مهار گسیختگی و حالت تکانشی این کودکان, در  انها رفتارهای ضد اجتماعی را دامن می زند و نیز در برخی از انها اشکال در توجه و تمرکز منجر به اختلالاتی در یادگیری ایشان می شود. این کودکان غالبا به دلیل ناکامی ها و عدم موفقیت در مدرسه و در ارتباط با همسالان و خانواده خود به مشکلات عاطفی دچارند.
عدم اگاهی والدین و مربیان باعث شده است که حتی علی رغم برخورداری از هوشبهر طبیعی , گاه بر فرستادن این کودکان به مدارس استثنائی اصرار ورزند.
از لحاظ سبب شناسی, به نظر می رسد این اختلال , برایند تاثیر متقابل چند عامل اسیب زا باشد.
عوامل آسیب زای  چندی که در این خصوص مطرح شده اند عبارتند از :
۱- عوامل نوروبیولوژیک , اسیب مغزی , درنگ تکاملی , نقص کار در دستگاه عصبی .
۲- رژیم غذایی .
۳- متغیر های مربوط به محیط زیست نظیر میزان سرب در هوا.
۴- عوامل روانی – اجتماعی نظیر محرومیت هیجانی به مدت طولانی , حوادث استرس امیز و اختلال در روابط خانوادگی.
۳ تا۵  درصد کودکان , مبتلا به ADHD  هستند که در این میان پسرها سه برابر بیشتر از دختر ها مبتلا می شوند.

دانش اموزان با اختلال نارسایی توجه / بیش فعالی در کلاس درس
ویژگی های اولیه ی این اختلال از سالهای اولیه رشد یعنی قبل از ورود به مدرسه شروع می شود. سه ویژگی اصلی این اختلال را می توان از این قرار دانست.
۱ ) نارسایی توجه
به اعتقاد سیفرو الن نارسایی توجه بزرگترین مشکل این کودکان است. والدین و معلمان شکایت می کنند که این کودکان یا دانش اموزان به حرف انها گوش نمی کنند ,تمرکز حواس ندارند, کارها را تمام نمی کنند, به راحتی دچار حواس پرتی می شوند و به همین دلیل از پیشرفت تحصیلی خوبی برخوردار نیستند.
بطور کلی این دانش اموزان در کلاس درس این ویژگی ها را از خود نشان می دهند:
۱- بسیار در رویا فرو می روند و به اصطلاح غرق رویا می شوند.
۲- بسیار در خود فرو میروند وذهنی مشغول دارند, سردرگم و گیج هستند.
۳- از انگیزه کافی برخوردار نیستند.
۴- به نظر تنبل و کند هستند.
۵- انگار خیره می شوند.
کودکان با اختلال نارسایی توجه / بیش فعالی معمولا قبل از مدرسه کمتر شناسایی می شوند و بیشتر وقتی به مدرسه و محیط اموزشی وارد می   شوند مورد توجه قرار می گیرند.
۲ ) بیش فعال
بیش فعالی یا فزون جنبشی , فعالیت زیاد یا فعالیت در شرایط نامناسب است. اگر نارسایی توجه را جدی ترین مشکل این دانش اموزان به حساب بیاوریم, بیش فعالی اشکارترین انها به ویژه در پسران است. این دانش اموزان به طور دایم در حال بی قراری و ناارامی هستند, جنب و جوش دارند, وول می خورند, صندلی خود را ترک می کنند , جایی که باید بنشینند راه می افتند, انگار خستگی ندارند, خیلی پرانرژی به نظر می رسند و حتی زیاد حرف می زنند, جنب و جوش بیش از اندازه باعث می شود که دانش اموز نتواند به رویدادهای مهم اطرافش توجه کند و در نتیجه در توجه پایدار و انتخابی مشکل پیدا می کند.
هرکسی که بیش از اندازه فعال یا بی توجه و دارای رفتارهای تکانشی باشد , اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی ندارد.
برای ارزیابی اینکه ایا فردی اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی دارد یا خیر؟
متخصصان به چندین سوال اساسی توجه می کنند:
ایا این رفتارها فراوان هستند؟
ایا طولانی مدت هستند؟
اگر اینطور است ایا انها بیش از دیگر همسالانشان ان را انجام می دهند؟
ایا این مشکلات انها مداوم است یا در پاسخ به یک موقعیت خاص ایجاد می شود؟
ایا این رفتارها در چندین جلسه اتفاق می افتد یا اینکه در یک  مکان ویژه مثل زمین ورزش یا اداره اتفاق می افتد؟
الگوی رفتاری شخص با یک سری معیارها و ویژگی های  اختلال مقایسه می شود که این معیارها در کتاب مرجع DMS  وجود دارند. براساس DMS علایم عدم توجه عبارت اند از:
توسط نور و صداهای نامربوط حواسشان به  اسانی پرت می شود.
نقص در توجه داشتن به جزییات و انجام اشتباهات مکرر بدون دقت کافی.
به ندرت قادرند به طور کامل و با دقت اموزش ها را دنبال کنند.
فراموش کردن و گم کردن چیزهایی مثل اسباب بازی , مداد, کتاب و وسایل مورد نیاز .
۳) تکانشگری
تکانشگری یعنی انجام فوری کارها بدون انکه فرد بر روی انها فکر کند, پیامد انها را در نظر بگیرد و برای انها برنامه ریزی داشته باشد. برای همه افراد پیش  می اید که یک دفعه کاری بکنند یا حرفی بزنند و در واقع رفتار تکانشی نشان بدهند و این  از نظر کیفی غیر عادی نیست, بلکه تکانشگری اگر زیاد تکرار شود غیر عادی به شمار می اید. به همین دلیل دانش اموزان با اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی معمولا تحمل کمی دارند, ناشکیبا و کم حوصله هستند و رعابت نوبت برایشان کار دشواری است. این دانش اموزان منتظر نوبت نمی شوند و قبل از انکه سوال را کامل گوش کنند یا ان را کامل بخوانند شروع می  کنند به  پاسخ دادن,  پاسخی که ممکن است نادرست از اب در اید. این ویژگی باعث می شود که دانش اموز نتواند منتظر تمام شدن حرف یا بازی دیگران بشود و مرتب مزاحمت و وقفه ایجاد کند.
از سوی دیگر, دانش اموزان با اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی ممکن است دارای ناتوانی یادگیری باشند. براساس پژوهش های انجام شده حدود یک سوم از دانش اموزان در یادگیری مشکل دارند.
نارسایی توجه در یادگیری  حساب و خواندن اختلال ایجاد میکند. بیش از نیمی از دانش اموزان با اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی دارای ناتوانی خواندن هستند و نسبت پسران به دختران ۹ به ۱ است. افزون براین,  این دانش اموزان در حافظه ی کوتاه مدت و بلند مدت مشکل دارند و بخش قابل توجهی از اطلاعات شنیداری را از دست می دهند.

بیش فعالی
از شیطنت تا بیش فعالی

بسیاری از والدین از شیطنت‌ زیاد کودک خود شکایت دارند و برخی نیز معتقدند فرزند آنها بیش فعال است. اما بین بیش فعالی و شیطنت طبیعی کودکان فرق‌های بسیاری وجود دارد.
کودکان‌ بیش ‌فعال‌ بسیار پرتحرک‌اند و نمی‌‌توانند یکجا آرام‌ بنشینند. آنها اضافه‌ بر ناآرامی‌ بسیار زیاد، نوعی‌ اضطرار و اجبار برای‌ خرابکاری‌ نیز دارند. اختلالات یادگیری، مشکلات عصبی، عدم تشخیص دست راست و چپ از یکدیگر،‌ اضطراب، افسردگی و مشکلات اختلالات سلوکی و رفتاری از دیگر مشخصات این کودکان است. مهم‌ترین علائم و نشانه‌های این بیماری در کودکان،‌ فعالیت بیش از اندازه حرکتی، عدم تمرکز حواس و بروز حرکات تکانه‌ای در فرد به معنی دست زدن به کاری بدون هیچ فکر و اندیشه قبلی است. کودکان‌ بیش ‌فعال‌ در مورد کارها و اشیایی‌ که‌ به‌ طور طبیعی‌ باید در برابر آنها احساس‌ خطر کنند، خطری‌ احساس‌ نمی‌کنند. همچنین‌ گرایش‌ به‌ دروغگویی‌ در آنها بسیار بالاست‌ و اغلب‌ دروغ‌ می‌‌گویند. این کودکان اغلب، وسایل‌ خود را گم‌ می‌کنند و دچار فراموشکاری‌اند. همچنین به ‌طور افراطی‌ حرف‌ می‌‌زنند.
مشکل این کودکان در سنین دبستان بیشتر می‌شود زیرا نمی‌توانند روی فعالیت‌های درسی خود متمرکز شوند و در کلاس به درس و حرف‌های معلم خود توجه کافی ندارد. آنان بدون دلیل از جای خود بلند شده و راه می‌روند و حتی باعث حواس‌پرتی سایر همکلاسی‌های خود می‌شوند. همین مساله موجب افت تحصیلی آنها می‌شود. این افت در سال‌های بعد که درس‌ها سخت‌تر است و نیاز به تمرکز بیشتری دارد، افزایش می‌یابد و حتی می‌تواند منجر به ترک تحصیل آنان شود.
این عارضه در پسر‌ان به نسبت ۴ تا ۸ برابر شایع‌تر از دختران است. این بیماری اغلب در پسران اول خانواده دیده می‌شود.
● علت چیست
روانپزشکان معتقدند مهم‌ترین علت این بیماری حوادث دوران بارداری یا حوادث حین زایمان است که بر مغز نوزاد تاثیرات سوء می‌گذارد. وجود ویروس‌های حین تولد فرد در فصول خاص سال مثل فصل زمستان، اختلالا‌ت شیمیایی و فیزیولوژیک مغز و محرومیت عاطفی کودک از طرف والدین از دیگر علل بوجود آمدن این بیماری است.
● درمان
بهترین سن برای درمان بیماری بیش فعالی کودکان زیر سن ۵ سالگی است. در صورت تشخیص این بیماری قبل از سن دبستان با مصرف دارو علائم بیماری کاهش می‌یابد. اما دارو تنها قسمتی از درمان است. حمایت روحی روانی ‌خانواده از کودک بیش فعال در درمان او بسیار ضروری است و موجب می‌شود از شدت بیماری کاسته شده و کودک بتواند بر مشکلات خود فائق آید. پدر و مادر کودک بیش فعال هر چقدر آگاهی خود را در مورد بیماری فرزندشان افزایش دهند، بیشتر و بهتر می‌توانند به کودک خود کمک کنند.
رژیم غذایی این کودکان هم مهم است. غذاهای شیرین، غذاهای تند، شکلات و کافئین باعث‌ تحریک‌پذیری‌ این کودکان می‌شوند؛ پس به این کودکان نباید ‌کاکائو، شکلات، قهوه، نسکافه و نوشابه‌ داد.
خواب‌ شبانگاهی‌ این‌ کودکان‌ نیز بسیار مهم است؛ این کودکان باید شب‌ها زود به‌ رختخواب‌ بروند. والدین باید بکوشند تا انرژی‌ زیاد‌ این‌ کودکان‌ با بازی و ورزش‌ کردن، مصرف‌ شود.
در نهایت باید توجه داشت علاوه بر پیگیری درمان پزشکی، بردباری و صبر و استفاده از ابزارهای تشویقی به جای سرزنش و تنبیه، عامل اساسی در کنترل و بهبود کودک مبتلا به بیش فعالی است.

عوامل پنهان در تشدید بیش فعالی
از نگاه بعضی از والدین دیدن کودکی آراسته و زیبا که در حال بازی است و در همان حین اشعار کودکانه خود را می‏خواند یا اتومبیل‏های کوچک و رنگارنگش را در ردیفی منظم به جلو هدایت می‏کند، رویایی بیش نبوده و کاملا تصنعی است. به نظر آنان عصر کودکان طلایی به سر رسیده و زمان استیلای کودکان بیش فعال آغاز شده است. برخورد چنین والدینی با کودکان بیش فعال خود پیش از آن‏که ناشی از آگاهی‏های علمی باشد برگرفته از تجارب غیرحرفه‏ای و گاهی توام با باورهای غلط است. از این رو قصد نگارنده از نگارش و ترجمه چنین مقاله‏ای کاستن از ناتوانی خانواده دربرخورد با این کودکان و افزایش توجه آنان به درمان‏های مکمل است. درمان‏هایی که متاسفانه به دلیل ناشناخته بودن همواره مورد غفلت قرار گرفته و جایگاه خاص و واقعی خود را باز نیافته‏اند.
به نظر روانشناسان بیش فعال کودکی است با ویژگی‏های رفتاری خاص و متمایز. اما این به معنای ایجاد یک چارچوب سنی مشخص نیست. برخی از روانشناسان علائم بیش فعالی را در بزرگسالان نیز تعقیب کرده‏اند و سعی کرده‏اند تا سیر تکامل آن را در گروه‏های سنی مختلف نیز باز شناسند. به نظر آنان بزرگسالان نیز می‏توانند تجارب کودکان بیش فعال را درک کنند. تجاربی همچون تصمیم‏گیری‏های آنی، عبارات غیرمنطقی، انجام رفتارهای کلیشه‏ای نمونه‏ای مشابه از احساسات کودکان بیش فعال است که می‏توان بروز آن را در بزرگسالان نیز مشاهده کرد. در ضمن برخی از افراد الکلیک و بیماران مبتلا به مانیک نیز به نوعی تجارب حسی و ادراکی کودکان بیش فعال را دارا هستند. البته هدف از طرح نظرات فعلی صرفا آشناسازی والدین گرامی با احساسات یک کودک بیش فعال است، نه ایجاد یک نگرانی مضاعف در فضای خانواده. از این رو اجازه می‏خواهم برای ملموس‏تر کردن توضیحات ذکر شده از مثالی استفاده کنم تصور کنید جوانی در حال رانندگی و مشغول ویراژ دادن است. او شدیدا تحت تاثیر محرک‏های محیطی پیرامون خود قرار گرفته و از درک واقعیت فعلی که در آن قرار دارد ناتوان است. سرعت خودرو او آستانه حس و درک او را شدیدا محدود کرده و از عملکرد منطقی وی کاسته است. او صرفا به پیش می‏رود و مملو از هیجان است. بعد از لحظه‏ای کوتاه طبیعتا در محاسبه فاصله جانبی خود اشتباه کرده و به خودرو بغلی اصابت می‏کند. در یک لحظه سکوت و دقیقا درست زمانی که هر دو خودرو متوقف شده‏اند دو سوال اصلی مطرح می‏شود. نخست احساس راننده جوان در خصوص عملکردش و دوم ارزیابی راننده خسارت دیده از سلامت روانی فرد جوان. راننده جوان چه توجیحی برای رفتار خود دارد؟ آیا از ناگهانی و سریع بودن حوادث، ابراز تعجب نمی‏کند؟ چرا از تصادف، خود را سرزنش می‏کند؟ آیا راننده خسارت دیده توضیحات او را خواهد پذیرفت؟ از نظر روانشناسی شرایط ایجاد شده نوعی واکنش بیش فعالی و بسیاری از نشانه‏های این بیماری را دارا است. عدم کنترل بر احساسات و حرکات و عدم تطابق با شرایط موجود اساسی‏ترین نشانه‏های بیش فعالی است. هر چند باید اضافه کرد شواهدی نیز در کاهش توجه و پایین آمدن مهارت‏های ذهنی و شناختی وجود دارد که در جای خود بیشتر در خصوص آن صحبت خواهیم کرد. فقط آنچه به احتمال باید اضافه کرد این است که با درک صحیح از احساس خودمان می‏توانیم تصور بهتری از واکنش‏های یک کودک بیش فعال داشته باشیم و سعی بنده از طرح توضیحات ذکر شده نیز دقیقا ایجاد چنین احساس مشترکی بوده است. پس به خاطر داشته باشیم ما بزرگسالان گاهی خود بیش فعال‏تر از هر کودکی می‏شویم.
بیش فعالی اصطلاحی است برای بیان خصوصیات رفتاری که به صورت عمده عبارتند از خستگی‏ناپذیری، پرتحرک بودن، هیجان پذیری، بی‏قراری، پریشانی و … همانطور که ملاحظه کردید نمی‏توان از عبارات بالا به مفهوم دقیق بیش فعالی دست یافت. به همین دلیل به سراغ راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی چهارمین تجدید چاپ می‏رویم تا با علائم این بیماری بیشتر آشنا شویم.
گردآورندگان این مجموعه معتقدند زمانی می‏توان عبارت بیش فعالی را به کار برد که کودک یا نوجوان ۶ علامت (یا بیشتر) از موارد ذیل را به مدت حداقل ۶ ماه داشته باشد. طبیعتا موارد یاد شده تناسبی با شرایط رشدی وی نیز نخواهد داشت.
الف) مدام در حال حرکت دادن دست‏ها و پاهای خود است و حتی در حین نشستن نیز پیچ و تاب می‏خورد.
ب) اغلب در محیط‏هایی که انتظار می‏رود بنشیند، مثل کلاس درس، بر می‏خیزد و راه می‏رود.
ج) عموما در حال دویدن و بالا رفتن است و توجهی به شرایط پیرامونش نمی‏کند.
در نزد نوجوانان و افراد بالغ این نشانه‏ها به صورت یک احساس ذهنی بی‏قراری ظاهر می‏شود.
د) در کنترل و آرام‏سازی خود در حین بازی‏ها یا فعالیت‏های دیگر مشکل دارد.
ز) در اغلب اوقات به صورت خستگی‏ناپذیر پرتحرک است، گویی فنری او را به جلو هل می‏دهد.
ه) خیلی تند و سریع صحبت می‏کند.
در کنار علائم فعلی، ۳ عامل تکانشی نیز وجود دارند که به صورت اختلال در رفتارهای محاوره‏ای و اجتماعی ظاهر می‏شوند. هر چند به ظاهر این عوامل از گروه نخست جدا شده‏اند، اما همراهی آنان با ۶ نشانه نخستین ناممکن نیست. اگر روانشناس در تشخیص رفتار کودک یا نوجوان از وجود نشانه‏های ششگانه یقین حاصل کند، نوع تشخیص داده شده بیش فعالی خواهد بود. اما در صورتی که علائم گروه نخست با تعدادی از نشانه‏های گروه بعدی همراه شود، تشخیص ارائه شده بیش فعالی تکانشی بوده و روانشناس با ترکیبی از رفتارهای حرکتی و تکانش‏های محاوره‏ای مواجه خواهد شد. البته باید اضافه کرد عموما در بیش فعالی کودکان و نوجوانان از هر دسته علائم نشانه‏هایی وجود دارد. علائم تکانشی بودن عبارتند از:
و) کودک یا نوجوان سریعا به سوالی که تمام نشده پاسخ می‏دهد.
ن) اغلب در انتظار کشیدن و رعایت نوبت مشکل دارد.
ی) غالبا صحبت دیگران را قطع می‏کند یا حضور خود را بر دیگران تحمیل می‏کند مثلا در مکالمات دیگران مداخله کرده یا وارد بازی‏ها می‏شود.
بخش دیگری از نگرانی‏های والدین مربوط به کاهش توجه کودکان بیش فعال است. از نظیر آنان بی توجهی بر میزان ریسک و خطرپذیری کودکشان می‏افزاید، به نحوی که گاهی موجب اشتباهات مکرر و انجام رفتارهای مخاطره‏آمیز می‏شود. اشتباهات رفتاری، خراب کردن‏ها، شکستن‏ها و بروز صدمات جسمانی غالبا بزرگترها را کلافه و ناتوان می‏کند و این در حالی است که کودک بیش فعال هیچگونه قصدی از انجام رفتاری مخاطره‏آمیز خود ندارد. او همانند همسالان خود به میزان قابل توجهی از درک متقابل رسیده است. اما به دلیل عوامل چندی در کنترل مطلوب واکنش‏های خود با مشکل مواجه است و این نیازمند درک صحیح والدین از شرایط نامتعارف وی است. به نظر روانشناسان بهترین اقدام والدین پیش از استفاده از داروهای شیمیایی بررسی علل ابتلای کودک به بیش فعالی است، زیرا تحقیقات اخیر ثابت کرده‏اند والدینی که در کنار بهره‏‏گیری از داروها به تامین شرایط بهداشت روانی و جسمانی کودک خود نیز توجه داشته‏اند به مراتب از والدینی که صرفا به داروها اکتفا کرده‏اند در تداوم درمان موفق‏تر عمل کرده‏اند. از جمله عللی که خانواده‏های گرامی باید پیش از دارو درمانی توجه لازم را به آنها معطوف دارند عبارتند از:
۱-مراقب آسیب‏های مغزی و عصب‏شناختی باشند.
هر چند به نظر برخی از فیزیولوژیست‏ها چنین آسیب‏هایی می‏توانند باعث ایجاد بیش فعالی شوند ولیکن هنوز تحقیقات لازم در این باره به نتایج قطعی نرسیده‏اند. از این رو ایجاد ارتباط بالینی بین این آسیب‏ها و بیش فعالی با تردید همراه است.
۲-تاثیر عوامل محیطی و خانوادگی را در ایجاد واکنش های بیش فعالی نادیده نگیرند. هر چند شرایط حاضر نیز نیازمند تحقیقات گسترده‏تری است، ولیکن نتایج آماری از وجود برخی علل محیطی و خانوادگی موثر بر بیش فعالی حکایت دارد. به عنوان نمونه افزایش میزان سرب و یون‏های مثبت در هوا، کوچکی محیط‏های زندگی، وجود والدین سیگاری، عدم توافق در الگوهای تربیتی، عدم توجه به نیازهای عاطفی کودک، وجود تعارض‏ها و مشاجره‏های مداوم در بین اعضای خانواده، اضطراب والدین، متارکه، وجود روش‏های استبدادی و محدودکننده یا اجرای الگوهای افراطی کودک محوری و …
۳-متوجه عوامل پیش از تولد و حین تولد باشند.
مادرانی که در زمان بارداری از رژیم‏های غذایی نامطلوب پیروی می‏کنند، بدون مشورت با پزشک معالج اقدام به مصرف دارو می‏کنند، سیگار می‏کشند، شدیدا مضطرب یا افسرده می‏شوند، الکل مصرف می‏کنند و بدون توجه به سلامت جنین اقدام به فعالیت‏های مداوم و سنگین می‏کنند از جمله مادرانی هستند که خطر ابتلا کودک خود را به بیش فعالی افزایش می‏دهند، البته باید اضافه کرد زنجیره عوامل پیش از تولد همچون وراثت و تغذیه هنوز نیز نیازمند بررسی و پژوهش بیشتر است.
۴-در انتخاب رژیم‏های غذایی مطلوب دقت کنید.
در سال ۱۹۷۰ پژوهشگری به نام فین کولد اهمیت تاثیر برخی خوراکی‏ها را در افزایش علائم بیش فعالی مورد مطالعه قرار داد. او تحقیقات خود را در مقاله‏ای به همین عنوان به چاپ رساند، ولی چندان مورد توجه قرار نگرفت. بعد از گذشت یک دهه و انجام پژوهش‏‏های مداوم صحت نظرات فین کولد آشکار شد و توجه اندیشمندان به خاصیت برخی خوراکی‏ها معطوف شد. در ابتدا فین کولد متوجه رنگ‏های مصنوعی شد که به صورت گسترده در تزئین مواد خوراکی مورد استفاده قرار می گرفتند. به نظر او کودک در حین مصرف چنین موادی علائمی از مسمومیت یا حساسیت از خود نشان می‏دهد. او عقیده داشت بیش فعالی نوعی علائم آلرژیک نسبت به مواد رنگی موجود در خوراکی‏هاست. اما تحقیقات بعدی از محدوده مطالعات وی فراتر رفته و متوجه ماهیت خود خوراکی‏ها شد. امروزه بنا به حساسیت کودک اقدام به حذف برخی خوراکی‏ها می‏کنند تا تاثیر آن را بر کاهش بیش فعالی وی مورد مطالعه قرار دهند.
تا دهه ۱۹۸۰ فین کولد و برخی از اندیشمندان دیگر فهرستی از برخی مواد موثر بر واکنش‏های بیش فعالی فراهم کردند که از جمله می‏توان به انواع بستنی‏‏های تزئین شده به رنگ‏های فسفری و قرمز، بعضی از میوه‏ها همچون زردآلود، تمشک، خیار و گوجه فرنگی اشاره کرد. اما امروزه با گسترش پژوهش‏های تغذیه‏ای و روان‏شناختی بر میزان فهرست غذایی موثر بر بیش فعالی افزوده شده است. البته والدین گرامی توجه داشته باشند هدف از ارائه فهرست مورد نظر حذف تمامی غذاهای مطرح شده نیست. بلکه یافتن عاملی است که در تشدید حالات بیش فعالی موثر است. پس اقدام اصلی یافتن ماده حساسیت‏زا است نه حذف تمام مواد غذایی و میوه‏ها. خانم آماندا اورسل متخصص تغذیه، برخی از پرهیزهای غذایی کودکان بیش فعال را به قرار زیر می شمارد. شکر و غذاهای حاوی شکر مانند بیسکویت، کیک، نان روغنی، شیرینی، نوشابه‏های شیرین که سریعا قند خون را افزایش می‏دهند، کشمش بی‏دانه، زیتون، زردآلود، سیب، توت، سیب زمینی، هادداگ، آدامس، فرآورده‏های کنسرو شده، چای و قهوه. هر چند فهرست کامل غذاهای مورد نظر را می‏توانید در کتب مربوط به کودکان بیش فعال بیابید.

بیش فعالی

ADHD بیش فعالی چیست ؟

تعریف : ADHDاختلالی است که در آن پرتحرکی ، بی توجهی و رفتارهای ناگهانی بیشتر و شدیدتر از کودکان دیگر وجود دارد . ۳ تا ۵ درصد کودکان به این اختلال مبتلا هستند و در پسرها شایع تر است . ممکن است در بعضی بیشتر علائم پرتحرکی و رفتارهای ناگهانی و در گروهی علائم بی توجهی بیشتر دیده شود . علائم این بیماری قبل از ۷ سالگی شروع می شود ولی اغلب در دوران مدرسه مشکلات جدی ایجاد می گردد .
علت :
این بیماری سالهاست که شناخته شده و وعوامل متعددی در ایجاد آن نقش دارند . به نظر می رسد علت آن بیشتر قص در تکامل سیستم اعصاب باشد . کودکان مبتلا احتمالاً در قسمت هایی از مغز که مسئول توجه ، تمرکز و تنظیم فعالیت های حرکتی می باشد دچار نقص جزئی هستند . توارث و ژنتیک در این اختلال نقش دارد . همچنین در بعضی موارد در جریان حاملگی یا زایمان یا پس از آن صدمات جزئی به ساختمان مغز وارد می شود که می تواند باعث این مشکل گردد .
علائم :
مشکل اصلی کودکان عدم توانایی آنها در حفظ و تنظیم رفتارشان است ، در نتیجه اغلب نمی توانند رفتار مناسبی که لحظه به لحظه با شرایط محیط هماهنگ باشد نشان دهند . خوابیدن و غذاخوردن آنها منظم نیست به نظر میرسد در همه چیز دخالت می کنند و مراقبت دائمی نیاز دارند . از نظر هیجانی ثبات ندارند ، بطور ناگهانی می خندند یا گریه می کنند و رفتارشان غیرقابل پیش بینی یا ارزیابی است . سریع از کوره در می روند و نمی توانند پیامدهای رفتارشان را پیش بینی یا ارزیابی نمایند . در فعالیت های خطرناک شرکت می کنند و احتمال صدمه دیدن آنها زیاد است . قبل از فکر کردن عمل می کنند ،‌قبل از پایان سئوال جواب می دهند ،‌اشیاء را پرتاب می کنند و ناخواسته به دیگران صدمه می زنند ، پرفعالیت و پرتحرک هستند ، هرلحظه در حال رفتن هستند ، انگار موتوری درون بدن آنهاست که آنها را به حرکت دائمی مجبور می کند ، نمی توانند آرام بنشینند و بی قرار هستند .
اختلال تمرکز در این کودکان در کارهایی که فعالیت دائم و جدی مغزی را لازم دارد مشهودتر است . آنها ممکن است در تماشای تلویزیون ، بازی با کامپیوتر و فعالیتهای لذت بخش با کودکان دیگر تفاوتی نداشته باشند ولی در کارهایی که فعالیت مداوم مغزی و تمرکز لازم دارد ( انجام تکالیف درسی ) تفاوت آنها با کودکان دیگر نمایان می شود . به نظر می رسد مغز آنها اطلاعات محیطی را بیش از حد لازم می گیرد ، یعنی در انتخاب توجه به اطلاعات ضروری و بی توجهی و حذف اطلاعات غیرضروری ضعف دارند . رعایت قوانین منزل و مدرسه برای آنان مشکل است و برای پیروی از قوانین توجه بیشتری لازم دارند . در انجام تکالیف مدرسه ، تمرکز روی درس ، رعایت قوانین مدرسه و داشتن روابط اجتماعی مناسب با همکلاسی ها مشکل دارند . برای رسیدن به اهداف درازمدت برنامه ریزی نمی کنند.
عوارض
رفتار کودکان روی عملکرد آنها در خانواده ، اجتماع مردم و مدرسه تأثیر سوء می گذارد و باعث واکنش های منفی اطرافیان ، خانواده ، کادر مدرسه و همسالان می شود . این رفتارها مشکلات جدی در مدرسه و اجتماع ایجاد می کند و باعث کاهش اعتمادبه نفس و احساس بی کفایتی در این کودکان می گردد . ممکن است آنها از مدرسه و اجتماع متنفر گردند . کودکان طبیعی به خاطر رفتارهای مناسب و موفقیت های تحصیلی و اجتماعی زمینه زیادی برای تشویق شدن دارند و همین تشویق ها موجب پرورش اعتماد به نفس و عزت نفس در آنها می شود ولی کودکان دچار ADHD کمتر به این موفقیت ها دسترسی پیدا می کنند . کودکان ADHD ممکن است به صورت ثانویه دچار اختلالات ارتباطی ، مشکلات تحصیلی ، اضطراب افسردگی و بزهکاری شوند .
سیر :
سیر ADHD متنوع است . بهبودی در صورت وقوع معمولاً بین ۱۲ تا ۲۰ سالگی رخ میدهد و بهبودی قبل از ۱۲ سالگی نادر است . گاهی علائم در بلوغ بهبود یافته و گاهی نیز تا بزرگسالی ادامه می یابد .
با افزایش سن پرتحرکی کمتر شده ولی اختلال تمرکز و رفتارهای ناگهانی می تواند باقی بماند . در ۱۵ تا ۲۰ درصد موارد علائم همراه با افزایش سن ادامه می یابد . بدون درمان تنها یک سوم تا نصف کودکان دچار ADHD می توانند با علائم خود در زندگی سازگار و منطبق باشند و بقیه مستعد بروز مشکلات ثانویه خواهند بود .
درمان :
درمان هایی که برای کودکان ADHD به کار میرود می تواند به چهار گروه تقسیم گردد :
آموزش والدین
آموزش آموزگاران
استفاده از کلاسهای مخصوص
درمان دارویی و درمان های روان شناختی
آموزش والدین و معلمین بخش مهمی از درمان را تشکیل می دهد و شامل دو بخش است ؛
آموزش برای شناخت بیماری
آموزش برای بکارگیری روش های درمانی
والدین باید این بیماری را به عنوان یک نقص خفیف در مراحل اولیه رشد مغز دانسته و به کودک خود به دید کودکی تنبل ، نافرمان ، شرور و فضول که اگر بخواهد می تواند رفتاری طبیعی داشته باشد نگاه نکنند ، بلکه او را کودکی بدانند که تلاش می کند با ناتوانی خود که خارج از کنترلش است ، کنار بیاید .
والدین باید راههای دیگری برای تشویق ، تقویت اعتماد به نفس و ایجاد احساس موفقیت در کودکشان بیابند . فعالیت ورزشی ، هنری ، فنی ، اجتماعی می تواند فرصت هایی برای نمایان کردن توانائی های این کودکان ایجاد نماید . این فعالیت ها بالطبع تشویق بیشتری به دنبال داشته و می تواند آثار منفی حاصل از تجربه های بد قبلی ( شکست ها ، طرد شدگی ، تنبیه ها و … ) را بکاهد و جایگزین آن گردد . البته والدین نباید تصور کنند که کودکانشان به دلیل این ناراحتی مسئول اعمال نامطلوب و خلاف خود نیستند ، بلکه کودک می باید اینگونه رفتارها را جبران کند .
برای اینکه کودکان قوانین را بیاموزند و از آن پیروی نمایند لازم است قوانین را برای آنها واضح تر ، در فواصل کمتر و دفعات بیشتر بیان کنیم و سیستم تشویق و تنبیه قوی تری را با آن همراه نماییم .
برخورد مناسب با کودکان دچار ADHD به زمان ، پشتکار ،‌ کوشش ، مداومت و همکاری و هماهنگی زیادی نیاز دارد و به همین دلیل مربیان و والدین باید همواره روحیه ای با نشاط ، شاداب ، طنزپرداز و شوخ طبع را در خود حفظ نمایند .
منبع:انجمن روانپزشکی کودک و نوجوان ایران

کودکان بیش فعال و کودکان تیزهوش
با آغاز فصل مدرسه، معلمین و اولیا در رفتار کودکانی که تازه به مدرسه رفته و سالهای اول دبستان را میگذرانند، متوجه مسائلی میشوند که گاهی آنها را به حواس پرتی، شیطنت، عدم علاقه به درس و بازیگوشی نسبت میدهند.
درحالی که چنین رفتارهایی ممکن است به سادگی از “تیزهوشی” این کودک سرچشمه گرفته باشد. مطلب زیر را برای جلوگیری از چنین قضاوتهای سریع درباره تواناییها و رفتارهای چنین کودکانی تهیه کرده ایم و امیدواریم مفید واقع شود.
کم توجهی ناشی از بیش فعالی و تیزهوشی

نوشته جیمز تی. وب (James T Webb) و دایان لاتیمر (Diane Latimer)

معامین هوارد (Howard) میگوید که او اصلا در حد توانایی خود کار نمیکند. او تکالیفش را تمام نمیکند یا اینکه بدون نوشتن مراحل کار، تنها به نوشتن پاسخ اکتفا میکند، دستخط و دیکته اش بد است، در جای خود بی قرار است، با دیگران صحبت میکند و معمولا کلاس را با کارهایش مختل میکند.

او مدتی علاقه داشت که با فریاد و بدون نوبت پاسخ سوال معلم را بدهد(که غالبا هم صحیحی بود) اما مدتی است که در عالم رویا به سر برده یا حواسش پرت است. آیا هوارد دچار کم توجهی ناشی از بیش فعالی(ADHD) شده یا تیز هوش یا شاید هر دو اینهاست؟

بارها پیش آمده که کودکان با هوش به خاطر نشان دادن رفتارهای خاصی چون بیقراری، بی توجهی، میزان بالای فعالیت و رویابافی، که معمولا به عنوان نشانه های ADHD مطرح شده اند، سر از مطب روان پزشک یا پزشک اطفال درمی آورند.

بنابر گزارش رسمی مرکز تشخیص و آمارگیری بیماریهای روانی، ۱۴ ویژگی که در کودکان مبتلا به ADHD دیده میشوند به ترتیب زیر فهرست شده اند. کودک در صورت دارا بودن ۸ مورد از این ویژگیها که باید در سنین قبل از ۷ سالگی بروز کرده و حداقل تا ۶ ماه دوام یافته باشند، میتواند دارای ADHD تشخیص داده شود :

۱٫ هنگام نشستن معمولا دستها یا پاهایش بی قرارند یا مدام در جا خود حرکت میکند (این حالت در نوجوانان ممکن است به احساس بیقراری ذهنی محدود شود)
۲٫ هنگامی که از او خواسته شده بنشیند یا باید در جایی نشسته بماند، انجام این کار برایش بسیار مشکل است.
۳٫ به سادگی و با کمترین عامل خارجی دچار حواس پرتی میشود.
۴٫ در بازیها یا موارد مشابه حضور در گروه، منتظر نوبت شدن برایش مشکل است.
۵٫ معمولا قبل از به پایان رسیدن یک پرسش،فورا و بدون فکر پاسخ را بیان میکند.
۶٫ بدون اینکه قصد لجاجت یا مخالفت داشته و یا اینکه در درک مساله مشکل داشته باشد، انجام کارهایی که از روی یک دستور خاص و به ترتیب مشخص شده باشد، برایش مشکل است.
۷٫ توجه ممتد به یک کار یا بازی برایش مشکل است.
۸٫ معمولا از یک کار ناتمام سراغ کار دیگری میرود.
۹٫ بی سر و صدا بازی کردن برایش مشکل است.
۱۰٫ معمولا زیاد حرف میزند.
۱۱٫ معمولا میان صحبت دیگران پریده یا به طور ناخوانده وارد جمع، بازی و … میشود.
۱۲٫ بیشتر اوقات چنین به نظر میرسد هنگامی که با او صحبت میشود به حرفهای گوینده توجهی ندارد.
۱۳٫ معمولا وسایل مهم و ضروری خود (مانند کتاب، اسباب بازی یا نوشت افزار) را در مدرسه یا خانه گم میکند.
۱۴٫ غالبا بدون توجه به عواقب آن و بدون اینکه به دنبال هیجان باشد، کارهای خطرناکی انجام میدهد. (برای مثال بدون توجه به وسط خیابان مبپرد)

البته، تقریبا تمام این رفتارها در کودکان تیزهوش، مستعد و خلاق نیز دیده میشود. تا حدود سال ۱۹۹۸، چندان به تشابهات و تفاوتهای میان این دو توجه نشده بود و به همین دلیل مشکل اختلال شخصیت در میان اعضای این دو گروه بسیار دیده میشد. بسیاری اوقات، افراد متخصص تنها با شنیدن شرح رفتار کودک از والدین و معلم، به بیش فعالی کودک رای میدادند. اگر در میان آزمونهای اندکی از کودک نیز انجام میگرفت، از آنها برای تاکید گفته های والدین استفاده میشد.

کودکانی که به اندازه کافی خوش شانس بوده و یک معاینه کامل (شامل آزمایش آلرژی و مشکلات سوخت و سازی دیگر) و معاینات مفصل روانشناسانه که شامل ارزیابی هوش، موفقیتها و موقعیت احساسی از آنها به عمل می آمد، شانس بیشتری برای تشخیص واقعی دلیل حالات خود داشتند زیرا بدون معاینات تخصصی، تشخیص این دو حالت بسیار مشکل است.

چگونه والدین و معلمین حالت صحیح را تشخیص دهند؟
رفتارهای ظاهرا مشابه میان تیزهوشی و بیش فعالی دارای تفاوتهایی جزیی اما تعیین کننده هستند که تعدادی از آنها را در دو فهرست زیر مشاهده میکنید :

رفتارهای مربوط به بیش فعالان
۱٫ عدم توجه مداوم در بیشتر / تمام موارد
۲٫ کاهش توجه و علاقه در طی انجام کارهایی که نتیجه آنی ندارند
۳٫ عمل آنی بر اساس محرکهای مختلف (انگیزشی بودن) و ناتوانی در به تاخیر انداختن ابراز خوشی
۴٫ ناتوانی در درک و اجرای فرمانهایی برای تصحیح یا ترک رفتارهای اجتماعی
۵٫ دارای فعالیت و بیقراری بیشتر از کودکان عادی
۶٫ ناتوانی در اجرای قوانین و مقررات

رفتارهای مربوط به تیزهوشان
۱٫ کم توجهی، بی حوصلگی و خیال بافی در موقعیتهای خاص
۲٫ کم تحمل بودن در تحمل شرایط یا انجام کارهایی که به نظر غیر ضروری یا نامربوط برسد
۳٫ هوش آنها پیشرفته تر از قدرت قضاوتشان است
۴٫ سختگیری در مورد آنها میتواند به نبرد قدرت میان آنها و اولیا (مدرسه یا والدین) تبدیل شود
۵٫ میزان فعالیت بالا و نیاز اندک به خواب
۶٫ پرسش های مکرر درباره قوانین، رسوم و آداب مختلف

درمان بیش فعالی کودک با غذا

با توجه به تحقیقات انجام شده می توان گفت برای کاهش شیطنت کودکان بیش فعال(ADHD) که خیلی پُر جنب و جوش هستند، و به اصطلاح خیلی شلوغ می کنند، مصرف مواد مغذی زیر مفید است:
- اسیدهای چرب ضروری:
تحقیقات بسیاری نشان داده اند که غلظت اسیدهای چرب “امگا-۳″ و “امگا-۶″ در این افراد به مقدار زیادی پایین تر است و این کودکان، علائم کمبود اسیدهای چرب ضروری مانند تشنگی زیاد را نشان می دهند.
کنجد، تخمه ی کدو تنبل و تخمه ی آفتابگردان منابع خوبی از اسیدهای چرب امگا-۶ و ماهی آزاد و ساردین، از منابع خوب اسیدهای چرب امگا-۳ می باشند.
- ویتامین B6:
ویتامین B6 یک کوفاکتور ضروری برای اغلب مسیرهای متابولیکی اسیدهای آمینه، شامل مسیرهای دکربوکسیلاسیون برای دوپامین، آدرنالین، وسروتونین می باشد. از این طریق، ویتامین های گروه B سبب بهبود رفتار در برخی کودکان مبتلا به ADHD شده است. در برخی کودکان بیش فعال، سطح سروتونین خون پایین است، در نتیجه دوز بالای ویتامین B6 با افزایش میزان سروتونین خون سبب بهبود علائم می شود.
- آهن:
کمبود آهن، دقت و توجه را به میزان قابل توجهی کاهش داده و به مکمل یاری پاسخ مثبت می دهد. برخی مطالعات نشان داد که با مکمل یاری آهن، ۳۰ درصد بهبود در این کودکان مشاهده شده است.
- منیزیم:
برخی بررسی ها نشان داده اند که کمبود منیزیم اغلب در ADHD دیده می شود و با دریافت منیزیم، بیش فعالی به طور قابل ملاحظه ای کاهش می یابد.
- روی:
چندین مطالعه نشان داده است که این ماده ی معدنی در سرم افراد مبتلا به بیش فعالی کم است که می تواند ناشی از کاهش دریافت یا جذب آن باشد. بر طبق دیگر مطالعات دریافت روی از طریق تغذیه ممکن است در پاسخ این کودکان به دکستروآمفتامین موثر باشد.
غذاهایی که باید از خوردن آن ها اجتناب نمود عبارت اند از:
- شکر و غذاهای حاوی آن مانند: بیسکویت، کیک، شیرینی، شکلات و نوشابه های شیرین.
اگرچه اغلب شکر به عنوان علتی برای بیش فعالی ذکر می شود،اما مطالعات کنترل شده، تاثیرات منفی آن را بر روی رفتار اثبات ننموده اند. گرچه شواهد اندکی موید تاثیر شکر بر روی رفتار است، اما باید فواید کاهش مصرف شکر را مد نظر داشت.
غلات صبحانه، نان جو، برنج، ماکارونی و سیب زمینی از مواد غذایی نشاسته ای هستند که عوارض جانبی ندارند.
- بادام، سیب، زردآلو، کشمش، هلو، آلو، پرتقال، توت، گوجه فرنگی و خیار (حاوی سالیسیلات های طبیعی).
- رنگ ها مانند تارترازین (نوعی رنگ غذایی به رنگ نارنجی) که در غذاهای آماده بسته بندی شده، آدامس، شکلات، آب لیمو، سس ها، کمپوت ها، کنسرو نخودفرنگی، نوشابه های گازدار وجود دارد.
- اسید بنزوئیک (نوعی نگهدارنده مواد غذایی)، در مرباها،پوره میوه ها، آب میوه ها، ترشی ها و سس های سالاد استفاده می شود.
- نوشابه های گازدار که به دلیل محتوای بالای فسفر آن ها و برهم زدن تعادل کلسیم و فسفر بدن می توانند منجر به بیش فعالی شوند.
- قهوه، چای، کولا و سایر نوشیدنی های حاوی کافئین می توانند علائم بیماری را تشدید نمایند.
نکات مهم:
تجمع فلزات سمی همانند سرب، آرسنیک، آلومینیوم، جیوه، یا کادمیوم نیز می تواند سبب مشکلاتی در یادگیری و رفتار کودکان شود. سرب می تواند سبب تخریب ادراک و رفتار کودکان شود. بر اساس تحقیقات، اصلاح سطح سرب بدن ( از طریق مواد شلاته کننده مانند ویتامین)، در کودکان بیش فعالی که میزان سرب بالاتری داشتند، موجب بهبود رفتار قابل ملاحظه ای گردید.
مصرف مکرر آنتی بیوتیک ها ( به ویژه برای عفونت های گوش) در دوران کودکی می تواند سبب عدم تعادل باکتری های مفید در کودکان و در نتیجه علائم جسمانی و تغییرات رفتاری در آن ها شود. مصرف پروبیوتیک مناسب به همراه یک رژیم کم شکر و بدون کربوهیدرات های تصفیه شده می تواند در برقراری مجدد این تعادل موثر باشد.
احتمال خطر کمبودهای حاشیه ای برخی ریز مغذی ها در کودکان مبتلا به ADHD، به دلیل عادات غذایی نامعقول و کاهش اشتهای ناشی از درمان با داروهای محرک بیشتر است.
نقش چربی اُمگا-۳ در بهبود بیش فعالی کودکان

مصرف مواد غذایی حاوی اُمگا-۳ خصوصا کپسول روغن ماهی می توان به نحو موثری از پیشرفت علایم بیماری بیش فعالی جلوگیری کرد.
بیش فعالی اختلالی است که در کودک مبتلا به آن پرتحرکی ، بی توجهی و رفتارهای ناگهانی بیشتر و شدیدتر از کودکان دیگر وجود دارد. ۵-۳ درصد کودکان به این اختلال مبتلا هستند و در پسرها شایع تر است. ممکن است در بعضی بیشتر علائم پرتحرکی و رفتارهای ناگهانی و در گروهی علائم بی توجهی بیشتر دیده شود. علائم این بیماری قبل از ۷ سالگی شروع می شود، ولی اغلب در دوران مدرسه مشکلات جدی ایجاد می گردد.
در بیماران بیش فعال، متابولیسم (سوخت و ساز) اسیدهای چرب به خوبی صورت نمی گیرد و از آنجا که اسیدهای چرب یکی از ارکان مهم غشای سلول عصبی هستند می توان نتیجه گرفت که در اکثر بیماران یادشده، سلول‌های عصبی ساختار و عملکرد مناسبی ندارند.
تشنگی زیاد و آلرژی به مواد غذایی از جمله اصلی ترین علائم کمبود اسیدهای چرب می باشد و علایم یادشده در بچه های بیش فعال، خصوصا پسران شیوع زیادی دارد و علت آن نیز نوع رشد و تکامل سیستم عصبی است.
گنجاندن مواد غذایی حاوی اسید چرب ضروری اُمگا-۳ مانند  ماهی،  کپسول روغن ماهی، تخم مرغ و آجیل خام در برنامه غذایی کودکان بیش فعال در کنترل علایم بیماری آنها موثر است.
در عین حال عناصر حیاتی روی  و منیزیم  نیز در کاهش بیش فعالی موثرند، زیرا کنترل سیستم اعصاب مرکزی و محیطی زیر نظر این دو ماده است و علائمی مانند واکنش بیش از حد به محرک های بیرونی، خستگی ، اختلال خواب و اختلال تمرکز نیز ناشی از کمبود آنها در خون است.
مصرف موادی مانند طعم دهنده ها و رنگ های مصنوعی،  قهوه،  کاکائو، پنیر، سرکه و آسپرین برای این گروه از بیماران مضر می باشد و تجربه نشان می دهد متعاقب مصرف مواد یادشده فعالیت مغز بیماران بیش فعال به طور ناگهانی افزایش یافته و آنها در معرض حمله عصبی قرار می گیرند.
دکتر رضا مهدوی-متخصص تغذیه و رژیم درمانی

بیش فعالی” شایعترین اختلال روانپزشکی در کودکان است

بیش فعالی

دبیر انجمن روانپزشکی کودک و نوجوان ایران گفت:مطالعات نشان می‌دهد که،اختلال نقص توجه یا بیش فعالی(‪ (ADHD‬و کم تمرکزی یکی از شایعترین اختلالات روانپزشکی در کودکان است.
دکتر “مهدی تهرانی دوست” فوق تخصص روانپزشکی کودک و نوجوان در حاشیه برپایی سمینار رویکرد شناختی در روانپزشکی کودک و نوجوان در گفت و گوی اختصاصی با خبرنگار گروه علمی ایرنا با بیان این مطلب افزود:این اختلال روانی تا چهار برابر در پسرها شایعتر است.
وی افزود:رفتارهای مقابله جویانه در دخترها کمتر از پسران است و به عبارتی علامت عمده این بیماری در دختران حواسپرتی است در صورتی که پسرها بیشتر به علت “بیش فعالی” به کلینیک هاارجاع می‌شوند.
دبیر علمی سمینار رویکرد شناختی روانپزشکی کودک و نوجوان یادآور شد:
آنچه در بیش فعالی مورد توجه است ،پرتحرکی و بی‌قراری کودک است به گونه‌ای که این بیش فعالی باعث مزاحمت برای دیگران می‌شود.
وی گفت:کودکان مبتلا به این اختلال با وجود اینکه از هوش خوبی برخوردار هستند در تمرکز مشکل دارند و تکالیف خود را یا به سختی انجام می‌دهند و یا اینکه مدت زمان زیادی را صرف آن می‌کنند.
دکتر تهرانی دوست با اشاره به اینکه میزان دقت این کودکان پایین است افزود:کودکانی که دچار اختلال بیش فعالی یا ‪ ADHD‬هستند در مدرسه معمولا برای همسالان و معلمان خود مشکل آفرین هستند.
فوق تخصص روانپزشکی کودک و نوجوان یادآورشد:بیش فعالی حدود ‪ ۵‬تا‪۷‬ درصد کودکان در سنین مدرسه را در برمی‌گیرد اما شدت آن در کودکان مختلف متفاوت است.
وی با بیان اینکه بیش فعالی،جمعیت زیادی از کودکان و حتی نوجوانان را در برمی‌گیرد تصریح کرد:این اختلال در حال حاضر یک مساله مهم بهداشت روانی جامعه محسوب می‌شود.
فوق تخصص روانپزشکی کودک و نوجوان اضافه کرد:این بیماری با زندگی کودک در خانواده ،مدرسه و اجتماع تداخل می‌کند به طوریکه ناتوانی‌های کودک می‌تواند حتی تا سنین بلوغ تداوم یابد.
وی با بیان اینکه بیشتر کودکان مبتلا به بیش فعالی نشانه‌های رفتار پرخاشگری و نافرمانی را از خود نشان می‌دهند افزود:اهمیت درمان کودکان مبتلا به این اختلال با بالاتر بودن خطر بزهکاری در این کودکان بارزتر می‌شود.
وی اضافه کرد:درمان دارویی در کنار آموزش ،مشاوره‌های روانشناسی و آگاهی رساندن به والدین بهترین و موثرترین راهکار درمانی کودکان مبتلا به اختلال روانی بیش فعالی یا عدم تمرکز است.
دکتر تهرانی دوست یادآور شد:کودکان مبتلا به اختلال بیش فعالی از صبر و تحمل کمی برخوردار هستند و به همین دلیل در امتحانات تحمل پاسخ دادن به سوالات را ندارند و دچار افت تحصیلی می‌شوند.
وی گفت:در مدرسه کودکان مبتلا به این اختلال قادر به انجام تکالیف نبوده و نیازمند توجه بیشتری از سوی معلمان و والدین می‌باشند.
دبیر انجمن روانپزشکی کودکان و نوجوانان اظهار داشت:تشخیص بیش فعالی یک تشخیص بالینی است و مصاحبه با والدین اولین قدم در فرایند ارزیابی این بیماری است.
وی افزود:بسیاری از والدین که کودکان آنها مبتلا به اختلال بیش فعالی هستند با در نظر گرفتن اینکه عدم توجه و تمرکز کودک و فعالیت زیاد آنها ناشی از شیطنت کودکانه است و نیازی به درمان ندارد،از مشاروه با روانپزشک خودداری می‌کنند.
وی افزود:این درحالی است که اگر این اختلال مورد توجه قرار نگیرد و در جهت درمان کودکان مبتلا به این اختلال توجهی نشود مشکلات تحصیلی و اجتماعی برای آنها به وجود خواهد آمد.

آیا داروهای بیش فعالی بی خطر هستند؟

مصاحبه ای با دکتر ویلیام باربارسی (William Barbaresi)
در اوایل سال ۲۰۰۶، دو کمیته مشورتی از طرف سازمان نظارت بر دارو و مواد غذایی (FDA) به بررسی نکات ایمنی مربوط به داروهای ناهنجاری بیش فعالی و کم توجهی یا ADHD پرداختند.
یکی از این دو کمیته چنین نظر داشت که تعدادی از داروهای ADHD از جمله ریتالین (Ritalin)، کنسرتا (Concerta)، آدرال (Adderall) و استراترا (Strattera) از جمله داروهایی دارای عوارض شناخته شده –از جمله عامل بالقوه حمله قلبی و طرات قلبی عروقی- هستند که این عوارض به صراحت در کادری سیاه رنگ بر روی بسته بندی آنها نیز درج شده است. از جمله این خطرات قلبی عروقی میتوان به سکته قلبی، افزایش فشار خون، تپش قلب و نارسایی قلب اشاره کرد. در ایالات متحده، هشدارهایی که در کادری سیاه رنگ بر روی جعبه دارو چاپ میشوند، از جمله قویترین عوارض جانبیی هستند که یک دارو میتواند علی رغم داشتن آن همچنان به فروش برسد.

دومین گروه مشاورین به بررسی خطرات بالقوه قلبی عروقی و روانشناختی استفاده کودکان از این داروها پرداختند. اعضای کمیته خواستار درج هشدارهایی شد که با وضوح بیشتر و اطلاعات گسترده و قابل درک برای بیمار، وی را از مزایای داروهای محرک و خطر وقوع مشکلات قلبی عروقی، روان پریشی، جنون، رفتارهای تهاجمی و توهم آگاه کند. آنها به کار بردن شیوه توضیح تخصصی یا قرار دادن هشدارها در کادر سیاه رنگ را مردود دانستند.

گروه مربوط به بیماریهای کودکان با استناد به شواهدی از مطالعات بالینی چنین نظر داشتند که میزان بروز مشکلات روانی بسیار اندک است. آنها چنین توضیح دادند که اکثر گزارشهای مربوط به مشکلات قلبی عروقی با فاکتورهای دیگر مانند بیماریهای قلبی نهفته یا ناهنجاری های قلب مرتبط بوده است. دکتر ویلیام باربارسی (William Barbaresi) متخصص بیماریها و مسائل رشد و رفتاری اطفال در مایوکلینیک (Mayo Clinic) روچستر، به پرسشهایی درباره ایمنی و اثربخشی داروهای ADHD پاسخ داده است.

•آیا داروهای ADHD بی خطر و موثرند؟
سابقه تجویز داروهای ADHD بسیار بیشتر از اکثر داروهای موجود است. تحقیقات انجام گرفته مکتوب درباره داروهای ADHD نیز بسیار بیشتر از نوشتجات مربوط به داروهای دیگر در آمریکا است. تا زمانی که پزشکان به پیروی از رهنمودهای مناسب پرداخته و بیماران را برای بروز احتمالی عوارض جانبی تحت نظر داشته باشند، داروهای بیش فعالی بی خطر محسوب میشوند.

از نظر موثر بودن، باید گفت که داروهای محرک-که بیش از هر دارویی برای ADHD تجویز میشوند- نه نها در کوتاه مدت به کمک کودکان بیش فعال می آیند، بلکه در دراز مدت نیز موثر باقی میمانند. برای مثال، درمان با داروهای محرک رابطه مستقیمی با کاهش خطر ناهنجاریهای مربوط به اعتیاد به مواد دارویی و موارد اورژانسی دارد.

• عوارض جانبی مرتبط با استفاده از مواد محرک برای درمان ADHD چیست؟
داروهای ADHD میتوانند موجب افزایش فشار خون و تند شدن ضربان قلب شوند. اگر شما ناراحتی قلبی داشته باشید، طبعا افزایش فشار خون و تپش قلب ناشی از مصرف این داروها میتواند شما را در معرض خطر ناراحتیهای قلبی عروقی قرار دهد.

در شخصی که دارای اختلالات روانی نهفته باشد، همواره این احتمال وجود دارد که با مصرف داروهای محرک، علایم ناهنجاریهای روحی وی از حالت بالقوه به فعل تبدیل شده و نمود خارجی بیابد. اما درباره اینکه استفاده از داروهای محرک در مقادیر تجویز شده و مناسب بتواند اختلال روانی جدیدی ایجاد کند، هیچ موردی مشاهده نشده است.

با این حال موارد بسیار نادری وجود دارند که در آنها بیمار دچار علایمی چون تحریک پذیری و عصبیت شدید و حتی توهم میشود که میتوان آنها را به داروها نسبت داد. در چنین مواردی با قطع مصرف دارو، علایم مذکور نیز از بین میروند.

• پزشک شما چگونه بر ایمنی و ثمربخشی داروهای ADHD نظارت میکند؟
برای اینکه پزشک معالج از همان ابتدا بداند مقدار دقیق داروی موثر برای هر شخص چقدر است، اطلاعات کافی وجود ندارد، اما برای تجویز دارو مبنای مشخصی وجود دارد. روش کار به این ترتیب است که باید در ابتدا حداقل مقدار موثر تعیین شده از دارو تجویز شود تا پزشک بتواند واکنشهای بیمار نسبت به آنرا سنجیده و سپس میزان داروی نهایی را بر اساس این مطالعه مشخص کند.

مراقبتهای معمول برای کودکانی که تحت درمان با داروهای ADHD قرار گرفته اند شامل معاینه یا چکاپ عمومی به طور منظم است تا قد، وزن، ضربان قلب، فشار خون و دیگر مواردی که میتوانند تحت تاثیر عوارض جانبی دارو قرار بگیرند، بررسی شوند. اگر داروها برای کودکی با عوارض جانبی همراه باشد، مشخص است که دارو برای او خطرآفرین خواهد بود و باید مصرف آن قطع شود.

• آیا درست است که به خاطر امنیت بیشتر، مصرف داروهای ADHD برای خود یا کودکمان را قطع کنیم؟
خیر. اگر شما یا فرزندتان با تشخیص پزشک متخصص نیازمند دارو باشید و این دارو نیز در میزان صحیح و کافی تجویز شده و موثر هم باشد و همچنین شما به طور منظم از نظر عوارض جانبی و موثر بودن دارو توسط پزشک معاینه میشوید، خودتان به تنهایی نباید تصمیم به قطع دارو بگیرید و باید بنا به تجویز پزشک به مصرف دارو ادامه دهید.

آکادمی امراض کودکان در آمریکا در طی بیانیه ای به تاریخ ۷ مارچ ۲۰۰۶ اعلام نمود که بنا بر توصیه متخصصین به پزشکان معالج، تا زمانی که در این زمینه اطلاعات بیشتری به دست نیامده باشد، این پزشکان باید شیوه کار فعلی خود شامل آزمایش، تشخیص دقیق و تحت نظر داشتن بیماران را ادامه دهند.

• شما تحت چه شرایطی میتوانید داروی ADHD خود یا فرزندتان را قطع کنید؟ اگر هنگام مشورت با پزشک خود به طور قطع از بی تاثیر بودن دارو یا ابتلای خود یا فرزندتان به عوارض جانبی آن اطمینان یافتید، باید با توجه به توصیه های پزشک خود نسبت به عدم مصرف دارو یا تغییر آن اقدام نمایید.

• آیا میتوان برای کاستن از خطر مشکلات قلبی عروقی یا ناهنجاریهای روانی ناشی از دارو، مقدار مصرف آنرا کم کنیم؟ شما نباید به طور خودسرانه و بدون مشورت با پزشک خود نسبت به تغییر میزان داروی دریافتی تصمیم گیری کنید. اگر به دلیل اینکه میدانید زمینه نارسایی قلب و عروق یا مشکل روانی دارید، از اینکه در خطر ابتلا به عوارض جانبی دارو هستید، اطمینان دارید، باید بدون اتلاف وقت مراتب را به پزشک معالج خود اطلاع دهید تا او در این زمینه تصمیم گیری کند.

• آیا قطع دارو برای شما یا فرزندتان مشکلاتی به دنبال خواهد داشت؟
بله. اگر شخصی دچار عدم تمرکز ناشی از بیش فعالی یا ADHD باشد و داروهای تجویز شده برای او موثر بوده باشند، به محض قطع دارو علایم بیماری آنها عود میکند. ما میدانیم که ADHD افراد را در خطر مشکلات تحصیلی، رفتاری، اجتماعی و احساسی قرار میدهد. به همین دلیل ADHD باید بلافاصله تحت دارو درمانی قرار بگیرد.

• برای شخصی داروهای ADHD خود یا فرزندش را قطع کند، چه روشهای درمانی دیگری وجود دارند؟
بهترین تحقیق دراز مدت انجام شده در این رابطه به وضوح نشان داده است که موثرترین روش درمان شناخته شده ADHD در حال حاضر استفاده از داروهای محرک است.

تغییر رفتار با تغییر محیط نیز میتواند مفید باشد و توصیه هم میشود. برای مثال، اگر شما کودکی را که دچار بی توجهی و عدم تمرکز است به جایی از کلاس منتقل کنید که عوامل حواس پرتی (مانند پنجره، دید به کلاسی دیگر یا همجوار بودن با یک همکلاسی شلوغ و…) در آن کمتر باشد، مدام توجه او را به موضوع درس جلب کرده و درس را هر از گاهی تکرار کنید، در نگهداشتن ذهن کودک در کلاس بسیار موفقتر خواهید بود. اما اگر علایم ADHD شدید و جدی باشند، چنین روشهایی برای تمرکز بخشیدن به کودک تاثیری نخواهند داشت

تشخیص بیش فعالی در فرزندمان
تعریف مشخصی در مورد بیش فعالی کودکان وجود ندارد اما یکی از شایع ترین اختلالات روانپزشکی کودکان است. این اختلال به حالتی اطلاق می شود که در آن کودک نسبت به سنش به نحوی مفــرط و بیش از اندازه فعــال و پرجنب و جوش باشد و سه رفتار اساسی بی توجهی، جنب و جوش بیش از حد و تکانشگری توصیف می شود.
در بی توجهی که از علائم اصلی این اختلال است توجه کودک جلب محرک های نا مربوط می شود و از محرک اصلی چشم پوشی می کند.
جنب و جوش بیش از حد کودک با فعالیت های حرکتی نمایان می شود و در نهایت تکانشگری او با نداشتن کنترل در زمانی که نیاز به کنترل داشتن است یا انجام رفتار بدون فکر کردن مشخص می شود.
این اختلال بر رشد کودک ار جمله در رشد یادگیری، تکلم و زبان تاثیر زیادی داشته و با بسیاری از مشکلات از قبیل خواب، هیجان، مشکلات ارتباطی و رفتاری، مسائل تحصیلی و … در ارتباط است.
بیش فعالی از انواع و درجه بندی های گوناگون برخوردار است:
در نوع کم توجه آن کودک در توجه و نمرکز ضعف دارد و همیشه با جنب و جوش بیش از حد همراه نیست. این کودکان با مشــکلات جدی یادگیری دست به گریبانند و معــمولا از روی بی دقتــی مرتکب اشتباه می شوند.  آنها اغلــب فراموشــکارند، وسایل مـورد نیــازشان را گم می کنند و در حفظ و نگهداری وسایل شخصی شان مشکل دارند.
درنوع تکانشگری یا جنب و جوش آن کودکان مبتلا بیقرار بوده و اغلب در حالت جنب و جوش هستند و چنان عمل می کنند که گویی موتوری آنها را می راند. این کودکان نمی توانند خواسته های لحظه ای خود را به تعویق بیندازند و اصولا رفتارشان بیقاعده و به همراه مزاحمت برای دیگران است.
در نوع سوم این اختلال که به ان بیش فعالی ترکیبی میگویند مجموعه ای از علائم دوگروه قبلی در کودک مبتلا بروز می کند. فراوانی نوع سوم بیش فعالی بیش از دوگروه دیگر است.

شیوع بیماری بیش فعالی در پسران بیشتر از دختران است

الهام شیرازی، در گفت و گو با خبرنگار اجتماعی برنا  :
بیش فعالی یک بیماری محسوب می شود و بیشتر جنبه ژنتیکی دارد و معمولا قسمتی از مغز مسئول توجه،تمرکز و تنظیم فعالیت های حرکتی است دچار نقص جزیی شده است. همچنین در بعضی موارد در طول بارداری یا زایمان صدمات جزیی به ساختمان مغز  وارد می شود که می تواند باعث این مشکل شود.

وی ادامه داد: این نقایص باعث شده تا قسمتی از مغز دچار اختلال شود و این اختلالات سبب بروز کنترل نکردن رفتار فرد مطابق محیط ، عدم کنترل هیجانات، عدم کنترل تمرکر ، می شود.

وی همچنین مرتب نبودن وسایل و منظم نبودن را از جمله عوامل بیماری بیش فعالی دانسته و افزود: افراد بیش فعال  از  هوش بالایی برخوردار ند ، امکان دارد افراد بیش فعال در بزرگسالی تمایل به مصرف سیگار، الکل و یا مواد دیگر داشته باشند چرا که مصرف اینگونه موارد به آنها آرامش می دهند، این در حالیست که با درمان سریع مشکل این افراد برطرف شود.

شیرازی در خصوص درمان بیماران بیش فعال بیان کرد: درمان این افراد به صورت درمان دارو است تا دارو آن ناحیه را فعال کند و مغز کار خود را به درستی انجام دهد .دارو باید در دراز مدت مصرف شود تا در کودک در سن رشد مشکل پیش یاید تا درمان شود.

روانپزشک اطفال گفت: خانواده ها نباید از عوارض دارو ها این بیماری نگران باشند چرا که عوارض آن اثرات منفی بر ارگان های بدن نمی گذارد و تنها ناحیه از مغز را فعال می کند. امکان دارد با مصرف دارو خواب کودک موقتا تغییر کند البته  آن تغییرات هم قابل اصلاح است و این عوارض جزوء موارد عمده محسوب نمی شود.

وی همچنین در خصوص بی ضرر بودن مصرف داروی ریتالین برای کودکان بیش فعال ،بیان کرد: دارو هایی که برای افراد بیش فعال تجویز  می شود دارو های محرک است و هیج درمان دیگری به خوبی دارو نمی تواند بیش فعالی را درمان کند.

شیرازی افزود: دارو هایی همچون ریتالین اعتیاد آور نیست . معمولا یک پنجم بچه ها می توانند درجاتی از این اختلالات داشته باشند. شیوع این بیماری در پسران بیشتر از دختران است و وضعیت این بیماری در کشور نسبت به کشورهای دیگر مشابه است.

گردآوری : عظیمی

منابع :

استاد: دکتر احدی —-  دانشجو : سمانه سادات جعفر طباطبایی
آرزو گرزه بر : کارشناس روانشناسی کودکان استثنایی
جام‌جم آنلاین
تبیان
رشد
آفرینش
هموطن

مهسا دادخواهی پور- کارشناس رژیم درمانی

غش کردن چیست ؟

 بسیاری از ما در طول زندگی شاهد از حال رفتن یا به اصطلاح غش کردن اطرافیان و نزدیکان خود بوده یا در بسیاری از مواقع در فیلم ها و سریال های تلویزیونی افرادی را که در اثر شنیدن یک خبر ناخوشایند مدت کوتاهی به این حالت دچار می شوند، دیده ایم.غش کردن را بیهوش شدن و از دست دادن موقت هوشیاری به طور ناگهانی و بـرای مدتی کوتاه در نتیجه نرسیدن خون کافی به مغز تعریف می کنند.
دکتر نورالدین صدرالاسلامی، متخصص مغز و اعصاب در گفت وگو با جام جم می گوید: هنگامی که جریان خون به مغز کم شود به این دلیل که مغز کنترل خود را روی اعضای بدن از دست می دهد، قدرت و هوشیاری کم یا از بین رفته و فرد غش می کند.

وی می افزاید: اگر غش کردن با یک مشکل جدی پزشکی همراه نباشد این عارضه معمولا بعد از چند ثانیه یا چند دقیقه برطرف شده و فرد دوباره هوشیار می شود.
علایم
آشنایی با نشانه های غش کردن، بسیار مهم است زیرا عدم اطلاع از علائم این عارضه می تواند سبب به خطرانداختن جان فرد شود. دکتر صدرالاسلامی با بیان این که فردی که در حال غش کردن است به دلیل رسیدن خون کمتری به پوست ابتدا دچار رنگ پریدگی شده و سپس هوشیاری خود را از دست می دهد، می افزاید: احساس سبک شدن سر بـه طور ناگهانی، ضعف عمومی، تاری دید ناگهانی و احساس صدایی مثل سوت در گوش، تهوع و استفراغ، رنگ پریدگی و تعریق، گزگز دست و پا، نبض ضعیف، تنفس سطحی و افت فشار خون و در نهایت از دست دادن تعادل، سقوط و بیهوش شدن از علایم شایع غش هستند.
علل
شایع ترین علت غش، بروز شوک عروقی است. این متخصص مغز و اعصاب می گوید: غش می تواند در یک فرد کاملا سالم در نتیجه یک عکس العمل عاطفی نظیر شنیدن خبرهای ناراحت کننده یا حتی خوب، دیدن صحنه ای ناخوشایند (شوک هیجانی)، درد شدید، ترس و استرس، خستگی مفرط، ایستادن طولانی، گرما، برخاستن ناگهانی از حالت خوابیده به نشسته یا ایستاده، سوءتغذیه، کم خونی، فقدان هوای تازه یا حتی مصرف داروهای غیرمجاز روانگردان باشد.
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی کردستان توضیح می دهد: حملات غش همچنین ممکن است متعاقب یکسری بیماری های قلبی ـ عروقی، علل عصبی، افت قند خون و همچنین شل شدن ناگهانی عروق بدن در اثر محرک های داخلی یا خارجی نظیر سنکوپ سینوس کاروتید، سنکوپ دفع ادرار، سنکوپ عصبی و قلبی و همچنین کاهش حجم خون به دلیل خونریزی، اسهال و استفراغ شدید نیز دیده شود.
برخورد با بیمار
هرچند این عارضه در اغلب موارد ممکن است دارای اهمیت پزشکی نبوده، اما در مواردی می تواند نشان از یک بیماری جدی در فرد نیز باشد. دکتر صدرالاسلامی با بیان این که معمولا در عرض یک دقیقه درازکشیدن، جریان خون فرد غش کرده به حالت قبلی بازگشته و هوشیاری دوباره باز خواهد گشت، می گوید: بایستی بیمار در وضعیت درازکش قرار گرفته و پاها بالاتر از سر قرار گیرد تا جریان خون به سمت مغز برقرار شود. در صورتی که امکان دراز کشیدن نباشد می توان سر بیمار را در حالت نشسته وسط دو زانو قرار داد.
وی می افزاید: می توان با پاشیدن کمی آب سرد به صورت بیمار یا واردکردن محرکی به او باعث انقباض دوباره عروق بدن فرد و برگشت به حالت هوشیاری شد، اما اگر فرد به محرک ها پاسخ نداد ارزیابی علائم حیاتی (نبض و تنفس) و در صورت لزوم اقدامات اولیه چون احیای قلبی و ریوی تا رساندن بیمار به مراکز درمانی ضروری است.
توصیه

بیهوشی را باید مانند یک فوریت پزشکی و تا زمانی که نشانه های آن به طور کامل در فرد از بین نرفته است تحت درمان قرار داد.

این استادیار دانشگاه در پایان توصیه می کند: باید در نظر داشت تا موقعی که بیمار، هوشیاری نسبی خود را به دست نیاورده است از دادن مایعات نظیر آب قند یا خوراکی دیگر به او خودداری شود زیرا آب قند در حالتی که هوشیاری فرد کامل نیست، به داخل ریه ها وارد شده و باعث اختلالات تنفسی و حتی خفگی خواهد شد.
سعید کریمی

فیبروم، بیماری شایع در خانم ها

 نوع زیر سروزی که روی سطح خارجی رحم ظاهر می‌شود.
- نوع داخل دیواره‌ای که به دیواره رحم محدود است.

- نوع زیر مخاطی که در سطح داخلی رحم پدیدار می‌شود.

فراموش نکنید که فیبروییدها به ندرت گردن رحم را درگیر می‌کنند.

رشد تومور فیبرویید
رشد این تومور توسط هورمون های استروژن و پروژسترون تحریک می‌شود و بعد از سن یایسگی چون میزان این هورمون‌ها پایین می‌آید، در نتیجه این تومور کوچک می‌شود. این بیماری در خانم‌های سیاه پوست، دو برابر شایع‌تر از خانم‌های سفیدپوست است، ولی هنوز علت قطعی آن مشخص نشده است. خوشبختانه علی‌‌رغم درصد بالای ابتلا، این تومور یک تومور خوش‌خیم محسوب می‌شود.

علایم شایع تومورهای خوش خیم رحم
این بیماری معمولا بدون علامت است، ولی به طور کلی علائم بالینی این بیماری عبارت است از : خونریزی‌های حجیم و طولانی قاعدگی، کاهش فواصل بین قاعدگی‌ها، احساس فشار روی مثانه، درد و فشار لگنی، مقاربت دردناک یا خونریزی پس از مقاربت.

در ضمن از عوارض این بیماری می توان کم خونی همراه با ضعف و خستگی و رنگ‌پریدگی را بیان کرد.

راه خاصی برای پیشگیری از این بیماری وجود ندارد، اما اجتناب از مصرف هورمون‌های زنانه ممکن است رشد فیبروییدها را کمتر کند.

عوارض احتمالی
عوارضی که در زمان بارداری می‌تواند رخ دهد، عبارت است از:

- سقط خود به خودی (معمولا در نوع زیر مخاطی فیبرویید)‌

- زایمان زودرس (معمولا در فیبروییدهای بزرگ)‌

- امکان جدا شدن جفت وقتی که جفت روی فیبرویید قرار گرفته باشد (در مواردی که فیبرویید بزرگ است رشد جنین ممکن است به خطر بیفتد، زیرا خون بیشتری به سوی فیبرویید جریان می‌یابد و کمتر به جفت می‌رسد.)

از دیگر عوارض این بیماری این است که امکان دارد فیبرویید پس از جراحی دوباره عود کند و سرطانی شدن فیبرویید در کمتر از نیم درصد موارد رخ می‌دهد که معمولا با رشد سریع تومور خود را نشان می‌دهد. البته اگر قبل از یائسگی، جراحی ضرورت نداشته باشد، معمولا این تومورها پس از یائسگی بدون درمان کوچک می‌شوند. در صورتی که جراحی ضرورت داشته باشد، بیمار بستری می‌شود. فیبروییدها در صورتی نیاز به جراحی دارند که خونریزی بیش از اندازه باشد، یا ایجاد علائمی کند که در حامله شدن یا حاملگی فرد اختلال به وجود آورد، و یا در صورت سرطانی شدن یا اندازه بزرگ فیبروییدها.

راه‌های تشخیص بیماری و درمان
از آنجایی که این بیماری در بعضی افراد بدون درد است، ممکن است با یک معاینه سالانه توسط پزشک تشخیص داده شود. فیبرویید با معاینه شکم قابل لمس می‌باشد و با انجام سونوگرافی، تشخیص کامل می شود.

درمان بر حسب علائم و نیز نتایج اقدامات تشخیصی مختص هر بیمار، انجام خواهد شد و در مواردی که علائم خفیف هستند و اندازه فیبرویید کوچک است، امکان دارد نیازی به درمان وجود نداشته باشد و توصیه شود که بیمار پس از ۶ تا ۱۲ ماه مجددا برای معاینه مراجعه کند و تحت‌نظر پزشک باشد.

ولی در بعضی از موارد ممکن است توصیه به جراحی شود و انواع روش‌های مختلف جراحی وجود دارد. اگر جراحی محدود باشد و فقط بخواهند فیبروم را بردارند، با یک برش کوچک زیر ناف و با دستگاهی که داخل شکم می‌رود، عمل انجام می‌شود.

در عمل لا‌پاراسکوپی شکم باز می‌شود و عمل وسیع‌تر است. چند روش جراحی نیز برای فیبروم رحمی وجود دارد:

۱٫ برداشت بافت فیبریدی و باقی گذاشتن بخش‌های سالم رحم که به آن میومکتومی می‌گویند.

۲٫ بریدن رگ‌های خون‌رسان به بافت فیبریدی باعث فروکش کردن رشد آنها می‌شود.

۳٫ برداشت رحم (هیستروکتومی)‌ که تنها راه مطمئن برای درمان فیبروم رحمی است.

روش درمان
استروژن موجود در قرص‌های ضدبارداری با دوز کم چندان خطر مهمی ندارند، اما استروژن با دوز زیاد ممکن است باعث بزرگ شدن فیبروییدها شود. لذا اگر مصرف قرص ضد بارداری مضر بود، باید به فکر استفاده از سایر روش‌های جلوگیری از بارداری باشید.

امکان دارد برای به حداقل رساندن خونریزی رحمی مصرف پروژستین‌ها توصیه شود. برای تخفیف درد هم استفاده از داروهای ضدالتهاب غیراستروییدی توصیه می‌شود.

همچنین برای کم‌خونی ناشی از خونریزی، مکمل آهن داده می‌شود.

داروی هورمونی محرک گنادوتروپین باعث بروز یائسگی مصنوعی و سریع شده، به طوری که خونریزی متوقف و اندازه فیبرویید کوچک می‌شود. البته این نوع دارو نباید بیش از شش ماه مورد استفاده قرار گیرد.

همچنین باید بدانید که برای مبتلایان به فیبروم رحمی محدودیت فعالیتی خاصی توصیه نمی‌شود، مگر آن که برای درمان آنها از روش‌های جراحی باز یا لاپاراسکوپی استفاده شده باشد که در این صورت باید مدتی از فعالیت شدید پرهیز کند تا وضعیت عمومی بیمار به حال اول بازگردد.

آسم، بیماری آزاردهنده

همزمان با سپری شدن فصل بهار، برای بسیاری از افراد موضوعی با عنوان حساسیت یا آلژیک که یک نوع واکنش ایمنی در بدن افراد است مطرح می‌شود و می‌توان گفت با آن انس می‌گیرند که ممکن است این افراد را از تماس با گل و گیاه و به طور کلی بهره‌مندی از طبیعت‌ بهاری تا حدی دور کند؛ علائمی چون عطسه و سرفه‌های مکرر، سوزش چشم ها، و حتی گاهی مواقع تنگی نفس و خس خس سینه در این فصل در افراد مبتلا به حساسیت، ‌آزار دهنده و کلافه کننده است.

بر همین اساس، آشنایی بیشتر با آلرژی و نوع شایع آن، آسم و شناخت عوامل محرک و تشدید کننده آن و راهکارهای پیشگیری، درمان و کنترل آن قطعا کمک شایانی به افراد مبتلا به این بیماری خواهد کرد تا راحت‌تر بتوانند با سختی‌های آن کنار بیایند.

آسم یا تنگی نفس نوع شایع آلرژی محسوب می‌شود که دکتر ابوالحسنی حلوانی در گفت‌وگو باایسنا، بیشترین نشانه‌های فرد مبتلا به آسم را حملات سرفه، تنگی نفس و خس خس سینه دانست.

وی گفت: اینگونه نیست ‌که فرد مبتلا به آسم همه این نشانه‌ها را یکجا داشته باشد مثلا ممکن است فرد تنها با سرفه مزمن یا فقط تنگی نفس یا گاهی اوقات با خس خس سنیه به پزشک مراجعه کند، البته این علائم می‌تواند به صورت دوره‌ای و گاهی در مواقع کنترل نشده به صورت دائم باشد در صورتی که که سه عامل همزمان و مخصوصا دوره ای باشند می‌توان به حدس ‌وجود آسم در فرد نزدیکتر شد.

وی افزود: امروزه بیماری آسم و آلرژی بیماریهای شایع دنیا هستند به طوری که در حال حاضر ۵ تا ۱۰ درصد افراد جامعه مبتلا به آسم هستند که حتی در برخی از کشورها به ۱۵ تا ۲۰ درصد نیز رسیده است.

وی در خصوص آلرژی‌های دوران کودکی و آسم در بزرگسالی و رابطه تنگاتنگ این دو گفت: آسم و آلرژی طیف یک بیماری هستند و ممکن است علائم حساسیت‌های دوران کودکی که به صورت آلرژیهای پوستی‌، چشمی و آلرژیهای ناحیه بینی و سینوس در فرد ظاهر می‌شود در بزرگسالی این حساسیت‌ها را به صورت علائم آسم آشکار کند اما این طور نیست که آلرژی منجر به آسم شود و نمی‌توان مرز جداگانه‌ای بین این دو قائل شد چرا که این دو تقریبا طیف یک بیماری هستند به گونه‌ای که آسم آلرژیک یکی از تظاهرات طیف آلرژیک است.

به گفته این فوق تخصص ریه، در آسم محیطی که ناشی از عوامل مختلف محیطی، عفونت‌های ویروسی دوران کودکی و آلاینده‌های محیطی است، نقش ژنتیک و انتقال آسم از والدین به فرزندان کمرنگ تر است اما در نوع دوم یعنی آسم آلرژیک سابقه خانوادگی نقش زیادی دارد.

وی افزود: اگر یکی از والدین مبتلا به آسم باشد خطر بروز آن در هر یک از کودکان ۲۵ درصد است. همچنین اگر هر دو والد مبتلا باشند خطر بروز بیماری و انتقال آن در هر یک از فرزندان تا ۶۰ درصد افزایش می‌یابد.

دکتر حلوانی در خصوص درمان قطعی برای این بیماری افزود: بیماری آسم با درمان دارویی کاملا کنترل می‌شود اما این بدین معنا نیست که روش درمانی خاصی کشف شده باشد که بتواند آسم را ریشه کن کند. در هر صورت بیمار با وجود این مسئله در خصوص درمان آسم باید برای درمان پیگیر باشد و با آن کنار بیاید چرا که از یک طرف با درمان دارویی و از سوی دیگر با حذف عامل آلرژن و محرک محیطی می توان بیماری را کاملا کنترل کرد.

وی هشدار داد:‌ در صورت جدی نگرفتن و تحت نظر پزشک نبودن، انسدادهای آسمی که در حالت طبیعی قابل برگشت است به تدریج با پیشرفت علائم بیماری غیرقابل بازگشت خواهند شد.

وی، گرده گیاهان و گلها در فصل بهار، حیوانات خانگی، گرد و غبار منازل، همچنین کپکها و قارچها و بعضا موادغذایی را از عوامل شناخته شده تشدیدکننده بیماری آسم عنوان کرد و از جمله عوامل محرک این بیماری را آلاینده‌های هوا، هوای سرد، استرس، مشکلات هیجانی و روانی و ورزش در هوای سرد دانست.

وی یادآور شد: عامل مهمی که در این رابطه باید به آن توجه چشمگیر نمود مصرف سیگار و دخانیات می‌باشد.

این فوق تخصص ریه با بیان اینکه طبق آمار ۱۵ درصد از عوامل آسم، عامل شغلی است، به افراد مبتلا به این نوع حساسیت توصیه نمود: از انتخاب مشاغلی که طی آن فرد به مدت طولانی با مواد شیمیایی و آلاینده‌های محیطی محرک سر و کار دارد تا حد امکان صرفنظر کنند. همچنین در صورتی که در محیطهای شغلی نظیر مراکز ‌آزمایشگاهی یا کارخانجات شیمیایی فعالیت می کنند حتما از ماسک استفاده کرده و تهویه محیطی مناسب را فراموش نکنند.

وی افراد مبتلا به آسم را به کنترل،‌ پیشگیری و کاهش علائم آزاردهنده بیماری خود توصیه کرد.

وی در ادامه گفت: بیمار تحت نظر پزشک داروهای خود را مرتب مصرف کند و از قرار گرفتن در محیط های آلوده و تماس با اسپری، مواد شوینده، استریل کننده‌های خانگی و خوشبو کننده‌ها خودداری کند. همچنین تعداد دفعات غبارزدایی و تمیز کردن منزل را افزایش داده و از نگهداری حیوانات در منزل پرهیز کند.

وی توصیه کرد: این افراد به دلیل گرده افشانی ‌درختان و گیاهان در این فصل در و پنجره‌ها را بسته نگهدارند.

همچنین جهت پوشش رختخواب های خود از مواد پلاستیکی غیرقابل نفوذ استفاده کنند و روکش آنها را حتما هفته‌ای یک تا دو مرتبه با آب گرم شستشو دهند.

وی تصریح کرد: برخلاف عقیده بسیاری از مردم مواد غذایی در تحریک بیماری آسم نسبت به سایر عوامل ذکر شده نقش کمتری دارد اما فرد باید در مصرف از فست فودها، خوراکی‌های دارای مواد نگهدارنده و میوه‌های خشک شده برای بهبود وضعیت خود محدودیت قائل ‌شود.

مروری بر میگرن

• معمولاً افراد در طول سال‌های عمر خود صدها بار دچار سردرد می‌‌شوند. طبق آمارهای جهانی درحدود ۹۹ درصد مردم جهان در طول عمر خود سردرد را تجربه می‌کنند. سردرد صرف نظر از علت آن، به طور کلی در زنان و افراد جـوان بـیشتـر از مـردان و میـان‌سـالان اسـت. طبـق گـزارش انـجـمـن بـیـن‌الملـلی سـردرد(International Headache Society ;IHS) طبقه‌بندی سردرد، فهرست بسیار بلندی دارد. در این فهرست انواع سردردها با علت‌های معلوم و نامعلوم قرار گرفته‌اند که براساس علایم بالینی شناسایی می‌شود. سردردهای میگرنی یکی از این انواع است.
• سردردهای میگرنی از نوع سردردهای مزمن دوره‌ای است. به طور متوسط سردرد میگرنی در افراد مبتلا، ۲۱ بار در سال یعنی بین ۱ تا ۲ بار در ماه اتفاق می‌افتد؛ ممکن است در برخی اشخاص هر چند ماه یک بار اتفاق بیفتد. به طور کلی بیش از یازده درصد مردم دنیا به یکی از سردردهای میگرنی مبتلایند. در حدود ۷۰ درصد بیماران میگرنی زن ‌ و ۳۰ درصد مرداند.
• معمولا ابتلا به میگرن ده‌ها سال و حتی ممکن است تا افزون بر ۶۰ سالگی با رنج بسیار زندگی فرد مبتلا را تحت تاثیر قرار دهد. علاوه بر اختلالاتی که در زمان حمله سردرد میگرنی در فرد مبتلا ظاهر می‌شود، میگرن موجب اختلال در کیفیت زندگی، کاهش کارآیی و کاهش فعالیت‌های شغلی می‌گردد. زمان مفید از دست‌رفته در افراد مبتلا به میگرن قابل توجه و از لحاظ اقتصادی غیرقابل جبران است. برای نمونه، بر حسب اعلان رسمی، هزینه زیان ناشی از سردردهای میگرنی در آمریکا سالانه افزون بر ۲۲ میلیارد دلار است. این رقم در سایر کشورها نیز به تناسب جمعیت و وضعیت اقتصادی بسیار سنگین بوده‌است. بخش بزرگی از این هزینه بر دوش خانواده های بیماران سنگینی می‌کند.
• لازم است توجه شود که سردردهای دوره‌ای علل و عوامل گوناگون دارد. ممکن است ناشی از مشکلات چشم‌، گوش، دندان‌ها، مهره‌های گردنی و سایر مهره‌های ستون فقرات و یا تومورهای مغزی باشد. بنابراین باید با سردرد میگرنی اشتباه نشوند.

شیوع میگرن
در ایالات متحده شیوع میگرن در یک دوره یک ساله ۱۱/۷% (۱۷/۱% در زنان و ۵/۶% در مردان) یعنی رقمی در حدود ۲۹ میلیون نفر است. حدود ۴/۵% دیگر از جمعیت نیز مبتلا به میگرن احتمالی هستند، یعنی همه معیارهای میگرن همراه با اورا یا بدون اورا را به جز یکی از آنها دارا هستند و به داروهای میگرن نیز پاسخ می‌دهند. شیوع این بیماری در تمام طول زندگی به رقم ۲۵% در زنان و ۸% در مردان می‌رسد. میگرن مزمن که در ۱۵ روز یا بیشتر از هر ماه به مدت دست کم ۳ ماه بروز می‌یابد، می‌تواند در ۲%- ۱% از جمعیت در هر سال دیده شود. شیوع میگرن در سنین ۳۹-۳۰ سال هم در مردان (۷/۴%) و هم در زنان (۲۴/۴%) در بیشترین حد خود و در سنین ۶۰ سال و بالاتر در مردان (۱/۶%) و در زنان (۵/۰%) در کمترین حد خود است. تعداد حملات میگرن در هر ماه به ترتیب ذیل است: کمتر از یک حمله: ۲۳%، یک تا چهارحمله: ۶۳%، پنج تا نه حمله: ۹/۶% و نه تا چهارده حمله: ۴/۲%.

زمینه ژنتیکی میگرن چیست؟
سردرد میگـرنی اغلب یک پـدیـده ژنتیکی است و احتمال ابتـلای خویشاوندان درجه اول یک فرد مبتلا به میزان ۴-۱/۵ برابر بیشتر است. بیشتر‌ین احتمال در مبتلایان به میگرن همراه با اورا، با شروع در سنین پایین و همراه با حملات شدید و ناتوان‌کننده مشاهده می‌شود. تا ۶۱% از موارد میگرن وارثتی هستند.

علت میگرن چیست؟
علت میگرن ناشناخته است. میگرن اغلب به صورت یک اختلال دوره‌ای که باعث اختلال در درک طبیعی در روندهای حسی مانند درد، نور و صوت می‌شود، تظاهر می‌کند. ممکن است میگرن ناشی از اختلال در کانال‌های یونی باشد. به عنوان شاهدی از این توجیه می‌توان به نوع نادر میگرن همی‌پلژیک خانوادگی اشاره کرد. مطالعات تصویربرداری کارکردی نشان‌دهنده فعال شدن مرتبط با میگرن در ناحیه خلفی – جانبی پل مغز بوده‌اند. علایم نورولوژیک همراه (مثلاً اورا) احتمالا معادل انسانی پدیده تجربی سرکوب گسترش‌یابنده کورتکس (به عنوان مثال در کورتکس اکسی‌پیتال در اورای بینایی) در حیوانات هستند.

بیماری‌های همراه با میگرن کدامند؟
اختلالات متعددی در همراهی با میگرن مشاهده می‌شوند: از جمله: بیماری‌های قلبی- عروقی و بیماری‌های عروقی مغز (پرفشاری‌خون/ کم‌فشاری خون، رینود، پرولاپس دریچه میترال، آنژین ‌قلبی‌/ انفارکتوس میوکارد، سکته مغزی)، اختلالات روانی، اختلالات عصبی (صرع، ترمور اولیه، سرگیجه وضعیتی خوش‌خیم و نشانگان پاهای بی‌قرار)، اختلالات گوارشی (نشانگان روده تحریک‌پذیر) و سایر اختلالات (آسم، آلرژی‌های آتوپیک، آندومتریوز و فیبرومیالژی). اختلالات روانپزشکی از جمله شایع‌ترین بیماری‌های همراه با میگرن هستند. احتمال ابتلا به افسردگی در مبتلایان به میگرن ۰/۴- ۲/۲ برابر بیشتر است. به علاوه میگرن با اختلال اضطراب فراگیر (نسبت ‌شانس: ۵/۳-۳/۵)، اختلال پانیک (نسبت شانس: ۳/۷) و اختلال دوقطبی (نسبت شانس: ۷/۳-۲/۹) همراهی دارد.

مروری بر سکته قلبی

یک حمله قلبی (سکته قلبی) زمانی رخ می دهد که یک منطقه از عضله قلب به علت  نرسیدن اکسیژن کافی به آن محل دچار صدمه دائمی یا مرگ شود.
 

علل،شیوع ،و عوامل خطر   
  بیشتر حملات قلبی توسط یک لخته که یکی از رگهای کرونر را مسدود می کند (رگهای خونی که خون و اکسیژن را به عضله قلب می رسانند) ایجاد می شوند.لخته معمولاًدر یک رگ کرونر که قبلاً بعلت تغییرات آترواسکلروز باریک شده ،تشکیل می شود.پلاک آترواسکلروزی داخل دیواره رگ گاهی ترک بر می دارد و این امر تشکیل لخته را ،که ترومبوز نیز نامیده می شود،شروع می کند.
   لخته درون  رگ کرونری جریان خون و اکسیژنرسانی به عضله قلبی را مختل می کند،که سبب مرگ سلولهای قلبی در آن ناحیه می شود.ماهیچه قلبی آسیب دیده توانایی خود برای انقباض را از دست می دهد،و عضله قلبی باقیمانده برای جبران منطقه آسیب دیده واردعمل خواهد شد.
  گاهی ،استرس شدید ناگهانی می تواند یک حمله قلبی را شروع کند.
  تخمین دقیق شیوع حملات قلبی دشوار است زیرا حدود ۲۰۰,۰۰۰ تا ۳۰۰,۰۰۰ بیمار هر ساله در آمریکا قبل از رسیدن به خدمات پزشکی می میرند.تخمین زده می شود که تقریباً ۱ میلیون بیمار هر ساله با حمله قلبی به بیمارستان مراجعه می کنند.
  عوامل خطر برای بیماری عروق کرونرو حمله قلبی شامل:
 

·               سیگار
·               فشار خون بالا
·               چربی زیاد رژیم غذایی
·               کنترل نامناسب کلسترول خون ،بویژه LDL (“کلسترول بد”) بالا و HDL (“کلسترول خوب”)پایین
·               بیماری قند خون
·               جنس مذکر
·               سن
·               وراثت
 

  بسیاری فاکتورهای خطر نامبرده به اضافه وزن مربوط است.
  عوامل خطر جدید تری برای بیماری عروق کرونر در چند سال گذشته مشخص شده اند.این عوامل شامل هموسیستئین بالا ،CRP (C-reactive protein)،و سطح فیبرینوژن است. هموسیستئین یک اسید آمینه است. CRP با واکنشهای التهابی مرتبط است،و فیبرینوژن یک جزء سیستم انعقادی خون است. هموسیستئین بالا با مشتقات اسید فولیک قابل درمان است.تحقیقات همچنان در مورد ارزش عملی این فاکتورهای جدید ادامه دارد.
  حملات قلبی مسئول ۱ از هر ۵ مرگ می باشد.این بیماری یک علت عمده مرگ ناگهانی در بالغین است.
 

علائم   
  درد سینه پشت جناق(استخوان وسط سینه) یک علامت عمدۀ حملۀ قلبی است،ولی در بسیاری افراد ،بخصوص در افراد مسن و بیماران دیابتی درد ممکن است ناچیز یا حتی اصلاً وجود نداشته باشد(بنام “حملۀ قلبی خاموش”).اغلب درد از ناحیه سینۀ شما به بازوها یا شانه؛گردن؛دندانها؛ فک؛ شکم یا پشت انتشار می یابد.گاهی اوقات درد تنها در یکی از این نواحی احساس می شود .
  درد بطور معمول بیش از ۲۰ دقیقه طول می کشد و کاملاً با استراحت یا نیتروگلیسرین برطرف نمی شود،در حالیکه درد آنژین با هردو برطرف می شود.
  درد ممکن است شدید و زیاد یا خفیف و نامشخص باشد.درد به صورتهای زیر احساس می شود:
 

·               حالت فشاری یا چیز سنگین
·               نوار محکم دور سینه
·               “یک فیل روی سینه [ شما] نشسته است”
·               حالت سوء هاضمه
 

  سایر علائم که ممکن است به تنهایی یا همراه درد سینه باشند عبارتند از:
 

·               نفس تنگی
·               سرفه
·               احساس سبکی سر-سرگیجه
·               غش کردن
·               تهوع یا استفراغ
·               تعریق،که ممکن است شدید باشد
·               احساس  “نزدیک شدن به مرگ”
·               اضطراب
 

نشانه ها و آزمایشات    
  در حین یک آزمایش بالینی ،پزشک معمولاً متوجه پالس سریع می شود.فشار خون  ممکن است طبیعی  ،بالا  یا پایین باشد.در زمان سمع قفسه سینه با گوشی پزشکی،پزشک ممکن است کراکل های ریوی،سوفل قلبی ،یا سایر صداهای غیر طبیعی را بشنود.
  تستهای زیر می توانند حمله قلبی و میزان صدمه قلبی را نشان دهند:
 

·               تست نوار قلب(ECG)— یک عدد یا مکرر در عرض چند ساعت
·               اکو کاردیوگرافی
·               آنژیوگرافی قلب
·               ونتریکولوگرافی هسته ای
 

  تستهای زیر فرآورده های ناشی از آسیب قلب و فاکتورهای مبین خطر بالای حمله قلبی را نشان دهند:
 

·               تروپونین آی و تروپونین تی(پروتئین های درگیر در انقباض عضلانی)
·               CPK و CPK-MB
·               میوگلوبین سرم
 

درمان
 

  حمله قلبی یک اورژانس پزشکی است!بستری و احتمالاً مراقبتهای ویژه مورد نیاز است.پایش مداوم نوار قلب سریعاًآغاز می شود،زیرا آریتمی های کشنده (ضربانات نامنظم قلبی) مهمترین علت مرگ در چند ساعت اول پس از حمله قلبی هستند.
 

  اهداف درمان شامل توقف پیشرفت حمله قلبی ،کاهش بار قلب و پیشگیری از عوارض می باشد .
  داروها و مایعات مستقیماً از راه یک کاتتر داخل وریدی به درون یک سیاهرگ تزریق می شوند.وسایل پایش متعددی ممکن است لازم باشد.یک سوند ادراری برای پایش دقیق وضع مایعات گذاشته می شود.
  معمولاً اکسیژن تجویز می شود،حتی اگر اکسیژن خون طبیعی باشد.این امر اکسیژن کافی در اختیار بافتهای بدن می گذارد و کار قلب را کم میکند.
 

داروهای ضد درد
 

  نیترو گلیسرین  وریدی یا سایر داروها برای کنترل درد و کاهش نیازقلب به اکسیژن بکار می روند.مورفین و داروهای مشابه ضد دردهای قوی هستند که ممکن است برای یک حمله قلبی تجویز شوند.
 

داروهای ضد انعقادی
 

  اگر EKG ثبت شده حین درد قلبی بصورت”بالا رفتن قطعه ST ” باشد،داروهای ترومبولیتیک(داروهای حل کننده لخته) در عرض ۱۲ ساعت پس از شروع درد سینه ممکن است شروع شوند.این  درمان ترومبولیتیک در ابتدا به صورت تزریق آرام استرپتوکیناز یا فعال کنندۀ پلاسمینوژن بافتی شروع و با تزریق وریدی هپارین دنبال می شود.
  درمان با هپارین به منظور پیشگیری از تشکیل لخته های جدید،برای ۴۸ تا ۷۲ ساعت ادامه می یابد.علاوه بر این وارفارین (کومادین )که خوراکی مصرف می شود ،ممکن است جهت پیشگیری از تشکیل لخته های بیشتر تجویز شود.
  درمان  ترومبولیتیک برای بیمارانی که دارای خصوصیات زیر باشند مناسب نیست:
 

·               خونریزیهای داخل سر مثل خونریزی داخل جمجمه ای
·               اشکالات مغزی مثل تومورها یا ناهنجاریهای رگهای خونی
·               سکته مغزی در ۳ ماه گذشته(یا احتمالاً بیشتر)
·               ضربه مغزی در ۳ ماه گذشته
 

  علاوه بر این،درمان ترومبولیتیک در افرادی که شرایط زیر را داشته باشند بسیار خطرناک است:
 

·               پرفشاری خون شدید
·               جراحی  عمده یا تصادف شدید در ۳ هفته گذشته
·               خونریزی داخلی در ۲-۴ هفته اخیر
·               بیماری زخم پپتیک
 

  این درمان در خانمهای حامله و افرادی که داروهای ضد انعقادی مثل کومادین مصرف می کنند بسیار خطرناک است.
  مصرف داروهای ترومبولیتیک ممکن است با خونریزی شدید همراه شود.پزشکتان می تواند در انتخاب درمان مناسب به شما کمک کند.
  اساس معالجه یک حمله قلبی درمان ضد پلاکتی است.این درمان می تواند از تجمع پلاکتها در محل آسیب وارده به دیواره رگ خونی — مثل پارگی در پلاک آترواسکلروزی– جلوگیری کند.تجمع پلاکتی و انباشته شدن آنها اولین پدیده ای است که منجر به تشکیل لخته می شود.یک داروی ضد پلاکتی پر مصرف آسپرین است.دو داروی ضد پلاکتی مهم دیگر تیکلوپیدین(تیکلید) و کلوپیدوگرل(پلاویکس)هستند.
 

سایر داروها
 

·      مسدود کننده های بتا(مثل متوپرولول،آتنولول و پروپرانولول)به منظور کاهش بار قلب و پایین آوردن فشار خون استفاده می شوند.
·      مهارکننده های آنزیم مبدل آنژیوتنسین(مانند رامیپریل،لیزینوپریل،انالاپریل، یا کاپتوپریل) برای پیشگیری از نارسایی قلب و کاهش فشار خون مصرف می شوند.
 

جراحی و سایر اقدامات
 

  آنژیوپلاستی اورژانس کرونر ممکن است برای باز کردن شریانهای کرونر مسدود لازم باشد.این روش درمانی را می توان بجای درمان ترومبولیتیک استفاده کرد؛یا در بیمارانی که داروهای ترومبولیتیک نباید استفاده شوند  ممکن است بکار رود.وسیله ای بنام استنت اغلب حین آنژیوپلاستی داخل شریان گذاشته می شود.این امر برای اطمینان بیشتر است که شریان کرونری تازه باز شدۀ بعد از جراحی همچنان باز بماند.پیوند بای‌پس عروق کرونری بصورت اورژانس ممکن است در برخی بیماران نیاز باشد.
  شواهد اخیر حاکی از آن است که استفاده از آنژیوپلاستی و استنت گذاری می تواند اولین قدم درمانی برای باز کردن شریان قلبی مسدود باشد، به شرطی که این روش در زمان مشخص در مرکز مجهز صورت گیرد.اگر این روش در دسترس نباشد،استفاده از درمان ترومبولیتیک پیشنهاد می شود.
 

پیش آگهی
 

  پی آمد بیماری بسته به وسعت و حجم بافت آسیب دیده متفاوت است.پی آمد بیماری در صورت آسیب به سیستم هدایت الکتریکی قلب (سیستم الکتریکی که انقباض قلب را کنترل می کنند) وخیم خواهد بود.
  تقریباًیک سوم موارد منجر به مرگ می شود.اگر بیمار ۲ ساعت پس از حمله زنده بماند،احتمال زنده ماندن زیاد است،ولی ممکن است با عوارض همراه باشد.
  بیماران بدون عارضه ممکن است کامل خوب شوند؛حملات قلبی لزوماً فرد را زمین گیر نمی کند.معمولاً فرد به تدریج فعالیتهای طبیعی و روزمره،از جمله فعالیت جنسی را بدست می آورد.
 

عوارض    
  آریتمی ها مثل تاکی کاردی بطنی،فیبریلاسیون بطنی، بلاک قلبی
 

·               نارسایی احتقانی قلب
·               شوک کاردیوژنیک
·               گسترش انفارکتوس:گسترش مقدار بافت قلبی آسیب دیده
·               پریکاردیت(التهاب پرده اطراف قلب)
·               آمبولی ریوی(لخته خون در ریه ها)
·               عوارض درمان (برای مثال،داروهای ترومبولیتیک شانس خونریزی را زیاد می کنند.)
 

تماس با پزشک     
  در صورتیکه درد سینه فشاری یا سایر علائم دال بر حمله قلبی بوجود آید با شماره اورژانس منطقه خود(مثل ۱۱۵)تماس بگیرید
 

پیشگیری    
  برای پیشگیری از حمله قلبی
 

·               فشار خونتان را کنترل کنید
·      سطح کلسترول تام را کنترل کنید.جهت کنترل سطح کلسترول ،پزشکتان ممکن است دارویی از خانواده استاتین ها تجویز کند(آتورواستاتین،سیمواستاتین).
·               اگر سیگاری هستید سیگار را ترک کنید.
·               غذای کم چربی حاوی میوه و سبزیجات فراوان و فاقد روغن حیوانی مصرف کنید.
·               بیماری قند را کنترل کنید.
·               اگر چاق هستید وزنتان را کم کنید.
·      روزانه یا چند بار در هفته پیاده روی یا سایر ورزشهایی که کارآیی قلب را بهبود می بخشد انجام دهید.(ابتدا با پزشک خود مشورت کنید.)
 

  اگر دارای یک یا چند فاکتورخطر بیماریهای قلبی هستید ،با پزشکتان در مورد تجویز آسپرین برای پیشگیری از حمله قلبی تماس بگیرید.
  بعد از یک حمله قلبی ، پیگیری بیمار برای کاهش خطر بروز یک حمله دیگر ضروری است.اغلب یک برنامه بازتوانی قلبی برای بازگشت به زندگی روزمره توصیه می شود.برنامه ورزش،تغذیه، و داروها را مطابق تجویز پزشکتان ادامه دهید.

irancliniconline

آشنایی با علائم سکته قلبی

در مواردی که فرد دچار سکته قلبی می‌شود ، درد ۲۰ دقیقه طول می‌کشد و گستره درد ممکن است به صورت سنگینی یا خنجری یا احساس فشردگی در قفسه سینه خود را نشان دهد.

مهر: سن مرگ و میر ناشی از سکته قلبی در کشور به زیر ۵۰ سال رسیده و این در حالی است که از نظر پزشکی مرگ و میر ناشی از سکته قلبی در سنین زیر ۵۵ و ۵۰ سال مرگ ناگهانی تلقی می‌شود.
رئیس چهارمین کنگره بین‌المللی قلب و عروق خاورمیانه با هشدار نسبت به این مساله ادامه می‌دهد: متاسفانه سن بروز سکته‌های قلبی در ایران و خاورمیانه طی یک‌دهه اخیر بشدت در حال کاهش است که این مرگ و میر در آقایان بیشتر رخ می‌دهد.

دکتر محمدجواد زیبایی می‌گوید: بیش از ۵۰ درصد مرگ و میرها در این منطقه ناشی از بیماری‌های عروق کرونر است و حدود ۷۰ درصد هزینه‌های بهداشتی و درمان کشورهای خاورمیانه صرف بیماری‌های قلبی و عروقی می‌شود.

رئیس مرکز تحقیقات قلب و عروق شیراز از ریزفاکتورهایی همچون فشار خون، دیابت، قند خون و… به عنوان علت‌های اصلی بروز سکته قلبی در افراد نام می‌برد و ادامه می‌دهد: عدم تحرک و غذاهای چرب به همراه مصرف سیگار و الکل و استرس‌ها از عوامل اصلی بروز بیماری‌های عروق کرونر است.

او به ارزان بودن هزینه درمان بیماری‌های قلبی در ایران و مراجعه بیمارانی از کشورهای عرب منطقه به شیراز و تهران برای جراحی قلب اشاره و اظهار می‌کند: هزینه آنژیوگرافی بدون بیمه در کشور حدود ۷۰۰ هزار تومان، عمل آنزیوپلاستی رگ حدود ۲٫۵ میلیون تومان و جراحی قلب بین ۷‌تا ۸ میلیون تومان است که این هزینه‌ها در سایر کشورها ۲ تا ۳ برابر ایران است.

زیبایی از آلودگی هوا به عنوان عامل تسریع در سکته‌های قلبی نام می‌برد و می‌گوید: گرفتگی عروق تا ۷۰ درصد بدون علامت است که وقتی فرد در معرض آلودگی هوا قرار بگیرد، این وضعیت به ۹۰ تا ۱۰۰ درصد می‌رسد و منجر به سکته قلبی می‌شود.

علائم سکته قلبی

یکی از علائم سکته قلبی شروع درد قفسه سینه است که این درد قفسه سینه می‌تواند متنوع باشد و گاه به شکل درد زیر جناق سینه یا ریشه گردن و دست‌ها بویژه دست چپ و گاهی همزمان در هر دو دست و کتف و شانه بروز می‌کند.

در مواردی که فرد دچار سکته قلبی می‌شود ، درد ۲۰ دقیقه طول می‌کشد و گستره درد ممکن است به صورت سنگینی یا خنجری یا احساس فشردگی در قفسه سینه خود را نشان دهد.

این دردها معمولا با سایر علائمی همچون تعریق شدید و احساس سردی در تمام نقاط بدن که ناشی از تحریک قوه سمپاتیک است ، همراه می‌باشد. در این موارد همچنین افراد دچار احساس ترس، نگرانی و بی‌قراری، تپش قلب و افت فشار خون و گاه نیز افزایش فشار خون می‌شوند.

متاسفانه در بعضی افراد همچون دیابتی‌ها، سالمندان، افرادی که دارای سابقه طولانی مدت فشار خون هستند، افرادی که اعتیاد شدید دارند، خانم‌های خیلی چاق و سیگاری‌های حرفه‌ای درد ناشی از سکته احساس نمی‌شود.

بزرگ‌ترین خطر بی‌توجهی به سکته قلبی و علائم آن، مرگ است و در غیر این صورت فرد دچار نارسایی قلبی، تنگی تنفس، خستگی زودرس و علائم نارسایی قلبی همچون ورم پا و تندی ضربان قلب در هنگام فعالیت و استراحت می‌شود.

اغلب موارد علائم این سکته‌ها با بیماری گاستریت یا التهاب معده اشتباه گرفته می‌شود که این امر بسیار خطرناک است زیرا در این موارد این علائم نشان‌دهنده سکته قلبی است که بیمار بلافاصله باید به مرکز درمانی مراجعه کرده تا منطقه سکته رد شود.

دکتر ناصر ابراهیمی دریانی، فوق تخصص بیماری‌های گوارش و کبد می‌گوید: عرق‌های سرد مداوم، حالت تهوع شدید و بویژه درد شدید معده از علائم اصلی سکته‌های خفیف قلبی بویژه سکته‌هایی است که در بخش تحتانی قلب رخ می‌دهد.

این استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران به ایسنا می‌گوید: بویژه در افرادی که مبتلا به دیابت هستند سکته‌های سطح تحتانی قلب شایع‌تر است که در اغلب موارد درد ناشی از این سکته‌ها در معده بروز می‌کند.

به گفته وی، گاستریت یا التهاب معده اکثر اوقات با درد در ناحیه معده بروز می‌کند، اما نکته‌ای که در این میان حائز اهمیت است لزوم عدم مصرف دارو بدون تجویز پزشک است زیرا ممکن است دردی که در معده بروز کرده ناشی از سکته بوده نه گاستریت در نتیجه عوارض سکته قلبی در این موارد افزایش می‌یابد.

دکتر دریانی ادامه می‌دهد: افرادی که دچار سکته قلبی شده‌اند الزامی است، علاوه بر پزشک متخصص قلب همواره تحت نظر متخصص گوارش و کبد هم قرار داشته باشند تا از ایجاد ناهنجاری‌های گوارشی بویژه زخم و درد معده، التهاب معده و هرگونه اختلال در کار معده در امان باشند.

پیشگیری

در سایت سازمان جهانی بهداشت در پاسخ به این سوال که چطور می‌توان از بروز حمله قلبی یا سکته قلبی جلوگیری کرد، ابتدا تاکید شده که وقوع ۸۰ درصد از حملات قلبی قابل پیشگیری هستند.

در ادامه این مطلب آمده است که داشتن یک رژیم غذایی سالم، داشتن تحرک و فعالیت بدنی منظم و نیز خودداری از استعمال تمام انواع محصولات دخانی کلیدهای اصلی این موفقیت هستند.

به گزارش ایسنا، سه راهکار ساده نه‌تنها به میزان قابل توجهی درصد بروز سکته قلبی را کاهش می‌دهند، بلکه در بیشتر موارد در پیشگیری از ابتلا به دیابت نوع دوم، اختلالات مزمن در مجاری تنفسی و نیز انواع خاصی از سرطان‌ها موثر هستند.

یک رژیم غذایی سالم داشته باشید: یک رژیم غذایی متعادل برای داشتن قلب و دستگاه گردش خون سالم ضروری است و اغلب شامل مقادیر زیادی از میوه‌ها و سبزیجات، غلات سبوس‌دار، گوشت لخم،‌ ماهی و مرغ می‌شود. همچنین لازم به ذکر است که در این رژیم غذایی میزان مصرف قند و نمک باید محدود شود.

تحرک بدنی منظم داشته باشید: حداقل ۳۰‌دقیقه در روز فعالیت بدنی منظم داشته باشید تا سلامت قلب و عروق شما حفظ شود. به علاوه حداقل ۶۰ دقیقه فعالیت بدنی در بیشتر روزهای هفته می‌تواند وزن بدن شما را در حد سلامتی نگه دارد.

سیگار نکشید: دخانیات از هر نوعی که باشد برای سلامت بدن به طور کلی بسیار مضر است. همچنین قرار گرفتن در معرض دود سیگار هم خطرناک است.

براساس تحقیقات علمی معتبر خطر بروز سکته قلبی به محض ترک سیگار کاهش می‌یابد و پس از گذشت یک سال این خطر نصف می‌شود.

اقدامات اولیه

بیمارستان‌هایی را که مراقبت‌های اورژانسی قلبی دارند همیشه به خاطر داشته باشید و اگر درد قلبی بیش از ۲ دقیقه طول کشید، حتما به اورژانس زنگ بزنید.

مسلما با ترافیک کلانشهر‌هایی نظیر تهران، احتمال بموقع رسیدن آمبولانس ضعیف است، اگر می‌توانید سریع‌تر بیمار را به بیمارستان یا مرکز درمانی برسانید، خودتان اقدام کنید.

کمک کنید تا بیمار در حالتی قرار گیرد که کمترین درد را داشته باشد. برای این کار لازم است که بیمار را بنشانید و پا را بالاتر از سطح قلب نگه دارید. لباس‌های اطراف گردن را باز کنید و در حالت شل نگه دارید.

کمردرد و راه های خلاصی از آن

 کمردرد می تواند به یک مشکل فلج کننده تبدیل شود، اما استراحت، نگهداشتن بدن در وضعیت مناسب و نیز ورزش در تسکین این درد و رفع مشکل کمر درد، تاثیرگذار و مفید است.

پزشکان می گویند: کمر درد دومین مشکل شایعی است که مردم را به مطب دکتر می کشاند و این مشکل با سرعت در زندگی پر استرس و ماشینی امروزی رو به افزایش است.

کمردرد در مراحل مختلف زندگی ما می تواند تاثیرات جدی را موجب شود و حتی منجر به از کارافتادگی شود، اما چه عواملی باعث کمردرد می شوند؟

بسیاری از وضعیت ها و حالت های ستون فقرات می توانند موجب کمر درد شوند، اما رگ به رگ شدن ماهیچه ها هم در بروز کمر دردها موثر هستند.

شایع ترین عوامل ستون فقراتی که باعث درد کمر می شوند، عبارتند از تغییرات در بخش های مختلف ستون فقرات با افزایش سن، قرار گرفتن بدن در وضعیت نامناسب و غیرصحیح، چاقی و کشیدگی یا پیچ خوردگی که در فعالیت های روزانه بروز می کنند.

بهترین توصیه برای درمان درد پشت در این شرایط، استراحت و ماندن در رختخواب برای مدت چند روز است.

به گزارش پایگاه اینترنتی اکوسکیو، اگر دچار کشیدگی عضلانی در ناحیه کمر شده اید و البته در صورتی که آسیب دیدگی شما جدی نیست، ابتدا از یخ استفاده کنید، پس از ۴۸ ساعت از گرما و حوله گرم برای آرام کردن و تسکین دادن بافت های آسیب دیده استفاده نمایید.

مصرف مسکن ها بدون نیاز به نسخه مثل آسپرین هم می تواند در کاهش درد موثر باشد، اما بدون تجویز پزشک هیچ داروی دیگری مصرف نکنید.

در امر پیشگیری هم نکات حائز اهمیت، حفظ موقعیت و وضعیت مناسب بدن در طول نشستن، راه رفتن، کار کردن و خوابیدن است. ورزش منظم و ترک سیگار هم از عوامل مهم پیشگیری از کمردرد هستند.

کارشناسان توصیه می کنند: زمانی که درد شما بیش از چند روز ادامه پیدا کرد و یا به قدری شدید بود که در فعالیت های روزانه شما اختلال ایجاد کرد و یا در صورتی که درد با حالت کرختی و ضعف در پاها یا دشواری در ادرار و اجابت مزاج همراه بود، حتما باید به پزشک مراجعه کنید.

چگونه از ” یـبـوسـت ” رهایی یابیم

یبوست یا خشکی مزاج عارضه ای در دستگاه گوارش است که به موجب آن مواد دفعی در روده بزرگ سفت می شوند و دفع آنها با درد و سختی همراه می شود.

علل بروز یبئست ممکن است رژیم غذایی نامناسب، بر هم خوردن تعادل هورمونی، اثر جانبی داروهای مصرفی و یا آناتومی بدن باشد. روش های درمان شامل اصلاح رژیم غذایی و تمرینات ورزشی است.

نزدیک به نیمی از افراد که با شکایت یبوست به پزشک مراجعه می کنند طبق تعریف یبوست ندارند اغلب این افراد از میزان و یا نحوه دفع مدفوع شکایت دارند.

تعداد دفعات اجابت مزاج در افراد مختلف جامعه متفاوت است و از سه بار در روز تا سه بار در هفته محدوده طبیعی تلقی می شود.

به همین دلیل بوجود آمدن تغییر در تعداد دفعات اجابت مزاج در هر فرد نسبت به وضعیت معمولی او (کاهش تعداد دفعات اجابت مزاج) باید یبوست تلقی شود ولی اگر کسی همیشه یکبار در هر مدفوع نیز بستگی کامل به نوع رژیم غذایی فرد دارد و کاهش قابل وجه مواد فیبری در غذا می تواند منجر به مدفوع کم حجم و خشک شود که با تغییر رژیم اصلاح می شود.

• علائم یبوست چیست؟

• علائم زیر ممکن است همراه با یبوست وجود داشته باشد:

▪ احساس پری در مقعد

▪ احساس نفخ وگاز

▪ احساس نیاز به دفع فوری مدفوع اما عدم توانایی در دفع کامل

▪ درد شکم و گرفتگی عضلات شکم

▪ تهوع

• علل یبوست را بدانیم

یکی از علل مهم یبوست مصرف غذایی کم فیبر و کم آب است. در مسافرت که معمولا که رژیم غذایی شما عوض می شود، می تواند یبوست ایجاد گردد. خانم های حامله اغلب یبوست پیدا می کنند.

علل دیگر یبوست عبارتند از کم تحرکی، استفاده نادرست از مسهل ها، مصرف داروهای خاص (از قبیل داروهای ضد درد، مدرها، و آنتی هیستامین ها) یا عدم اختصاص وقت کافی برای عمل دفع مدفوع می باشد. بیماری هایی از قبیل مرض قند و کم کاری تیروئید نیز ممکن است باعث یبوست شوند.

بیشتر اوقات علت یبوست یک مسئله جدی نیست اما در موارد نادر، یبوست مزمن ممکن است علامت انسداد یا ناهجاری در روده بزرگ باشد. پزشک شما می تواند برای بررسی علت یبوست شما را تحت آزمایش قرار دهد تا علت زمینه ای را پیدا کند.

• سابقه پزشکی افراد

• پزشک شما ممکن است مطالبی از این قبیل بپرسد:

▪ اخیراً چه داروهایی مصرف نموده اید؟ (مسکن، ضد افسردگی)

▪ چه مدت است که این علائم را دارید؟

▪ چه نوع غذاهایی میل می کنید؟

▪ فعالیت معمول شما چقدر است؟

▪ آیا مشکلات پزشکی دیگری دارید؟

▪ آیا شما معمولاً از مسهل یا تنقیه استفاده می کنید؟

▪ آیا همزمان با دفع مدفوع درد و یا خونریزی دارید؟

• درمان یبوست

برای کنار گذاشتن علل جدی یبوست معایناتی انجام می شود و بعد از بررسی یک طرح درمانی مناسب توسط پزشکتان توصیه می شود. این درمان می تواند خوردن فیبر بیشتر، انجام ورزش بیشتر و پرهیز از مصرف زیاد از حد مسهل ها و یا قطع داروهای غیرضروری باشد.

• فیبر بیشتری بخورید

یکی از بهترین راه های درمان شما مصرف غذاهای با فیبر زیاد است. بهترین منبع فیبر، غلات (جو، گندم) و سپس حبوبات است. سبزیجات نیز دارای فیبر قابل توجهی هستند. مواد فیبردار حجم مدفوع را زیاد و دفع آن را از روده بزرگ تسریع می نماید. نوشیدن مایعات کافی هم توصیه می شود.

• مرتب ورزش کنید

ورزش منظم به بهبود کار روده بزرگ و رفع یبوست کمک می کند درباره شروع برنامه ورزشی از پزشکتان سوال کنید.

• از مصرف مزمن و طولانی مدت مسهل پرهیز کنید

مسهل ها روده بزرگ را تحریک می کنند تا سریع ترکار کند. مصرف مداوم مسهل ها می تواند سبب کش آمدن وضعیت شدن روده بزرگ گردند. و نهایتاً ممکن است روده بزرگ بدون آنها اصلاً کار نکند.

پزشکتان می تواند به شما در قطع وابستگی به مسهل ها کمک نماید. در هر صورت، هرگز قبل از مشورت با پزشک آنها را مصرف نکنید.

• مواد پرفیبر

مصرف مواد غذایی زیر حاوی فیبر هستند و در پیشگیری درمان یبوست می توانند مؤثر باشند.

▪ غلات پرفیبر

▪ حبوبات (نخود، لوبیا، عدس، لپه، باقلا)، سبوس و سبوس گندم و جو

▪ سبزیجات (مانند گل کلم، هویج و نخودسبز)

▪ میوه های تازه بخصوص سیب، گلابی و میوه های خشک مانند کشمش و برگه زردآلو

▪ گردو، فندق، بادام و غلات (بخصوص حبوباتی از قبیل عدس و لوبیا قرمز)

▪ استفاده روزانه از سالاد و کاهو همراه با یک قاشق غذاخوری سبوس گندم بعلاوه روغن زیتون و آب لیمو کمک کننده است.

▪ توصیه می شود مصرف برنج را محدود نمایید و بجای آن نان جو و یا سنکگ استفاده نمایید.

براساس گزارش مرکز تحقیقات گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران، اکثر قریب به اتفاق افرادی که یبوست دارند، با درمانهای معمولی خوب می شوند.

وقتی یبوست شدید باشد و بیمار با درمان های معمول بهبودی پیدا نکند لازم است بررسی دقیقتری انجام گردد تا در مورد درمان طبی و یا جراحی روده بزرگ تصمیم گیری شود.

سرطان لنفوم با تشخیص به‌موقع قابل درمان است

از میان تمام سرطان‌های رایج در کشور، سرطان لنفوم فراوانی نسبتا بالایی دارد

به‌طوری که بعد از سرطان مری به‌خصوص در غرب آسیا تعداد مبتلایان به آن رو به افزایش است. با این حال اگرچه به این بیماری تا به حال در رسانه‌ها کمتر پرداخته شده و حتی هنوز آمار دقیقی در رابطه با تعداد مبتلایان به این بیماری در دست نیست، کارشناسان معتقدند که پیشرفت‌های جدید در زمینه تشخیص و درمان سرطان لنفوم، باعث شده که تعداد زیادی از بیماران مبتلا به آن بهبود یابند.

هوچکین چیست؟

هوچکین (Hodgkin) یک نوع خاص از لنفوم یا سرطان است که با رشد غیرطبیعی سلول‌ها در دستگاه لنفاوی همراه است. پیشرفت‌های جدید در زمینه تشخیص و درمان این بیماری باعث شده است که تعداد زیادی از بیماران بهبود یابند.

در این بیماران با تشخیص زودرس و درمان مناسب، میزان بهبود افزایش خواهد یافت. اما گرچه بیماری هوچکین ممکن است در تمامی سنین دیده شود اما متخصصان خون معتقدند شایع‌ترین سن شیوع آن بین ۲۰ تا ۵۰ سالگی است.

سیستم لنفاوی قسمتی از سیستم ایمنی بدن است که به دفاع بدن در برابر بیماری و عفونت کمک می‌کند. سیستم لنفاوی شامل شبکه‌ای از عروق ظریف لنفاوی است که همانند عروق خونی به داخل بافت‌های سرتاسر بدن پخش شده است. عروق لنفاوی، لنف را حمل می‌کنند. لنف، مایع بی‌رنگی است که حاوی سلول‌های دفاعی بدن در برابر عفونت که لنفوسیت نام دارند، است.

همراه این شبکه عروقی، نقاط کوچکی وجود دارند که غدد لنفاوی نامیده می‌شوند. غدد لنفاوی به‌صورت خوشه‌هایی زیر بغل، کشاله ران، گردن، سینه و شکم یافت می‌شوند. قسمت‌های دیگر سیستم لنفاوی طحال، تیموس، لوزه‌ها و مغز استخوان است. بافت لنفاوی همچنین در قسمت‌های دیگر بدن همانند معده، روده و پوست یافت می‌شود.

در بیماری هوچکین سلول‌های سیستم لنفاوی غیرطبیعی شده و رشد و تکثیر این سلول‌ها بدون کنترل و نامنظم می‌شود. از آنجایی که بافت لنفاوی در سراسر بدن وجود دارد، بیماری هوچکین می‌تواند در همه جای بدن دیده شود.

بیماری هوچکین ممکن است در یک غده لنفاوی یا گروهی از غدد لنفاوی و گاهی اوقات قسمت‌های دیگر سیستم لنفاوی نظیر مغز استخوان و طحال ایجاد شود. این نوع بیماری، تمایل به توسعه یافتن به روشی منظم و مرتب دارد (از یک غده لنفاوی به غده لنفاوی مجاور). برای مثال بیماری هوچکین که در غده لنفاوی گردن ایجاد شده است ابتدا به غدد لنفاوی بالای ترقوه و سپس به غدد لنفاوی زیر بغل و داخل قفسه سینه گسترش می‌یابد و سرانجام ممکن است در تمام قسمت‌های بدن دیده شود.

نشانه‌های بیماری هوچکین شامل این علائم است: تورم بدون درد در یکی از غدد لنفاوی گردن، زیر بغل یا کشاله ران، تب‌های راجعه بدون علت، تعریق شبانه، کاهش وزن بدون دلیل و خارش شدید پوستی.

البته وجود هر کدام از این علائم، حتما نشانه وجود بیماری هوچکین نیست. در اغلب موارد، این علائم در وضعیت‌هایی که زیاد جدی نیستند، همانند آنفلوانزا نیز دیده می‌شوند. با این حال بیماران درصورت تداوم این علائم، باید هر چه زودتر برای تشخیص و مراقبت و درمان به پزشک مراجعه کنند ولی هرگز منتظر وجود درد نباشند؛ چرا که هوچکین در مراحل اولیه بدون درد است.

تشخیص بیماری

چون علت بیماری هوچکین نامعلوم است، در حال حاضر پیشگیری از آن امکان‌پذیر نیست. ولی تشخیص زود‌هنگام و درمان مناسب نتایج خوبی به‌همراه دارد. بیشتر موارد هوچکین به‌ویژه اگر در مراحل اولیه شناسایی شود، قابل درمان است. پس از مراجعه به پزشک، وی تاریخچه کاملی از وضعیت پزشکی فرد تهیه کرده و بعد معاینه پزشکی به عمل خواهد آمد. اگر حالت غیرطبیعی در گره لنفاوی مشاهده شود، آن گره برداشته شده و زیر میکروسکوپ مطالعه می‌شود.

این آزمایش مشخص خواهد کرد که ضایعه خوش‌خیم یا بدخیم است. اگر نتیجه نمونه‌برداری مشخص کند بیماری هوچکین است، آزمایش‌های تکمیلی شامل پرتونگاری قفسه سینه، آزمایش خون، لنفانژیوگرافی که به معنی تزریق ماده حاجب به داخل سیستم لنفاوی و سپس تهیه رادیو گرافی ازآن که نشان‌دهنده وضعیت سیستم لنفاوی و میزان گسترش بیماری در آن است، سی‌تی‌اسکن شکم، آزمایش مغز استخوان و نمونه‌برداری از اعضای داخل شکم برای نشان دادن گسترش بیماری به این اعضا انجام خواهد شد.

البته ممکن است انجام تمام این بررسی‌ها در یک فرد لازم نباشد. تصمیم‌گیری درباره بررسی‌های لازم توسط پزشک معالج صورت خواهد پذیرفت.

هوچکین درمان می‌شود؟

بیماری هوچکین به خوبی به درمان پاسخ می‌دهد. در بیشتر موارد بیماران به‌طور سر‌پایی درمان می‌شوند. درمان بیمار می‌تواند با پرتو درمانی یا شیمی‌درمانی یا ترکیبی از هر دو صورت پذیرد.

در پرتو درمانی سعی می‌شود با استفاده از پرتوهای پرانرژی‌X  یا اشعه‌های ناشی از کبالت در منطقه درگیر شده توسط بیماری، سلول‌های سرطانی با حفظ بافت‌های سالم از بین برده شوند. خوشبختانه در مراحل اولیه، آسیب بیماری به دستگاه لنفاوی محدود است و از این‌رو درمان مناسب با پرتودهی به قسمتی یا تمام دستگاه لنفاوی باعث بهبود بیماران خواهد شد.

شیمی درمانی برای از بین بردن سلول‌های سرطانی در تمام بدن استفاده می‌شود. پزشکان مقادیری از داروهای شیمی‌درمانی را استفاده می‌کنند تا بتوان با حداقل صدمه به بافت‌های سالم بدن سلول‌های سرطانی را از بین برد.

داروهای شیمی‌درمانی در تقسیم و رشد سلول‌های سرطانی اثر گذاشته و باعث تأخیر رشد سلول‌ها می‌شود و بیماران ترکیبی از شیمی درمانی و پرتودرمانی را دریافت می‌کنند.

البته شیمی درمانی ممکن است باعث تهوع، استفراغ، اسهال، ریزش مو، کم خونی، خونریزی خودبه‌خود، افزایش بروز عفونت و همچنین زخم‌های دهانی شود. این عوارض در تمام بیماران دیده نشده و  به یک شدت ظاهر نمی‌شود و بعد از درمان از بین خواهد رفت.

بهبودی و مراقبت

این یک مسئله طبیعی است که بیماران درباره آینده خود نگران باشند. درک ماهیت سرطان و موارد مورد انتظار بیماران و اطرافیان‌شان کمک می‌کند تا آنها برای درمان خود، تغییراتی در سبک زندگی، بهبود کیفیت زندگی و تصمیم‌گیری‌های مالی ایجاد کنند. بیماران مرتبا از پزشک خود سؤال می‌کنند یا خودشان پاسخ این سؤال را جست‌وجو می‌کنند که پیش‌آگهی بیماری من چه خواهد شد؟

پیش آگهی یک پیش‌بینی درباره آینده و نتیجه بیماری و نشانه‌های بهبودی است. پیش‌آگهی بیماری هوچکین تحت‌تأثیر عوامل متعددی از قبیل درجه بیماری، پاسخ به درمان بیماران، سن بیماران و وضعیت عمومی سلامت بیماران قرار دارد.

افراد ممکن است از نتایج آماری برای سنجش احتمال بهبودی خود استفاده کنند. آمارها منعکس‌کننده تجربه گروه زیادی از بیماران است، از این نتایج برای پیش‌بینی درمان یک بیمار نمی‌توان استفاده کرد؛

چرا که هیچ  ۲ نفری یکسان نیستند و درمان و پاسخ به درمان افراد خیلی متفاوت است. حتی زمانی که درمان یک بیمار کاملا موفقیت آمیز باشد، پزشکان از اصطلاح پاسخ کامل به درمان بیشتر از بهبودی استفاده می‌کنند؛ زیرا امکان عود مجدد بیماری وجود دارد.

hamshahri

 سمیه شرافتی

پاسخ به پرسش هایی در رابطه با فشار خون

آیا فشار خون پایین مناسب است؟
شواهد نشان داده در بعضی نژادها بیشتر از سایرین احتمال داشتن فشار خون پایین وجود دارد. نژادهای بومیان استرالیایی ، آفریقای شرقی ، بنگال و ایتالیایی و فلیپین همگی فشار خونشان پایینتر از اروپاییهاست.

نکته مهم و مثبت در مورد داشتن فشار پایین این است که در میان مردمی که این وضع را دارند میزان مرگ و میر کمتر از کسانی است که فشار بالا دارند. علیرغم اینکه بعضیها بخصوص مردم آلمان ، فرانسه ، ایتالیا و اسپانیا ادعا دارند که فشار خون پایین چیز بدی است، بسیاری از شرکتهای بیمه کشورهای غربی روی این موضوع که افراد در سنین متوسط اگر فشار خون پایین داشته باشند و بیماری دیگری نباشد، سالمترین و طولانیترین طول عمر را خواهند داشت.
علایم‌ شایع‌ فشار خون بالا
بسیاری از افراد که دچار فشار خون بالا هستند، احساس بیماری ندارند و حال عمومی آنان خوب است. ۱۵% افراد سن بالا دارای فشار خون هستند و خودشان خبر ندارند. در مواردی که فشار خون خیلی بالا می رود، سردرد و گاهی اوقات نیز تنگی نفس و خونریزی از بینی رخ می دهد. با این وجود تنها راه تشخیص فشار خون بالا ، اندازه گیری میزان آن است. علایم‌ سردرد و سرگیجه ، خواب‌آلودگی ، گیجی‌ ، کرختی‌ و مور مور شدن‌ در دستها و پاها ، سرفه‌ خونی‌؛ خونریزی‌ از بینی‌ و تنگی‌ نفس‌ شدید مربوط‌ به‌ بالا رفتن‌ فشار خون‌ بطور بحرانی‌ هستند.
درمان‌ فشارخون
بررسیهای‌ تشخیصی‌ ممکن‌ است‌ شامل‌ آزمایش‌ خون ‌، نوار قلب ، آنژیوگرافی (عکسبرداری‌ از عروق‌ با کمک‌ تزریق‌ ماده‌ حاجب‌ و تاباندن‌ اشعه ایکس) و نیز سایر عکسبرداریها باشد. اهداف‌ درمان‌ با توجه‌ به‌ ویژگیهای‌ هر فرد تعیین‌ خواهند شد و ممکن‌ است‌ شامل‌ کم ‌کردن‌ وزن‌ ، ترک‌ دخانیات‌ ، برنامه‌ ورزش‌ مناسب‌ و تغییر شیوه‌ زندگی‌ برای‌ کاهش‌ استرس باشند. گرفتن‌ فشار خون‌ خودتان‌ را فرا بگیرید و روزانه‌ فشار خون‌ را اندازه‌گیری‌ کنید. در صورتی‌ که‌ اقدامات‌ محافظه ‌کارانه‌ اثر نداشته‌ باشند، با استفاده‌ از داروهای‌ ضد فشار خون‌ می‌توان‌ فشار خون‌ را پایین‌ آورد. از مصرف‌ داروهای‌ سرماخوردگی و سینوزیت خودداری‌ کنید. این‌ داروها حاوی‌ افدرین و پسودوافدرین هستند که‌ باعث‌ افزایش‌ فشار خون‌ می‌شوند.
شرح بیماری فشارخون
فشار خون بالا عبارت‌ است‌ از افزایش‌ فشار وارده‌ از جریان‌ خون به‌ دیواره‌ رگ‌های‌ خونی‌. فشار خون‌ بالا گاهی‌ «کشنده‌ بی‌سر و صدا» نامیده‌ می‌شود زیرا تا مراحل‌ انتهایی‌ اکثراً هیچ‌ علامتی‌ ندارد. توجه‌ داشته‌ باشید که‌ فشار خون‌ بطور طبیعی‌ در اثر استرس و فعالیت بدنی بالا می‌رود، اما فردی‌ که‌ دچار بیماری‌ فشار خون‌ بالا است‌، به‌ هنگام‌ استراحت‌ نیز فشار خونش‌ بالاتر از حد طبیعی‌ است. رژیم‌های نادرست غذایی ، مصرف زیاد غذاهای چرب و پرنمک ، بی‌تحرکی و زندگی ماشینی از جمله عوامل مستعد کننده برای ابتلا به بیماری پرفشاری خون است.
عوارض‌ فشار خون بالا  فشارخون
سکته مغزی ، حمله قلبی ، نارسایی احتقانی قلب و ورم‌ ریه ، نارسایی‌ کلیه و آسیب چشمی و مشکل بینایی از عوارض اصلی فشار خون بالا هستند. باید دانست که هرچه فشار خون بالاتر باشد، میزان امید به زندگی پایینتر خواهد بود. در افرادی که دچار فشار خون بالا هستند، میزان ابتلا به سکته مغزی و حمله قلبی بیشتر خواهد بود. اگر فشار خون بالا به مدت طولانی بدون درمان باقی بماند، ممکن است نارسایی کلیوی رخ دهد و یا حتی به بینایی آسیب وارد شود. در ضمن امکان دارد که قلب بطور غیر طبیعی بزرگ شده و کارایی آن کم شود که چنین وضعیتی می تواند منجر به نارسایی قلبی و اختلال در پمپاژ خون توسط قلب شود.

اگر فشار خون بالا درمان گردد آنگاه از خطر ابتلا به حملات قلبی کاسته خواهد شد. از لحاظ اپیدمیولوژی ، از هر ده مرد ، چهار نفر و از هر ده زن ، سه زن دچار فشار خون بالا هستند. و در حدود یک سوم از کسانی که دچار چنین وضعیتی هستند تحت درمان نمی‌باشند و سلامتی آنان در معرض خطر است. فشار خون بالا از ابتدایی‌ترین فاکتورهای خطرناک برای بروز بیماریهای قلبی و سکته است. طبق آمارهای جهانی، از هر ۵ مورد نارسایی قلبی در زنان، ۳ مورد به‌دلیل کنترل نکردن پرفشاری خون ایجاد می‌شود. پرفشاری خون به کلیه‌ها آسیب می‌رساند و موجب نارسایی کلیوی ، سکته مغزی ، حمله قلبی و بیماریهای مرگبار دیگری می‌شود. همچنین ، زنانی که علاوه بر پرفشاری خون به بیماری دیابت مبتلا هستند به ‌مراتب بیشتر از سایرین به نارسایی کلیوی و سکته مغزی دچار می‌شوند.
شار خون چیست؟ فشارخون
سرخرگها خون را از قلب به دیگر نقاط بدن می‌رسانند. برای آنکه خون بتواند در این عروق به جریان در آید، نیاز به فشار مناسبی دارد. این فشار جریان خون در سرخرگهای بدن یعنی فشاری که در هر انقباض عضله قلب در اثر برخورد خون به دیواره سرخرگ وارد می‌شود، فشار خون نام دارد. هنگامی که سرخرگهای بزرگ ، قابلیت ارتجاع و استحکام طبیعی خود را از دست بدهند و عروق کوچک ، نیز باریکتر شوند، فشار خون بالا می رود. قلب همانند یک پمپ با انقباض و استراحت خود ، خون را به داخل عروق می‌فرستد. در زمانهای مختلف مراحل این پمپاژ ، فشار خون در سرخرگها تغییر می‌کند.
بالاترین میزان فشار خون ، “فشار سیستولیک” است که همان فشاری است که به هنگام انقباض ماهیچه قلب موجب می‌شود تا خون از قلب به سایر نقاط بدن برسد. کمترین میزان فشار خون ، “فشار دیاستولیک” است که فشار بین ضربانهای قلب محسوب می‌شود و مربوط به زمانی است که قلب در حالت استراحت است. فشار خون بر حسب میلیمتر جیوه (mmhg) اندازه گیری می‌شود. میزان فشار خون بر پایه دو عدد نشان داده می‌شود. اولین عدد مربوط به فشار سیستولیک یا ماکزیمم و دومی مربوط به فشار دیاستولیک یا مینیمم است. معمولا یک فشار خون متعادل زیر mmhg 85/140 است. (۱۴۰ فشار سیستولیک و ۸۵ فشار دیاستولیک) می باشد. اگر فردی دچار بیماری دیابت باشد، فشار خون وی باید کمتر از mmhg 80/130 باشد.
۰پیشگیری   فشارخون  
_ وزنتان را کنترل کنید. اگر اضافه ‌وزن دارید، رژیم بگیرید. کم کردن حتی یک کیلوگرم از وزنتان هم مفید است.
_ مرتب ورزش کنید. ۳۰ دقیقه ورزش در هر روز بهترین راه مبارزه با پرفشاری خون است.
_ مصرف روزانه نمک را کم کنید (حدود ۱ قاشق چای‌خوری). سدیم علاوه بر نمک در بسیاری از غذاهای بسته‌بندی ‌شده ، نوشابه‌های گازدار ، جوش شیرین و بعضی شربت معده‌ها وجود دارد. برای اطلاع یافتن از مقدار سدیم بکار رفته در مواد غذایی برچسب آنها را قبل از مصرف به ‌دقت مطالعه کنید. اگر می‌خواهید از مواد جایگزین سدیم استفاده کنید، حتماً با پزشک مشورت کنید؛ زیرا برخی از این مواد برای همه افراد مناسب نیستند.
_ از رژیم غذایی حاوی میوه و سبزیجات فراوان ، لبنیات کم‌چرب و غذاهای حاوی پتاسیم نظیر دانه‌های سبوس‌دار و خشکبار استفاده کنید. به ‌نظر می‌رسد پتاسیم از پرفشاری خون جلوگیری می‌کند. مصرف ۳۵۰۰ میلی گرم پتاسیم در روز توصیه می‌شود.
_ از مصرف مشروبات الکلی بپرهیزید.
_ در نظر داشته باشید که فشار خون را در برنامه تستهای ۶ ماهه خود قرار دهید.
_ اگر سابقه‌ خانوادگی‌ فشار خون‌ بالا وجود داشته‌ باشد، فشار خون‌ باید مرتباً کنترل‌ شود.
_ اگر باردار هستید، مرتب برای معاینه پیش از زایمان به مراکز درمانی مراجعه کنید تا مراقب بهداشت بتواند به پرفشاری احتمالی خون پی ببرد و به ‌موقع کنترل کند.
_ اگر از قرصهای ضدبارداری حاوی استروژن استفاده می‌کنید یا تحت هورمون ‌درمانی هستید، فشار خونتان را مرتب کنترل کنید.
_ اگر فشار خون‌ بالا زود تشخیص‌ داده‌ شود، تغییر رژیم‌ غذایی ‌، ورزش‌ ، کنترل‌ استرس‌ ، ترک‌ دخانیات ‌، ننوشیدن‌ الکل و دارو معمولاً باعث‌ پیشگیری‌ از بروز عوارض‌ می‌شود.
عوامل مستعد کننده بیماری   فشارخون  

_ سن‌ بالای ‌ ۶۰ سال ، ‌تحقیقات نشان داده است که آسیب دیدن سلولهای کلیوی intimal fibroplasias مهمترین علت ابتلا به فشار خون در افراد مسن می‌باشد. بهترین راه برای جلوگیری آسیب دیدن سلولهای کلیوی اصلاح رژیم غذایی و استفاده از میوه‌ها و سبزیجات و دانه‌های کامل غلات و حبوبات و مغزها و دانه‌ها و خودداری از مصرف دانه‌های تصفیه شده و بدون پوسته غلات و جلوگیری از افزایش وزن می‌باشد.
_ چاقی و اضافه وزن.
_ سیگار کشیدن.
_ مصرف الکل.
_ رژیم‌ غذایی‌ حاوی‌ نمک‌ یا چربی‌ اشباع‌ شده‌ زیاد و عدم مصرف میوه و سبزی.
_ کم تحرکی و نداشتن فعالیت بدنی کافی.
_ استرس.
_ عوامل‌ ژنتیکی‌: اگر یکی از والدین و یا هر دو دچار فشار خون بالا باشند، خطر ابتلای فرد به فشار خون بیشتر است. سابقه‌ خانوادگی‌ فشار خون‌ بالا ، سکته‌ مغزی ‌، حمله‌ قلبی‌ یا نارسایی کلیه.
_ مصرف‌ قرصهای‌ ضد حاملگی ‌، استروییدها و بعضی‌ از انواع‌ داروهای‌ مهارکننده‌ اشتها یا دکونژستانت‌ها .
علائم فشار خون پایین   فشارخون  
علائم فشار خون پایین عبارتند از: خستگی مفرط ، سرگیجه ، خواب آلودگی و غش کردن. همه این علائم را می‌توان به ناراحتیها و کسالت های دیگر هم نسبت داد. چیزی که باعث اشتباه می‌شود آن است که بعضی از این علائم در افرادی که دارای فشار خون بالا هم هستند دیده می‌شود.
آیا فشار خون پایین می‌تواند خطر آفرین باشد؟  
اگر فشار خون سیستولی فرد از مقادیر طبیعی (بین ۹۰ تا۱۱۰ میلیمتر جیوه) کمتر شود ممکن است خطراتی را برای وی ایجاد کند. از جمله ممکن است خون کافی به مغز و سایر اندامهای حیاتی نرسد و کارکرد آنها مختل گردد. کلیه‌ها ، اندامهای حساسی به افت فشار خون هستند و اگر فشار از حد خاصی پایین بیاید، کلیه‌ها دیگر نمی‌توانند ادرار تولید کنند.
اگر فشار خون سیستولی از مرز۶۰-۷۰ میلیمتر جیوه پایینتر بیاید، فرد اصطلاحاً وارد شوک شده است و اگر این حالت مدتی ادامه یابد ممکن است جان خود را از دست بدهد. برای مقابله با چنین افت فشارهایی لازم است برای بیمار سرم و مایعات مناسب تجویز شود تا بتدریج فشار خون به میزان طبیعی باز گردد. در مورد خطرات فشار خون بالا برای سلامتی ، آگاهی بسیاری داده شده ولی کمتر کسی می‌داند که در برخی از کشورها فشار خون پایین هم یک مشکل پزشکی به حساب می‌آید. گفته می‌شود در آلمان غربی از هر ۱۰ نفر از این مشکل رنج می‌برد. تحقیقات نشان داده که اکثر مبتلایان به فشار خون پایین دارای جثه ضعیف و وزن کم هستند. البته مردان و زنان مسن هم مبتلا می‌شوند.

علل فشار خون بالا  
از هر ده نفر مبتلا به فشار خون بالا ، در نه نفر آنان ، یعنی ۹۰% علت دقیق برای فشار خون شناخته نشده است که نوع اولیه پرفشاری خون نامیده می‌شود. در تعداد کمی از افراد مبتلا به فشار خون بالا (نوع ثانویه پرفشاری خون) عواملی همچون تنگ شدن سرخرگ کلیوی و یا اختلال در تولید هورمونهای مترشحه از غدد فوق کلیوی ، بیماریهای بافت کلیه در ایجاد بیماری نقش دارند. و یا برخی اوقات ، بعضی داروها مثل داروهایی که برای درمان آرتریت و یا افسردگی استفاده می‌شود، موجب افزایش فشار خون می‌گردد.
پیگیری افراد فشار خون بالا      
اندازه گیری میزان فشار خون و معاینه قفسه سینه بطور معمول صورت می‌گیرد. در ضمن، چشمها به دستگاه مخصوصی معاینه می‌شود و وضعیت عروق شبکیه چشم نیز بررسی می‌گردد. فشار خون بالا می تواند موجب آسیب عروق شبکیه گردد.
فعالیت الکتریکی و ریتم قلب توسط الکتروکاردیوگرام (ECG) یا نوار قلب بررسی می‌شود. آزمایش خون جهت اندازه‌گیری میزان کلسترول و قند خون نیز حائز اهمیت است. میزان بالای کلسترول و قند خون ، خطر ابتلا به بیماریهای قلبی را افزایش می‌دهد. آزمایش ادرار نیز برای بررسی وضعیت کلیه‌ها اهمیت دارد. فشار خون بالا می‌تواند در عملکرد کلیه‌ها اختلال ایجاد کند. رادیوگرافی قفسه سینه می‌تواند در بررسی وضعیت بیماری موثر باشد.
علل افت فشار خون        
کسی را که بطور دائم فشار خونش پایین است نباید با پایین آمدن فشار خون اشتباه گرفت. پایین آمدن موقت فشار خون معمولا پس از خونریزی ناگهانی و شدید یا از دست دادن آب بدن به دنبال دوره اسهال سخت ، پیش می‌آید. افت ناگهانی فشار خون نیز از اهمیت خاصی برخوردار است. دیدن مناظر نامطلوب یا شنیدن خبرهای ناگهانی باعث می‌شود که رگهای بدن خود را ول کنند و فشار خون ناگهان افت پیدا کند. در ضمن اسهال و استفراغ‌های شدید و طولانی و تصادفهای مختلف (که با خونریزی بیرونی یا داخلی همراه است) از دیگر علل شایع افت فشار می‌باشند. همچنین اگر بعد از یک حمله قلبی کسی تحت مداوای فشار خون بالاست و بیش از حد معین دارو مصرف کند فشار خون او پایین خواهد آمد. با همه اینها تخمین زده شده که از ۵ نفر یک نفر این مشکل را دارد. در میان جوانان زنها بیشتر از مردها در معرض این مشکل هستند.

اختلال کاهش تمرکز (ADHD) چیست ؟

ممکن است یک کودک مبتلا به بیماری و اختلال کاهش تمرکز (ADHD) باشد. بدون آنکه علائم پیش‌فعالی در او مشاهده گردد. کودکانی که دچار اختلال کاهش تمرکز هستند به‌طور عمده تمایل به خیال‌پردازی داشته و برای تمرکز دچار مشکل می‌باشند.

 
نوع اختلال عدم تمرکز در بیماری ADHD چیست؟ آیا فرزند من می‌تواند بدون داشتن علائم پیش‌فعالی دچار آن باشد؟
در طی سال‌های اخیر اصطلاحات بسیاری در مورد بیماری ADHD (بیماری اختلال تمرکز حواس و پیش‌فعالی) معرفی شده‌اند. به‌طور کلی سه نوع ADHD معرفی شده‌اند.
- نوع پیش‌فعالی بسیار بارز، نوع اختلال در تمرکز بسیار بارز، ترکیبی از دو نوع کودکانی که این عارضه در آنها عمدتاً به‌صورت اختلال در تمرکز است تمایل به خیالپردازی داشته و نمی‌توانند به راحتی تمرکز داشته باشند. معیارهای زیر برای تشخیص این گروه از کودکان کاربرد دارد. این علائم باید حداقل برای ۶ ماه وجود داشته و قبل از هفت‌سالگی شروع شده باشند.
- اغلب نمی‌تواند تمرکز دقیقی بر جزئیات داشته باشد و دچار اشتباهات ناشی از بی‌دقتی در کار، مدرسه و یا دیگر فعالیت‌ها می‌شود.
- در فعالیت‌هائی مانند بازی و کار میزان تمرکزش متغیر است.
- وقتی با او به‌طور مستقیم صحبت می‌شود اغلب به‌نظر می‌رسد که به شما گوش نمی‌دهد.
- اغلب آموزش‌ها و دستورالعمل‌ها را دنبال نکرده و نمی‌تواند کار مدرسه، کارهای معمولی خانه، وظایف در محل کار را به اتمام برساند (که علت آن به رفتار متضاد و یا عدم فهم آموزش‌ها مربوط نمی‌گردد)
- اغلب در سازماندهی کارها و فعالیت‌ها دچار مشکل است.
- اغلب از فعالیت‌هائی که مستلزم انجام کارهای مداوم ذهنی است خودداری کرده و کراهت داشته، راضی به انجام آنها نیست.
- اغلب ابزار و وسایل لازم برای کارها و فعالیت‌ها را گم می‌کند (مثلاً: اسباب‌بازی‌ها، تکالیف مدرسه، کتاب‌ها و مداد و دفتر).
- اغلب و به آسانی حواسش با محرک‌های خارجی پرت شده و تمرکزش را از دست می‌دهد.
- در انجام فعالیت‌های روزانه فراموشکار است.

منبع: http://web۴health.info

آشنایی با نشانه‌های ابتلا به دیابت

 دیابت یا بیماری قند نوعی اختلال در سوخت و ساز (متابولیسم) بدن است.اما این بیماری چه نشانه هایی دارد؟
در حقیقت در این بیماری، بدن بیمار انسولین تولید نمی‌کند (دیابت نوع یک) یا این‌که انسولین موجود در بدن قادر نیست وظیفه خود را به درستی انجام دهد(دیابت نوع دو).

انسولین هورمونی است که توسط سلول‌های بتا در پانکراس ترشح می‌شود و قادر است که گلوکز را از خون گرفته و قند لازم برای سوخت و ساز بدن را به سلول‌ها برساند و در نتیجه انرژی لازم سلول‌ها را فراهم کند.

چنانچه قند موجود در خون نتواند وارد سلول‌ها شود، قند خون افزایش می‌یابد. در نتیجه وظیفه اصلی انسولین کاهش قند خون است. دیابت نیز دارای انواع مختلفی است. دیابت نوع یک، دیابت نوع دو، دیابت بارداری و دیابت به علل متفرقه.
 
دیابت نوع یک یا دیابت وابسته به انسولین
به رغم این‌که دیابت نوع یک ممکن است برای تمام سنین پیش آید، اما معمولاً در میان کودکان و نوجوانان بیشتر شایع است. برای همین در گذشته به آن دیابت دوره نوجوانی یا دیابت دوره کودکی نیز گفته می‌شد. ۱۰ تا ۱۵ درصد کل موارد دیابت، دیابت نوع یک می‌باشد. در این بیماری بدن توانایی تولید انسولین کافی را از دست می‌دهد. روش درمانی آن نیز تزریق انسولین یا استفاده از پمپ انسولین و کنترل دائمی قند خون است.
با بروز دیابت نوع یک در میان کودکان، بدن کودک دیگر انسولین تولید نکرده و شما باید این انسولین را توسط تزریق جایگزین کنید. تشخیص این نوع دیابت در ابتدا ناخوشایند و تلخ خواهد بود. ولی بالاخره شما و کودکتان ـ بسته به سن وسالش ـ باید تزریق انسولین، شمارش واحد کربوهیدرات و روش کنترل قند خون را بیاموزید.

دانستن این نکته مهم است که با درمان و پیگیری مناسب، کودک مبتلا به دیابت نوع یک می‌تواند زندگی طولانی و سالمی داشته باشد.

علائم بیماری
شروع دیابت نوع یک بسیار ناگهانی و ناراحت‌کننده است، و علائم آن در کودکان معمولاً سریع و طی چند هفته بروز می‌کند. این علائم شامل موارد زیر است:
افزایش عطش و تکرر ادرار، گرسنگی شدید و دائم ، کاهش وزن ناگهانی، خستگی مفرط و تاری دید

اگر هر کدام از این علائم را در کودکتان مشاهده کردید، حتماً و بدون فوت وقت به پزشک مراجعه کنید.

عوامل بروز بیماری
تاکنون علت دقیقی برای ابتلا به این بیماری مشخص نشده است، اما مواردی مانند عوامل وراثتی و ژنتیکی می‌توانند در بروز بیماری مؤثر باشند.

سابقه خانوادگی به این معناست؛ هر فردی که والدین یا خواهر و برادرش دیابت نوع یک داشته است، امکان مبتلا شدنش به این بیماری نسبتاً بیشتر است.

همچنین باید بدانیم حضور برخی از انواع ژن‌ها (عامل ژنتیک) در ابتلا به دیابت نوع یک موثر خواهند بود.

با وجود تحقیقات گسترده در مورد دیابت نوع یک، متاسفانه هنوز راه‌حلی قطعی برای پیشگیری از آن ارائه نشده است.

رژیم غذایی
توجه به مقدار کربوهیدراتی که یک فرد مبتلا به دیابت در هر وعده غذایی مصرف می‌کند اهمیت دارد. پس با آموزش در مورد شمارش کربوهیدرات‌ها، باید مصرف آنها را به طور دقیق انجام دهند. همچنین افراد مبتلا به دیابت نوع یک باید در زمان معین و با توجه به انسولین تزریقی غذای خود را مصرف کنند.

آشنایی با علل تپش قلب

هرگاه فرد احساس بکند که قلبش درون قفسه ‌سینه در حال تپش می‌باشد، دچار تپش قلب شده است. پس تپش قلب به معنی آگاهی از ضربان قلب خود است.

همانگونه که می‌دانید قلب نوعی تلمبه است. خون بوسیله آن در بدن جریان می‌یابد، اما چه تلمبه حیرت‌زایی! قلب در هر تپش تقریبا صد سانتیمتر مکعب خون را در بدن پخش می‌کند. روزانه حدود ۱۰ هزار لیتر خون بوسیله این تلمبه در درون رگهای هدایت می‌شود. در مدت عمر متوسط یک انسان شاید ۲۵۰ میلیون لیتر خون بوسیله قلب، تلمبه زده شود.
 طول مدت هر تپش قلب انسان، کمی بیش از هشت‌دهم ثانیه است. بنابراین،‌ قلب روزی صدهزار بار می‌‌تپد و در فاصله هر یک تپش به مدتی برابر زمان یک تپش،‌ به استراحت می‌پردازد. پس قلب روزانه حدود ۶ ساعت آرامش دارد. این که می‌گوییم «تپش» قلب، مقصودمان بسته و باز شدن آن است؛ یعنی انقباض و انبساط آن. تلمبه قلب در حالت انقباض (بسته شدن) خون را بیرون می‌راند؛ اما در حالت انبساط (باز شدن) خون را به درون قلب می‌کشد.
البته گمان نکنید که این کار به سادگی مثلا باز و بسته شدن مچ دست صورت می‌گیرد. خیر؛ بلکه انقباض قلب به ‌صورت نوعی موج از پایین قلب شروع شده، تا به بالای آن حرکت می‌کند. احساس تپش قلب تپش قلب به صورتهای گوناگون نظیر کوبیدن لرزیدن ، تپیدن و … احساس می‌شود. برخی ذکر می‌کنند که قلبشان هری می‌ریزد یا بعضی می‌گویند که قلبشان چند دقیقه تاپ‌تاپ می‌زند و دوباره به حالت عادی بر می‌گردد. در برخی نیز ضربان قلب همیشه تند است و تپش قلب به صورت دائم احساس می‌شود. چه چیز سبب ادامه تپیدن قلب است؟ آیا انقباض و انبساط آن یک عامل خارجی دارد، یا از درون خود قلب برمی‌آید؟
 این مساله یکی از جالب‌ترین پرسش‌ها در زیست شناسی است که در پاسخ آن هنوز بسی ابهام وجود دارد. با این وصف ،‌ اکنون برایتان آزمایشی را تعریف می‌کنم که از صدها سال پیش ،‌ دانشمندان با آن آشنا بوده‌اند. فرض کنید تخم مرغی را حدود ۲۴ ساعت در ماشین جوجه‌کشی حرارت دهیم، حال اگر آن را بشکنیم و با ذره بین به درون آن بنگریم، خواهیم دید که سلولهایی که قرار است بعدا قلب جوجه را تشکیل دهند، از هم‌اکنون می‌تپند.
آری ،‌ این یاخته‌ها از هم‌اکنون که هنوز قلبی درست نشده است،‌ تپش را آغاز کرده‌اند! باز فرض کنید این سلولها را برداریم و در یک مدیوم ، یعنی «ماده کشت مخصوص» ، پرورش دهیم. خواهیم دید که قلب رشد می‌کند.
پس قلب دارای این ویژگی است که بطور خودکار می‌تواند عمل باز و بسته شدن را انجام دهد. نتیجه آنکه تپیدن دایمی قلب هنوز از معماهای زندگی است! علل تپش قلب تپش قلب در اکثر موارد نشانه بیماری خاصی نمی‌باشد و جای نگرانی چندانی ندارد. ولی برای بیمار ممکن است این نشانه خیلی خطرناک به نظر برسد. زیرا تصور می‌کند که به دنبال تپش قلب ممکن است توقف قلبی اتفاق بیفتد و قلب از کار بیفتد.
همین نگرانی و استرس باعث تحریک قلب شده و تپش قلب فرد تشدید پیدا می‌کند. علل روحی و روانی تپش قلب به تنهایی نشاندهنده هیچ گروه خاصی از اختلالات نیست و اغلب در واقع اختلال فیزیکی اولیه نبوده، بلکه مشکلی روانی است. گاهی بویژه در بیماران مبتلا به اضطراب ، بیماران از احساس تپش قلب شکایت دارند ولی در بررسیها اختلال ریتمی مشخص نمی‌شود. علل فیزیولوژیک یا طبیعی حالتهایی هستند که به طور طبیعی باعث تپش قلب می‌شوند.
ورزش و فعالیت بدنی شدید می‌تواند باعث ایجاد تپش قلب برای مدت چند دقیقه شود. فردی‌ که‌ بیماری‌ قلبی‌ ندارد ممکن‌ است‌ با ورزش‌ ضربان‌ قلب‌ را به‌ ۱۶۰ بار دقیقه‌ یا بیشتر برساند که‌ البته‌ این‌ طبیعی‌ است‌ و مشکلی‌ محسوب‌ نمی‌شود. استرس ، هیجان و اضطراب نیز از عوامل شناخته شده تپش قلب به شمار می‌روند. از سوی دیگر مصرف چای غلیظ ، قهوه تلخ و برخی سیگارها ممکن است در فرد تپش قلب ایجاد نمایند. علل آریتمی قلبی توجه به الگوی تپش قلب و همچنین نبض همزمان ، تشخیص را آسان می‌کند.
در تمام حالتهای دیگر تپش قلب بیشتر به صورت تند زدن و شدید زدن قلب خود را نشان می‌داد و ضربان قلب منظم بود. نبض نامنظم در حین حمله تپش قلب تقریبا همیشه دال بر آریتمی است.
 آریتمی‌های شایعی که منجر به تپش قلب می‌شوند، فیبریلاسیون‌ دهلیزی ‌، انقباضات پیش‌رس دهلیزی یا بطنی تاکیکاردی یا تند ضربانی‌ فوق‌ بطنی‌ و بطنی و ‌تند ضربانی‌ سینوسی ‌می‌باشند. ضربانها در تاکیکاردی یا تند ضربانی‌ فوق‌ بطنی‌ و بطنی و ‌تند ضربانی‌ سینوسی ‌، سریع و منظم ، در فیبریلاسیون دهلیزی سریع و نامنظم و در انقباضات پیش‌رس دهلیزی یا بطنی بصورت “یک در میان” مشاهده می‌شوند.
 در بعضی مواقع تپش قلب به صورت نابجا و نابهنگام بروز پیدا می‌کند که فرد احساس می‌کند قلبش می‌ریزد یا یک ضربه محکم به دیواره قفسه سینه اصابت می‌کند. اگر فرد در این حالت نبض خود را گرفته باشد متوجه می‌شود که یک نبض خالی زده است. این نوع تپش قلب در اکثر موارد نشانه یکی از شایعترین آریتمی‌های قلبی به نام “انقباض پیش‌رس یا زودهنگام بطنی” یا (PVC) است که اگر تعداد آن از حدی بیشتر شود ممکن است خطرات جدی برای فرد به همراه داشته باشد. بیماریهای دیگر و داروها افراد کم خون و پرکاری‌غده تیرویید نیز قلبشان با سرعت و شدت بیشتری می‌تپد.
در پرولاپس دریچه میترال نیز که یکی از بیماریهای خوشخیم دریچه میترال قلب می‌باشد، تپش قلب به نسبت شایع می‌باشد و افرادی که این مسئله را دارند، باکمی فعالیت بدنی دچار درد و تپش قلب می‌شوند.
 مصرف‌ بعضی‌ از مواد و داروها مثل‌ کافئین ‌، کوکایین ‌، افدرین‌ یا سایر داروهای‌ تقویت‌کننده‌ دستگاه‌ سمپاتیک‌ ، دکونژستان‌ها ، داروهای‌ کم‌کننده‌ اشتها ، قهوه‌ زیاد ، کولا و سایر محرکها با یا بدون‌ کافئین ، آمفتامین‌ها و سیگار باعث تپش قلب می‌شوند. علائم همراه تشخیص بیماری زمینه‌ای عمدتا بر اساس سایر علائم و یافته‌های همراه داده می‌شود. تپش قلب همراه با علائمی مانند سرگیجه ، تنگی نفس ، سرفه‌ ناخودآگاه‌ ، درد قفسه سینه ، غش‌ کردن‌ یا احساس‌ وقوع مرگ‌ یا در زمینه بیماریهای قلبی نیاز به بررسی بیشتر دارد. تشخیص علت تپش قلب کسی که دچار تپش قلب می‌شود باید در هر حال به پزشک مراجعه نماید. پس از انجام معاینات لازم نوار قلب از بیمار گرفته می‌شود که تا حد زیادی می‌تواند علت تپش قلب را مشخص کند.
 گاه نیز انجام آزمایشهایی برای تشخیص برخی بیماریهای زمینه‌ای لازم است. در نهایت اگر علت تپش قلب مشخص نشود، دستگاهی به نام هولترمونیتور یا نوار قلب متحرک به فرد متصل می‌شود تا اگر در طول ۲۴ ساعت فرد دچار تپش قلب گردد، نوار قلب در همان حالت از بیمار گرفته شود و نوع آریتمی قلب فرد مشخص شود. علاوه بر هولتر مانیتور ر، می‌توان از تست ورزش استفاده کرد تا پزشک و بیمار اطمینان حاصل کنند که فعالیت شدید ، عامل بوجود آورنده آریتمی خطرناک نیست. درمان اصول درمان بر درمان آریتمی خاص تشخیص داده شده ، حذف عامل بوجود آورنده (دارو ، تنباکو ، قهوه ، چای و الکل) تشخیص و درمان بیماریهای همراه (پرکاری تیروئید ، افت قند خون ، علائم یائسگی و اضطراب) استوار است.
در اکثر موارد با رعایت عادات مناسب زندگی و تغذیه ، پرهیز از استرسها و هیجانات و انجام ندادن فعالیتهای ورزشی نامتناسب ، تپش قلب فرد بهبود می‌یابد. به منظور خاتمه دادن آریتمی نابجا ، گاهی مانورهای واگی متعدد توسط پزشک یا توسط فرد آموزش دیده انجام می‌شود که با تحریک عصب واگ باعث برگشت تپش قلب در بعضی از آریتمی‌ها می‌شوند و عبارتند از: ماساژ ناحیه‌ کاروتید گردن‌ (البته‌ منوط‌ به‌ این‌ که‌ روش‌ انجام‌ بدون‌ خطر این‌ تکنیک‌ را فرا گرفته‌ باشید.)
نگاه‌ داشتن‌ نفس‌ به‌طور کوتاه‌مدت‌ سرفه پی‌در‌پی نیشگون‌ گرفتن‌ از پوست‌ بازو به‌ قدری‌ که‌ باعث‌ درد شود. زدن‌ آب‌ سرد به‌ صورت ‌، فرو بردن‌ سر در آب‌ سرد به‌ مدت‌ کوتاه‌ ، یا دوش‌ سرد بطوری‌ که‌ آب‌ سرد روی‌ سر بریزد. در بینی‌ و دهان‌ خود را بگیرید و سعی‌ کنید به‌ ملایمت‌ هوا را از بینی‌ خارج‌ کنید بطوری‌ که‌ احساس‌ کنید پرده‌های‌ گوش‌ به‌ سمت‌ بیرون‌ حرکت‌ می‌کنند.
 درمان دارویی در مواردی‌ که‌ حمله‌ تند ضربانی‌ تکرار می‌شود، امکان‌ دارد یک‌ یا چند دارو برای‌ کنترل‌ ضربان‌ قلب‌ تجویز شوند. در مواردی که تپش قلب در اثر آریتمهای قلبی ایجاد شده باشد، داروهایی مانند دیگوکسین ، کینیدین‌ ، مسدودکننده‌های‌ کانال‌ کلسیم ‌، پروکاینامید ، و داروهای ضد‌ بتا آدرنرژیک‌ تجویز می‌شوند. در آریتمی‌ها اگر ضربان‌ قلب‌ به‌ حالت‌ طبیعی‌ باز گردانده‌ نشود، امکان‌ دارد نارسایی‌ احتقانی‌ قلب ، حمله‌ قلبی ‌، یا ایست‌ قلبی ، که‌ جان‌ بیمار را به‌ خطر می‌اندازند، رخ‌ دهند.
 گاهی نیز لازم می‌شود که برای تنظیم ضربان قلب ، دستگاهی به نام ضربانساز قلب (Pace maker) در قلب بیمار جاسازی شود تا در مواقع ضروری ضربان قلب بیمار را تنظیم نماید. ندرتاً استفاده‌ از شوک‌ الکتریکی‌ کنترل‌ شده‌ لازم می‌شود.

دل دردهای ناشی از سوء هاضمه

درد شکمی بدون وجود زخم ” اصطلاحی است که برای توصیف علائم و نشانه های سوء هاضمه هایی که دلیل آشکاری ندارند، استفاده می شود. درد شکمی بدون زخم “، ” اختلال کارکردی هاضمه ” یا ” سوء هاضمه ی بدون زخم ” نیز نامیده می شود.

درد شکمی بدون زخم، رایج است و می تواند برای مدت زیادی طول بکشد. این نوع درد می تواند باعث علائم و نشانه هایی شود که به زخم های گوارشی شباهت دارد، مانند درد یا ناراحتی در قسمت بالایی شکم که اغلب با نفخ، آروغ و حالت تهوع همراه می شود.

 نشانه ها نشانه ها و علائم درد شکمی بدون زخم می تواند شامل موارد زیر باشد:

* نفخ * آروغ

* هر نوع احساس زود هنگام سیری و پُر بودن شکم در زمان صرف غذا

* حالت تهوع چه زمانی باید به پزشک مراجعه نمایید: اگر مکررا نشانه ها و علائم پایداری که باعث نگرانی شما می شوند را تجربه می کنید، وقت ملاقاتی را با پزشک معالج تان ترتیب دهید.

اگر علایم زیر را تجربه می کنید باید موضوع را جدی تر در نظر بگیرید و فورا با پزشک تماس بگیرید:

* استفراغ خونی

* مدفوع تیره رنگ و قیری

* کوتاهی تنفس

* دردی که به فک، گردن و بازوی تان کشیده می شود.

علل آن چه میتواند باشد؟ خیلی از مواقع واضح نیست که چه چیزی باعث ایجاد درد شکمی بدون زخم می شود.

خیلی از پزشکان معتقد هستند که این عارضه یک اختلال اولیه است به این معنی که لزوما علل خاص شناخته شده ای برای این عارضه یافت نمی شود. عوامل خطر عواملی که شدت درد شکمی بدون زخم را افزایش می دهند عبارت هستند از:

* مصرف بیش از اندازه ی کافئین یا الکل

* سیگار کشیدن

* مصرف داروهای خاص، مخصوصا داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی(NSAIDS) مانند آسپیرین و ایبوپروفن که می توانند باعث ایجاد مشکلات شکمی بشوند

* استرس های بیش از حد

* مصرف بیش از حد مواد غذایی چرب و نیز شکلات ها

تبیان

آکنه یا جوش صورت را چگونه درمان کنیم ؟

آکنه یا جوش یک اختلال پوستی است که در سنین نوجوانی شروع می شود و تا آخر جوانی ادامه می یابد. برای درمان ابتدا باید دید که آیا ضایعات واقعاً جوش هستند؛ چون خیلی از ضایعات پوستی شبیه جوش بروز می کنند.

جوش بیشتر در نواحی سِبوره ( نواحی از بدن که دارای غدد سباسه فراوان است مثل اطراف بینی، پیشانی، چانه، قسمت های فوقانی پشت و سینه و شانه ها دیده می شود.

غدد سباسه به طور طبیعی در تمام سطح پوست گسترش دارند و مسئول چرب نگه داشتن سطح پوست می باشند. همچنین به علت دارا بودن بعضی مواد دارای خاصیت ضد میکروبی و قارچی هستند. این غدد در کف دست و پا و لـب وجود ندارند و بیشترین تراکم آنها در صورت ، سر، سینه و قسمت بالای پشت است.
جوش بیشتر در صورت دیده می شود و شکل های متفاوت دارد مثل: کومدون ( جوش های ریزی که به صورت سر سیاه و سر سفید دیده می شوند )؛ پاپول (جوش های برجسته و قرمز رنگ)؛ پاسچول (جوش های چرکی ) و ندول ( تورم التهابی که در عمق بیشتری نسبت به پاپول قرار گرفته اند) و بالاخره کیست ( فضاهای بسته ای در زیر پوست حاوی ماده نیمه جامد یا مایع ). با بسته شدن دهانه خروجی غدد چربی به علت های گوناگون جوش به وجود می آید. علت های بسته شدن این دهانه ها شامل: ?) تولیـد و ترشح زیادی چربی در این غدد که خود این می تواند به علت ارثی بودن یا عدم تنظیم هورمونی باشد. البته گاهی میزان هورمون در سطح طبیعی می باشد ولی پوست به این مقدار طبیعی نیز حساس است. مصرف خارجی هورمون هایی مثل هورمون مردانه ( تستوسترون) و کورتیکواستروئیدها ( کورتن) می تواند باعث ایجاد و تشدید آکنه شود.
?) رشد میکروب در دهانه غدد که باعث التهاب و بسته شدن این غدد می شوند. ?) اختلال در کراتینی شدن ( در تشکیل کراتین دهانه اختلال وجود دارد مثل افرادی که سوء تغـذیه یا رژیم غـذایی دارند که اسیدهای چرب ضروری در بدن آنها کـم است و یا به علت های دیگری این اختلال وجود دارد). جوش های صورت را نمی توان به طور کامل از بین برد ولی می توان آنها را تحت کنترل در آورد. ۴) التهاب (رها شدن مواد التهاب زا بدون فولیکول مو) که علت اصلی آن را فعالیت میکروبی در غدد سباسه می دانند که باعث ایجاد پاسخ التهابی بین دو فولیکول می شود. علل دیگر مؤثر در آکنه رژیم غذایی ( اثر آن هنوز اثبات نشده است اما مصرف بیش از حد کربوهیدرات ها و مواد قندی در تشدید آن نشان داده شده است که در عین حال اثر رژیم های کم کالری نیز در جلوگیری از بروز آکنه مشخص شده است). تعریق ( در بسیاری از افراد باعث تشدید آکنه می شود) اشعه ماوراءبنفش ؛ که باعث بهبود ضایعات آکنه می گردد. استرس های روحی ؛ که آن را بخصوص در خانم ها تشدید می کند.
درمان این جوش ها بسته به نوع جوش انجام می گیرد. به طور کلی شستشوی مکرر نواحی جوش به ویژه با صابون هایی که اسیدیته می باشند و از خود بقایایی به جا نمی گذارند در جلوگیری از تشکیل جوش جـدید تا حـد زیادی مؤثر است و در درمان نیز کمک کـننده می باشد. این صابون ها در داروخانه ها موجودند و به عنوان ضدجوش معرفی می شوند . در درمان جوش از داروهای ضد باکتری ( میکروبی ) نیز استفاده می شود که بستگی به نوع جوش و گسترش آن دارد. داروهای دیگری نیز بسته به نوع جوش ، در درمان ، مصرف دارند که اختصاصی هستند و از حوصله این بحث خارج است. افرادی که دارای جـوش هستند باید از مصـرف هرگـونه کـرم یا پـماد اجـتناب کنند، چون باعث بدتر شدن جوش ها می شود.
افرادی هستند که منافذ پوست آنها به اصطلاح باز است و داخل این منافذ به صورت سیاه دیده می شود. ترشح چـربی و در معرض هوای آزاد قرار گرفتن این چـربی باعث اکسید شدن آن می گردد و به صورت سیاه دیده می شوند. برای از بین بردن آن می توان از همان صابون هایی که گفته شد استفاده کرد. یکـــی از عارضــه های جــوش صـورت، باقـی ماندن لکه در آن ناحیه به علت التهاب و فــعال بودن سیسـتم دفـاعـی بدن در آنجا است. در محل جـوش هایی که بیشـتر دستـکاری شــوند احـتمال به وجود آمـدن لکه بیشتر است. ضمناً در افراد با رنگ پوست تیره تر، لکه ناشی از جوش بیشتر است . درمان این عارضه در حقـیقـت درمــان جـوش است. یعـنــی با درمان جوش به علت کم شدن التهاب، احتمال به وجود آمدن لکه کم می شود. درمان قطـعی برای از بین بردن این نوع لکه وجود ندارد و در طـول زمان بسته به نوع پوست این لــکه ها از بین می روند. البته بعضــی از داروهای موضعی، این طول زمان را کاهش می دهند که از آن جمله می توان از ژل های حاوی AHA نام برد. این ژل حاوی اسیدهای میوه می باشد و باعث تسهیل در پوسته ریزی طبیعی پوست می شوند و به همین دلیل پوست ، جوان و شاداب می ماند. داروهای موضعی دیگر کـه کـمک کننده می باشند: کرم و ژل های حاوی ویتامین C و مشتقات ویتامین A ( کرم و ژل ترتینوئن ) . همانگونه که ذکر شد در طب رایج هنوز آثار رژیم غذایی بر ایجاد و تشدید آکنه به خوبی شناخته نشده است. براساس طـب قـدیـم و تجربه بیماران بعضـی از خوراکی ها در بدتر کردن جـوش صورت دخیل می باشند و پرهـیز از این خوراکی ها باعث بهبودی در جوش می شود. از جمله خوراکی هایی که باعث بهتر شدن جوش ها می شوند: غذاهای چرب ، تنقلات ، خرما، کشمش ، محصولات دریایی ( ماهی و میگو ) ، بعضی از میوه جات ( موز، کیوی، خرمالو ) و هستند. بهـترین راهکار، پرهـیز از مواد غذایی و خوراکی هایی است که فرد اظهار می کند با خوردن آنها جوش صورتش بدتر می شو

مروری بر آلزایمر و نحوه مراقبت از این بیماران

آلزایمر یا دمانس نوعی بیماری مغزی است که حافظه و تفکر را از بین می برد و تغییرات رفتاری و شخصیتی در فرد ایجاد می کند به طوری که مبتلایان نیاز به حمایت زیادی دارند.  بیماری آلزایمر در سال ۱۹۰۶ توسط آلویس آلزایمر شناخته شد و اکنون پس از گذشت صد سال از کشف این بیماری در حدود ۲۴ میلیون نفر مبتلا در سراسر جهان شناسایی شده اند.
آلزایمر یا دمانس نوعی بیماری مغزی است که حافظه و تفکر را از بین می برد و تغییرات رفتاری و شخصیتی در فرد ایجاد می کند به طوری که مبتلایان نیاز به حمایت زیادی دارند.
کلمه دمانس اصطلاحی است که به هر بیماری مغزی گفته می شود که روی حافظه تاثیر می گذارد و شایع ترین علایم آن فراموشی است که فرد را در کارهای روزانه، بیان کلمات و رفتار دچار مشکل می کند.

آلزایمر زمانی جدی می شود که مغز دیگر قادر به حفظ سلامت نباشد اما می توان با انتخاب روش زندگی سالم عوامل تاثیر گذار بر روی بیماری را کاهش داد.
عوامل ژنتیکی در بروز این بیماری قابل کنترل نیستند اما با تغییر روش زندگی می توان عوامل خطرناک را تا حدی در کنترل قرار داد.
**برای داشتن مغزی سالم و پیشگیری از آلزایمر روش های زیر را باید به کار برد.
۱- مغز خود را همیشه فعال نگه دارید. هر روز یک کار تازه انجام دهید و روش انجام کارهای روزانه را عوض کنید از بازی های فکری مانند: شطرنج، پازل و جدول استفاده کنید به فراگیری یک زبان جدید بپردازید و نواختن یک آلت موسیقی را بیاموزید.
۲- معاشرت کنید
داشتن یک ارتباط اجتماعی موجب می شود از نظر ذهنی رابطه ها حفظ شود. بنابراین با همه تماس داشته باشید و هر چه معاشرت مثبت باشد بیشتر سرگرم هستید و ابتلا به بیماری به تاخیر می افتد.
۳- نیروی کار فعال باشید
حتی به شکل داوطلبانه و همیشگی کار کنید و یا به عضویت یک گروه آموزشی و تفریحی درآیید، فشار خون، دیابت، کلسترول بالا و چاقی از عوامل مهم ابتلا به این بیماری است این علایم را کنترل کنید.
۴- غذای سالم بخورید
از میوه و سبزیجاتی که دارای رنگ تیره هستند استفاده کنید مانند: انگور سیاه، تمشک، شاتوت، اسفناج، سبزی خوردن و غیره.
۵- ورزش کنید
فعالیت های بدنی مستمر به سلامت قلب و عروق کمک می کند.
۶- از وارد شدن ضربه به سر تا حدامکان جلوگیری کنید
ضربه مغزی خطر ابتلا به آلزایمر را تشدید می کند و با پیشگیری از آن از مغزتان مراقبت کنید.
**مهمترین عامل ابتلا به آلزایمر افزایش سن است
با وجود عوامل خطر، آلزایمر زود ظاهر نمی شود و افراد در سنین بالا به دمانس مبتلا می شوند اما بر اساس تحقیقات صورت گرفته علایم این بیماری از سالیان قبل بروز می کند که شناخت آن می تواند از پیشرفت بیماری جلوگیری کند، مراقبت از مغز حتی در مواقع ابتلا به بیماری می تواند روند پیشرفت بیماری را کند نماید.
به گزارش ایسکانیوز، سی ام شهریور ماه در ایران روز جهانی آلزایمر نامگذاری شده است و از سال ۱۳۸۰ جهت اطلاع رسانی و آموزش، پیشگیری و مراقبت انجمن آلزایمر تشکیل شد که فعالیت های ارزنده ای تا به امروز انجام داده شده است روزجهانی آلزایمر در ۲۱ سپتامبر هر سال توسط ۷۵ کشور جهان برگزار می شود که هدف از آن جلب توجه رسانه ها و مسوولین است. 

چگونگی مراقبت از بیماران  مبتلا به آلزاایمر

اگر در خانواده  شما افراد سالمندی  زندگی می کنند که محبوب و مورد احترام شما هستند   ممکن است  گاه در  مورد آنها  نگران  و دچار تردید  شوید  که فراموشکاری  یا اختلال حافظه  آنها مربوط به بیماری  است یا نه ؟

آلزایمر شایعترین  نوع دمانس “زوال عقل در سنین پیری ” است. در این بیماری تحلیل رفتن  و کاهش  تدریجی  بافت مغز  باعث زوال عملکرد و توانایی  عقلانی  می  شود.

آلزایمر با توانایی فکر کردن ،استدلال و ارتباط  اجتماعی  فرد  رابطه دارد و می  تواند  منجر به ناتوانی  او در مراقبت از خود  شود. تصور  اینکه  شما با یکی از افراد خانواده تان  دچار این بیماری شوید می تواند نگران کننده باشد.

اما یکی از بهترین  راههای رفع این نگرانی داشتن اطلاعات در مورد بیماری است .انجمن آلزایمر یک مرکز جهانی دارد که با استفاده از اینترنت قابل دسترسی برای همه  است . در این سایت  درباره بیماری و آخرین تحقیقات  مربوط به آن   اطلاعات کامل موجود است. علاوه بر این مجموعه ای از تست های ساده  قابل دستیابی  است  که می تواند  علایم  اولیه و هشداردهنده را مشخص کند. این مطالب در سایت  www.alz.org   وجود دارد. با وجود این  تشخیص آلزایمر  تنها با مشاهده علایم اختصاصی و بررسی دقیق بیمار توسط پزشک  انجام می شود.

آلزایمر با بالا رفتن سن بیشتر  بروز می کند.در حدود یک پنجم افراد بالای هشتاد  سال و حدود هفت درصد افراد بالای شصت و پنج  سال در معرض  خطر آلزایمر  هستند.

 آیا آلزایمر  قابل پیشگیری  است ؟

گرچه تعریف  دقیقی برای جلوگیری  از آلزایمر وجود ندارد اما مدارکی وجود دارد که نشان می دهد داشتن  فعالیت منظم ، جلوگیری  از چاقی و افزایش  وزن ، نگهداشتن  کلسترول و فشارخون  در حد طبیعی  و داشتن  یک رژیم  غذایی سالم  غنی از آنتی اکسیدان ها، ویتامین C و E  و روغن ماهی  می تواند  تا حدودی  از بیماری  جلوگیری  کند.  علاوه بر اینها تحقیقات  دانشمندان  نشان داده است  که بعضی داروها  می توانند  سیر زوال عملکرد روانی  را در موارد  خفیف تا متوسط آلزایمر  کاهش  دهند.

معمولا بیمار  مشکلات روانی  و اجتماعی دیگر  نظیر افسردگی  را نیز  به دنبال آلزایمر  تجربه می کند. درمان ها و مراقبت ها  در این بیماران  معمولا در جهت کنترل  و پیشگیری  از این گونه  عوارض  صورت می گیرد. شرکت بیمار در گروههای  کاردرمانی  و حمایت های  اجتماعی  برای  این بیماران  و حتی  خانواده ها  و مراقبت کنندگان  آنها  با همین هدف  انجام می شود.در این گروهها ، با ایجاد مشاغل  ساده  ولی قابل استفاده  و مورد علاقه فرد، روشهایی برای  کمک به رشد  و تقویت حافظه  مثل نوشتن  لیست ، یادداشت برداری  و حتی  گاهی نقاشی  و کپی برداری  بکار گرفته می شود.

عوامل ژنتیک

 یکی  از عوامل مهمی  که معمولا در ایجاد بیماری آلزایمر دخیل و موثر شناخته شده اند،عامل ژنتیک  می  باشد.اگر فردی  در خانواده مبتلا به این بیماری  باشد، احتمال ابتلای  فردی  دیگر در خانواده  وجود دارد.

اما به طور کامل  عامل ژنتیک  در تعداد کمی  از خانواده ها مسوول ایجاد بیماری  آلزایمر می باشد.آلزایمر به صورت ارثی، بیماری  سریعی است که معمولا در سنین ۳۵ تا ۶۰ سالگی  رخ می دهد.

برخی از خصوصیات افراد مبتلا به آلزایمر

افراد بیمار ، معمولا توانایی  یادگیری  بسیار کمی  دارند و معمولا به عنوان  فرد کم هوش شناخته  می  شوند .تحقیقات  در بین  افراد مبتلا به آلزایمر  نشان می دهد  که انجام وظایف  هوشمندانه  یا قضاوت  در موقعیت های حساس  اجتماعی  در آنها  به خطر می  افتد .از دست رفتن حافظه قدیمی  فرد باعث  نقصان  در توانایی  استفاده  از  دانسته های سابق  و تجربیات  قبلی  او می شود  و بنابراین  رفتارهای غیر عادی  و ناشی  از خامی  و بی  تجربگی  از  فرد  سر می زند.

ناتوانی  در تشخیص  شکل جدیدی  از  اطلاعات  قبلی  نیز از نشانه های  این بیماران  است .اگر مجلات یا روزنامه هایی که فرد  قبلا  آنها را می شناخته  با شکل تازه یا پوششی جدید  به دست فرد برسند فکر می کند که قبلا آنها را ندیده و نخوانده .

فرد معمولا بطور اتوماتیک  برای  کاهش  حافظه  نزدیک خود  راههای  جبرانی پیدا  می کند.مثلا بیشتر از  واژه های کلی به جای  ذکر  جزییات استفاده می کند یا بجای استفاده از نام  فرد از عنوان  شغلی  یا  اجتماعی  او استفاده می کند.مثلا به جای نامیدن  فرد او را پدر ،پزشک ، پرستار و… صدا می زند.علاوه بر این فرد  با مشکلات  زبان  روبه رو می شود. بطور کلی  اختلالات  حافظه  منجر به محدود شدن دایره لغات  فرد در گفتار و نوشتار می شود. فرد در پیدا کردن کلمات  برای تکمیل جملات خود  مشکل دارد.

فرد معمولا نیازهای  خود از قبیل  تشنگی و گرسنگی  را بسیار فوری  می داند و برای  رفع آن  بدون توجه به ملاحظات  اجتماعی و اثراتی  که رفتارش بر دیگران دارد، اقدام می کند .با پیشرفت بیماری ، فرد بیشتر درونگرا خواهد شد  و ارتباطات  اجتماعی به مرور محدود تر  و با مشکل مواجه می شود.

مکانیسم ها و روش  های  معمولی که  برای تطابق با شرایط مختلف  و افراد گوناگون  در محیط  زندگی از آنها استفاده می کنیم  در بیمار مبتلا به آلزایمر  کاهش پیدا می کند  و رو به زوال می رود ، بنابراین فرد ، انعطاف پذیری  و قابلیت انطباق با محیط ، مسوولیت ها و شرایط تازه  را از  دست می دهد  و به مرور منزوی  و دور از جمع خواهد شد .

در موارد پیشرفته ، بیمار توانایی ارتباط  با محیط یا کنترل عملکردهای  جسمانی  خود را  از دست می دهد و با پیشرفت  بیشتر بیماری ، مراحلی  از کاهش  هوشیاری ،کما و به دنبال  آن مرگ رخ می دهد.

مراقبت از بیمار مبتلا به آلزایمر

میزان  و نوع مراقبت از بیمار بسته به موقعیت بیمار و شدت بیماری  او متفاوت خواهد بود .در بعضی مراحل برای  جلوگیری  از وابستگی بیمار تنها نظارت  بر رفتارها  و کنترل شرایط  محیط او برای  مراقبت کافی  است .

اما در مراحل نهایی  که بیمار حدود  خود و کنترل  وظایف و فعالیت های  معمولش را از دست  داده  است ،مراقبت  دقیق و اصولی  مورد نیاز  است. فراموش کردن  غالبا  برای بیمار  مشکلاتی  فراوانی  را ایجاد می  کند . فراموشی  در هنگام آشپزی  می  تواند منجر به آتش  سوزی  و سوختگی  شود . فراموشی  در پیدا کردن  آدرس  و زمان مراجعه به خانه  یا محل دیگر می تواند  باعث گم شدن  فرد شود. بنابراین مراقبت از  این  بیمار  گاهی  با مشکلات  زیادی  همراه است  و شاید هرکسی  از عهده  مراقبت از چنین بیمارانی  برنیاید. در اغلب مجامع پیشرفته  حمایتهای مالی ، اجتماعی و منابع آگاهی  برای  مراقبت در دسترس  هستند  که می توانند نیازهای  اقتصادی  و اجتماعی  خانواده ها را بخصوص  اگر فرد بیمار ،نان آور خانه باشد  برطرف کنند.ضمن این که اطلاعات  و آگاهی  افراد  خانواده  را در زمینه  مراقبت  و حمایت از فرد بیمار  فراهم نمایند .اما باقی  ماندن  فرد در خانه  و مراقبت از او توسط افرادخانواده  و فرزندان می تواند  بعضی از مسائل و آشفتگی های روانی بیمار را کاهش  دهد و او  را با  نزدیکانش  مرتبط  سازد.

نشانه های  احتمالی  برای پیش بینی  بیماری

 آیا  واقعا نشانه هایی هست  که بتوان قبل از بروز علایم  واقعی  بیماری ، احتمال خطر  را پیش  بینی  کرد؟ تحقیقات  نشان  می دهد  که بعضی  از نشانه ها  می تواند  قبل از بروز  آلزایمر  تظاهر کند مثل :

از دست رفتن حس  بویایی :  کاهش  توانایی  در تعیین  و تشخیص  بوها  قبل از  کاهش  حافظه  ایجاد  می شود. مطالعه نشان می دهد  آسیب  عصب ناحیه بویایی مغز  که مخصوص  کنترل حس بویایی است قبل از آسیب حافظه  دیده شده است .

 اختلال فضای بینایی : به دلیل  نرسیدن  خون کافی و آسیب عصبی در ناحیه بینایی مغز یک نشانه زودرس دیگر، اشکال در اطلاعات  بینایی است . این مساله  با ناتوانی در دنبال کردن  و یادآوری جهات بینایی یا  کپی کردن  و نقاشی کردن  تصاویری که فرد  آنها را دیده ،همراه  می باشد.

کاهش  شنوایی: مطالعه روی  بیماران  مبتلا به آلزایمر  در دانشگاه فلوریدای جنوبی  نشان می دهد که ۴۹ تا ۵۲  درصد  بیماران  کاهش  شنوایی داشتند.

اثر انگشت  غیر طبیعی : وجود اثر انگشت  غیر طبیعی  در بیش از ۷۵ درصد  بیماران  مبتلا به آلزایمر نشان  می دهد  که نوعی  استعداد ژنتیک  در ابتلا به این بیماری  و سایر انواع  دمانسها هست .

افسردگی : تقریبا  ۵۰ درصد  بیماران  مبتلا به آلزایمر  قبل از بروز  تغییرات شخصیتی  در آنها ، افسردگی  را تجربه کرده اند. وجود این نشانه ها  در تمام  افراد  صرفا  به معنای  ابتلای قطعی آنها  به بیماری نیست  بلکه می تواند راهنمایی باشد  تا در صورت وجود علائم واقعی  بیماری  بخصوص در سنین بالا ، با درنظر گرفتن احتمال ابتلا به  بیماری  و زوال عقل ، فرد  را تحت نظارت  و مراقبت دقیق  قرار داده  و از ایجاد  خطر  و عوارض  جدی  بیماری  برای او  و مراقبت  کنندگانش  جلوگیری به عمل  آورد.

آشنایی با عوامل آلرژی زا در حساسیت‌های آزاردهنده فصلی

بهار، موسم طراوت و شادابی و فصل آغاز رویش و تازگی و برای بعضی‌ها زمان شروع حساسیت‌های آزاردهنده فصلی است. در این فصل عده‌ای با استشمام عطر دل‌انگیز گل‌ها، از آن لذت می‌برند، اما عده‌ای دیگر در کلینیک‌ها و داروخانه‌ها به دنبال راهی برای تسکین عطسه، سرفه و رفع خارش چشمها هستند.

عوامل آلرژی زا در مناطق و شهرهای گوناگون متفاوت است، مثلا در تهران پولن‌های گیاهان وحشی و خودروی کوههای اطراف تهران که توسط باد وجریان هوا در شهر پراکنده و وارد سیستم تنفسی افراد می‌شود، عمده علت بروز حساسیت‌های فصلی است. علایم آلرژی بسته به مکان زندگی و خصوصیات آب و هوایی منطقه و نوع گیاهان محیط ممکن است در فصول مختلف سال بروز کند. درمناطق گرم،گرده‌افشانی درختان در اوایل بهار صورت می‌گیردو دراین مناطق فصل آلرژی‌ها نیز در همان زمان آغاز می‌شود . در برخی مکان‌ها نیز به دلیل آب وهوای منطقه ونوع گیاهان محیط، ممکن است درپاییز همزمان باگرده افشانی بعضی از گیاهان باز هم علایم آلرژی بروز کند. حتی در بعضی از مناطق ، بویژه درجاهایی که قارچ می‌روید، پراکندگی هاگها در فصل تابستان سبب بروز واکنش‌های آلرژیک می‌شود و معمولا تا پایان دوره گرده افشانی، علایم آلرژی ادامه می‌یابد.

به‌اعتقادکارشناسان محیط زیست، تولیدمثل جنسی در گیاهان گلدار با انتقال گرده ازیک گیاه به‌گیاه دیگر انجام می‌شود، بعضی از گیاهان که گلهای زیبا و معطر دارند، حشرات را جذب می‌کنند وهمین حشرات باعث انتقال گرده‌های گیاهان به‌یکدیگر می‌شود.

به‌اعتقاد آنان، گیاهانی که گلهای بدون بو دارند، موردتوجه حشرات نیستند و بنابراین گرده‌های خود را رها می‌کنند تا از طریق وزش باد به گیاه منتقل شود و با پراکنده شدن گرده‌های این گیاهان درهوا احتمال تنفس آنها به‌وسیله انسان و حیوانات وجود دارد.

بنابراین اگرشما یکی از هزاران نفری هستید که به طور ژنتیک به این مواد حساس هستند، حتما بدانید که ورود این گرده‌ها به سیستم تنفسی، عامل یکسری اختلالات عمده در بدن می‌شود.

درنتیجه قبل از این که به فکر درمان بود، باید مطمئن شد که علایم بارز در ما مربوط به‌آلرژی فصلی است،عطسه، آبریزش بینی، سوزش و خارش گلو، ریزش اشک از چشمها و بعضی علایم سرماخوردگی مثل سردرد از نشانه‌هایی است که‌بیماری را مشکوک می‌کند.

باید توجه داشت که اگر علایم بیماری درست مشابه این علایم هستندو هرسال در یک زمان مشخص بروز می‌کند و پس ازمدتی به سرماخوردگی عفونی منتهی می‌شود، فرد حتما مبتلا به آلرژی فصلی است.

“وحید فرضایی”، ‪ ۲۴‬ساله که امسال بهار را با حساسیت شدید آغاز کرده است، گفت: ناراحتی من با سوزش چشم، آبریزش بینی، عطسه و سرفه‌های شدید شروع شد، بعدازآن گلویم دردناک و متورم شد، آنقدر که به‌نظرمی‌رسید چرک کرده‌است.داخل گلویم خارش داشت و باعث سرفه‌های ناگهانی می‌شد، درضمن سردرد شدیدی داشتم و به دلیل دشواری تنفس شب‌ها نمی‌توانستم راحت بخوابم.

وی افزود: ابتدا فکر می‌کردم سرما خورده‌ام اما وقتی این حالت دو هفته طول کشید به دکتر مراجعه کردم که تشخیص داد سرماخوردگی ندارم و به حساسیت فصلی مبتلا شده‌ام.

گزارش علایم به‌پزشک وانجام معاینات بالینی توسط پزشک برای تشخیص آلرژی‌های فصلی ضروری است.

دکتر “علی‌اصغر شیرازی” متخصص بیماری‌های گوش و حلق و بینی وحنجره، درباره حساسیت‌های فصلی گفت: آلرژی فصلی اختلال شایعی است که غالبا در بالغان جوان مشاهده می‌شود و درمیان اطفال نیز رایج است.

وی با اشاره به‌اینکه اکثر بیمارانی که امسال مراجعه کردند جوان و نوجوان بودند،افزود:درسنین جوانی سیستم دفاعی بدن قوی‌تراست وآنتی‌کر بیشتری ساخته می‌شود، اما باافزایش سن که ازمقاومت بدن کاسته‌می‌شود، عادت به‌علل آلرژی زا سبب می‌شود که اختلالات آلرژیکی کم شود، لذا این حساسیت‌ها درافرادمسن به‌ندرت مشاهده می‌شود.

وی‌اظهارداشت:جوانانی که دچار این حساسیت‌ها هستند باید به‌پیشگیری و درمان جدی روی بیاورند چون هر اختلالی که مورد بی‌توجهی واقع‌شودهرچندکوچک و ناچیز می‌تواند مادر اختلالات وعوارض دیگری باشد که درآینده به‌وجود خواهند آمد و صدمات جبران ناپذیری به بدن وارد خواهند کرد.

دکتر شیرازی برخی از عوامل شایع دربروز آلرژی را گردوغبارمنازل، غباربدن حیوانات،کپک‌ها، گرده‌گیاهان، پر پرندگان وهمچنین تخم‌گذاری‌حشرات میکروسکوپی در رختخواب ذکر کرد.

وی درخصوص مراقبت‌های ویژه و پرهیزهای غذایی نیزتوصیه‌کرد: از تماس با پشم وموی حیوانات خانگی مثل گربه، مرغ، سگ و جوجه بپرهیزیدوهمچنین ازنگهداری گل‌های طبیعی و گیاهان دراتاق خواب بیمار اجتناب و ازبرخی خوراکی‌ها مثل فلفل، سس و رب گوجه‌فرنگی که ممکن است آلرژی را تشدیدکنندنیز خودداری شود.

وی همچنین افزود: بایدآلرژی‌ها را جدی گرفت وبه‌درمان وپیشگیری‌آنهاپرداخت، درغیراین صورت آلرژی ممکن است باعث ایجاد اختلالات مختلفی همچون پلیپ، آسم، سینوزیت، مشکل ریوی و حتی ناراحتی‌های پوستی مثل کهیر شود.

وی همچنین بیماری‌های مرتبط با آلرژی‌های فصلی را شامل رینیت‌آلرژیک باعلایم التهاب مخاط بینی وحلق،کونژکتیویت آلرژیک باعلایم قرمزی، سوزش وخارش چشمها و آسم آلرژیک همراه باعلایم تنگی نفس و گرفتگی راههای تنفسی و تنفس صدادار ذکر کرد. پراکنده شدن گرده گل‌ها در بهار و تابستان افراد بسیاری را آزار می‌دهد، عطسه وقت و بی‌وقت به سراغ بیمار می‌آید و فرد را بسیار کلافه می‌کند، ولی استفاده از آنتی‌هیستامین‌ها با نظارت پزشک معالج به راحتی عطسه را کنترل می‌کند.

دکتر “محمدحسین انارکی” فوق تخصص بیماریهای آسم و آلرژی دراین‌باره گفت: آنتی هیستامین‌ها بهترین مثال برای دارو درمانی بر ضدآلرژی محسوب می‌شود و می‌تواند میزان وسیعی از نشانه‌ها را متوقف کند.

وی افزود: ولی نباید با مصرف بیش از اندازه و غیرتخصصی اثرات بیماری را موقتا ازبین برد، بلکه باید ابتدا عوامل آلرژی زا تشخیص داده شود و بعد درمان بالینی توسط پزشک متخصص انجام گیرد.

وی مراقبت را اصل اول درمان در بیماری آلرژی برشمرد و گفت: عموما درمان این بیماری با اجتناب از عوامل ایجادکننده آن حاصل می‌شود.

وی اظهار داشت: وقتی به کمک تجربه یا آزمایش‌های پزشکی عامل حساسیت زا در محیط شناسایی شود، پیدا کردن راههایی برای دوری از آن فرد را در درمان کامل یاری می‌کند.

وی ادامه‌داد: معمولا زمانی که گرده به‌مقدار زیاد درهوا پراکنده می‌شود، اجتناب از آنها کاری دشوار است، ولی چند اصل مهم وجود دارد که رعایت آنها به تخفیف علایم کمک می‌کند.

انارکی تاکید کرد: بیماران باید در تمام شرایط درها و پنجره‌های خانه و اتومبیل خود را ببندند، اگر در محیطی بوده‌اند که احتمال نفوذ گرده‌ها در لابه‌لای موها ولباسها وجود دارد، قبل از رفتن به رختخواب حمام کرده لباسهای خود را عوض کنند و از حیوانات کوچک اهلی نیز دوری نمایند، با وجود اینها شاید باز هم دوری کامل از مواد آلرژی زا غیرممکن باشد.

وی گفت: بنابراین دارو درمانی توصیه می‌شود که خوشبختانه داروهای بسیار موثری برای درمان انواع آلرژی‌ها وجود دارد و علایم را کاملا برطرف می‌کند.

فوق تخصص بیماریهای آسم و آلرژی خاطرنشان ساخت: انتخاب نوع و مقدار داروی مناسب برای بیمار تنها در تخصص پزشک است.

وی همچنین کهیر را یکی از آزاردهنده ترین واکنش‌های بهاری این بیماری ذکر کرد و گفت:این نشانه معمولا به دنبال مسافرت به منطقه‌ای جدید با آب و هوای متفاوت خود را نشان می‌دهد و بیمار در اولین روزهای مسافرت متوجه واکنش‌های پوستی درقالب کهیر در روی پوست خود می‌شود که مهمترین وجه تشخیص آنها خارش بسیار زیاد آنها است.

وی افزود: مصرف آنتی هیستامین‌ها چند روز قبل از مسافرت و همچنین مصرف آن در طول مسافرت به بیمار کمک بسیار زیادی در برطرف کردن این عوارض می‌کند.

انارکی ادامه داد: این داروها عموما به صورت خوراکی مصرف می‌شوند و مقادیر آنها باید کاملا زیرنظر پزشک متخصص صورت گیرد.

وی گفت: در هر صورت پس از خوردن این داروها، به خوبی از مجرای گوارش جذب می‌شوند و پس از جذب وارد خون می‌شوند،یک ساعت پس ازمصرف این داروها، اثرات ضدحساسیتی آنها شروع می‌شود و بیمار به وضوح این را حس می‌کند.

وی افزود: پس از ‪ ۴ – ۶‬ساعت از مصرف یک قرص، اثرات دارو کم کم محو می‌شود و این مستلزم این است که پزشک معالج با توجه به ویژگی‌های بیمار چه دستوری را برای بیمار تجویز کند تا چگونه آن را مصرف کند.

فوق تخصص بیماری آسم و آلرژی تاکید کرد: بیماران چشمی، زنان باردار و یا شیرده، بیماران تشنجی، بیماران تیروئیدی، بیماران قلبی عروقی، فشارخون بالا، دیابت و آسم باید به دقت مراقب مصرف این داروها باشند و بدون تجویز پزشک معالج هرگز اقدام به مصرف آن نکنند.

به نظر می‌رسد درمان عوارضی که براثر آلرژی ایجاد می‌شود، به هزینه و وقت زیادی نیاز دارد و چه بسا که هیچ وقت هم درمان نشود، پس با مشاهده علایم آلرژی به آن بی‌تفاوت نباشیم و آن را به حال خود نگذاریم تا دوره‌اش بگذرد و خوب شود، زیرا بهبود موقت به معنای ریشه‌کن شدن بیماری نیست و سال بعد هم ممکن است عوامل آلرژی زا دوباره سبب بروز اختلال شود.

سرطان خون (لوسمی) چیست؟

خون از مایع لزجی به نام پلاسما و یاخته های شناور آن که توسط مغز استخوان تولید می شود تشکیل شده است. مغز استخوان ماده ای نرم و اسفنجی شکل است که داخل استخوانها یافت می شود. این ماده حاوی یاخته ‌هایی است که یاخته‌ های مادر یا سلول پایه (Stem cell) نامیده می شود و وظیفه آنها تولید یاخته‌ های خونی است.

 سه نوع یاخته‌ خونی وجود دارد :
گویچه ‌های سفید خون (گلبولهای سفید) که مسئول دفاع بدن در مقابل عوامل خارجی هستند

 گویچه‌های قرمز خون (گلبولهای قرمز خون) که اکسیژن را به بافتها حمل کرده و فرآورده های زائد را از اندامها و بافتها جمع آوری می کنند
 پلاکتها که وظیفه انعقاد خون و جلوگیری از خونریزی را بر عهده دارند سرطان خون (لوسمی) نوعی بیماری پیشرونده و بدخیم اعضای خون ساز بدن است که با تکثیر و تکامل ناقص گویچه‌های سفید خون و پیش سازهای آن در خون و مغز استخوان ایجاد می شود.
 لوسمی یا لوکمی leukemia ریشه در زبان لاتین به معنای “خون سفید” دارد و فرآیند تکثیر، خونسازی و ایمنی طبیعی بدن را مختل می ‌کند. اجتماع این یاخته های سرطانی در خارج از مغز استخوان، موجب تشکیل توده هایی در اندامهای حیاتی بدن نظیر مغز و یا بزرگ شدن غده های لنفاوی، طحال، کبد و ناهنجاری عملکرد اندامهای حیاتی بدن می شوند. لوسمی شایع ترین سرطان اطفال در جهان است. ‎لوسمی براساس طیف، شدت و سرعت پیشرفت روند بیماری به دو دسته حاد (acute) و مزمن (chronic) تعریف می شود.

 ۱- لوسمی حاد، رشد سریع همراه با تعداد زیادی گویچه‌ های سفید نارس است و مدت فاصله زمانی بین شروع بیماری و گسترش دامنه آن بسیار کوتاه است.
 ۲- لوسمی مزمن، رشد آهسته همراه با تعداد بیشتری یاخته های سرطانی بالغ تر است و مدت زمان طولانی تا بروز علائم بالینی آن دارد. لوسمی نیز با توجه به نوع یاخته موجود در بافت مغز استخوان که دچار تراریختی و سرطان شده است تعریف می شود و اشکال مختلفی از این نوع سرطان وجود دارد که هر کدام نشانه ها و عوارض خاص خود را دارند. لوسمی بر اساس نوع گویچه سفید خون که دچار تراریختگی و سرطان شده به دو دسته تقسیم می شود:
 i) لنفوئیدی (lymphocytic) یا لنفوبلاستی(lymphoblastic)
ii) میلوئیدی ( myelogenous ) با توجه به طبقه بندی فوق، شایع ترین اشکال لوسمی بر اساس سرعت پیشرفت روند بیماری و نوع گویچه سفید خون که دچار تراریختگی و سرطان شده به چهار گروه تقسیم می شود که عبارتند از:
 ۱- لوسمی لنفوئیدی یا لنفو بلاستی حاد: لوسمی لنفو بلاستی حاد بیماریی است که در آن تعداد بسیار زیادی از گویچه های سفید خون که مسئول دفاع بدن در مقابل عوامل خارجی هستند و “لنفوسیت” نامیده می شوند و هنوز به طور کامل تکامل نیافته اند دچار اختلال شده و بطور فزاینده ای در خون محیطی (blood peripheral) و مغز استخوان یافت می شوند. علاوه بر این، تجمع این یاخته ها در بافتهای لنفاوی باعث بزرگ شدن این اندامها می شود. ازدیاد لنفوسیتها نیر منجر به کاهش تعداد سایر یاخته‌های خونی مانند گویچه‌های قرمز و پلاکت ها شده و این عدم تعادل یاخته‌های خونی منجر به کم خونی، خونریزی و عدم انعقاد خون می شود. مدت فاصله زمانی بین شروع بیماری و گسترش دامنه آن بسیار سریع و کوتاه است. لوسمی لنفوبلاستی حاد، شایع ترین نوع لوسمی در اطفال است که اغلب در کودکان بین سنین ۲ تا ۶ سال تظاهر می کند. گروه سنی دیگری که در مقابل این بیماری بیش از بقیه آسیب پذیر هستند، افراد بالای ۷۵ سال را تشکیل می دهند.
۲- لوسمی میلوئیدی حاد: تراریختگی یاخته های “میلوئید” گویچه های سفید خون است که فرآیند تکثیر و خونسازی و ایمنی طبیعی بدن را مختل می ‌کند. این نوع سرطان دارای چندین زیرگونه و میانگین سن ابتلا به آن ۶۴ سال است. این نوع لوسمی در مقایسه با لوسمی لنفوسیتی حاد کمتر در کودکان دیده می شود اما کودکان مبتلا به سندرم دان (Down Syndrome) در سه سال ابتدایی زندگی استعداد بیشتری برای ابتلا به آن دارند.
 ۳- لوسمی لنفوئیدی مزمن: شایع ترین نوع لوسمی بزرگسالان است. طیف رشد و پیشرفت این نوع لوسمی بسیار کند و آهسته است و اغلب در افراد سالمند تظاهر می کند. میانگین سن بروز لوسمی لنفوئیدی مزمن ۶۰ سال است و ابتلا به آن در سنین پایین تر از ۳۰ سال بسیار غیر طبیعی و در کودکان بسیار نادر است. این نوع لوسمی در مردان بالای ۵۰ سال شایع تر است و اغلب به طور تصادفی و هنگام معاینات و آزمایش معمولی خون که افراد برای تشخیص بیماری های دیگر انجام می دهند، تشخیص داده می ‌شود.
 ۴- لوسمی میلوئیدی مزمن: این نوع لوسمی یک بیماری اکتسابی ناشی از یک نوع ناهنجاری در کروموزوم ۲۲ یاخته ‌های مغز استخوان است. لوسمی میلوئیدی مزمن در مردان بین سنین ۴۰ تا ۶۰ سال شایع تر است و افرادی که تحت تشعشعات یونیزه و یا تماس با بنزین و مشتقات آن قرار داشته اند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به آن هستند.

علائم هشدار دهنده سرطان خون (لوسمی)

•احساس ناخوشی عمومی

•تظاهر لکه‌های دانه اناری زیرجلدی پوست (petechiae)

•لخته یا منعقد نشدن خون در پی ایجاد زخم یا بریدگی

•ضعف و خستگی مفرط

•عفونتهای مکرر و عود آنها

•دردهای استخوان و مفاصل

•تنگی نفس در اثر فعالیت

•تب و لرز و نشانه های شبه سرماخوردگی

•رنگ‌ پریدگی پیشرونده

•تورم و بزرگی حجم غده های لنفادی، طحال و کبد

•احساس سیری و بی‌اشتهائی

•کم خونی

•خواب‌آلودگی

•خونریزی مکرر بینی

•تورم و خونریزی لثه ‌ها

•ضعف و لاغری ممتد

علاوه بر نشانه های فوق ممکن است عوارضی در بیمار ظاهر شود که به اجتماع یاخته ها و سرایت سرطان به اندامهای دیگر بدن مربوط باشد. در چنین مواردی بیمار از سردرد، حالت تهوع و استفراغ، کاهش سطح هوشیاری، تشنج، دید مضاعف، فلج اعصاب مغز، عدم‌‏ حفظ تعادل، تورم در ناحیه گردن و صورت شکایت می کند.

 سبب شناسی: سرطان زایی لوسمی

 بیماری لوسمی یک فرآیند پویا است که توسط متغیرهای ناشناخته و مستقل متعددی موجب تغییرات مولکولی یاخته شده و منجر به تداخل در سیستم تکثیر یاخته های مغز استخوان می‌شود. عامل مستعد و پیشتاز در تظاهر لوسمی مانند هر سرطان دیگری به هم خوردن نظم تقسیم یاخته ‌ای است. تحقیقات آماری و بالینی روند بدخیمی بیماری لوسمی را به این عوامل ارتباط می دهند:

•جنس- لوسمی در مردان بیشتر تظاهر می کند

•سابقه قبلی ابتلا به برخی از بیماری های خونی و یا سابقه قبلی به سرطان

•عوامل ژنتیکی و استعداد میزبان: عوامل ژنتیکی از جمله نقایصی در کروموزوم‌ها و انتقال ژن معیوب

•تشعشع- افرادی که در معرض تابش اشعه های یونیزه و یا هسته ای و سرطانزا قرار گرفته اند

•اعتیاد به دخانیات

•آلاینده های موجود در هوای محیط زیست و محل کار- ( مواد یونیزه ، مواد صنعتی و شیمیایی سمی مانند بنزین ومشتقات آن)

•نارسایی مکانیسم ایمنی طبیعی بدن

•سن- در میان بزرگسالان، استعداد ابتلا به لوسمی با افزایش سن ارتباط مستقیم دارد. افراد بالای ۵۵ سال باید بیشتر مراقب علائم هشدار دهنده این بیماری باشند.

الگوهای غربالگری لوسمی

  با توجه به وضیعت عمومی سلامت فرد، بررسی های تشخیص لوسمی ممکن است شامل:
۱- آزمایش خون: در شرایط طبیعی گویچه ‌های سفید بالغ در خون محیطی (peripheral) یافت می‌شوند ولی زمانی که گویچه‌های سفید نارس که باید در مغز استخوان باشند به مقدار زیادی وارد خون محیطی می ‌شوند عمدتا می تواند نشانه سرطان‌های خون (لوسمی) باشد. آزمایش خون و ‏ شمارش‌‏‎ و بررسی یاخته های شناور خون اولین گام‎ جهت ‎تشخیص‌‎ لوسمی‌ است.‏‎
۲- نمونه برداری یا بیوپسی (biopsy) مغز استخوان: بررسی میکروسکوپی از نمونه بافت سرطان بسیار مهم است زیرا مطمئن ترین روش برای تشخیص لوسمی و نوع آن به حساب می آید. نمونه برداری از مایع مغز نخاع و نمونه برداری از غدد لنفاوی نیز از روش های تشخیصی سرطان خون است.
 ۳- سازگاری بافتی (Tissue matching) : یاخته ها دارای انواع پروتئین های مختلف بر روی سطح خود هستند که از این پروتئین ها در آزمایش های ویژه خون برای تشخیص سازگاری بافتی استفاده می شود. موفقیت در پیوند مغز استخوان به تشابه و سازگاری مغز استخوان فرد دهنده با مغز استخوان فرد گیرنده بستگی دارد که از طریق این آزمایش سنجیده می شود.
 ۴- بررسی کروموزومی (cytogenic analysis): از دیگر اقدامات تشخیص ژنتیکی در افتراق انواع لوسمی است.
 ۵- عکسبرداری از قفسه سینه با تابش اشعه X – تشخیص طیف پراکندگی یاخته های مهاجم و غده های لنفاوی متورم در ناحیه قفسه سینه است.
 ۶- سی تی اسکن (Computerised tomography scan)- در این روش دستگاه سی تی اسکن با گرفتن تعدادی عکس توسط اشعه ایکس، تصویری سه بعدی از بدن را نشان می دهد و از این طریق پراکندگی سرطان به بخش های دیگر بدن مشخص می شود.
 ۷- پرتونگاری با استفاده از تشدید میدان مغناطیسی (MRI Scan) – این آزمایش مشابه سی تی اسکن است با این تفاوت که به جای تابش اشعه X از مغناطیس جهت عکسبرداری از اعضای بدن استفاده می شود. در این آزمایش بیمار به مدت ۳۰ دقیقه به طور ساکن درون اتاقک این دستگاه می ماند و تصاویر مقطعی از بدن او تهیه می شود.
 ۸- سونوگرافی (Ultrasound) در این شیوه از امواج صوتی جهت بررسی ساختار اندامها استفاده می شود.
 ۹- معاینات بالینی: بررسی وضعیت غدد لنفاوی، طحال، کبد و دیگر اعضای بدن است.

 الگوهای درمان لوسمی

 فرآیند درمان لوسمی برای هر شخص معین با شرایط بیماری وی مرتبط است و الگوهای درمان لوسمی بستگی به نوع لوسمی، وضعیت بیماری در شروع درمان، سن، سلامت عمومی و چگونگی واکنش بیمار به نوع درمان دارد. علاوه بر الگوهای رایج برای درمان انواع سرطان همچون شیمی درمانی و اشعه درمانی، از جمله می توان به روش های درمانی زیر اشاره کرد:
 - درمان بیولوژیکی یا ایمونولوژیک – که مشتمل بر بازسازی، تحریک،‌ هدایت و تقویت سیستم طبیعی دفاعی بدن بیمار است و با استفاده از آنتی‌ بادی و هدایت سیستم دفاعی خود بیمار جهت مبارزه با سرطان صورت می گیرد.
 - جراحی – راهیابی یاخته های مهاجم لوسمی به سایر اندامهای بدن اغلب موجب تورم و بزرگی حجم غده های لنفادی و طحال و کبد می شود. الگوی درمانی محل ضایعه طحال، برداشتن آن از طریق جراحی “اسپلینکتومی” (splenectomy) است.
 - پیوند مغز استخوان و پیوند سلول های پایه ( Stem cell ) – جایگزینی مغز استخوان فرد بیمار با مغز استخوان سالم است تا بیمار بتواند مقادیر بالای داروهای شیمی درمانی و یا پرتودرمانی را دریافت کند. شایع ترین اشکال پیوند مغز استخوان عبارتند از:

• پیوند “اتولوگ” (autologous) طی این نوع پیوند بیمار بافت پیوندی ( مغز استخوان ) خود را دریافت می کند. در این روش مغز استخوان بیمار را خارج و آن را در معرض داروهای ضد سرطان قرار می دهند تا یاخته های بدخیم کشته شوند. سپس محصول بدست آمده را منجمد و نگهداری می کنند.

 
•پیوند “سینژنئیک” Syngeneic – بیمار بافت پیوندی ( مغز استخوان ) را از عضو دیگر دو قلوی مشابه خود دریافت می کند. در این روش ابتدا بوسیله مقادیر زیادی از داروهای ضد سرطان همراه یا بدون پرتو درمانی،‌ تمام مغز استخوان موجود در بدن بیمار را از بین می برند.سپس از عضو دیگر دو قلوی مشابه که شباهت بافتی زیادی با بدن بیمار دارد، مغز استخوان سالمی را تهیه می کنند .

 
•پیوند “آلوژنئیک” allogeneic : بیمار بافت پیوندی را از فردی غیر از خود یا دو قلوی مشابه خود (مثل برادر، خواهر، و یا هر یک از والدین و یا فردی که هیچگونه نسبتی با بیمار ندارد) دریافت می کند. این فرد باید سازگاری بافتی نزدیک با بدن بیمار داشته باشد .

پس از تهیه بافت پیوندی از روش های فوق، به بیمار مقادیر بالای داروهای شیمی درمانی همراه یا بدون پرتو درمانی می دهند تا باقیمانده مغز استخوان وی تخریب شود. در مرحله آخر مغز استخوان سالم را گرم کرده و بوسیله یک سوزن و از طریق سیاهرگ به بیمار تزریق می کنند تا جانشین مغز استخوان تخریب شده شود. پس از ورود بافت پیوندی به جریان خون، یاخته های پیوند زده شده به مغز استخوان هدایت شده و به تولید گویچه ‌های سفید خون، گویچه‌ های قرمز خون و پلاکتهای جدید می پردازند. ابتلاء به عفونت و خونریزی، تهوع، استفراغ، خستگی، بی اشتهایی، زخمهای دهانی، ریزش مو و واکنشهای پوستی از جمله عوارض جانبی پیوند مغز استخوان و پیوند سلول های پایه (Stem cell) است. امروزه با کاربردهای جدید الگوهای درمان پیوند مغز استخوان و درمان بیولوژیکی یا ایمونولوژیک و داروهای جدید ضد سرطان و پیشرفت های علم ژنتیک و ساختار های ژن های انسانی امیدهای تازه ای برای غلبه بر این بیماری بوجود آمده است.

 BBC

اشنایی با سرطان سینه و عوامل خطر ابتلا به آن

سرطان سینه شایع‌ترین سرطان غیرپوستی در زنان است. خطر بروز سرطان سینه در یک زن در طی کل دوران زندگی حدود ۸ درصد است.سرطان سینه دومین علت مرگ در زنان پس از سرطان ریه است.

خطر بروز با افزایش سن افزایش می‌یابد به طوری که در سنین کمتر از ۳۰ سالگی احتمال آن یک درصد است در حالی که در ۸۰ سالگی به حدود ۱۰ درصد می‌رسد.

در بررسی‌ای که در آمریکا انجام شد متوجه شدند که زنان آسیایی کمتر از دیگر نژادها به سرطان سینه مبتلا می‌شوند.

اما تحقیقات دیگری نشان داد که آسیایی‌ها همزمان با بومی شدن در آمریکا خطر سرطان در آنها افزایش می‌یابد. این بدان معناست که خطر سرطان می‌تواند با شرایط زیست محیطی و یا تغذیه‌ای ناشی از محل زندگی افراد تغییر کند.

خطر بروز سرطان سینه با علل و عوامل متفاوتی مرتبط است. زنانی که اولین بارداری آنها پس از ۳۵ سالگی است و یا هرگز باردار نشده‌اند، زنانی که سن شروع قاعدگی در آنها پایین و یا سن یائسگی در آنها بالاست در معرض خطر بیشتری قرار دارند.

حدود ۱۰ درصد از سرطان‌ها منشاء ژنتیکی داشته و به ارث می‌رسند، در حالی که در مابقی موارد تغییر در ساختار ژنتیکی به صورت تک‌گیر در فرد رخ داده و موروثی نمی‌شود. زنانی که زمینه ارثی در سرطانشان نهفته است، سن ابتلای پایین‌تری داشته و در معرض ابتلا به دیگر سرطان‌ها همچون سرطان تخمدان نیز هستند.

علاوه بر علل نامبرده علل دیگری هم فرد را مستعد ابتلا به سرطان سینه می‌کند.

سیگار کشیدن، مصرف روزانه الکل، تماس با تشعشعات رادیواکتیو، برخورد با اشعه همچون ماموگرافی و جایگزینی هورمونی همچون مصرف استروژن در زنان است.

این سرطان مخصوص زنان نبوده و می‌تواند در مردان نیز رخ بدهد. وجود سرطان سینه در مردان خود عامل خطری برای بروز آن در زنان و بستگان نزدیک فرد مبتلاست.

در مقاله‌ای در مجله تحقیقات سرطان سینه که بر روی زنان سوئدی انجام شده بود، دیده شد که افراد با هیکل و جثه درشت‌تر در ۷ سالگی با خطر کمتری برای بروز سرطان سینه در سنین پس از یائسگی همراه هستند. در حالی که تحقیقات قبلی نشان می‌داد که وزن بالا در موقع تولد و وجود چاقی در زنان بالغ با خطر بیشتری برای بروز سرطان همراه است.

در مقاله‌ای که در مجله بنیاد بین‌المللی سرطان توسط محققان کانادایی ارائه شده بود نشان می‌داد مدل‌های ارائه شده جهت تعیین میزان خطر بروز سرطان سینه کارایی چندانی ندارند. این مدل‌ها براساس عوامل خطر بنیاد شده‌اند در حالی‌ که بخش عمده و اصلی سرطان‌های سینه در فقدان عوامل خطر بروز می‌کنند. اغلب این مدل‌ها عوامل خطر غیرارثی را نیز برآورد نمی‌کنند.

بسیاری از صاحبنظران معتقد به انجام ماموگرافی پس از ۴۰ سالگی برای تمام زنان و برای افراد با زمینه ژنتیکی مثبت پس از ۲۵ سالگی هستند.

یکی از روش‌های موثر و ضروری برای تمامی زنان استفاده از معاینه مرتب توسط خود فرد و معاینه سالانه توسط پزشک متخصص زنان است. نکته جالب این است که ۱۰ درصد از توده‌هایی که توسط پزشک کشف می‌شود در ماموگرافی دیده نمی‌شود.

دکتر بهروز هاشمی
متخصص طب اورژانس

آشنایی با گرمازدگی و راهای پیشگیری و درمان آن

با افزایش بی سابقه دمای هوا در کشور طی روزهای گذشته میزان بروز گرمازدگی افزایش یافته است و با توجه به اینکه گرمازدگی یک فوریت پزشکی محسوب می شود ، شناسایی راهکارهای ساده و ابتدایی برای مقابله با این مشکل الزامی است.

بدن انسان به طور عادی ، دارای سازوکار تنظیم دماست و بر هم خوردن تعادل این سازوکار به نحوی که درجه حرارت بدن به طور غیر عادی بالا رود را گرمازدگی می نامند.

فرد گرمازده اغلب خسته و گیج می شود و ممکن است به برخی علائم مانند اختلال هوشیاری ، افزایش دمای بدن حتی تا ۴۱ درجه و در شرایط حاد قطع تعریق ، سردرد ، گرفتگی عضلات، پوست خشک و داغ ، تهوع یا استفراغ ، ، تشنج ، اختلالات ریتم قلب که می تواند باعث سنکوپ شود ، اختلال تکلم و گاه هزیان ، رنگ پریدگی و افت فشار خون ، نبض ضعیف و کاهش حجم ادرار دچار شود.

آسیب های حاصل از گرما به تناسب شدت آن به سه گروه تقسیم می شوند که شامل گرمازدگی خفیف، گرمازدگی متوسط و گرمازدگی شدید است.

۱- گرمازدگی خفیف :
این حالت وقتی پیش می آید که فردی به مدت طولانی در معرض حرارتی به نسبت بالا قرار گیرد.
علایم آن اغلب به صورت گرفتگی عضلانی، خستگی مفرط و گاهی سرگیجه و غش است .
کمک های اولیه :
۱- مصدوم را به محل خنکی منتقل سازید.
۲- به مصدوم محلول ORS یا محلول آب و نمک و شکر (۱ قاشق چایخوری نمک با ۸ قاشق چایخوری شکر در یک لیتر آب) بدهید.
۳- عضلات گرفته گرمازده را ماساژ دهید.
۴- هوله مرطوب روی پیشانی و عضلات گرفتار مصدوم قرار دهید.
۵- اگر علایم بهبود نیافت یا وخیم تر شد مصدوم را به مرکز درمانی منتقل کنید.
۶- بیمار باید استراحت نماید و در صورت لزوم از پنکه برای خنک کردن او استفاده شود.

۲- گرمازدگی متوسط :
این حالت به علت قرار گرفتن فرد در معرض گرمای زیاد و فعالیت بدنی شدید در محیط، مثل: ملاحان، کشاورزان، آتش نشان ها، پیش می آید.
علایم به صورت: سرگیجه و عدم هوشیاری است و به دنبال آن پوست رنگ پریده می شود.
سایر علایم به صورت تنفس سریع و سطحی، نبض ضعیف، ضعف و تعریق بدن می باشد.
کمک های اولیه
۱- باید وی را به مکانی خنک مثل زیرسایه بان یا اتاق برده ، لباس های وی را از بدن خارج نمود .
۲- مصدوم را وادار به دراز کشیدن کرده و پاهای او را بالا آورید .
۳- به وسیله پارچه مرطوب و باد زدن و یا هر وسیله دیگر مصدوم را خنک کنید .
از روش های متداول برای خنک کردن فرد گرمازده استفاده از یک ملحفه نازک مرطوب است بهتر است ابتدا ملحفه را خیس کرده و روی بدن وی کشیده و هر چند دقیقه یکبار ملحفه را مرطوب کرده و یا تکان دادن ملحفه مرطوب موجب پائین آمدن دمای بیمار شوید تا بتدریج بدن فرد گرما زده خنک شود .
۴- به مصدوم محلول ORS یا محلول آب و نمک و شکر بدهید. ( مشروط بر اینکه هوشیار بوده و استفراغ نکند)
۵- به هنگام ضرورت باید از کپسول اکسیژن استفاده نمود و در نبود اکسیژن ، اگر لازم شد به مریض تنفس مصنوعی بدهید .
۶- همواره در این مواقع که با فرد گرما زده روبرو هستید توجه داشته باشید که استفاده از داروهای تب بر در اینگونه موارد هیچگونه اثری نمی گذارد چرا که در این افراد سیستم تنظیم مرکزی دما مشکلی ندارد و در واقع بالا بودن دمای بدن ناشی از محیط است.
۷- و پس از انجام اقدامات اولیه میبایست در صورت عدم بهبودی فرد گرمازده او را سریعا به مرکز درمانی منتقل سازید

۳- گرمازدگی شدید :
این حالت بسیار خطرناک است بیشتر در روزهای گرم و مرطوب اتفاق می افتد .
علایم :
قیافه گرمازده، تب دار بوده، پوست گرم و خشک و تنفس سطحی و نبض ضعیف می شود . درجه حرارت بدن مصدوم افزایش یافته، کاهش هوشیاری و احتمالا اغما و تشنج نیز جزو سایر علایم است. اقدامات اولیه :
۱- همه لباس های مصدوم را درآورده و او را در حوله یا پارچه مرطوب قرار دهید .
می توان مصدوم را داخل وان یا لگن آب سرد قرار داد .(مواظب باشید مصدوم غرق نشود) در مواقع حاد با تجویز و نظارت پزشک می توان از قرار دادن کیسه های یخ در کشاله ران زیر بغل زانو مچ دست و پا نیز استفاده کرد.
۲- اگر مریض در شوک است شوک را درمان کنید.
۳- در صورت داشتن امکانات استحمام توجه کنید که استحمام با آب سرد ممکن است سبب شوک و مرگ بیمارشود ، لذا بهتر است با آبی که ۲ تا ۳ درجه خنک تر از دمای بدن بیمار باشد بیمار را خنک کرد تا وقتی که دمای بدن او به ۳۹ درجه سانتیگراد برسد به این نکته توجه داشته باشید که از گذاشتن بیمار در وان یخ بدون دستور مستقیم پزشک خودداری کنید !
۴- در این مواقع باید به بیمار مایعات خنک خورانده شود تا دمای بدن وی به حدود دمای طبیعی برسد .
توجه داشته باشید تا پائین آمدن دمای بدن ، مرطوب کردن ملحفه و بدن را می باید ادامه داده و پس از انجام کمک های اولیه حتما باید فرد مصدوم را به مرکز فوریت های پزشکی رساند .

برای پیشگیری از گرمازدگی به ویژه در افراد مستعد مانند کودکان ، سالمندان و افراد چاق باید به نکاتی توجه کرد که می توان به موارد زیر اشاره کرد.

پوشش افراد در گرمازدگی آنان بسیار تاثیرگذار است .
استفاده از لباس های زنگ روشن و به ویژه پنبه ای می تواند در حفاظت از جان شما موثر باشد .

از پوشیدن لباس های تنگ و یا دارای الیاف مصنوعی جدا خوداری و سعی کنید تا می توانید از پوشیدن لباس های تیره خوداری کنید.

از پوشیدن لباس های ضخیم و غیرقابل نفود در فصل گرما که مانع تبخیر عرق و دفع گرما می شود جدا خودداری نمائید.

نوشیدن را هرگز فراموش نکنید و در زمان فعالیت شدید بدنی به قدر کافی مایعات بنوشید .

باید توجه کرد که اگر مجبور به فعالیت سنگین در شرایط آب و هوایی گرم و مرطوب به مدت طولانی هستید باید دارای برنامه پیشگیری از گرمازدگی باشید.

توجه داشته باشید در کارهایی که افراد در معرض گرمای مستقیم و یا تابش نور آفتاب قرار دارند همچون ، کارگاه های ساختمانی و یا فعالیت های ورزشی گروهی ، گرمازده شدن یکی از افراد به معنای هشدار جدی به دیگران است.

داروهایی که فرد را مستعد گرمازدگی می کند باید با نظر پزشک معالج با داروهای دیگری جایگزین شود یا به طور مناسب از آن ها استفاده شود .

بهترین نوشیدنی بی گمان آب است و بهتر است همواره قبل از احساس تشنگی آب نوشید .

توجه داشته باشید برای افرادی که دارای فعالیت های سنگین بدنی هستند توصیه می شود که در برنامه غذایی خود از نمک و شکر و لیموی تازه به طور متناوب استفاده کنند.

منتظر تشنگی نباشید به یاد داشته باشید انسان زمانی احساس تشنگی می کند که آب بدنش کم شده باشد.

از پوشیدن لباس زیاد به خصوص لباس تنگ و ورزش شدید در هوای گرم و مرطوب خودداری کنید.
 
تا حد امکان سعی کنید بین ساعات ۱۰صبح تا سه بعدازظهر بیرون نروید و در مکان های سرپوشیده بسر ببرید و فعالیت های بدنی شدید را به ساعات صبح و بعداز ظهر محدود کنید.
 
در هوای گرم تابستان از مایعات و آب میوه زیاد استفاده کنید و از مصرف قهوه ، چای و انواع نوشابه خودداری کنید زیرا این مواد باعث از بین رفتن بیشتر آب بدن می شوند.

استفاده از سبزی ها و میوه ها را درتابستان به جای غذاهای پرچرب و دیر هضم یا دارای پروتئین بالا در برنامه غذایی خود قرار دهید مصرف میوه ها و سبزی های سرشار از پتاسیم کمک می کند تا بدنتان خودش را با گرما تطبیق دهد.
 
 تا حد امکان از کلاه و یا چتر استفاده کنید .

با نوشیدن خاکشیر یخ زده با شربت آبلیمو خود را در قبال گرمازدگی محافظت کنید زیرا خاکشیر دارای ماده ای ضد میکروبی است که در هوای سرد؛ پایدار و فعال می شود خاکشیر باید به شکل یخ زده یا همراه با خرده یخ مصرف شود ؛ در غیر این صورت اسهال آور است

باتوجه به گرمی و آلودگی هوا؛ مصرف آب لیمو نیز به علت داشتن ویتامین C که خاصیت ضدعفونی کننده دارد؛ توصیه می شود و بهتر است هر دو روز یک بار یک لیمو با آب مصرف کنید.
 
بیمار گرمازده ای که به درد و گرفتگی عضلانی دچار است پوستش خنک و مرطوب و فشارخونش پایین می آید درمان وی ماساژ نیست بلکه دادن آب و نمک به وی مهم است چرا که گرفتگی عضلانی بیشتر در عضلات بازو؛ ران و شکم به خاطر خروج بیش از حد نمک در حین تعریق شدید یا کاهش جذب نمک به وجود می آید.
 
شخص گرمازده را به یک اتاق خنک ببرید ؛ وی را وادار کنید تا دراز بکشد ؛ پاهایش را بالا و سرش را پایین بیاورد تا جریان خون کافی به مغزش برسد و به بیمار هر ۱۵ دقیقه یک بار در چهار نوبت نصف لیوان آب و نمک بدهید و اگر بیمار استفراغ کرد؛ سریع وی را به بیمارستان برسانید تا سرم تجویز شود.
 
افرادی را که در معرض خطر بیشتر ابتلا به بیماری های ناشی از  گرما قرار دارند از جمله کودکان ؛ شهروندان مسن و افرادی که از نظر ذهنی و فیزیکی بیمار هستند ( به ویژه آن هایی که چاق هستند؛ بیماری قلبی دارند و یا به فشار خون بالا مبتلا هستند) مراقبت بیشتری داشته باشید.

مردان بیش از زنان مستعد ابتلای به گرمازدگی هستند علت این امر عرق کردن بیشتر مردان و همچنین از دست دادن سریع تر آب بدن در مقایسه با زنان است.

علت اصلی ایجاد قوز در میانسالی، پوکی استخوان است

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران با بیان اینکه علت اصلی ایجاد قوز در میانسالی پوکی استخوان است گفت: در سنین میانسالی، استخوان ستون فقرات کمبودهای ناشی از ویتامین دی و کلسیم را با انحراف ستون فقرات وعارضه ای بنام قوز یا گوژپشتی نمایان می کند.   

به گزارش ایرنا از روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی ایران، دکتر انوشه حقیقی افزود: بر اساس تحقیقات به عمل آمده علت اصلی پیدایش قوز در میانسالی، پوکی استخوان است و افراد با پیدایش این عارضه باید سریعا”به کلینیک های سنجش تراکم استخوان مراجعه کرده وبا ارزیابی نتایج آزمایش توسط متخصصین روماتولوژی و بکارگیری توصیه های متخصصین درسالهای آتی زندگی از عوارض این بیماری مصون بمانند.
وی اظهار داشت : در زنان به دلیل مسائل بارداری و زایمان که مقداری از کلسیم بدنشان به جنین انتقال می یابد، بیشتر شاهد عارضه پوکی استخوان هستیم.
حقیقی، زنان ومردان بالای ۶۵ سال، زنانی که زودتر از سن ۴۵ سال یائسه شده اند، افراد با اختلالات هورمونی، سیگاریها، افراد با بیماری های روماتیسمی مفصلی که بیش ازسه ماه از کورتون استفاده می کنند و افراد با بیماری های زمینه ای را از دیگر گروههای درمعرض خطر ابتلا به پوکی استخوان دانست.
وی گفت: ازآنجا که پوکی استخوان بیماری شایع قرن نام گرفته ، افراد مستعد باید قبل از وقوع شکستگی ها به درمان این بیماری بپردازند، زیرا بعد از آن، فرد حتی با صرف هزینه های بالای درمان وارجاع به کاردرمانگرها هیچ گاه کیفیت زندگی قبلی را تجربه نخواهد کرد.
این پزشک فوق تخصص روماتولوژی در ادامه و با بررسی آمارهای صورت گرفته در مراکز تخصصی روماتولوژی گفت: اکثر شکستگی ها در ناحیه گردن، ران و ستون فقرات بوجود می آید .
وی در خصوص شکستگی های ناحیه گردن وستون فقرات اذعان داشت: در صورت شکستگی در این نواحی، فرد مصدوم حتی در صورت اختصاص هزینه های بالای درمان، هیچگاه زندگی سالم را تجربه نخواهد کرد.
حقیقی با تأکید بر پیشگیری بیماری پوکی استخوان قبل از وقوع شکستگی ها گفت:سازمان بهداشت جهانی ( WHO ) شایع ترین بیماری های استخوانی مفصلی جهان را پوکی استخوان، کمردرد وآرتروز و سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۰ را زمان پیشگیری از این بیماری ها وعوارض جبران ناپذیر آنها اعلام کرده است.

 
وی در پایان از همگان خواست با انجام ورزش و فعالیت های بدنی مناسب، مصرف میوه، سبزیجات، شیر و لبنیات کم چرب و سایر فراورده های حاوی کلسیم و همچنین دوری از استعمال دخانیات در حفظ و سلامت استخوانها به عنوان اهرم نگاهدارنده شکل بدن، کوشا باشند.

کمک به پیشگیری از کم‌خونی

کم‌خونی هنگامی رخ می‌دهد که تعداد سلول‌های سرخ بیش از حد کم شده یا این که مقدار پروتئین هموگلوبین که حامل اکسیژن است در این سلول‌ها کم می‌شود
 این امر به این معنا ست که خون شما به مقدار اکسیژن به همه بخش‌های بدن منتقل نمی‌کند. برخی از انواع کم‌خونی قابل‌پیشگیری هستند؛ این توصیه‌ها می‌تواند به شما در پیشگیری از کمخونی کمک کند:

• به مقدار کافی غذاهای غنی از آهن مانند سبزیجات برگ‌دار و سبزرنگ، گوشت قرمز لخم، عدس، لوبیا و سایر غلات و نان‌های غنی‌شده از آهن بخورید.
• غذاها و نوشیدنی‌های غنی از ویتامین C بخورید.
• از نوشیدن چای یا قهوه به همراه غذا خودداری کنید، زیرا این نوشیدنی‌ها بر جذب آهن اثر می‌گذارند.
• به مقدار کافی ویتامین B12 و اسید فولیک با رژیم غذایی‌‌تان دریافت کنید

hamshahrionline

وقفه خواب تنفسی در کودکان

انسداد تنفسی به هنگام خواب، در بزرگسالان شایع است و ممکن است منجر به افزایش فشار خون، حملات قلبی، سکته و حتی مرگ زودهنگام شود.
این اختلال ممکن است عوارض دیگری نیز داشته باشد از جمله خواب آلودگی روزانه، عدم‌کارایی لازم در انجام وظایف روزانه و افزایش احتمال تصادفات رانندگی.اختلالات تنفسی خواب در کودکان (از نوزادی تا بلوغ) نیز ممکن است دیده شود اما علل، پیامدها و درمان آن با انسداد تنفسی بزرگسالان ممکن است متفاوت باشد.دکتر محمدحسن عامری، متخصص گوش ،حلق و بینی و جراحی سروگردن و جراحی پلاستیک بینی و زیبایی صورت در مورد بروز این اختلال در کودکان در این گفت‌وگو بیشتر توضیح می‌دهد. او معتقد است ۱۰درصد کودکان مبتلا به عارضه وقفه خواب تنفسی هستند.

•آقای دکتر اصلا علامت اصلی آپنه خواب انسدادی در اطفال چیست؟
خرخر شبانه، علامت اصلی انسداد تنفسی در کودکان است.

•این خرخر هر شب و صرف‌نظر از اینکه سر کودک چگونه باشد، وجود دارد؟
بله، البته هر چند وقت یک‌بار کودک برای لحظاتی نفس نمی‌کشد و خرخر او قطع‌ می‌شود اما بعد از چند لحظه با یک دم عمیقِ صدادار مجدا تنفس و خرخر او از سر گرفته می‌شود.

•خود کودک در این هنگام چه احساسی دارد؟
ببینید، وقتی که یک فرد، جوان، پیر یا کودک، به هنگام خواب دچار وقفه تنفسی می‌شود، بدن وی حالت «خفگی» را تجربه می‌کند. ضربان قلب کم می‌شود، سیستم خودکار عصبی تحریک می‌شود، فشار خون بالا می‌رود، مغز هوشیار می‌شود و نهایتا فرد از خواب بیدار می‌شود. در بعضی موارد سیستم عروقی کودک می‌تواند تغییرات فشار خون و ضربان قلب را تحمل کند اما مغز کودک نمی‌تواند قطع مکرر خواب را تحمل کند و در نتیجه کودک خوب وزن نمی‌گیرد و خوب رشد نمی‌کند.

•و اگر این اختلال درمان نشود؟
خب اگر کودک اتاق مستقلی نداشته باشد طبیعی است که خرخر وی مانع خوابیدن بقیه افراد خانواده هم خواهد بود.

همچنین وقتی خواب شبانه کودک، خوب و کافی نباشد باعث خواب آلودگی روزانه می‌شود. این کودک انرژی لازم برای فعالیت‌های فیزیکی دوران کودکی را ندارد. برای همین افت تحصیلی و نجوشیدن با سایر هم‌کلاسی‌ها می‌تواند از علائم آن باشد. چنین کودکانی به جای بازی و تفریح معمولاً ترجیح می‌دهند که در جلوی تلویزیون دراز کشیده و استراحت کنند. در نتیجه این کودکان در آموختن ارتباطات اجتماعی با مشکل مواجه می‌شوند.

•وقفه تنفسی به هنگام خواب باعث افزایش ادرار شبانه می‌شود. اینطور نیست؟
بله، علاوه بر این به‌طور نرمال هورمون رشد در شب ترشح می‌شود. در مبتلایان به وقفه تنفسی، ممکن است ترشح هورمون به دفعات قطع شود و منجر به رشد و تکامل آهسته‌تری شود.

•اختلال عدم‌تمرکز یا بیش‌فعالی نیز در این کودکان دیده می‌شود؟
دقیقا، تحقیقات نشان می‌دهد که وقفه تنفسی به هنگام خواب یک فاکتور دخیل در اختلال عدم‌تمرکز بیش فعالی است.

• آقای دکتر به نحوه تشخیص این اختلال هم اشاره می‌کنید؟
تشخیص این اختلال اول از همه توسط والدین و با مشاهده خرخر کودک صورت می‌گیرد. امـا وقتی بیمار نزد پزشک برده می‌شود،  پزشک با واکاوی خود می‌تواند بعضی از عوارض اجتماعی مثل علائم محرومیت از خواب، افت تحصیلی و شب‌ادراری  را در کودک بیابد.

اما این را هم بگویم کودکی که خرخر می‌کند باید توسط متخصص گوش و حلق و بینی ویزیت شود. اگر علائم زیاد باشد و لوزه‌ها بزرگ باشند، متخصص توصیه خواهد کرد که لوزه‌های کامی و لوزه سوم برداشته شوند. برعکس، اگر علائم خفیف است و وضعیت تحصیلی کودک خوب است و لوزه‌ها کوچک هستند، نیازی به جراحی نخواهد بود و بیمار تحت درمان دارویی
 قرار خواهد گرفت.

 hamshahrionline

با سرطان پوست آشنا شویم

سرطان پوست به سه شکل ممکن است اتفاق افتد. این ۳ حالت به ترتیب افزایش خطر از قرار زیر می باشند:

·   کارسینوم سلول بازال(اپیتلیوما)

·   کارسینوم سلول سنگفرشی

·    ملانوم

کارسینوم سلول بازال و کارسینوم سلول سنگفرشی شایعترین اشکال بروز سرطان پوست می باشند. این دو شکل از سرطان پوست را با هم بعنوان سرطان پوست غیر ملانومی نیز ذکر می کنند. ملانوم عموماً جدی ترین شکل از سرطان پوست        می باشد زیرا تمایل به گسترش(متاستاز) سریع به بقیه ی بافتهای بدن را دارد.

کارسینوم سلول بازال

کارسینوم سلول بازال چیست؟

کارسینوم سلول بازال شایعترین شکل سرطان پوست می باشد و بیش از ۹۰ درصد از موارد سرطان پوست در آمریکا را شامل می گردد. این نوع سرطان تقریباً هیچگاه به دیگر بافتهای بدن گسترش پیدا نمی کند. با این حال ممکن است رشد کند و به بافت اطراف تهاجم پیدا کند.

عوامل خطر ایجاد سرطان سلول بازال چیست؟

پوست روشن و تابش آفتاب دو عامل خطر مهم برای ایجاد کارسینوم سلول بازال می باشند. با این وجود حدود ۲۰ درصد از این سرطانها در مناطقی از بدن همچون سینه ، پشت ، بازوها ، پاها و پوست سر اتفاق می افتند که در معرض تابش آفتاب قرار ندارند. صورت شایعترین ناحیه  برای پیدایش ضایعات  کارسینوم سلول بازال است. تضعیف سیستم ایمنی بوسیله ی بیماری یا داروها نیز می تواند فرد را به ایجاد کارسینوم سلول بازال مستعد کند.  بر اساس گزارشات انستیتوی ملی سلامت ایالات متحده ، تابش اشعه ی ماورای بنفش(UV) ناشی از نور خورشید علت عمده سرطان پوست است. منابع مصنوعی ایجادکننده ی نور ماورای بنفش مثل لامپ های خورشیدی و دستگاه های های برنزه کننده نیز می توانند ایجاد سرطان پوست کنند. خطر ایجاد سرطان پوست به ناحیه ای که افراد زندگی می کنند، نیز بستگی دارد. افرادی که در نواحی با میزان بالای تابش UV زندگی می کنند، بیشتر در معرض خطر سرطان پوست قرار دارند. به عنوان مثال در ایالات متحده ، در تگزاس میزان سرطان پوست بیش از مینسوتا که نور آفتاب ضعیف تر است، می باشد. در دنیا سرطان پوست در آفریقای جنوبی و استرالیا که مناطقی با میزان بالای تابش اشعه ی ماورای بنفش هستند ، بیشترین میزان را دارد. بعلاوه سرطان پوست با میزان اشعه ی ماورای بنفشی که افراد در طول عمر دریافت کرده اند، نیز ارتباط دارد. بیشتر سرطانهای پوست بعد از سن ۵۰ سالگی بروز می کنند، اما اثرات تخریب کننده ی آفتاب بر پوست در سالهای اولیه ی زندگی آغاز می گردد. بنابراین، برای پیشگیری از بروز سرطان در سالهای بعد ، باید محافظت از پوست از سنین کودکی شروع شود.

شکل ظاهری کارسینوم سلول بازال چگونه است؟

کارسینوم سلول بازال معمولاً بصورت یک برجستگی کوچک گنبدی که اغلب با عروق کوچکی بنام تلانژکتازی پوشیده شده است،خود را نشان می دهد. این نقطه ی برجسته اغلب حالت براق و شفاف دارد که گاهی به عنوان pearly از آن یاد می شود. اغلب دشوار خواهد بود که بدون نمونه برداری(بیوپسی) یک خال گوشتی خوش خیم را از کارسینوم سلول بازال  افتراق داد. بعضی از کارسینوم های سلول بازال به علت داشتن رنگدانه ی ملانین در خود بجای براق بودن ، تیره تر بنظر می رسند. کارسینوم سلول بازال به آهستگی رشد می کند و برای رسیدن به اندازه ی نسبتاً قابل ملاحظه، ماهها و حتی سالها زمان لازم دارد. هر چند گسترش به بقیه ی بافتهای بدن در کارسینوم سلول بازال نادر است ، ولی اگر نزدیک به اندامهایی چون چشم، گوش و بینی باشد ، می تواند به آنها آسیب بزند و یا آنها را بدشکل سازد.

چگونه کارسینوم سلول بازال تشخیص داده می شود؟

برای تشخیص مناسب، پزشکان معمولاً تمام یا قسمتی از محل ضایعه را با بیوپسی برمی دارند. اینکار معمولاً با تزریق ماده ی بیحسی و برداشتن نمونه از طریق تراشیدن یک تکه از پوست انجام می شود. از این روش به shaving biopsy یاد می شود.پوستی که با این روش برداشته می شود زیر میکروسکپ از نظر سرطانی بودن بررسی می گردد. 

چگونه کارسینوم سلول بازال درمان می شود؟

روش های بسیاری برای درمان موفقیت آمیز کارسینوم سلول بازال با شانس خوب بهبودی ۹۰ درصد و بالاتر وجود دارد. هدف پزشکان برداشتن یا تخریب کامل سرطان با حداقل اسکار(زخم) بعد از عمل است. برای برنامه ریزی مناسب درمانی برای هر بیمار پزشکان  مواردی همچون محل ضایعه ، اندازه ی آن ،شانس ایجاد اسکار، سن ، سلامت عمومی و تاریخچه ی پزشکی بیمار را در نظر می گیرند.

روشهای مورد استفاده برای درمان کارسینوم سلول بازال

·    کورتاژ(تراشیدن) و Desiccation : متخصصین پوست اغلب این روش را که درآوردن کارسینوم سلول بازال با یک وسیله ی قاشقی شکل به نام کورت است ، ترجیح می دهند.  Desiccation  استفاده از جریان الکتریکی برای کنترل خونریزی و ازبین بردن سلول های باقیمانده ی سرطانی است. پوست بدون بخیه زدن ترمیم می شود. این تکنیک بیشتر مناسب سرطانهای کوچک در نقاط کم خطر مثل تنه و اندامها است. 

·       برداشتن به شیوه ی جراحی: در این روش تومور بوسیله ی جراحی برداشته و محل بخیه می گردد.

·    درمان بوسیله ی رادیاسیون(اشعه درمانی): پزشکان اغلب از این شیوه برای سرطانهایی استفاده می کنند که درمان به شیوه ی جراحی در آن نواحی مشکل است. برای حصول یک نتیجه ی خوب از نظر زیبایی عموماً به جلسات متعدد درمانی حتی ۲۵ تا ۳۰ جلسه نیاز است. 

·    Cryosurgery : بعضی از پزشکان که آموزش لازم برای استفاده از این روش را دیده اند، از طریق منجمد کردن سلولهای سرطانی به نتایج خوبی دست می یابند.

·    جراحی میکروسکپی موهز  Mohs micrographic surgery: نام بهتر این روش( برداشتن کانسر) که به  نام ابداع کننده ی آن دکتر فردریک موهز ثبت شده است، microscopic controlled excision است. جراح تکه ی کوچکی ازسرطان پوست را محتاطانه برمی دارد و در اثنای جراحی را از طریق میکروسکپ مورد بررسی قرار می دهد. زنجیره ی برش و بررسی میکروسکپی مرتب تکرار می گردد تا کارسینوم سلول بازال کاملاً شناسایی و برداشته شود ، بدون اینکه تخمین و یا حدس اولیه ای نسبت به عرض و عمق توده سرطانی داشته باشیم. در این شیوه حداقل بافت سالم اطراف برداشته می شود. میزان بهبودی بسیار بالا بوده و تا ۹۸ درصد میرسد. روش موهز برای کارسینوم های سلول بازال بزرگ ، آنهایی که متعاقب عمل قبلی عود کرده اند یا ضایعاتی که تجربه احتمال بالای عود در این مناطق بعد از درمان با روشهای دیگر را نشان می دهد ، ارجح است. این مناطق پوست سر ، پیشانی ، گوش ها و گوشه های بینی را شامل می گردد.  در مواردی که نیاز به برداشتن مقدار زیادی از بافتها می باشد ، جراحانی که این روش را انجام می دهند از همکاری یک جراح پلاستیک  در حین عمل بهره می گیرند تا بعد از عمل بهترین نتیجه ی قابل حصول از نظر ظاهری حاصل گردد.

چگونه می توان از کارسینوم سلول بازال پیشگیری کرد؟

اجتناب از نور آفتاب در افراد حساس بهترین راه برای کاهش خطر انواع مختلف سرطان پوست است. پایش منظم افراد مستعد به بیماری، هم با خودآزمایی و هم از طریق معاینات بالینی ، روش خوبی برای افراد در معرض خطر بالا می باشد. افرادی که در حال حاضر به یکی از انواع  سرطان پوست مبتلا هستند ،  باید آزمایشات و معاینات مرتب پزشکی داشته باشند.

روش های پیشگیری :

·  محدود کردن قرار گرفتن در معرض نور آفتاب در تعطیلات

·  اجتناب از قرار گرفتن در معرض نور آفتاب بدون استفاده از وسایل محافظتی در زمانهایی که حداکثر تابش اشعه وجود دارد .

·  استفاده از کلاه های با لبه ی پهن و لباسهایی که کاملاً بدن را بپوشاند، در هنگام بیرون رفتن و قرار گرفتن در معرض آفتاب.

·  استفاده از کرمهای ضد،آفتاب با خاصیت مقاومت در برابر آب که SPF (درجه ی محافظت در برابر آفتاب) آنها ۳۰ و یا بالاتر باشد.

·  انجام معاینات و آزمایشات مرتب پزشکی و معاینه ی هر ضایعه ی پوستی مشکوک توسط پزشک.

کارسینوم سلول سنگفرشی

کارسینوم سلول سنگفرشی چیست؟

· کارسینوم سلول سنگفرشی سرطانی است که از سلولهای سنگفرشی پوست شروع می شود.این سلولها نازک، صاف بوده و در زیر میکروسکپ شبیه فلس ماهی بنظر می رسند. کلمه ی squamous (سنگفرشی) از کلمه ی لاتین squama  به معنی فلس ماهی یا مار گرفته شده است. سلولهای سنگفرشی در بافتهایی که سطح پوست را می سازند، پوشش ارگانهای توخالی بدن و مجاری دستگاه تنفس و گوارش یافت می شوند. بنابراین کارسینوم سلول سنگفرشی می تواند در هر یک از این ارگانها حادث شود. کارسینوم سلول سنگفرشی پوست بطور تقریبی شیوعی حدود یک چهارم سرطان سلول بازال دارد. پوست روشن و یک تاریخچه ی قرار گرفتن در معرض نور آفتاب در مورد این سرطان بعنوان عوامل مستعد کننده حتی از کارسینوم سلول بازال نیز مهمتر است. مردان بیش از زنان به این سرطان مبتلا می شوند. الگوی لباس پوشیدن و مدل مو ممکن است در این زمینه نقش داشته باشند. زنانی که که موهایشان روی گوش آنها را می پوشاند خیلی کمتر از آقایان به کارسینوم سلول سنگفرشی در این ناحیه مبتلا می گردند.

عوامل خطر ایجاد کارسینوم سلول سنگفرشی پوست چیست؟

·    مهمترین عامل ابتلا به سرطان سلول سنگفرشی پوست قرار گرفتن در معرض نور آفتاب است.بسیاری از این سرطانها ار یک سری ضایعات پیش سرطانی بنان کراتوز آکتینیک یا آفتابی بوجود می آیند. این ضایعات سالها بعد از اسیب ایجاد شده در پوست در نقاطی مانند پیشانی ، گونه ها  و پشت دست ها ایجاد می گردند. آسیب ناشی از آفتاب سالها طول می کشد تا ایجاد سرطان پوست کند. بنابراین این موضوع زیاد دیده می شود که کسانی که در سنین ۲۰ – ۳۰ سالگی مواجهه ی طولانی با نور آفتاب را متوقف کرده اند، دهه ها بعد ضایعات پیش سرطانی و یا سرطانی در پوست آنها ایجاد شود.

چگونه می توان کارسینوم سلول سنگفرشی را تشخیص داد؟

·     پزشکان برای تشخیص این سرطان همانند کارسینوم سلول بازال از روش نمونه برداری استفاده می کنند. برای اینکار با تزریق بیحسی موضعی ، یک تکه از پوست با یک تیغه ی حلقوی درآورده می شود.به این روش punch biopsy اطلاق می شود. پوست برداشته شده زیر میکروسکپ از لحاظ سلولهای سرطانی بررسی می شود.

·         درمان کارسینوم سلول سنگفرشی چگونه است؟

·     روشهای درمان کارسینوم سلول سنگفرشی مشابه کارسینوم سلول بازال است. احتمال متاستاز در مورد کارسینوم سلول سنگفرشی این نکته را حائز اهمیت می سازد که این سرطان در مراحل ابتدایی تشخیص داده و درمان شود.

راه پیشگیری از بروز کارسینوم سلول سنگفرشی  چیست؟

اصل کلیدی پیشگیری از ایجاد کارسینوم سلول سنگفرشی محدود کردن مواجهه با نور آفتاب است. که این موضوع حتی نسبت به کارسینوم سلول بازال از اهمیت بیشتری برخوردار است.

تکنیکهای پیشگیری معمول همانند کارسینوم سلول بازال است:

·  محدود کردن مواجهه با نور آفتا ب در تعطیلات

·  اجتناب از مواجهه با نور آفتاب بدون داشتن پوشش محافظ  در زمانهای اوج میزان اشعه(ساعتهای حدود ظهر)

·  استفاده از کلاه های با لبه ی پهن و پوشیدن لباسهایی که کاملاً بدن را بپوشاند، در هنگام بیرون رفتن و قرار گرفتن در معرض آفتاب.

·  استفاده از کرمهای ضدآفتاب با خاصیت مقاومت در برابر آب که SPF (درجه ی محافظت در برابر آفتاب) آنها ۳۰ و یا بالاتر باشد.

·  انجام معاینات و آزمایشات مرتب پزشکی و معاینه ی هر ضایعه ی پوستی مشکوک توسط پزشک.

پیش آگهی سرطان پوست نسبت به سایر سرطانها بهتر است. این سرطان عموماً قابل معالجه است. با این حال کسانی که سرطان پوست آنها کاملاً هم درمان شده باشد ، در مقایسه با دیگران برای ایجاد یک سرطان پوستی جدید مستعدتر هستند. این موضوع اهمیت انجام خودآزمایی توسط بیماران و انجام معاینات مرتب پزشکی را یادآور می سازد.

دانستنیهای سرطان پوست
پوست بزرگ‌ترین عضو بدن است که وظایف متعددی را بر عهده دارد. سرطان پوست یکی از مشکلات پوستی است که متاسفانه در سال‌های اخیر روند رو به گسترشی داشته است. در سرطان پوست سلول‌های بدخیم که از بافت پوست نشأت می‌گیرند به طور نامنظم و فزاینده‌ای تکثیر و به طریقی از سیستم ایمنی و دفاعی بدن عبور می‌کنند بدون این‌که موجب عکس‌العمل تدافعی و تهاجمی در سیستم ایمنی بدن شوند.

مهم‌ترین عامل ایجاد سرطان پوست، جهش در سلول بر‌اثر اشعه ماورای بنفش خورشید است با توجه به نوع سلول پوستی که دچار جهش ژنی شده است اشکال مختلفی از سرطان پوست به‌وجود می‌آید که هر کدام نشانه‌ها و عوارض خاص خود را دارند.
بدخیم‌ترین

ملانوم پوستی از ملانوسیت‌های پوست که استحاله بدخیمی پیدا کرده‌اند منشا می‌گیرد. ملانوسیت‌ها رنگدانه تیره پوست، مو، چشم و خال‌های بدن را تولید می‌کنند. از این رو تومورهای ملانوما اکثراً قهوه‌ای یا سیاه است. ولی در موارد معدودی نیز سرطان‌های ملانوم رنگدانه تولید نکرده و به رنگ پوست صورتی قرمز یا بنفش ظاهر می‌شوند. این سرطان از بدخیم‌ترین سرطان‌های پوست محسوب می‌شود. شیوع ملانوما در دهه‌های اخیر رو به افزایش بوده، به‌طوری که در دنیای صنعتی به عنوان یک سرطان شایع مطرح است. علت اصلی ملانوم ناشناخته است. اما عوامل متعددی از جمله عوامل ژنتیکی، تابش اشعه ماورای بنفش و تماس‌های محیطی در ایجاد این بیماری دخیل است. ملانوم با انتشار سطحی، ملانوم گره ای(ندولر) و ملانوم آکرال از انواع این سرطان محسوب می‌شود.

علائم و نشانه‌ها

اغلب اولین علامت ملانوما، تغییر در شکل، اندازه و رنگ در خال موجود است. اکثر ملانوماها یک حاشیه سیاه یا آبی متمایل به سیاه دارند. ملانوما همچنین به شکل خال‌های جدید سیاه، غیر طبیعی و با ظاهر بدشکل ظاهر می‌شود. در بیشتر ملانوما‌های پیشرفته، کیفیت و قوام خال تغییر می‌کند برای مثال سفت شده و حجیم می‌شود و از خال‌های معمولی متفاوت به نظر می‌رسد. اکثر تومورهای پیشرفته خارش، التهاب و خونریزی دارند ولی معمولا ملانوماها درد ندارند.

در ملانوم سطحی لکه‌ای به صورت لکه‌ای مسطح یا کمی بر آمده با حاشیه نامنظم ظاهر می‌شود. این لکه ممکن است به رنگ‌ها‌ی قهوه‌ای، سیاه، قرمز، آبی یا سفید نیز ظاهر شود. ملانوم گره‌ای معمولا جنبه تهاجمی داشته و زمانی تشخیص داده می‌شود که سطح آن بر آمده شده است. رنگ این گره‌ها اکثرا سیاه و بعضی اوقات آبی، خاکستری، سفید، قهوه‌ای، برنزه، قرمز یا همرنگ پوست است. این نوع سرطان معمولاً در تنه، پا، دست افراد مسن و روی سر مردان دیده می‌شود. این نوع سرطان شدیدترین و تهاجمی‌ترین نوع سرطان ملانوم است.

درمان

ملانوما اگر زود تشخیص داده شود درمان آن صد درصد امکان پذیر است؛ اما چنانچه حالت تهاجمی پیدا کرده و به سایر بافت‌های بدن سرایت کند، درمان آن امکان پذیر نخواهد بود. درمان ملانوما بستگی به وسعت بیماری، سن بیمار، سلامت عمومی و سایر عوامل دارد. فرد مبتلا ممکن است تحت درمان جراحی، شیمی درمانی، درمان بیولوژیک، رادیوتراپی یا ترکیبی از این درمان‌ها قرار گیرد. افراد مبتلا به ملانوما اغلب توسط یک تیم متخصص درمان می‌شوند. تیم درمانی شامل متخصص پوست، جراح، انکولوژیست، رادیوتراپیست و نهایتا جراح پلاستیک است.

مراقب باشید

برخی افراد بیشتر احتمال ابتلا به ملانوما را دارند، اگر هر یک از شرایط زیر را دارید باید بیشتر مراقب خود باشید

-‌‌ تعداد خال‌های معمولی بدنتان زیاد (بیش از ۵۰ عدد) باشد در این حالت خطر بروز ملانوما افزایش می‌یابد.

-‌ ملانوما در افراد با پوست روشن یا افرادی که دچار آفتاب سوختگی شده یا افراد دارای کک و مک، زیاد دیده می‌شود.(این افراد اغلب موهای روشن و قرمز و چشمان آبی دارند.) سفید پوستان بیشتر از سیاه‌پوستان به ملانوما مبتلا می‌شوند زیرا پوست‌های روشن خیلی در برابر آفتاب صدمه می‌بیند.

-‌ افرادی که تحت درمان ملانوما قرار دارند، خطر بیشتری برای ابتلا به ملانومای ثانویه دارند.

-‌ افرادی که دارای یک یا چند سرطان پوستی هستند نیز در معرض خطر بیشتر ابتلا به ملانوما قرار دارند.

- گاهی اوقات ملانوما فامیلی بوده و داشتن دو یا چند عضو خانواده مبتلا، عامل خطر به حساب می‌آید. زمانی که ملانوما در یکی از اعضای خانواده به‌وجود می‌آید، همه افراد باید به‌طور منظم، توسط پزشک کنترل شوند.

-‌ افرادی که سیستم ایمنی آنان توسط سرطان، داروهای دریافتی به‌دنبال پیوند عضو و ابتلا به ویروس ایدز تضعیف شده است،درمعرض خطر بیشتر ابتلا به بیماری قرار دارند.

-‌‌ افرادی که دچار حداقل یک آفتاب سوختگی در زمان کودکی یا نوجوانی شده‌اند، بیشتر در معرض ابتلا به ملانوما هستند.

-‌ رابطه مستقیمی بین ابتلا به ملانوما با طول مدت زمانی که فرد در مقابل اشعه خورشید قرار گرفته، وجود دارد.

متاسفانه اگر در هیچ چیز با کشورهای جهان اول برابری نکنیم اما آمار علل مرگ و میر کشورمان درست مانند آنهاست و رتبه ی دوم به سرطان اختصاص دارد که البته ارقام قابل توجهی را هم نشان می دهد. همین نگرانی حساسیت این موضوع را روشن می کند. بنابراین شاید بد نباشد که فرصتی را هم به بحث در این مورد اختصاص دهیم. سرطان پوست یکی از نگران کننده ترین سرطان هاست . چراکه ممکن است در ظاهر فقط به صورت یک خال یا زگیل باشد و توجه کسی را به خود جلب نکند اما از درون ریشه دوانده و به مراحل بالایی از بیماری رسیده باشد. همین عدم توجه شانس درمان به موقع را از بیمار گرفته و درصد بهبود پذیری را کاهش می دهد. به طوریکه اگر به احشا رسیده باشد معمولا قابل جراحی نیست و به شیمی درمانی نیز به سختی پاسخ می دهد. اما در صورت درمان به موقع، به راحتی درمان پذیر است.
• سرطان پوست؟؟
تا کنون سه نوع سرطان پوست شناخته شده است که هرکدام مربوط به لایه های مختلفی از پوست می باشند.
بازال سل کارسینوما که  از رشد سرطانی سلول های لایه ی بازال (یا تکثیر شونده) ایجاد می شود و به ندرت به بخش های دیگر بدن نفوذ می کند و این جای امیدواری زیادی است.
اسکواموس سل کارسینوما که مربوط به سلول های لایه خارجی اپیدرمیس می باشد .این سرطان نسبت به نوع بازال شیوع بیشتری دارد اما همچنان احتمال نفوذ بسیار کم است.
نوع نگران کننده ملانوما می باشد که بسیار جدی است و احتمال متاستاز (نفوذ به بافت های دیگر)و پیشرفت بالایی دارد. بنابراین بیشتر به این نوع خاص که مربوط به سلول های رنگ ساز پوست (ملانین) می باشد می پردازیم:

• آیا من هم در خطر این سرطان هستم؟
در بیماری پیچیده ای مثل سرطان آنقدر عوامل مختلف دخیل اند که به هیچ وجه نمی توان قضاوت کرد. اما به هر حال ریسک فاکتورها یا عوامل خطرسازی شناخته شده اند که دانستن آنها می تواند کمک زیادی کند.
 سابقه ی خانوادگی: ژنتیک در سرطان بسیار اهمیت دارد. بنابراین با اینکه این بیماری به ارث نمی رسد اما سابقه ی خانوادگی برای انواع آن مهم است و می تواند جهت تشخیص را تغییر دهد. به ویژه که درگیری اشخاص دیگر هم با همان نوع سرطان باشد. همیچنین در فردی که قبلا یکبار دچار این بیماری و درمان شده است، ریسک ابتلا برای بار دوم بیشتر می شود.
 طبیعت فرد: معمولا در افراد با پوست بسیار روشن و حساس ، چشمان آبی یا رنگ های بسیار روشن و موهای بلُند یا قرمز ، بیشتر دیده می شود. مردم کشور ما در این دسته افراد قرار نمی گیرند و این جای خوشحالی است اما مصونیت ایجاد نمی کند. همچنین در کسانی که تعداد زیادی خال (بیش از ۵۰ عدد) یا زگیل روی پوست خود دارند احتمال تغییر شکل این ضایعات و سرطانی شدن آنها بیشتر است.
 سن: بیشتر سرطان ها با افزایش سن مجال بیشتری برای ظهور پیدا می کنند. برای سرطان پوست هم مرز ۵۰ سالگی مشخص شده است. بدیهی است که این به این معنی نیست که در سنین پایین تر امکان ابتلا وجود ندارد.
 سیستم ایمنی: سرطان از جمله بیماری هایی است که بسیار با سیستم ایمنی فرد در ارتباط است. چراکه روزانه چندین و چندین تغییر تومورزا در بدن ما اتفاق می افتد که توسط سیستم ایمنی خنثی می شوند. بنابراین در کسانی که به هر نحوی، مادرزادی یا در اثر استفاده از دارویی خاص ، دچار نقص سیستم ایمنی شده اند باید مراقبت بیشتری انجام گیرد.
 محل زندگی: حتما شنیده اید که در مناطقی از استرالیا که لایه ی ازن نازک شده است این سرطان شیوع بیشتری دارد . این به دلیل بخشی از اشعه ی UV می باشد. UV از سه بخش A، Bو C تشکیل شده است که به ترتیب خطرناک تر می شوند. UVC که از همه خطرناک تر است به صورت کامل توسط ازن جذب می شود و در منطقه ای با پوشش ازن کافی خطری ندارد. UVB اشعه ی سرطان زای خورشید است که جذب ازن هم نمی شود. هرچند که این اشعه به سنتز ویتامین دی در پوست کمک می کند اما به دلیل خطراتی که دارد سعی به محافظت در برابر آن می شود. کرم های ضدآفتاب با SPF بالاتر از ۱۵ در صورتی که به موقع و با ضخامت کافی استفاده شوند می توانند از نفوذ این اشعه جلوگیری کنند. UVA به جز پیرپوستی خطر دیگری ندارد و این همان اشعه ای است که باعث برنزه شدن تدریجی می شود . اما بعضی شواهد درمورد دخیل بودن این اشعه نیز در سرطان صحبت می کنند که هرچند هنوز محکم نیست اما قابل تأمل است . تنها برخی از کرم های ضدآفتاب می توانند جلوی نفوذ این اشعه را بگیرند.
 شیوه ی زندگی: همیشه سعی بر این است که از شرایط سرطان زا دوری شود. استفاده از نور خورشید بدون حفاظ و به مدت طولانی به منظور برنزه شدن ویا استفاده از UVهای مصنوعی Tanning و همچنین جراحی های پلاستیک متناوب می تواند ریسک ابتلابه این بیماری را بالا ببرد.

• چگونه خود را چکاپ کنیم؟
بهترین زمان برای بررسی پوست ، بعد از حمام است که پوست بدن عاری از هرگونه آلودگی یا آرایش می باشد. توجه داشته باشید که سرطان پوست می تواند در هر جایی اتفاق بیفتد بنابراین تمام بدن حتی درون چشم ، لابه لای موها و ناحیه ی ژنیتال هم باید بررسی شود.
سعی کنید با بدن خود آشنا شوید . از آینه ی تمام قد استفاده کنید. هر گونه تغییری در رنگ ، اندازه ، شکل، مکان و یا تعداد خال ها یا زگیل ها می تواند نشانه ای باشد. همچنین اگر در قسمتی از بدنتان پوستتان تغییر شکلی داده باشد که قرینه ی آن وجود نداشته باشد. ملانوما معمولا زمانی آشکار می شود که قطر یک یا چندین خال در بدن به بیش از ۵ میلی متر رسیده باشد.
اما تمام این ها به این معنی نیست که نگران شوید. چراکه ممکن است تمام این علائم تنها تغییرات طبیعی پوست باشد . پس بعد از مشاهده ی علائم و برطرف نشدن آنها در طول دو هفته، تنها به پزشک مراجعه و علت نگرانی خود را بیان کنید. پزشک با معاینه و یا بیوپسی می تواند علت نگرانی شما را رفع کند. در این صورت می توانید به یک درمان به موقع و در نتیجه اثربخش امیدوار باشید.

آشنایی با برخی علائم شایع بیماری پارکینسون

نوع و شدت علائم تجربه شده توسط فرد مبتلا به بیماری پارکینسون با هر فرد متفاوت است در هر فرد ممکن است این بیماری توسعه یابد و ممکن است در فرددیگر متوقف شود .
بیشتر علایم شایع عبارتند از :
رعشه یا لرزش ، اغلب در دست ، بازو و یا ساق پا. رعشه ناشی از بیماری پارکینسون زمانی رخ میدهد که فرد بیدار و نشسته یا ایستاده  است .
•    سفتی و درد عضلات . یکی از رایج ترین علئم در ابتدای بیمار این استکه راهرفتن فرد سخت شده و دردناک شده و یا احساس خستگی مفرطی بهشخص بیمار دست بدهد .
•      حرکت محدود و آهسته (bradykinesia) ، به ویژه هنگامی که فرد در حال استراحت است و  تلاش می کند تا از  موقعیت استراحت تغییر کند  به عنوان مثال ، ممکن است هنگام  خارج شدن از تخت یا  صندلی و یا قلت زدن در رختخواب با مشکل مواجه شود.
•    ضعف عضلات صورت و گلو : از دست دادن حرکت در عضلات صورت ممکن است بلع را سخت تر کرده و یا حالاتصورت همانند خوشحالی ناراحتی و … را تحت تاثیر قرار دهد و یا ممکن است در هنگام سرفه فرد را دچار خگی کند
•    اشکال در راه رفتن (اختلال در راه رفتن) و تعادل (عدم ثبات). فرد مبتلا به بیماری پارکینسون است به احتمال زیاد با برداشتن گام های کوچک و نزدیک یه هم دچار میشود  او اغلب به جلو خم شده و حرکت به طرفین برایش دشوار میباشد .
رعشه معمولا اولین علامت است که افراد مبتلا به بیماری پارکینسون یا اعضای خانواده خود اطلاع می دهند. در ابتدا ، لرزش بدن ممکن است فقط در یک بازو یا پا و یا فقط در یک طرف ظاهر می شود. لرزش همچنین ممکن است ، چانه ، لب ها و زبان را تحت تاثیر قرار دهد  . همانطور که بیماری پیشرفت می کند ، ممکن است لرزش های بدن به هر دو طرف گسترش یافته ، هر چند در برخی موارد لرزش در فقط  یک طرف باقی می ماند
استرس تاثیر بسزایی در میزن لرزش داشته و این گونه افرد به استراحت کامل نیاز دارند تا بتوانندلرزش را کاهش داده و یا متوقف کند.

اگر چه لرزش بیماری یکی از شایع ترین نشانه های پارکینسون بیماری پارکینسون است ،  اما تنها نشانه آن نیست.
بیماری پارکینسون می تواند موجب علائم مختلف دیگری هم باشد که عبارتند از :
•    کاهش مهارت و هماهنگی. تغییرات در رفتار از قبیل ناتوانی هنگام ورزش کرد نو فعالیت های روزانه و حتی غذا خوردن
•    گرفتگی در عضلات و مفاصل.
•    روغنی  شدن پوست و یا افزایش شوره سر .
•    گوارش و مشکلات ادراری.
•    یبوست عدم
•    عدم کنترل دفع ادرار ( بی اختیاری )  یا تکرر ادرار
•    مشکلات عملکردهای غیر ارادی بدن مانند تعریق، افزایش فشار خون پایین  یا وقتی که فرد می ایستد افت فشار خون ، و مشکلاتی در عملکرد جنسی
•    انجماد ، ناگهانی
•    مشکلات خواب ، خلق ، فکر ، وجدان
•    مشکل در به خواب رفتن یا در خواب ماندن (بی خوابی)
•    فرد مبتلا به بیماری پارکینسون ممکن است آرام آرام دو دل تر وابسته تر ، ترسو ، و منفعل شود
 شخص ممکن است در موارد کمتری فعالیت کند و تنها راه نجات او تشویق به حرکت کردن است . در این نوع بیماری اغلب فرد دچار افسردگی میشوندو اما با درمان مناسب بهبود پیدا میکند .
تا یک سوم از افراد مبتلا به بیماری پارکینسون ممکن است زوال عقل و سردرگمی ، شبیه به آلزایمر دچار شوند  ، در اواخر دوره بیماری می شود. افسردگی می تواند سردرگمی بیشتری ایجاد کند و منجر به ازدست دادن حافظه شود . دیدن توهم هم در مراحل بعدی فرد مبتا به پارکیسون را دچار میکند
تهیه شده در گروه ترجمه سلامت نیوز

کم خونی یا آنمی چیست ؟

وقتی که  خون شما به اندازه کافی هموگلوبین نداشته باشد  دچار آنمی می شوید.هموگلوبین کمک میکند که گلبولهای قرمز خون، اکسیژن را از ریه ها به همه قسمتهای بدن برسانند .

چه چیزی باعث بوجود آمدن آنمی میشود ؟

آنمی انواع مختلف دارد که هر کدام به دلایل مختلفی ایجاد می شوند.

کم خونی فقرآهن (IDA) شایع ترین نوع کم خونی است وزمانی اتفاق می افتد که دخیره آهن دربدن شما کم شده است. بدن شما به آهن احتیاج دارد تا هموگلوبین بسازد. آهن بدن دراثر عوامل متعددی  از قبیل عادت ماهیانه ،  زخمها ، ورم روده یا سرطان روده خون از دست می رود.

درصورتی که برنامه غذایی آهن کافی نداشته باشد نیز ،بدلیل کمبود اهن ممکن است کم خونی ایجاد شود.

کمبود آهن   رژیم غذایی دردوران بارداری منجر به بروز کم خونی فقرآهن در مادرباردار می شود. شما میتوانید آن را با مصرف غذاهای  جاوی اهن از قبیل گوشت  ها ، صدف ، اسفناج ، عدس ، سیب زمینی پخته با پوست ، تخمه افتاب گردان به دست اورید.

کم خونی مگالوبلاستیک نوع دیگری از کم خونی است که به علت کمبود اسید فولیک ( یکی از ویتامین های گروه   ) ویا ویتامین B12  بروز می کند. این ویتامین ها برای خونسازی وسلامت  سیستم عصبی لازمند.با این نوع  کم خونی بدن شما گلبول قرمزی می سازد که نمی تواند اکسیژن را بطور موثری به سلولهای بدن تحویل دهد.

قرص های  اسید فولیک برای پیشگیری از  این نوع کم خونی سودمند است.

شما همچنین می توانید با مصرف موادغذایی حاوی اسید فولیک مثل حبوبات (لوبیا ، عدس)، آب میوه ها و مرکبات ، غلات سبوس دار مثل نان های سبوس دار ،برگهای سبز تیره سبزیجات و ماکیان ، گوشت ها قرمز وسفید ( ماهی وماکیان )،  وجگر مقادر کافی از این ویتامین را به دست اورید . گاهی اوقات  کمبود ویتامین B 12 تشخیص داده نمی شود . مثلا در صورت ابتلا به کم خونی   پرنی شیوز که به ان کم خونی کشنده هم می گویند ، کمبود ویتامین   B 12 ایچاد می شود. کم خونی کشنده  یک بیماری خود ایمنی است که موجب اختلال در جذب ویتامین B 12 می شود. .کمبود B 12  در بعضی افراد ممکن است با بیماریهای دیگر خود ایمنی مانند بیماری های کرون همراه باشد.  بی حسی وسوزن سوزن شدن کف پا و ساق پاها ، اشکال درراه رفتن ، فراموشی وضعف حافظه و مشکل دید از علائم دیگر کمبود ویتامین  B12 میباشد .

درمان بستگی به نوع کم خونی وعلت آن دارد ولی  کمبود ویتامین B12 با مصرف آمپول و یا قرص  زیر نظر پزشک جبران می شود. بیماری هایی که  درزیر شرح داده شده است  ، می توانند قدرت بدن شما را برای ساختن گلبول قرمز کم  کرده وشما را مستعد کم خونی کنند.

بیماری های کلیوی : بیماران کلیوی بخصوص افرادی که دیالیز می شوند بشتر در معرض خطر کم خونی قراردارند.

 چون کلیه انها هورمون کافی برای ساختن گلبول قرمز خون نمیسازد و آهن هم در اثر دیالیز از بین می رود.

بیماری های خونی ارثی : اکر در خانواده شما سابقه بیماری خونی  وجود دارد ، شما هم امادگی ابتلا به این بیماری را دارید . یک نوع از این بیماری ، کم خونی سلول داسی شکل است که در آن ،به جای  یک گلبول قرمز با فرم طبیعی که به راحتی داخل رگ ها حرکت میکنند ، سلول های داسی شکل  با لبه مورب  وجوددارند  .این گلبول ها نمیتوانند داخل رگ های خونی حرکت کنند و راه رگ ها را برای رساندن خون به ارگان های بدن سد میکنند . بدن شما  این گلبول های داسی شکل را به سرعت از بین می برد ، ولی نمیتواند سریعا گلبول قرمز طبیعی بسازد درنتیجه ، کم خونی بروز می کند.

 نوع دیگر بیماری خونی ارثی ، بیماری  تالاسمی است . این بیماری زمانی بروز می کند که بدن ژن های بخصوصی را از دست میدهد یا وقتی که بجای ژ ن های  طبیعی که مسئول ساخته شده همو گلوبین هستند ، ژنهای غیرطبیعی از والدین به فرزندان می رسد.

کم خونی آپلاستیک (APLASTIC) : این نوع کم خونی زمانی اتفاق میافتد که بدن شما به اندازه کافی گلبول قرمز خون نمی سازد . از انجایی که این بیماری گلبول های سفید خون را هم تحت تاثیر قرار می دهد بدن  مستعد ابتلا به عفونت ها وخونریزی های خودبخودی می شود .این مشکل در موارد زیر اتفاق می افتد :

Ø       درمان سرطان (شیمی درمانی یا رادیوتراپی)

Ø      قرار گرفتن در معرض مواد شیمییایی سمی (مانند سمومی که برای دفع حشرات استفاده میشود ، رنگهای شیمیایی و مواد تمیز کننده خانگی)

Ø      بعضی از داروها (مثل دارو هایی که برای درمان آرتریت روماتوئید استفاده می شود)

Ø      بیماری های خود ایمنی (مثل سل پوستی)

Ø      عفونت  های ویروسی که مغز استخوان را درگیر می‌کند یا بیماری های مغز استخوان.

درمان به شدت کم خونی ومیزان پیشرفت آن بستگی  دارد وشامل  تزریق خون ،  تجویز دارو یا پیوند مغز استخوان است.

نشانه های کم خونی چه هستند ؟

کم خونی مدتی طول می کشد که پیشرفت کند.در شروع شما هیچگونه علائمی ندارید. ولی با پیشرفت کم خونی شما ممکن است علائم زیر را داشته باشید :

 خستگی ، ناتوانی  واحساس ضعف، افت درجه حرارت بدن و رنگ پریدگی پوست ، تپش قلب ، تنگی نفس ، درد قفسه سینه ، سر گیجه ، تحریک پذیری ، سردی و بی حسی در دستها و پاها ، سردرد.

من چه طور بفهمم که کم خونی دارم ؟

کم خونی با آزمایش خون تشخیص داده می شود. اگر شما کم خونی داشته باشید پزشکتان ممکن است ازمایش های دیگری بدهد تا مشخص شود علت کم خونی چیست ؟ مثل (زخم معده یا زخم اثنی عشر و یا پولیپ روده ).

درمان کم خونی چیست ؟

درمان بسته به علت کم خونی  متفاوت است. مثلا درمان بیماری کم خونی سلول داسی شکل با درمان  کم خونی فقر آهن  یا کم خونی ناشی از کمبود اسید فولیک  فرق دارد . با پزشکتان در مورد بهترین درمان برای علت کم خونی مشورت کنید.

چه طور از ابتلا به کم خونی جلوگیری کنم ؟

این مراحل را دنبال کنید تا بتوانید از بعضی کم خونی ها جلوگیری کنید :

Ø      غذاهای پر آهن مصرف کنید ، گوشت قرمز ، ماهی ، مرغ ، جگر ،زرده تخم مرغ ، میوه های خشک ( برگه زرد آلو ، الو و کشمش ، توت خشک ،انجیر خشک ،خرما) ، عدس و لوبیا ، سبزی های برگ سبز مثل اسفناج و بروکلی  ، برگ چغندر وبرگهای تیره رنگ کاهو ، سویا یا غلات صبخانه که با آهن غنی شده اند منابع خوبی از آهن هستند.

برای منابع بیشتر اهن به سایت WWW.CC.NIH.GOV/CCC مراجعه کنید .

Ø      ویتامین C   به جذب بیشتر آهن از وعده غذایی کمک می کند .مصرف سبزی ها مثل گوجه فرنگی ،فلفل سبز ، کلم ،گل کلم ،وبروکلی ، کاهو ،جعفری و سبزی خوردن همراه با غذا جذب آهن وعده غذایی را دوبرابر می کند .مصرف میوه پس از غذا هم برای جذب اهن غذا سودمند است. تمام میوه ها بخصوص مرکبات (پرتقال ، لیمو،نارنگی ) ،وتوت فرنگی منابع ویتامین C هستند البته در صورتی که تازه وخام مصرف شوند.

Ø      قهوه و چای را با غذا میل نکنید .حداقل یکساعت قبل از غذا وتا دو ساعت پس از صرف غذا از خوردن چای وقهوه خودداری کنید.بویژه خانم ها ودختران در سنین بلوغ باید حتما این توصیه را رعایت کنند چون خیر ابتلا به کم خونی فقرآهن در آنها بدلیل قاعدگی وازدست دادن ماهیانه خون ، بیشتر است

Ø      کلسیم جذب اهن را در بدن مشکل میکند. اگر بدن شما در جذب اهن مشکل دارد با پزشک خود در مورد جذب اهن و کلسیم مشورت کنید . خوردن شیر همراه با غذا مانع از جذب کلسیم غذا می شود .این عادت غلط غذایی بخصوص در مورد کودکان یکی از دلایل کمبود اهن بدن است. اگر چه ماست هم دارای کلسیم است ولی برای جذب آهن مشکلی ایجاد نمی کند زیرا ماست حاوی ماده اسیدی بنام اسید لاکتیک است که خود به جذب اهن کمک می کند.

Ø      مطمئن شوید که به اندازه کافی  اسید فولیک و ویتامین B 12 در رژیم غذایی شما موجود است .با پزشکتان در مورد مصرف قرص آهن (مکملها) صحبت کنید. قبل از مشورت با پزشک این قرص ها را مصرف نکنید . قرص ها ی آهن دو نوع اند : فرو و فریک .نوع فرو بهتر جذب  می شود.  قرص اهن ممکن است عوارض جانبی مثل حالت تهوع ، استفراغ ، یبوست و اسهال ایجاد کنند. این  عوارض را با اقدامات زیرکم کنید :

 اول با نصف مقدار (دوز) پیشنهادی شروع کنید و به ترتیب مقدار را به اندازه کامل (یک دوز) برسانید.
قرص را به دوزهای مختلف تقسیم کنید.
 قرص را همراه با غذا مصرف کنید.
اگر یک نوع قرص مشکل ایجاد میکند از پزشکتان بخواهید نوع  دیگری برایتان تجویز کند.
 اگر شما  خانمی هستید که در سنین بار وری قرار دارید  و  شرایط زیر رادارید:
-          مصرف کم منابع غذایی حاوی آهن

-          تشخیص قبلی پزشک درمورد کم خونی

-          خون ریزی شدید در دوران عادت ماهیانه

-          مصرف زیاد چای وقهوه همراه با غذا ویا بلافاصله پس از غذا

    لازم است هر سال یکبار با انجام آزمایش خون از وضعیت کم خونی خود باخبر شوید .

من در روز چه قدر اهن احتیاج دارم ؟

بیشتر مردم آهن روزانه را بارعایت یک رژیم غذایی مناسب وکافی دریافت می کنند.ولی افرادی مانند

دختران نوجوان ، زنان در سنین بار وری (که قاعدگی شدیدی دارند ، کسانی که بیشتر از یک  بارداری داشته اند ، یا خانم هایی که از دستگاههای داخلی ضد بار داری (IUD) استفاده میکنند) ، کودکان زیر ۵ سال بخصوص شیرخواران و خانم های باردار بیشتر درمعرض خطر کم خونی فقرآهن قراردارند.این گروه  ها باید مرتبا از نظر کمبود اهن بررسی شوند.اگر آزمایشها نشان دهد که  دچار کمبود اهن هستند باید از مکمل های اهن با نظر پزشک استفاده کنند . در این حالت ، کمبود اهن با رژیم غذایی برطرف نمی شود . بیشتر پزشکان مکملهای اهن را در زمان حاملگی تجویز می کنند زیرا بیشتر خانم های حامله اهن کافی ازبرنامه غذایی خود دریافت نمی کنند.وقتی که رژیم غذایی به تنهایی نمی تواند سطح آهن  بدن را به حدطبیعی برساند ،مکمل های آهن جایگزین ها ی خوبی به حساب می ایند.
آیا توصیه ویژه ای مخصوص خانمهای حامله وجود دارد؟

خیلی از خانمهای حامله مشکل دریافت اهن کافی دارند چون برنامه غذایی انها نمی توند آهن مورد نیاز بدن در زمان بارداری را تامین کند . نیاز به اهن در دوره حاملگی برای رشد جنین ،افزایش حجم خون و از دست دادن خون در هنگام زایمان بیشتر است. اگر آهن کافی دراین دوران دریافت نشود خطر زایمان زودرس و یا تولد نوزاد با وزن کم (کمتر از ۲۵۰۰گرم ) افزایش می یابد اگر شما حامله هستید این نکات را رعایت کنید :

 مطمئن شوید که روزی ۲۷ میلی گرم اهن دریافت میکنید . مصرف مکمل اهن را از اولین مراجعه به پزشک شروع کرده وتا هنگام زایمان ادامه دهید .

من هورمون درمانی میکنم (HT) . آیاا نیاز به اهن بیشتری دارم ؟

 اگر در زمانی که هورمون درمانی می کنید ، قاعده هم می شوید ، شما ممکن است  درمقایسه با خانم هایی که قاعده نمی شوتد و هورمون درمانی هم نمی کنند به آهن بیشتری احتیاج داشته باشید .با پزشکتان مشورت کنید.

ایا قرص های ضد بار داری باعث کم خونی می شوند ؟

بله ممکن است . بعضی از خانم ها که قرص ضد بار داری مصرف میکنند در هنگام قاعدگی خون ریزی کمتری دارند وبه این دلیل خطر ابتلا به کم خونی در انها کمتر است . خانم هایی که از دستگاههای داخل رحمی ضد بارداری( IUD) استفاده میکنند ممکن است در هنگام قاعدگی خون ریزی بیشتری  داشته باشند .دراین صورت احتمال بروز کم خونی در انها افزایش میکند. .با پزشکتان مشورت کنید .

 من یک گیاه خوار هستم . چه کار کنم تا بفهمم اهن کافی دریافت می کنم ؟ این موضوع  بستگی به رژیم غذایی شما دارد . از ان جایی که اهن از طریق گوشت بهتر به بدن میرسد تا از طریق غذاهای گیاهی . بعضی از گیاه خوار ها ممکن است بیشتر از افراد دیگر به اهن احتیاج داشته باشند . مراحل بالا را دنبال کنید تا از کم خونی جلوگیری کنید و سعی کنید قرص ویتامین   C با غذاهای سرشار از اهن مصرف کنید .

اگر من زیاد از حد آهن مصرف کنم چه اتفاقی می افتد ؟

انباشتگی آهن زمانی اتفاق می افتد که بدن در طی سال های متمادی آهن زیادی جذب کرده باشد . انباشته شدن آهن در قلب و کبد مشکلات فراوانی بوجود می اورد. این مشکل ممکن است در اثر خوردن مقدار زیاد آهن در سال های متوالی یا از طریق تزریق خون پی در پی  ایجاد شود. در بعضی از کشور ها مثل امریکا ، مشکل انباشته شدن آهن دربدن ، بیشتر ارثی و به دلیل مشکلات ژنتیکی می باشد که به آن همو کرو ما تو زیس وراثتی نامیده می شود.

علائم اولیه همو کرو ما تو زیس شامل : خستگی ، ضعف، از دست دادن وزن بدن ، دردهای شکمی ، درد مفاصل است .

دربیمارانی که انباشتگی اهن بوجود می اید ممکن است  علائمی مانند آرتروز (ارتریت) ، یائسگی زود رس ، امنوره ، کاهش میل جنسی ، ناتوانی جنسی  وتنگی نفس مشاهده شود .

علائم همو کرو ما تو زیس پیشرفته شامل : ارتروز ، تاراحتی کبد ، بزرگ شدن کبد ، سیروز کبدی ، سرطان و از کار افتادگی کبد ، اسیب به پانکراس احتمالا به دلیل بیماری قند ، درد شکمی مزمن ، چاقی شدید ، ضعف ماهیچه های قلب ، مشکل در میزان و ریتم قلب ، از کار افتادگی قلب ، تغییر رنگ پوست به رتگ طوسی یا برنز می باشد .

درمان بستگی به میزان ذخیره اهن اضافی دربدن دارد . در اولین مرحله هدف این است که از شرآهن اضافه در بدن خلاص شویم. دراین مرحله درمان  که فل بو تو می نامیده می شود ، یک تا دوبار درهفته به مدت چند ماه (معمولا ۴-۲ماه ) تا یکسال مقداری از خون بیمار گرفته می شود  زمانی که مقدار اهن به حد نرمال برسد. با وجودی که درمان نمیتواند مشکلی را که دراثر همو کرو ما تو زیس بوجود آمده  درمان می کند، اگر من همو کروماتو زیس داشته باشم چه کار کنم که سالم بمانم ؟

 راههای زیادی وجود دارد که شما بتوانید زندگی سالمتری داشته باشید. ازجمله اینکه:

      چک آپ کنید. مرتب اهن خونتان را اندازه گیری کنید و خون بدهید .

      قرص اهن  ،مکمل ها یا مولتی ویتامین ها یی که در انها اهن وجود دارند مصرف نکنید .ولی میتوانید غذاهای اهن دار را بخورید .

       مقدار ویتامین C را که دریافت می کنید ، در نظر داشته باشید . این ویتامین مقدار جذب اهن بدن شما را افزایش می دهد بنابراین قرص هایی را که بیش از ۵۰۰ mg ویتامین C دارد را در روز مصرف نکنید خوردن غذاهایی که ویتامین C دارند اشکالی ندارد .

      ورزش کنید : شما میتواند هرچه قدر میخواهید ورزش کنیذ .سعی کنید روزی ۳۰ دقیقه ورزش کنید .

behsite.ir

انواع کم خونی و روشهای درمان آن

۱- کم خونی ناشی از فقرآهن (IDA):
این نوع کم خونی از شایعترین انواع این بیماری است. فقر آهن زمانی بروز می کند که بدن فاقد آهن کافی است. بدن برای ساختن هموگلوبین به آهن نیاز دارد. این حالت معمولا در اثر از دست دادن خون به دلیل مشکلاتی همچون عادت ماهانه طولانی و سنگین، زخم های داخلی، پولیپ های روده یا سرطان روده بروز می کند.

همچنین رژیم غذایی فاقد آهن کافی می تواند منجر به بروز این حالت شود. در دوره بارداری نیز عدم وجود آهن کافی برای مادر و جنین موجب کم خونی از نوع فقر آهن می شود. بدن می تواند با مصرف موادغذایی مانند گوشت گاو، صدف های خوراکی، اسفناج، عدس، سیب زمینی کباب شده با پوست و تخمه گل آفتابگردان، آهن مورد نیاز خود را به دست آورد.
۲- کم خونی مگالوپلاستیک یا فقر ویتامین:این نوع کم خونی معمولا در اثر کمبود فولیک اسید یا ویتامین ۱۲-B بروز می کند. این ویتامین ها به بدن در سالم نگهداشتن خون یا سیستم عصبی کمک می کنند. در این نوع کم خونی، بدن گلبول های قرمز خونی تولید می کند که نمی توانند اکسیژن را به خوبی تحویل دهند. قرص ها مکمل حاوی فولیک اسید می توانند این نوع کم خونی را درمان کنند. فولیک اسید را همچنین می توان از مصرف دانه ها و بنشن ها، مرکبات و آب میوه ها، سبوس گندم و سایر غلات، سبزیجات برگ پهن و سبز تیره، گوشت طیور، صدف و کبد به دست آورد.

گاهی اوقات ممکن است یک متخصص نتواند تشخیص دهد که علت این بیماری کمبود ویتامین ۱۲-B است. این حالت معمولا در افراد مبتلا به کم خونی وخیم بروز می کند که در حقیقت نوعی بیماری خود ایمنی است. عدم دریافت ویتامین ۱۲-B کافی می تواند موجب کرخی و بی حسی دست ها و پاها، مشکلات در راه رفتن، از دست دادن حافظه و مشکلات بینایی شود. نوع درمان بستگی به عامل مولد بیماری دارد، اما به هر حال مصرف ویتامین ۱۲-B ضروری است.

۳- بیماری های نهفته:
بیماری های خاصی وجود دارند که می توانند توانایی بدن در تولید گلبول های قرمز خونی آسیب برسانند. برای مثال، افراد مبتلا به بیماری های کلیوی به ویژه بیمارانی که دیالیز می شوند در معرض ابتلا به کم خونی قرار دارند. کلیه های این بیماران قادر به تشرح هورمونهای کافی برای تولید گلبول های خونی نبوده و در هنگام دیالیز نیز آهن از دست می دهند.
۴- بیماری های خونی ارثی:

اگر در خانواده سابقه بیماری خونی وجود داشته باشد، احتمال ابتلا به آن در افراد دیگر نیز افزایش می یابد. یکی از امراض خونی ارث، کم خونی گلبول های داسی شکل است. به جای تولید گلبول های قرمز خونی طبیعی که به راحتی درون رگ های خونی حرکت می کنند، گلبول های داسی شکل حرکت سختی داشته و دارای لبه های خمیده هستند. این گلبول ها نمی توانند در رگ های خونی ظریف به آسانی حرکت کنند و در نتیجه مسیر رسیدن خون به اعضای بدن را مسدود می کنند. بدن گلبول های قرمز داسی شکل را نابود می کند. اما نمی تواند با سرعت کافی انواع طبیعی و سالم جدیدی را تولید کند. این امر موجب بروز کم خونی می شود، نوع دیگری از کم خونی ارثی تالاسمی است. تالاسمی زمانی بروز می کند که بدن ژن های ویژه ای را از دست می دهد و یا ژن های غیرطبیعی مختلف از والدین به کودک ارث می رسد که به نحوه تولید هموگلوبین تأثیر منفی می گذارند.

۵- کم خونی آپلاستیک:

نوع نادری از کم خونی است و زمانی بروز می کند که بدن به اندازه کافی گلبول قرمز تولید نمی کند. از آنجا که این امر بر گلبول های سفید نیز تأثیر می گذارد، خطر بالای بروز عفونت ها و خونریزی های غیرقابل توقف می شود. این حالت دلایل مختلفی دارد که عبارتند از:
الف – روش های درمانی سرطان ها ( پرتو درمانی و شیمی درمانی)
ب- قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی سمی (مانند مواد مورد استفاده در برخی حشره کش ها، رنگ و پاک کننده ها و شوینده های خانگی)
پ – برخی داروها (مانند داروهای مخصوص درمان رماتیسم مفصلی)
ت – بیماری های خود ایمنی (مانند لوپوس)
ث – عفوت های ویروسی که بر تراکم استخوانی تأثیر می گذارد.
نوع درمان بستگی به میزان حاد بودن کم خونی دارد. این بیماری را می توان با تعویض خون، مصرف دارو و یا پیوند مغز استخوان درمان کرد. کم خونی برای پیشرفت در بدن به گذر زمان احتیاج دارد. در آغاز ممکن است هیچ علایمی بروز نکند و یا علائم بیماری بسیار خفیف باشد اما با پیشرفت بیماری می توان شاهد علایمی چون خستگی، ضعف، عدم توانایی در کار و تحصیل، کاهش دمای بدن، پریدگی رنگ پوست، ضربان قلب سریع، کوتاهی تنفس ها، درد سینه، سرگیجه، تحریک پذیری، کرخی و سردی دست ها و پاها و سردرد بود. تشخیص این بیماری با انجام یک آزمایش خون امکانپذیر است.

در صورت مثبت بودن جواب آزمایش و ابتلا به کم خونی انجام آزمایشات دیگری نیز برای تشخیص نوع آن ضروری است. انتخاب نوع درمان کم خونی بستگی به علت بروز آن دارد. برای مثال، نحوه درمان کم خونی گلبول های داسی شکل با نحوه درمان کم خونی ناشی از رژیم غذایی فاقد آهن یا فولیک اسید متفاوت است. از این رو برای کشف بهترین روش معالجه باید به متخصص مربوطه مراجعه کرد.
به روش های گوناگون می توان مانع از بروز برخی انواع کم خونی شد که مجموعه ای از آنها در زیر آمده است:
۱- مصرف غذاهای حاوی آهن زیاد از جمله گوشت قرمز، ماهی، مرغ، تخم مرغ، میوه های خشک شده، عدس و لوبیا، سبزیجات سبز پهن مانند اسفناج، کلم و یا غله های حاوی آهن غنی شده.
۲- مصرف مواد خوراکی که جذب آهن را در بدن افزایش می دهد مانند آب پرتقال، توت فرنگی، کلم و یا سایر میوه ها و سبزیجات حاوی ویتامین C.
3- خودداری از نوشیدن قهوه و چای همراه با وعده های غذایی چرا که این نوشیدنی ها جذب آهن در بدن را دشوار می کند.
۴- کلسیم جذب آهن را مشکل می کند لذا برای به کار گرفتن بهترین روش برای مصرف کلسیم به میزان مناسب و کافی با پزشک متخصص باید مشورت کرد.
۵- اطمینان از مصرف کافی فولیک اسی و ویتامین B-12 در رژیم غذایی
۶- مشاوره با پزشک برای خوردن قرص های مکمل آهن. چرا که مصرف این قرص بدون مشورت با فرد متخصص صحیح نیست. این قرص ها در دو نوع فروس و فریک ارایه می شوند. جذب فروس در بدن بهتر صورت می گیرد اما اثرات جانبی مانند تهوع، استفراغ و اسهال در پی دارد. با این حال این اثرات جانبی را می توان با کمک برخی اقدامات کاهش داد، از آن جمله اینکه ابتدا نیمی از روز تجویز شده شروع کرد و به تدریج آن را به روز کامل رساند. قرص را در روزهای تقسیم شده مصرف کنید. قرص را همراه با غذا مصرف کنید و اگر نوعی از قرص آهن مشکلاتی ایجاد می کند با متخصص مربوطه برای مصرف نوع دیگری مشورت کنید.
۷- زنانی که باردار نبوده اما در سن بارداری قرار دارند باید هر ۵ تا ۱۰ سال یکبار آزمایش کم خونی بدهند. این امر حتی در شرایط سلامت باید صورت گیرد. انجام این آزمایش های باید از زمان نوجوانی آغاز شود.
۸- همچنین زنانی که باردار نیستند و در سن بارداری قرار دارند در صورت داشتن علایمی چون عادت ماهانه شدید و طولانی، مصرف آهن کم و یا تشخیص قبلی ابتلا به کم خونی باید هر سال آزمایش خون بدهند. اکثر افراد از طریق یک رژیم غذایی سالم و منظم می توانند از غذاهای سرشار از آهن استفاده کنند اما برخی افراد نمی توانند آهن کافی به دست آورند که مهمترین این افراد دختران نوجوان و زنان در سن بارداری هستند که یا در هر عادت ماهانه خون زیادی از دست می دهند یا بیش از یک بچه دارند و یا از IUD استفاده می کنند. کودکان نوپا و زنان باردار نیز در این گروه هستند. این افراد باید به طور دوره ای آزمایش کم خونی بدهند و در صورت فقر آهن حتما باید با مشورت پزشک از مکمل های آهن استفاده کنند که نحوه درمان مشکل آنها بر عهده پزشک است.

آشنایی با کم خونی یا آنمی (Anemia)

کم خونی چیست ؟
 

 
کم خونی یا آنمی (Anemia) به معنی کمبود تعداد گویچه‌های قرمز خون است. کم خونی دارای انواع مختلف است که می‌تواند به علت عدم سنتز هموگلوبین، کمبود آهن در ساختار هموگلوبین، دفع بسیار سریع یا تولید بسیار آهسته گلبولهای قرمز باشد.
 
اطلاعات اولیه
تقریباً تمامی اکسیژنی که در خون حمل می‌گردد، به هموگلوبین موجود در گلبولهای قرمز خون متصل است. گلبولهای قرمز طبیعی انسان، دیسکهای مقعرالطرفین کوچک با قطر ۹ – ۶ میکرومتر می‌باشند. این سلولها از سلولهای بنیادی پیش ساز به نام هموسیتوبلاستها در مغز استخوان ساخته می‌شوند. در طی فرایند بالغ شدن گلبولها، سلولهای بنیادی تولید سلولهای دختری می‌نمایند که مقادیر زیادی هموگلوبین ساخته و سپس اندامکهای داخل سلولی مانند هسته، میتوکندری و… را از دست می‌دهند. فعالیت اصلی گلبول قرمز، حمل هموگلوبین است که با غلظت بالا به صورت محلول در سیتوزول وجود دارد.
اهمیت زیاد توالی اسید آمینه‌ای در تعیین ساختمانهای دوم، سوم و چهارم پروتئینهای کروی و بنابراین اعمال بیولوژیک آنها به خوبی در بسیاری از بیماریهای خونی مانند کم خونی داسی شکل در انسان قابل شرح می‌باشد. از لحاظ ژنتیکی، بیش از ۳۰۰ نوع هموگلوبین شناخته شده در جمعیتهای انسانی وجود دارد. بیشتر این انواع ناشی از تفاوتهایی در یک ریشه اسید آمینه می‌باشند. در اغلب موارد این اثرات بر روی ساختمان و عملکرد جزیی بوده، ولی گاهی می‌تواند وخیم بوده و به بیماریهای خونی و کم خونی منجر شود.

تاریخچه
نخستین گام در درک ژنتیک امراض هموگلوبین در سال ۱۹۴۹ بوسیله «نیل» (Neel) برداشته شد. او نشان داد مبتلایان به اختلالات خونی که به مرض سلولهای داسی شکل معروف است نسبت به یک ژن که همین اختلال با شدت کمتر را در هر دو والد هتروزیگوس بوجود می‌آورد، به صورت هموزیگوس هستند. چند سال بعد پالینگ(Pauling) و همکارانش مرض سلولهای داسی شکل را به عنوان نخستین بیماری مولکولی که در آن هموگلوبین غیر طبیعی باعث نقص می‌شد، تشخیص دادند. سپس اینگرام (Ingram) متوجه شد نقص هموگلوبین در مرض سلول داسی شکل بر اثر جایگزینی فقط یکی از ۲۸۷ اسید آمینه مولکول هموگلوبین است.

ساختمان و عمل هموگلوبین
هموگلوبین ناقل تنفسی در گلبولهای قرمز مهره‌داران و در برخی از بی‌مهره‌گان و در گره‌های ریشه خانواده نخود یافت می‌شود. مولکول دارای ۴ قسمت است. هر واحد دارای ۲ قسمت است: یک زنجیره پلی‌پپتید به نام گلوبین و یک گروه پروستتیک (غیر پروتئینی) به نام «هم» (Heme) که یک رنگدانه حاوی آهن است که با اکسیژن ترکیب شده و به مولکول قدرت انتقال اکسیژن می‌دهد.
در تمام هموگلوبین‌ها قسمت «هم» یکسان است و تغییرات ژنتیکی فقط محدود به قسمت گلوبین می‌گردد.در هموگلوبین افراد بالغ قسمت پروتئینی مولکول از دو نوع زنجیره پلی‌پپتیدی ساخته شده: زنجیره آلفا دارای ۱۴۱ اسید آمینه که ژن آن روی کروموزوم ۱۶ قرار دارد و زنجیره بتا دارای ۱۴۶ اسیدآمینه که ژن آن روی کروموزوم ۱۱ قرار دارد. از نظر انتخاب طبیعی، تعداد جایگزینیهای اسیدهای آمینه در ساختار هموگلوبین محدود است. فقط آن گروه از جایگزینی‌هایی که به عمل مولکول آسیبی نمی‌‌رسانند می‌توانند باقی بمانند. موضع اتصال آهن در انواع زنجیره‌های گلوبین انسان و دیگر گونه‌های مهره داران ثابت است. بیشتر هموگلوبین‌های غیر طبیعی بر اثر جهشهای نقطه‌ای در ژنهای ساختمانی که ترتیب آمینو اسید را در یکی از زنجیره‌ها کد می‌کند اتفاق می‌افتد و بعضی دیگر بر اثر مکانیزمهای مولکولی دیگر بوجود می‌آیند.

آنمی ناشی از دفع خون
بعد از خونریزی سریع، بدن پلاسما را در ظرف یک تا سه روز جایگزین می‌کند اما این امر یک غلظت پایین گویچه‌های سرخ خون را به جای می‌گذارد. اگر خونریزی دومی بوجود نیاید، غلظت گویچه‌های سرخ خون معمولاً در ظرف ۳تا۶ هفته به حد طبیعی باز می‌گردد. در خونریزی مزمن، شخص بکرات نمی‌تواند مقدار کافی آهن از روده جذب کند تا هموگلوبین را به همان سرعتی که از دست می‌دهد، تشکیل دهد. در این حال گویچه‌های سرخ با هموگلوبین بسیار کم در داخلشان تولید می‌شوند و منجر به بروز آنمی هیپوکرومیک میکروسیتی می‌شوند.

آنمی آپلاستیک
آپلازی مغز استخوان به آن معنی است که مغز استخوان فاقد عمل طبیعی خود است. به عنوان مثال، شخصی که در معرض تشعشع گاما از یک انفجار هسته‌ای قرار می‌گیرد ممکن است دچار تخریب کامل مغز استخوان و متعاقب آن در ظرف چند هفته مبتلا به آنمی کشنده شود. به همین ترتیب درمان بیش از حد با اشعه ایکس، بعضی مواد شیمیایی صنعتی و حتی داروهایی که شخص ممکن است نسبت به آنها حساس باشد می‌توانند همین اثر را ایجاد کنند.

آنمی مگالوبلاستی
فقدان ویتأمین B12، اسید فولیک و فاکتور داخلی مخاط معده می‌توانند منجر به تولید مثل بسیار آهسته اریتروبلاستها شوند. در نتیجه، این سلولها بسیار بزرگ شده و شکلهای غیر عادی پیدا می‌کنند و مگالوبلاست نامیده می‌شوند. آتروفی مخاط معده یا در فقدان معده در نتیجه برداشتن کامل آن با عمل جراحی ایجاد می‌شود می‌تواند منجر به آنمی مگابلاستی شود. همچنین بیماران مبتلا به «اسپیروی معده» (Sprue) که در آن اسید فولیک، ویتأمین B12 و سایر ترکیبات ویتأمین B به خوبی جذب نمی‌شوند غالبا دچار آنمی مگالوبلاستی می‌گردند. این گویچه‌ها دارای غشای شکننده هستند و به آسانی پاره شده و شخص را دچار کمبود تعداد کافی گویچه سرخ می‌سازند.

آنمی همولیتیک
بسیاری از ناهنجاریهای مختلف گویچه‌های سرخ که بیشترشان ارثی هستند، گویچه‌های سرخ را شکننده می‌سازند، بطوریکه هنگام عبور از مویرگها و به خصوص هنگام عبور از طحال به آسانی پاره می‌شوند و منجر به آنمی شدید می‌شوند. برخی از انواع این کم خونی به قرار زیر است.

اسفروسیتوز ارثی
در این بیماری گویچه‌های سرخ کوچک بوده و به جای اینکه به شکل صفحات مقعرالطرفین باشند، کروی هستند. این گویچه‌ها نمی‌توانند فشرده شوند، زیرا فاقد ساختمان کیسه‌ای شکل سست غشای گویچه‌های طبیعی هستند. این گویچه‌ها هنگام عبور از طحال حتی با یک فشار مختصر، به آسانی پاره می‌شوند.

آنمی داسی شکل
این نوع کم خونی در حدود ۰٫۳ درصد تا یک درصد در سیاه پوستان غرب آفریقا و آمریکا وجود دارد. گویچه‌ها محتوی یک نوع غیر طبیعی هموگلوبین به نام هموگلوبین S هستند که به علت زنجیره‌های بتای غیر طبیعی هموگلوبین ایجاد می‌شود. هنگامی که این هموگلوبین در معرض فشارهای کم اکسیژن قرار می‌گیرد، به صورت بلورهای درازی در داخل گویچه سرخ رسوب می‌کند. هموگلوبین رسوب کرده به شکل داس، به غشا گویچه آسیب می‌رساند و غشا شکننده شده و آنمی شدید ایجاد می‌گردد.

اریتروبلاستوز جنینی

در این نوع کم خونی گویچه‌های سرخ RH مثبت جنینی مورد حمله آنتی‌ کورهای مادر RH منفی قرار می‌گیرند. این آنتی کورها، گویچه‌ها را شکننده و منجر به پارگی شدید آنها می‌شوند و موجب می‌شوند که نوزاد با کم خونی شدید به دنیا بیاید. تشکیل فوق‌العاده سریع گویچه‌های سرخ جدید برای جبران گویچه‌های خراب شده که در اریتروبلاستوز جنینی بوجود می‌آید. موجب می‌شود که تعداد زیادی از انواع بلاستهای اولیه گویچه‌های سرخ به داخل خون آزاد شوند.

تالاسمی

تالاسمیها یک گروه متجانس از اختلالات سنتز هموگلوبین هستند که نقص پایه‌ای آنها در ساختمان مولکول نبوده بلکه کاهش در سنتز زنجیره‌های آلفا یا بتا می‌باشد. این اختلال باعث بهم خوردن توازن سنتز زنجیره گلوبین شده، و لذا زنجیره‌های گلوبین اضافی ته نشین می‌شوند، نتیجتا رشد و بقای گلبولهای قرمز به خطر می‌افتد. دو گروه اصلی تالاسمی شناخته شده است: تالاسمی آلفا که در آن سنتز زنجیره آلفا کاهش یا قطع می‌شود و تالاسمی بتا که در آن سنتز زنجیره بتا با مشکل رو به رو می‌شود.

اثرات کم خونی بر روی سیستم گردش خون

ویسکوزیته خون تقریباً بستگی کامل به غلظت گویچه‌های سرخ خون دارد. در آنمی شدید ویسکوزیته ممکن است به جای رقم طبیعی حدود ۳ برابر به یک و نیم برابر ویسکوزیته آب سقوط کند. این امر مقاومت در برابر جریان خون را در رگهای محیطی کاهش می‌دهد و لذا مقدار بسیار زیادتری خون نسبت به حالت طبیعی در بافتها جریان پیدا کرده و به قلب باز می‌گردد. هیپوکسی ناشی از کاهش انتقال اکسیژن توسط خون موجب می‌شود که رگهای بافتی گشاد شوند و اجازه دهند که خون باز هم بیشتری به طرف قلب باز گردد و برون‌ده قلبی را افزایش دهد. یکی از اثرات کم خونی شدید، افزایش شدید بار کاری قلب است.
افزایش برون‌ده قلبی در آنمی تا حدود بسیاری از علایم آنمی را خنثی می‌سازد زیرا اگر چه یک واحد خون فقط بسیار کمی اکسیژن حمل می‌کند، سرعت جریان خون ممکن است به اندازه کافی افزایش یابد بطوری که تقریباً مقادیر طبیعی اکسیژن به بافتها رسانده شوند. اما هنگامی که شخص مبتلا به آنمی شروع به انجام فعالیت عضلانی کند قلب قادر به تلمبه زدن خون بیشتر نخواهد بود.در نتیجه هنگام فعالیت عضلانی که نیاز بافتها به اکسیژن را فوق‌العاده افزایش می‌دهد، هیپوکسی فوق‌العاده شدید بافتی بوجود آمده و غالبا نارسایی قلبی حاد به دنبال آن پیش می‌آید.

درمان کم خونی

مهمترین داروی کم خونی آهن و ترکیبات آهن است. آهن از طریق معده و روده جذب بدن شده و در کبد ذخیره می‌شود تا در ساختمان هموگلوبین بکار رود. آهن و ترکیبات آن مغز استخوان را وادار به ساختن گلبول سرخ می‌کند. داروی عصاره دیگر جگر توام با ویتأمین B12 نیز برای کم خونی بسیار مفید است، به خصوص در کم خونیهای شدید.

درمان کم خونی با خوراکی گیاهی

* عسل: با خوردن عسل در مدت بسیار کمی به تعداد گلبولهای قرمز ۸ تا۲۵ درصد افزوده می‌شود.

* پسته: پسته موجب افزایش خون می‌شود.

* فندق: فندق خون افزای خوبی است و رنگ چهره را می‌گشاید.

* دمکرده برگ با پوست سبز گردو، موجب افزایش تعداد گلبولهای قرمز می‌شود.

* عدس: یکی از مواد خوراکی افزایش دهنده گلبولهای قرمز خون است.

* از مواد خوراکی دیگر می‌توان به این موارد اشاره کرد :
 نخود سبز، زرد آلو، گردو، خرما‌، شلغم، کلم و خوراک جو.

با علائم و نشانه های بیماریهای قلبی آشنا شویم

علائم بیماری از مهمترین ابزارهای تشخیص در تعیین نوع بیماری فرد می باشد وپزشک با ‏تکیه به شرح حال دقیق از روش های تشخیصی مکمل استفاده می کند. مهمترین علائمی ‏که در ارتباط با بیماریهای قلب وعروق می باشند شامل موارد زیر است که به صورت ‏خلاصه مورد بحث قرار می گیرند.‏
۱) احساس ناراحتی در قفسه سینه: ‏
اگرچه یکی از مهمترین علائم تنگی سرخرگی عروق قلب احساس ناراحتی در قفسه ‏سینه می باشد اما هرگونه ناراحتی در قفسه سینه الزاماً ناشی از مسائل قلبی نیست. ‏ناراحتی قفسه سینه در صورتی که ناشی از تنگی سرخرگهای قلب باشد اصطلاحاً ‏آنژین قفسه صدری نام داشته و با این مشخصات می باشد:
ـ در اغلب موارد به صورت ‏فشارنده و در ناحیه پشت جناغ می باشد.
ـ با فعالیت افزایش و با استراحت تخفیف می ‏یابد
ـ ممکن است به بازو دست چپ و گاهاً به گردن و فک انتشار یابد
ـ با مصرف ‏قرصهای زیر زبانی نیتروگلیسیرین در طی ۵-۳ دقیقه قطع می شود
ـ معمولاً ارتباطی ‏با وضعیت بدن (خوابیدن یا نشستن) ندارد. در صورتی که درد شدید قفسه سینه همراه ‏با علائمی نظیر تعریق سرد، تهوع و استفراغ باشد و یا به مدت طولانی (بیشتر از ۳۰ ‏دقیقه) طول بکشد با توجه به احتمال حمله قلبی مراجعه سریع به اورژانس الزامی است. ‏در صورتی که درد آنژینی به صورت متناوب و در حالت استراحت ایجاد می شود ‏احتمال بروز حمله های قلبی زیاد بوده و مراجعه فوری به اورژانس توصیه می شود. ‏
▪ دردهای غیر آنژینی قفسه سینه:
در صورتی که درد قفسه سینه ارتباطی با فعالیت نداشته ‏باشد، با قرص زیر زبانی نیتروگلیسیرین تغییری نکند و با تنفس و سرفه و یا تغییر وضعیت ‏تشدید شود در این صورت احتمال قلبی بودن درد بیمار کم می باشد و عامل غیر قلبی ‏نظیر اسپاسم عضلانی و مسائل استخوانی مطرح می باشد. درد سوزشی پشت جناغ که بعد ‏از مصرف غذا ایجاد شده و با خوابیدن و خم شدن تشدید شده و با تغییر مزه دهان به ‏صورت ترش و با مصرف شربت های ضد اسیدی و یا قرصهایی نظیر رانیتیدین کاهش می ‏یابد مطرح کننده برگشت محتویات معده به مری( رفلاکس) می باشد. ‏درد قفسه سینه که با تنفس تشدید شده و همراه تنگی نفس سرگیجه و … می باشد ‏مخصوصا در صورتی که با خوابیدن تشدید می یابد ممکن است ناشی از علل مهمی از ‏قبیل آمبولی ریه و یا التهاب پرده های قلب بوده و در این موارد مراجعه به پزشک ‏متخصص حتماً توصیه می شود. ‏
۲) ضعف و خستگی پذیری زودرس: ‏
یکی از علائم شایع در بسیاری از بیماریهای قلبی و غیر قلبی نظیر بیماریهای غددی و ‏متابولیسمی، ریوی ومسائل روانی می باشد. نارسایی قلب، برادیکاردی(ضربان پایین قلب) ‏و مشکلات دریچه ای قلب با ضعف و خستگی پذیری زودرس همراه می باشند. وجود ‏علائم همراه از قبیل تنگی نفس، سرفه، کندی نبض (ضربان کمتر از ۶۰ بار در دقیقه)، ‏حملات غش(سنکوپ) تعریق سرد و سرگیجه در تشخیص مسائل قلبی کمک کننده ‏است. معاینه دقیق توسط پزشک و در صورت لزوم الکتروگرام قلبی، اکوکاردیوگرافی، ‏عکس قفسه سینه و آزمایش خون معمولاً منجر به تشخیص سریع مسائل قلبی می شود.‏
۳) تنگی نفس:
احساس دشواری در تنفس می تواند ناشی از علل قلبی ویا غیر قلبی ‏باشد. در صورتی که تنگی نفس با فعالیت تشدید شده در حالت خوابیده نسبت به ‏حالت نشسته افزایش یابد و مخصوصاً در صورتی که همراه تورم پاها و همراه با ‏حملات تنگی نفس شبانه باشد، علل قلبی نظیر نارسایی قلب و مشکلات دریچه ای ‏مطرح بوده و با اکوکاردیوگرافی به راحتی قابل تشخیص است.‏آسم و بیماریهای انسدادی ریوی از علل شایع تنگی نفس می باشند. در این موارد ‏سرفه و خلط فراوان و احساس خس خس سینه به صورت شایع دیده می شود. شرح ‏حال مصرف طولانی مدت دخانیات با احتمال آمفیزم و برونشیت مزمن همراه است. ‏تنگی نفس ناگهانی ممکن است ناشی از علل خطرناک از قبیل آمبولی ریه باشد؛ در ‏صورتی که فرد به مدت طولانی بی حرکت بوده و یا در بیمارستان بستری بوده باشد ‏آمبولی ریه مطرح بوده و باید مورد بررسی قرار گیرند. آریتمی های قلبی به صورت ‏برادیکاردی و یا تاکی کاردی های حمله ای نیز منجر به تنگی نفس می شود. که با ‏گرفتن نبض توسط همراهان بیمار قابل تشخیص می باشد. ‏نارسایی کلیوی مسائل روانی و بیماریهای متابولیک نیز می توانند با تنگی نفس شدید ‏همراه باشند. گاهاً در سالمندان و افراد دیابتی حمله قلبی با درد خفیف یا بدون درد بوده و ‏تنگی نفس ناگهانی تنها علامت می باشد. بنابراین ارجاع فوری این بیماران به اورژانس ‏الزامی است. ‏
۴) سرگیجه:‏
سرگیجه یکی از علائم شایع در افراد جامعه است که می تواند ناشی از علل قلبی ‏،عصبی، متابولیک و یا مسائل روانی باشد. احساس سبکی سر، تاری دید و عدم تعادل ‏مخصوصاً اگر همراه با تعریق سرد باشد می تواند ناشی از آریتمی قلبی، ضربان پایین ‏قلب و یا افت فشار خون باشد. در صورتی که فرد هنگام تغییر وضعیت از حالت نشسته ‏به ایستاده دچار سرگیجه شود افت فشار خون اتواستاتیک ناشی از داروهای فشارخون، ‏کم آبی و یا اختلال اتونوم در سالمندان مطرح بوده و با اندازه گیری فشارخون در ‏حالت خوابیده و ایستاده بررسی می شود. حملات سرگیجه به صورت کوتاه مدت ‏مخصوصاً در صورت همراهی با تعریق ویا طپش قلب مطرح کننده آریتمی های قلبی ‏می باشد. در صورتی که سرگیجه به صورت احساس چرخش در محیط و یا حرکت ‏اطراف می باشد مخصوصاً در صورت همراهی با علائمی نظیر تهوع و استفراغ و وزوز ‏گوش مطرح کننده علل عصبی بوده و مراجعه به متخصص اعصاب توصیه می شود. ‏در صورتی که بیمار مبتلا به دیابت که تحت درمان با انسولین ویا قرصهای پایین ‏آورنده قند خون می باشد، دچار سرگیجه ،کاهش سطح هوشیاری و یا تعریق شود ‏احتمال کاهش قند خون مطرح بوده و مراجعه به اورژانس توصیه می شود. در این ‏موارد توصیه می شود تا قبل از رسیدن به اورژانس مواد قندی از قبیل عسل و یا قند ‏مصرف شود.
۵) طپش قلب:‏
احساس طپش قلب ممکن است به علت آریتمی قلبی باشد و یا ناشی از اضطراب و ‏فعالیت باشد. در صورتی که فرد با فعالیت کم دچار طپش قلب شود مراجعه به پزشک و ‏معاینه قلبی و در صورت لزوم بررسی های قلبی توصیه می شود. در صورتی که فرد در ‏حالت استراحت به صورت ناگهانی دچار طپش قلب شده و پس از چند دقیقه طپش قلب ‏به صورت خود به خود و دفعتاً قطع شود احتمالاً آریتمی قلبی وجود داشته است. در این ‏موارد گرفتن نبض و شمارش ضربان قلب در تشخیص علت طپش قلب بسیار کمک کننده ‏است. در صورتی که امکان مراجعه فوری به مرکز پزشکی و ثبت الکتروگرام قلب در ‏هنگام طپش وجود داشته باشد تشخیص آریتمی قلبی بسیار آسان می شود. ممکن است ‏فرد گاها دچار احساس ریزی داخل قفسه سینه و یا احساس یک ضربان قوی نماید. در این ‏موارد ممکن است یک ضربان نابه جای قلبی (‏PVC‏,‏‎PAC‏) وجود داشته باشد.‏این ضربانهای نابجا به راحتی توسط الکتروگرام قلبی(در صورت وجود در هنگام ثبت ‏نوار) قابل تشخیص می باشند. حملات طپش قلب در مبتلایان به اختلالات قلبی نظیر ‏نارسایی قلب و یا مشکلات دریچه ای مطرح کننده آریتمی هایی از قبیل ‏AF‏ ،فلوتر ‏دهلیزی و یا تاکی کاردی بطنی بوده و با توجه به عوارض مهم این آریتمی ها بررسی ‏دقیق و درمان مناسب الزامی است. گاهاً فرد در هنگام احساس طپش قلب هیچگونه ‏آریتمی ندارد( تایید شده توسط معاینه و یا الکتروگرام) در این موارد اطمینان بخشی به ‏بیمار کافی است. در صورتی که در هنگام حملات طپش قلب امکان معاینه و یا ثبت ‏الکتروگرام قلبی نباشد یکی از روشهای تشخیص هولتر مونیتورینگ قلب می باشد؛ توسط ‏این روش امکان ثبت نوار قلب برای ۴۸-۲۴ ساعت وجود داشته و در صورتی که حملات ‏طپش قلب فراوان باشد(مثلا روزی ۱ بار) امکان ثبت الکتروگرام در هنگام طپش قلب ‏وجود دارد. ‏گاهاً شک بالینی پزشک به آریتمی زیاد بوده و در صورت تمایل بیمار به برطرف شدن ‏آریتمی مطالعه الکتروفیزیولوژی و در صورت القاء آریتمی ‏ablation‏ توصیه می شود.‏‏ ‏
۶) تعریق: ‏
تعریق سرد یکی از علائم شایع حملات قلبی، آریتمی ها، برادیکاردی و نارسایی قلب می ‏باشد که البته در اغلب موارد همراه سایر علائم دیده می شود. در صورتی که تعریق سرد ‏همراه درد آنژینی قفسه سینه باشد احتمال حمله های قلبی مطرح است. در صورتی که ‏تعریق سرد همراه طپش قلب سرگیجه ضعف و بیحالی باشد، احتمال آریتمی های قلبی ‏مطرح است. در نارسایی شدید قلبی تعریق سرد همراه تنگی نفس و احساس خستگی ‏ایجاد می شود. ممکن است تعریق سرد ناشی از کاهش قند خون در افراد دیابتی تحت ‏درمان باشد که در این موارد معمولاً کاهش سطح هوشیاری و گیجی از علائم همراه ‏باشد. در موارد نادر ممکن است حملات تعریق سرد به تنهایی ناشی از حمله قلبی باشد که ‏این مسئله مخصوصا در سالمندان و مبتلایان به دیابت دیده می شود و لزوم توجه ویژه به ‏این نشانه در این افراد را خاطر نشان می سازد.

علت صدا کردن مفصل چیست ؟

- صدا کردن مفصل نشانهٔ چیست؟
هیچ! صدا کردن مفصل نشانهٔ چیز خاصی نیست، مگر اینکه ضربه‌ای به آن وارد شده باشد. ممکن است دلائل متعددی برای این سر و صداها پیدا کرد، ولی الزاماً نشانهٔ بیماری مشخصی نیست.
شایع‌ترین علت مالش یک وتر بر روی وتر دیگر یا یک رباط است. وقتی هنوز جوان و در حال رشد هستید، وترها، رباط‌ها، واستخوان‌ها به نسبت‌های متفاوت رشد می‌کنند، و بدن نوجوان ممکن است گاه‌گاه صدا کند. با بالا رفتن سن و نازک شدن غضروف‌های اطراف مفاصل، رباط‌ها و وترهای مفاصل بر روی هم مالیده می‌شوند و صدا می‌کنند.
اگر مفصلتان نرم است، دلیل دیگری هم برای صدای آن وجود دارد: وترها و رباط‌ها درازتر و کشسان‌تر از معمولند و مفصل بیش از حد حرکت می‌کند و صداها بیشتر می‌شود. اغلب مردم به‌طور معمول در دوران رشد نرم‌مفصل هستند.
غیر از مالش رباط‌ها و وترها بر یکدیگر، تنها دلیل دیگر پیدایش ناگهانی حباب‌های نیتروژن در بافت‌های مفصل در هنگام حرکت است، که انگار تعدادی دانه‌های ریز در مفصل قرار دارند.

- درمان صدا کردن مفصل
اگر مفصل آسیب‌دیده شروع به صدا کردن بکند، پزشک با عکس‌برداری از آن احتمال شکستگی را بررسی می‌کند. در غیر این‌صورت، کار خاصی لازم نیست بکنید. 

- چه وقت به پزشک مراجعه کنیم؟
- صدا کردن مفصل به‌دنبال زمین خوردن یا وارد شدن ضربه‌ای به آن شروع شده است.

آشنایی با شوره سر

 - شورهٔ سر نشانه چیست؟
شورهٔ سر نشاندهنده وجود قارچ مخصوصی بر روی پوست سر است. این قارچ در همه جا وجود دارد و در ۲۰ درصد افراد پوست سر را تحریک کرده و باعث پوسته‌ریزی بیش از حد آن می‌گردد که پزشکان آن را التهاب سبوره‌ای پوست می‌نامند. پوسته‌های ریخته به تدریج بر روی شانه‌ها می‌نشینند.
به عقیدهٔ برخی پزشکان، آنچه این قارچ ضعیف را تبدیل به عامل بیماری پوستی می‌کند کاهش قدرت دستگاه ایمنی بدن را در برابر آن است که باعث مسلط شدن قارچ بر روی سر می‌شود.
برخی دیگر می‌گویند که شورهٔ سر واکنش ایمنی پوست است که ناگهان تکثیر باکتری‌ها و قارچ‌ها را بر آن امکان‌پذیر می‌کند و باعث شورهٔ سر می‌شود.
بیماری‌های پوستی مثل پسورباز، که با لکه‌های قرمز روی آرنج و زانو مشخص می‌شود، نیز می‌‌توانند باعث ایجاد نوعی شوره شوند. این حالات شدید شوره را باید درمان طی کرد.

- درمان شوره‌سر
وقتی یک بار گرفتار شورهٔ سر شدید، تکرار آن بسیار آسان‌تر روی می‌دهد. درمانی برای آن وجود ندارد، اما می‌توانید با کشتن قارچ‌های روی سر آن را از بین ببرید. اگر از دست شوره به تنگ آمده‌اید این کارها را انجام دهید.
سر را بشوئید. اگر کمی شورهٔ سر دارید، لااقل روزی یک بار سر را با شامپوی معمولی بشوئید.
شامپوی شوره استفاده کنید. اگر شوره با شستن روزانه از بین نرفت، از شامپوهای مخصوص شوره که حاوی سولفید سلنیم هستند استفاده کنید. این شامپو ظرف دو تا سه هفته شوره را از بین می‌برد.
شامپوی شوره را تغییر دهید. کسانی که نوع شامپوی مصرفی را تغییر می‌دهند نتیجهٔ بهتری می‌گیرند. استفادهٔ مداوم از یک شامپو پوست را به آن عادت می‌دهد و تأثیر شامپو کم می‌شود. بهتر است به‌طور متناوب از شامپوهای ضدشورهٔ مختلف استفاده کنید.
دوبار شامپو بزنید. یک بار استفاده از شامپوی شوره باعث از بین رفتن چربی سر می‌شود و بار دوم ماده درمانی آن تأثیر بیشتری در درمان دارد، چون سر تمیز شده است.
آرامش داشته باشید. تنش روانی از علل شایع تشدید شورهٔ سر است. اگر آرامش پیدا کنید، شوره نیز کم می‌شود.
آفتاب بگیرید. اگر موهای سرتان کم است و شوره دارید، قرار گرفتن در معرض نور خورشید قارچ‌ها را ضعیف می‌کند.
روغن بمالید. مالیدن کمی روغن روی پوست سر باعث حل شدن شوره‌ها می‌شود. اما زیاد آن ممکن است ساقهٔ موها را آسیب رسانده و آنها را بشکند. بهتر است چند قطره روغن زیتون را هنگام شب و بعد از شستن سر بر روی آن بمالید و روی آن را با کلاه حمام بپوشانید. صبح دوباره سر را شامپو بزنید. این راه درمانی بسیار خوبی است.
محلول هیدروکورتیزون استفاده کنید. محلول بدون نسخهٔ یک درصد هیدروکورتیزون به تسکین التهاب پوست همراه با شوره کمک می‌کند. اما مواظب باشید: هیدروکورتیزون ممکن است عفونت قارچی جدی‌تر را مخفی کند و باعث عود شدیدتر آن شود. مالیدن چند قطره محلول بعد از شامپو زدن کافی است. کرم‌های هیدروکوتیزونی قوی‌تری نیز برای این کار وجود دارد، اما برای استفاده از آنها باید از پزشک اجازه بگیرید.
شامپوی ضد قارچ استفاده کنید. شامپوهای ضد قارچ در درمان شورهٔ سر بسیار مؤثرند، اما باید زیر نظر پزشک استفاده شوند.

- چه وقت به پزشک مراجعه کنیم؟
- لکه‌های قرمز خارش‌دار بر روی پوست سر دیده می‌شود

سائیدگی پوست

 - سائیدگی پوست نشانهٔ چیست؟

به‌تازگی متوجه شده‌اید که پیاده‌روی ورزش بسیار مفیدی است و به هیچ‌ وسیله‌ای هم نیاز ندارد و از دیروز شروع به آن کرده‌اید. اما اشتیاق شما کوتاه مدت، چون امروز قسمت داخلی رانتان چنان قرمز و سائیده شده است که راه رفتن را مشکل کرده است.
پیاده‌روی تنها چیزی نیست که ایجاد پوست رفتگی می‌کند. هر فعالیتی که باعث تکرار سایش پوست دو ناحیه بر هم شود، به سائیدگی آنها منجر می‌شود و وجود رطوبت، چه از عرق باشد چه از باران، آن را تشدید می‌کند. جاهای شایع سائیدگی پوست عبارتند از طرف داخلی ران‌ها، زیر بازوها، و زیر پستان‌ها. جاهائی هم که لباس پوست را می‌ساید، مثل زیر کمربند یا کرست تنگ، نیز دچار سائیدگی پوست می‌شود.
سائیدگی پوست معمولاً ناگهانی و با احساس درد گزنده یا سوزش خود را نشان می‌دهد. اگر کاری را که باعث سائیدگی شده است متوقف نکنید، پوست ملتهب شده از بین می‌رود و ناحیهٔ آزرده شروع به ترشح می‌کند.
هر کسی دچار سائیدگی پوست شده است، اما این گرفتاری در افراد چاق و ورزشکاران، مخصوصاً اگر لباس ورزشی آنها مرتب شسته نشود، شایع‌تر است.

- درمان سائیدگی پوست
در بیشتر نقاط بدن سائیدگی پوست چیز مهمی نیست و به‌آسانی درمان یا از آن جلوگیری می‌شود.
به پوست استراحت بدهید. وقتی پوست سائیده شود، مدتی طول می‌کشد تا التیام یابد. فعالیتی را که باعث سائیدگی شده است کنار بگذارید، پوست ظرف یکی دو روز خوب می‌شود.
اصطکاک را کم کنید. با زدن کمی پودر به پوست جاهائی که زیاد دچار سائیدگی می‌شوند – مثل داخل و کشالهٔ ران و زیر بازو و پستان – مالش آنها را بر هم کم کنید. پمادهائی مثل وازلین، اکسید روی، و کورتیزون هم باعث سرخوردن آنها بر هم می‌شود. در نواحی پرمو استفاده از پمادهای روغنی ممکن است فولیکول‌ها را بسته و تحریک را بیشتر کند. بنابراین، استفاده از کرم و محلول مناسب‌تر است.
لباس گشاده بپوشید. لباس‌های نخی کمی گشاد برای نواحی مستعد سائیدگی مناسب‌تر است. لباس‌های ورزشی تنگ باید از الیاف طبیعی باشند تا عرق را جذب کرده و از پوست دور کند. بعضی لباس‌های ورزشی بسیار خوب از موادی مصنوعی ساخته شده‌اند که مانند مواد طبیعی به پوست امکان تنفس می‌دهند. مهم این است که لباسی بپوشید که هوا از میان آن عبور کند و رطوبت بدن تبخیر شود.
با قارچ مبارزه کنید. پوست سائیدگئی که بیش از دو روز باقی بماند ممکن است دچار عفونت قارچی شود. در این مورد تشخیص و درمان را به پزشک واگذار کنید. چون استفاده از داروهای ضدقارچ در جائی که گرفتار مشکل دیگری است باعث تحریک بیشتر آن می‌شود.
کمتر عرق کنید. اگر سائیدگی پوست ناشی از عرق کردن زیاد است، با آن مبارزه کنید. (به بخش بوی بدن، و عرق کردن مراجعه کنید.) 

 - چه وقت به پزشک مراجعه کنیم؟
- سائیدگی پوست بیش از دو روز بعد از رفع عامل تحریک باقی مانده است.

انواع سنگ کیسه صفرا و علائم آنها

 سنگ های کیسه های صفرا ساختمان هایی بلوری دارند. که به واسطه ی ساخت و متراکم شدن اجزای طبیعی یا غیرطبیعی صفرا تشکیل می شوند. ۸۰ درصد آن ها به طور عمده از نوع کلسترولی هستند و ۲۰درصد آنها را سنگ های رنگدانه ای(پیگمانته) تشکیل می دهند که مرکب از املاح کلسیم و به ویژه بیلی روبینات کلسیم هستند.
در بسیاری از افرادی که دچار سنگ های کیسه ی صفرا می شوند میزان کلسترول موجود در صفرا بیشتراز حدی است که بتواند به حالت محلول پایداری باقی بماند. یعنی در واقع صفرا از نظر کلسترول، حالت فوق اشباع پیدا می کند و در نتیجه در صفرای فوق اشباع برخی بیماران، کریستال های میکروسکوپی کلسترول تشکیل می شود.

رسوب تدریجی کلسترول بر روی یکدیگرمنجربه پیدایش سنگ های صفراوی کلسترولی میکروسکوپی می شود. از طرفی اختلالاتی که باعث کاهش حرکات کیسه ی صفرا می شوند،( نظیر جراحی، سوختگی ها، بارداری، قرص های ضدبارداری خوراکی) ازجمله عوامل ایجاد سنگ صفرا هستند.
غذاهای حاوی کالری بسیار اندک و همچنین بارداری، به تشکیل سنگ کیسه صفرا کمک می کنند.
در طی سه ماهه ی سوم بارداری، به علت تغییر در ترکیب ذخیره ی اسید صفراوی و ظرفیت حمل کلسترول صفرا، اشباع کلسترول افزایش قابل توجهی پیدا می کند .که این خود به تشکیل سنگ کیسه صفرا کمک می کند.
همچنین بررسی او لتراسونوگرافیک نشان داده است که، انقباض کیسه ی صفرا در پاسخ به یک وعده غذا، بسیار بطئی شده و این مسئله منجر به اختلال در تخلیه ی کیسه ی صفرا می شود. همچنین دیده شده است که ۱۰تا ۲۰ درصد افرادی که به کمک غذاهای بسیار کم کالری دچار کاهش وزن سریع شده اند، گرفتار سنگ کیسه ی صفرا می شوند.
امروز شواهد زیادی حاکی از ارتباط بین کلسترول غذایی و تشکیل سنگ های صفراوی در دست است. افزایش کلسترول در برنامه ی غذایی مبتلایان به سنگ صفراوی موجب ترشح بیش تر کلسترول در صفرا می شود و همین تغییرات به عنوان زمینه ساز تشکیل سنگ های صفراوی کلسترولی شناخته شده اند.
همان طور که گفته شد علاوه بر سنگ های کلسترولی، سنگ های رنگ دانه ای نیز نوع دیگری از سنگ های صفراوی اند که بخصوص در آسیایی ها شایع بوده و اغلب با عفونت سیستم صفراوی همراه اند.
داشتن یبوست، مصرف رژیم غذایی پر چرب،مصرف بیش از اندازه تخم مرغ، و فقدان ورزش و فعایت بدنی نیز در ایجاد رسوب صفراوی موثر است.
● عوامل مستعد کننده ی ایجاد سنگ های صفراوی کلسترولی عبارت است از:
۱) چاقی ، که باعث افزایش ترشح کلسترول در صفرا می شود.
۲) کاهش وزن سریع
۳) هورمون های جنسی زنانه : هورمون استروژن، داروهای حاوی استروژن و قرص های ضدبارداری خوراکی به عنوان عوامل مستعد کننده شناخته شده اند.
۴) بیماری های روده ی کوچک و یا برداشتن آن در طی عمل جراحی
۵) افزایش سن
۶) کاهش تحریک کیسه ی صفرا به دنبال تغذیه وریدی طولانی مدت، روزه گرفتن، بارداری و …
۷) درمان با کلوفیبرات
۸) کاهش ترشح اسید صفراوی به دنبال سیروز صفراوی اولیه
۹) رژیم غذایی پرچرب
۱۰) آسیب طناب نخاعی
همچنین دیده شده است که، داشتن یبوست ، مصرف رژیم غذایی پر چرب،مصرف بیش از اندازه تخم مرغ، و فقدان ورزش و فعایت بدنی نیز در ایجاد رسوب صفراوی موثر است.
● عوامل موثر در ایجاد سنگ های رنگدانه ای عبارت اند از:
۱) ژنیتک
۲) سیروز الکلی
۳) سن بالا
۴) عفونت مزمن سیستم صفراوی یا عفونت انگلی
● علائم بیماری
وجود دو حالت تهوع و سرگیجه با هم دیگر از بهترین علائم سنگ صفرا و به طور کلی بیماری های کیسه ی صفراست.
اغلب بیماران مبتلا به سنگ کیسه صفرا، بانوان چاق، با قدرت باروری و با شکم بزرگ و بالای چهل یا پنجاه سال می باشند. انسداد مجرا به وسیله ی سنگ موجب افزایش فشارداخل مجرا واتساع این عضو می شود. که با انقباضات مکررصفراوی بر طرف نمی شود.
نشانه ی دیگر، درد یا فشار شدید و مداوم در ناحیه ی سردل است. که اغلب به ناحیه ی بین دو کتف و کتف راست یا شانه انتشار می یابد. شروع دردها معمولاً ناگهانی است و در عرض چند دقیقه شدت آن بالا رفته و به حد ثابت می رسد. همچنین می تواند با شدت زیادی ۱ تا ۴ ساعت ادامه یابد و سپس به تدریج یا به سرعت بر طرف شود.
این دردها ممکن است به دنبا ل مصرف یک غذای چرب و خوردن مقادیر زیادی غذا بعد از یک دوره گرسنگی طولانی و حتی گاهی به دنبال یک غذای معمولی ایجاد شود. به طور معمول،درد در سه الی پنج ساعت بعدازصرف غذا شروع می شود ولی گاهی بلافاصله بعد از مصرف غذا هم ظاهر می شود و خود را به شکل زخم های اثنی عشر نشان می دهد، منتها با این تفاوت که با خوردن غذا بهتر نمی شود و تنها با استفراغ کردن آرام می گیرد. درد با تهوع و دل به هم خوردگی و استفراغ همراه است. بسیاری اوقات با مصرف غذاهای چرب و سنگین، تخم مرغ، شکلات، کاکائو، شیرینی های خامه ای، ، درد شروع شده یا شدت می یابد.
وجود دو حالت تهوع و سرگیجه با هم دیگر از بهترین علائم سنگ صفرا و به طور کلی بیماری های کیسه ی صفراست. نفخ و آروغ زدن و عدم تحمل غذاهای چرب و سوء هاضمه نیز همراه با این بیماری دیده می شود.
سنگ کیسه صفرا غالباً نامشخص و مخفی است و مدت ها بدون آن که علامت مهمی از خود نشان دهد یا مزاحمتی فراهم آورد، باقی می ماند .
از آنجا که عامل ایجاد حدود ۹۰ درصد سنگ های صفراوی، کلسترول است. بنابراین رژیم کم چربی و کم کلسترول توصیه می شود.البته در مواردی که چربی مسبب بروز علائم نباشد، نیاز به رژیم فوق نیست. در حملات حاد سنگ کیسه ی صفرا، جهت کاهش انقباضات کیسه و کاهش درد نیز، از رژیم کم چربی استفاده می شود. کلسترول ، به واسطه ی تغذیه، به ویژه غذاهایی مثل تخم مرغ و چربی های حیوانی به بدن می رسد.
کلسترول صفرا پس از ریخته شدن به روده (جهت هضم مواد چرب) مجدداً جذب می شود و به کبد برمی گردد تا دوباره برای ساخت صفرا استفاده شود. بدین ترتیب کلسترول صفرا بین کبد و روده ها در چرخش است.
چربی های مواد غذایی حیوانی مانند، خامه، کره، کلیه ی گوشت ها و… دارای کلسترول می باشند. ولی غذاهای گیاهی به هیچوجه کلسترول ندارند. یعنی کلیه ی چربی های گیاهی مثل روغن زیتون، آفتاب گردان، سویا ، و کلیه ی مغزها مثل گردو، بادام و … بدون کلسترول اند.
در صورتی که کیسه ی صفرا تنبل شده باشد، دریافت متوسط چربی برای تحریک انقباض آن و ممانعت از رکود صفرا، مطلوب خواهد بود.
گوشت های حیوانی دارای چربی هایی به صورت مخفی در بین لایه های خود هستند که در بطور ظاهری به نظر نمی آیند. گوشت ماهی جزو گوشت های کم چرب بوده و کلسترول آن نسبت به گوشت مرغ و گوشت های قرمز کم تر است.
کلیه ی چربی های گیاهی و دانه های گیاهی کلسترول ندارند.
برای مثال در این جا مقدار کلسترول در چند ماده ی غذایی برای آگاهی شما آورده شده است:
▪ پنیر چدار: دارای ۱۰۵ میلی گرم کلسترول در هر ۱۰۰ گرم است.
▪ یک زرده ی تخم مرغ کامل دارای ۱۶۰۲ میلی گرم کلسترول است (برعکس سفیده ی تخم مرغ که کلسترول ندارد).
▪ شیر ۲درصد چربی: حاوی ۸ میلی گرم کلسترول و شیر کامل دارای ۱۴ میلی گرم کلسترول در هر ۱۰۰ گرم است.
▪ ماست کم چرب: حاوی ۶ میلی گرم کلسترول در هر ۱۰۰ گرم است.
▪ کره ی حیوانی: حاوی ۲۱۹ میلی گرم کلسترول در هر ۱۰۰ گرم است.
همان طور که گفته شد، کلیه ی چربی های گیاهی و دانه های گیاهی کلسترول ندارند.
در صورتی که کیسه ی صفرا تنبل شده باشد، دریافت متوسط چربی برای تحریک انقباض آن و ممانعت از رکود صفرا، مطلوب خواهد بود.
● رعایت نکات تغذیه ای زیر برای افراد مبتلا به سنگ کیسه صفرا مفید می باشد:
۱) افراد دارای سنگ کیسه صفرا و یا مستعد به ابتلا، بهتر است از چربی های گیاهی و غیراشباع به ویژه روغن زیتون به عنوان جایگزینی برای چربی های حیوانی استفاده کرده، وغذاهای گیاهی را به میزان بیشتری در رژیم غذایی خود بگنجانند.
۲) مصرف سبزیجات فراوان و میوه ها به دلیل فیبربالای آن ها برای تمام این افراد توصیه می شود.
۳) غلات کامل، سبوس و نان های سبوس دار باید در رژیم غذایی این افراد گنجانده شود، زیرا سبوس این خاصیت را دارد که به مواد صفراوی ریخته شده به روده متصل شده و سپس آن ها را از بدن دفع کند همانطورکه توضیح داده شد، در حالت عادی کلسترول موجود در مواد صفراوی پس از ریخته شدن به روده، دوباره به سمت کبد برگشته تا در ساخت اسید صفراوی به طور مجدد شرکت کند. در این حالت کبد مجبور است از کلسترول موجود در خون برداشت کند، که این خود باعث کاهش کلسترول خون از یک طرف و کاهش کلسترول موجود در صفرا از طرف دیگر می شود.
۴) از مصرف غذاهای سرخ کرده، آجیل، سس، آب گوشت، نیمرو، کره، خامه و سایر غذاهای پرچرب باید پرهیز شود. بهترین راه تامین چربی عبارت است از استفاده از چربی های گیاهی، گوشت لخم، شیر و گوشت و ماهی.
۵) چربی های قابل رویت باید به طور کامل از گوشت پاک شود و غذاها بیش تر از طریق پخت کردن و برشته کردن تهیه شوند.
۶) سوسیس، ماهی کنسرو شده در روغن، سس های خامه دارومایونز نیز باید محدود شود.
۷) پروتئین دریافتی نیز باید از طریق شیرکم چرب، پروتئین های گیاهی، سفیده ی تخم مرغ، گوشت های کم چرب (مثل ماهی )، تامین شوند.
۸) امروزه ثابت شده است که،مصرف ویتامین های گروه B به ویژه B۶، اسیدفولیک و B۱۲ نقش مهمی در حذف چربی ها در بدن بازی می کنند.

انتروکولیت‌ با غشای‌ کاذب‌

انتروکولیت‌ با غشای‌ کاذب‌ یک‌ بیماری‌ شدید و نادر مربوط‌ به‌ روده‌ کوچک‌ و بزرگ‌. این‌ عارضه‌ معمولاً ۷-۵ روز پس‌ از جراحی‌های‌ وسیع‌ گوارش‌ و درمان‌ آنتی‌بیوتیکی‌ در یک‌ فرد دچار ناتوانی‌ عمومی‌ قبل‌ از جراحی‌ بروز می‌کند. مشخصه‌ آن‌ التهاب‌ و مرگ‌ بافتی‌ غشای‌ پوشاننده‌ سطح‌ داخلی‌ روده‌ و لایه‌ عمقی‌ روده‌هاست‌.
● علایم‌ شایع‌
▪ اسهال‌ آبکی‌ (گاهی‌ خونی‌) همراه‌ با انقباضات‌ شکمی‌
▪ تب‌
▪ بالا بودن‌ تعداد گلبول‌های‌ سفید در آزمایش‌ خون‌
▪ افت‌ فشار خون‌، گاهی‌ تا حد شوک‌، همراه‌ با نبض‌های‌ ضعیف‌ و ضربان‌ قلب‌ سریع‌
▪ تهوع‌ و استفراغ‌
▪ عدم‌ آگاهی‌ به‌ موقعیت‌
▪ علایم‌ ممکن‌ است‌ در طی‌ درمان‌ آنتی‌بیوتیکی‌ یا ۱۰-۱ روز پس‌ از قطع‌ آن‌ بروز کند.
● علل‌
عفونت‌ باکتریایی‌، عمولاً ناشی‌ از کلسترویدیوم‌ دیفیسیل‌ که‌ با تولید سم‌ باعث‌ ایجاد علایم‌ می‌شود ـ یا ناشی‌ از استافیلوکوک‌ . این‌ باکتری‌ها به‌ طور طبیعی‌ درون‌ روده‌ها زندگی‌ می‌کنند ولی‌ هنگامی‌ که‌ سایر باکتری‌های‌ طبیعی‌ ساکن‌ روده‌ در اثر مصرف‌ مقدار بالای‌ آنتی‌بیوتیک‌های‌ وسیع‌الطیف‌ از بین‌ می‌روند این‌ باکتری‌ها ایجاد انتروکولیت‌ می‌کنند. این‌ امر تعادل‌ باکتریایی‌ درون‌ روده‌ را برهم‌ می‌زند. این‌ بیماری‌ معمولاً به‌ عنوان‌ عارضه‌ای‌ از جراحی‌ بروز می‌کند.
● عوامل‌ افزایش‌ دهنده‌ خطر
▪ سن‌ بالای‌ ۶۰ سال‌
▪ جراحی‌ اخیر همراه‌ با افت‌ فشار خون‌ در طی‌ جراحی‌
▪ نارسایی‌ کلیه‌
▪ چاقی‌
▪ تغذیه‌ نامطلوب‌
▪ مصرف‌ آنتی‌بیوتیک‌ها، به‌ خصوص‌ لینکومایسین‌، کلیندامایسین‌، آمپی‌سیلین‌، کلرامفنیکل‌، سفالوسپورین‌ها، پنی‌سیلین‌ یا داروهای‌ گروه‌ سولفات‌
● پیشگیری‌
▪ پیشگیری‌ خاصی‌ ندارد.
● عواقب‌ مورد انتظار
علایم‌ معمولاً ۲-۱ هفته‌ پس‌ از قطع‌ آنتی‌بیوتیک‌ مسؤول‌ عارضه‌ برطرف‌ می‌شوند. تجویز یک‌ آنتی‌بیوتیک‌ دیگر به‌ جای‌ آنتی‌بیوتیک‌ قطع‌ شده‌ معمولاً توصیه‌ نمی‌شود، مکانیسم‌های‌ دفاعی‌ بدن‌ خود در غیاب‌ درمان‌ آنتی‌بیوتیکی‌ برای‌ مقابله‌ با عفونت‌ها عمل‌ می‌کنند. موارد شدید این‌ بیماری‌ ممکن‌ است‌ کشنده‌ باشد.
● عوارض‌ احتمالی‌
▪ عوارض‌ زیر تنها در صورت‌ عدم‌ تشخیص‌ درمان‌ این‌ بیماری‌ بروز می‌کنند:
▪ شوک‌ و از دست‌ دادن‌ شدید مایعات‌ بدن‌
▪ پریتونیت‌ ناشی‌ از پاره‌ شدن‌ روده‌
● درمان‌
▪ بررسی‌های‌ تشخیصی‌ ممکن‌ است‌ شامل‌ کشت‌ مدفوع‌، آندوسکوپی‌، یا نمونه‌برداری‌ لایه‌ پوشاننده‌ سطح‌ داخلی‌ روده‌ بزرگ‌ در طی‌ کولونوسکوپی‌ باشد. توجه‌ به‌ این‌ نکته‌ ضروری‌ است‌ که‌ عکس‌برداری‌ با تنقیه‌ باریم‌ (باریم‌ انما) نباید برای‌ بیمار انجام‌ شود زیرا ممکن‌ است‌ باعث‌ پارگی‌ روده‌ گردد.
▪ مهمترین‌ جنبه‌ درمان‌، قطع‌ مصرف‌ آنتی‌بیوتیک‌ مسؤول‌ بیماری‌ است‌.
▪ در موارد متوسط‌ تا شدید، بستری‌ در بیمارستان‌ جهت‌ تجویز تغذیه‌ وریدی‌ و مراقبت‌های‌ ویژه‌ ممکن‌ است‌ لازم‌ باشد.
● داروها
▪ کلستیرامین‌، وانکومایسین‌ یا مترونیدازول‌ برای‌ پیشگیری‌ از عفونت‌های‌ غیر باکتریایی‌ ثانویه‌ که‌ در شرایط‌ بهم‌ خوردن‌ تعادل‌ ارگانیسم‌های‌ روده‌ای‌ رخ‌ می‌دهد، تجویز می‌گردد.
▪ کورتون‌ با مقدار بالا برای‌ یک‌ مدت‌ کوتاه‌ برای‌ کاهش‌ التهاب‌ ممکن‌ است‌ تجویز شود.
▪ از مصرف‌ داروهای‌ ضد اسهال‌ خودداری‌ کنید مگر با دستور پزشک‌. این‌ داروها ممکن‌ است‌ در پارگی‌ روده‌ نقش‌ داشته‌ باشد.
● فعالیت‌
تا برطرف‌ شدن‌ همه‌ علائم‌ بیماری‌ در بستر استراحت‌ نمایید. برای‌ کاهش‌ احتمال‌ لخته‌ شدن‌ خون‌ در وریدهای‌ عمقی‌ پا در همان‌ حال‌ که‌ در بستر استراحت‌ می‌کنید، پاهای‌ خود را خم‌ و راست‌ کنید. فعالیت‌های‌ طبیعی‌ خود را پس‌ از برطرف‌ شدن‌ علایم‌ به‌ تدریج‌ از سر بگیرید.
● رژیم‌ غذایی‌
در ابتدای‌ درمان‌، تغذیه‌ وریدی‌ لازم‌ خواهد بود، پس‌ از آن‌ به‌ تدریج‌ تغذیه‌ دهانی‌ با رژیم‌ مایعات‌، سپس‌ غذاهای‌ نرم‌ و در نهایت‌ رژیم‌ معمولی‌ شروع‌ می‌شود.
● در این‌ شرایط‌ به‌ پزشک‌ خود مراجعه‌ نمایید
▪ اگر شما یا یکی‌ از اعضای‌ خانواده‌ تان دچار علایم‌ انتروکولیت‌ با غشای‌ کاذب‌ پس‌ از جراحی‌ روده‌ها شده‌ باشید.
▪ اگر علایم‌ پس‌ از درمان‌ عود نماید.
▪ اگر دچار علایم جدید و غیر قابل توجیه شده اید. داروهای‌ تجویزی‌ ممکن‌ است‌ با عوارض‌ جانبی‌ همراه‌ باشند. 
 

 
پایگاه اطلاع رسانی سلامت ایرانیان

انواع مسمومیت

مسمومیت به مجموعه واکنشهایی گفته می‌شود که بعد از آلودگی با مواد مضر سلامتی ، سمهای تولید شده برخی میکروارگانیسمها ، افزایش مقدار یک ماده معمول در بدن ، اتفاق می‌افتد. ریشه لغوی intoxoication از کلمه یونانی Toxicon به معنای ماده شیمیایی مضر گرفته شده است.

● مفاهیم کلی

عوامل مسمومیت‌زا می‌توانند باکتریها ، ویروسها ، برخی انگلها ، فلزات خاص و مواد پروتوزا باشند. این آلودگیها می‌توانند همچنین در انسان ایجاد بیماری عفونی کنند و یا اینکه فقط تحت تاثیر سموم مترشحه آنها ، مسمومیت ایجاد گردد. در بعضی مواقع مسمومیتها و عفونتها می‌توانند تواما ایجاد گردند. طبق نظریه Park و Harrigan مسمومیتهای ایجاد شده توسط میکروارگانیسمها به مراتب بیشتر از مسمومیتهای شیمیایی اتفاق می‌افتند.
در ممالک متحده آمریکا ، بین سالهای ۱۹۷۷ تا ۱۹۸۱ حدود ۹۵۴ اپیدمی ثبت شده که همگی به علت مصرف غذای آلوده ایجاد شده‌اند. متاسفانه ، در کشورهای جهان سوم و حتی در بسیاری از ممالک اروپایی آمار دقیقی از اپیدمیها و بویژه تعداد انواع مسمومیتها و بیماریهای ناشی از مرف غذای آلوده در دسترس نیست. بد نیست بدانیم کارشناسان سازمان بهداشت جهان ، مقدار نوزادان شیرخوار و اطفال ، زیر پنج سال را در ۱۹۸۰ در اثر اسهالهای ناشی از مسمومیت ، جان خود را از دست داده‌اند.
● انواع مسمومیت
الف) مسمومیت غذایی
اکثر مسمومیتهای غذایی یا به علت عدم رعایت بهداشت در هنگام درست کردن غذا ایجاد می‌شود یا به علت عدم پخت کافی آن صورت می‌گیرد. آشپزهایی که بعد از رفتن به توالت ، دست خود را نمی‌شویند سبب انتقال میکروبهای روده‌ای و حتی هپاتیت نوع A به سایر افراد می‌شوند. اکثر مسمومیتهای غذایی بعد از دو یا سه روز بهبود می‌یابند. دو نوع باکتری می‌تواند سبب مسمومیت غذایی شود: استافیلوکوک و سالمونلا.
▪ مسمومیت غذایی با استافیلوکوک: بعد از ۶ – ۲ ساعت که از خوردن غذای حاوی میکروب استافیلوکوک گذشت، نشانه‌های مسمومیت آشکار می‌شود که عبارتند از: تهوع ، استفراغ و اسهال ، شکم درد ، سردرد و در مواردی شوک.
▪ مسمومیت غذایی با سالمونلا: نشانه‌های مسمومیت غذایی با سالمونلا بعد از یک تا دو روز خود را نشان می‌دهند و عبارتند از: تهوع ، استفراغ ، اسهال ، شکم درد ، سردرد ، تب و در مواردی شوک.
ب) مسمومیتهای ناشی از مواد دارویی و شیمیایی
مواد خارجی یافت شده در غذاها که امکان دارد ایجاد مسمومیت بنماید فقط محدود به میکروارگانیسمها و سایر عوامل بیولوژیک و سموم مترشحه از آنها نمی‌شود بلکه انواع مواد شیمیایی و داروهایی که به نوعی مواد غذایی را آلوده می‌کنند نیز می‌توانند ایجاد مسمومیت کنند. عوارض ناشی از این دسته مسمومیتهای ناشی از مواد غذایی اغلب در دراز مدت تظاهر می‌یابد. و با استعمال و کاربرد داروها و مواد شیمیایی امکان اینکه انسان در کل عمر خود در معرض مسمومیت قرار بگیرد امکان پذیر می‌باشد.
اکثر این داروها و مواد شیمیایی مثل انواع آنتی بیوتیکها ، داروهایی مثل کوکسیدیوستاتیک و یا تیرئوستاتیک ، برخی هورمونها ، داروهای آرام بخش ، هر کدام با مصرف خاص به دامهای مورد مصرف انسان تزریق شده یا به عنوان مکمل غذایی توسط آنها مصرف می‌شود که بقایای اینها در انسان می‌توانند سرطان‌زا ، موتاژن و یا حتی تراتوژن و نیز آلرژی‌زا و یا مسموم کننده باشند. به عنوان مثال ، داروهای تیرئوستاتیک ، به علت پایین آوردن میزان فعالیت غده تیروئید مانع سوخت و ساز کامل در بدن دامها شده و وزن آنها بالا می‌رود ولی همین باعث شده کیفیت گوشت این دامها پایین آمده و ضمنا سریع فاسد شوند. به خاطر همین استفاده از این داروها ، در کشورهایی مثل آلمان ، ممنوع است و صرفا جهت درمان بکار برده می‌شود.
ج) مسمومیت ناشی از فلزات سمی
برخی فلزات سنگین مثل آهن جهت حیات ضروری می‌باشند. در حالی که بقیه مثل سرب در همه ارگانیسمها وجود دارند اما هیچ هدف بیولوژیک سودمندی را دنبال نمی‌کنند. فلزات سنگین موجود در محیط مثل جیوه ، خطری برای ارگانیسمهای جاندار محسوب می‌شوند. بعضی از قدیمی‌ترین بیماریهای انسان را می‌توان به مسمومیت با فلزات سنگین در رابطه با توسعه معادن فلزات ، تصفیه و استفاده از آنها نسبت داد. حتی با وجود شناخت فعلی از خطرات فلزات سنگین ، میزان وقوع مسمومیت در حد قابل ملاحظه‌ای باقی مانده و نیاز به اقدامات پیشگیری کننده و درمان موثر همچنان احساس می‌شود.
هنگامی که مسمومیت با فلزات روی می‌دهد، ملکولهای شلات کننده تجویز می‌شوند تا با اتصال به فلز ، رفع آن از بدن تسهیل گردد. به عنوان مثال ، مسمومیت ناشی از تتراتیل سرب یا تترامتیل سرب که در برخی از انواع بنزینها به عنوان ضربه‌گیر بکار گرفته می‌شود، از طریق پوست ، گوارش و تنفس جذب بدن شده و در بافتهای نرم بویژه کبد و دستگاه اعصاب مرکزی توزیع می‌گردد و موجب بی‌خوابی ، توهمات ، هذیان ، لرزش و تشنج می‌شود و در آخر ، ممکن است سبب مرگ شود. امروزه با افزایش مصرف بنزین فاقد سرب ، این نوع مسمومیت نیز رو به کاهش است.
د) مسمومیت ناشی از مواد دفع آفات و حشره کشها
این مواد با هدف افزایش میزان محصولات کشاورزی بکار برده می‌شود. اما در کنار مزایای استفاده این مواد معایبی نیز وجود دارد که مهمترین آنها باقیماندن این سموم در علوفه و بدن دامهای مختلف و نهایتا انسان می‌باشد. مصرف علوفه توسط دامها ، موجب آلوده شدن شیر و گوشت آنها می‌گردد. تعیین حد مجاز آلودگی به مواد دفع آفات و ارزشیابی آن کار دشوار و مستلزم انجام آزمایشهای متعدد است. برخی از اینها تحت تاثیر باران ، نور آفتاب ، تغییرات فیزیکوشیمیایی و آنزیماتیک دائما در حال تغییراند. به خاطر همین ، در ارزشیابی باید مواد حد واسط را هم در نظر گرفت که برای اینکار هم از مواد رادیواکتیو استفاده می‌کنند.
و) مسمومیت ناشی از مواد پروتوزا
کلیه مواد غذایی با منشا گیاهی و دامی حاوی عناصر طبیعی‌اند، اما پخش مواد پروتوزا در محیط و انتقال آن به گیاهان و دامها ، راهی را برای آلوده سازی بدن انسان بوسیله این مواد پرتوزا باز می‌کند که این مواد پرتوزا به علت قدرت یونیزاسیون بالای خود موجب اختلالاتی در ساختار ملکولی و اعمال فیزیولوژیک سلولهای و بافتهای بدن شده، انهدام بافتی ، تومورهای سرطانی ، خونریزیهای مخاطی و بسیاری از عوارض جنبی دیگر را سبب می‌گردند.
وجود هر کدام از این اختلالات ، ممکن است به ایجاد مسمومیت نیز بیانجامد. به خاطر همین اقدامات لازم را جهت پیشگیری از آلودگی گیاه و دام انجام داد از آنجمله ، افزودن ایزوتوپهای مقاوم به خوراک دامها که با عناصر رادیوایزوتوپ به رقابت می‌پردازند، تا از میزان جذب آنها توسط ارگانیسم کاسته شود. یا اینکه با نگهداری طولانی گوشت ، صبر کرد تا نیمه عمر رادیوایزوتوپ ها تمام شود.
● علائم مسمومیت
بر حسب نوع مسمومیت علایم هم فرق می‌کند. خواب آلودگی یا کما (در مسمومیت با مواد مخدر) ، شکم درد ، استفراغ و اسهال (در مسمومیت با تحریک کنندگان روده‌ای) ،‌ افزایش بزاق دهان ، انقباض و کوچک شدن مردمک چشمها (در مسمومیت با حشره کشها) ، سوختگی اطراف لب و دهان (در مسومیت با مواد سفیدکننده) ، اسپاسمهای عضلانی (در مسمومیت با استریکنین) ، تشنج (در مسمومیت با محرکهای سیستم عصبی) ، ریزش عرق و تند شدن تنفس (در مسمومیت با داروها اعصاب) ، صورتی شدن رنگ پوست (در مسمومیت با منواکسید کربن) ، تاولهای پوستی (در مسمومیت با منواکسیدکربن و داروهای ضد افسردگی).
● اقدامات اساسی
▪ تحقیق کنید چه ماده‌ای باعث مسمومیت شده است.
▪ اگر نشانه‌هایی از سوختگی اطراف دهان بود و به او به آهستگی ، یک لیوان آب یا شیر بدهید.
▪ مصدوم چه بیهوش باشد چه هوشیار در وضعیت رکیاوری (شکم به طرف زمین) قرار بدهید.
▪ ظروفی که ماده سمی در آن بوده را همراه با مصدوم به بیمارستان ببرید.
▪ هیچگاه تلاش نکنید فرد مسموم استفراغ کند.
▪ اگر بیهوش شده است هنگام تنفس مصنوعی مطمئن شوید که دهان او از مواد سمی پاک شده در غیر اینصورت از بینی تنفس مصنوعی بدهید.

التهاب در کوچه بن‌بست

در ابتدای روده بزرگ یک زائده کرمی شکل کوچک قرار دارد که چسبیده است به قسمت پشتی سکوم (یک سوم ابتدایی روده بزرگ). نام این زائده آپاندیس است.
آپاندیس در لاتین به معنی ضمیمه است و در واقع این زائده کرمی شکل به روده بزرگ ضمیمه شده است. ساختار آپاندیس تقریبا شبیه بقیه روده بزرگ است. آپاندیس یک لوله توخالی نازک است که حداکثر ۱۰ سانتیمتر طول دارد. در جدار آن عضلاتی شبیه عضلات روده بزرگ دیده می‌شود، اما تفاوت آن با روده بزرگ این است که دیواره این لوله پر از سلول‌های لنفاوی است. اگر چه هنوز عملکرد اصلی آپاندیس و فایده آن برای بدن مشخص نشده است، اما حدس زده می‌شود به خاطر همین بافت لنفاوی زیاد، آپاندیس در سیستم ایمنی بدن نقش داشته باشد و تولید آنتی بادی کند. سطح داخلی آپاندیس هم مثل بقیه لوله گوارش از سلول‌هایی پوشیده شده است که ترشح مخاطی دارند و این ترشح مخاطی به آرامی از دهانه باز آپاندیس به داخل روده جریان پیدا می‌کند. در واقع آپاندیس یک کوچه باریک بن‌بست با عملکردی نامشخص در طول مسیر چندین متری لوله گوارش است که گاهی اوقات دردسرساز می‌شود.
● آپاندیسیت چیست؟
مثل بقیه مسائل آپاندیس، هنوز علت التهاب و بیماری‌های آن هم دقیقا مشخص نیست، اما مسائل مختلفی تاکنون به عنوان مقدمه آپاندیسیت یا همان التهاب آپاندیس شناخته شده‌اند. در واقع در اکثر اوقات آپاندیسیت زمانی اتفاق می‌افتد که دهانه آپاندیس به روده بزرگ بسته شود. وقتی دهانه بسته می‌شود باکتری‌هایی که به طور طبیعی در روده‌ها وجود دارند پشت این دهانه بسته محبوس می‌شوند و شروع به تکثیر می‌کنند و با افزایش تعداد این باکتری‌ها آنها به جداره آپاندیس حمله می‌کنند و باعث می‌شوند سیستم ایمنی بدن به این حمله پاسخ دهد. پاسخ سیستم ایمنی همان چیزی است که التهاب نامیده می‌شود و به وجود آمدن التهاب در آپاندیس و محیط اطراف آن در شکم علائم بیماری را به وجود می‌آورد.
بسته شدن دهانه آپاندیس در اثر اتفاقات زیادی ممکن است ایجاد شود، ممکن است به خاطر غلیظ شدن ترشح مخاطی و یا زیاد شدن آن، جلوی دهانه بسته شود و ترشحات سفت شوند و مانع خروج باکتری‌ها شوند، احتمال دیگر این است که در اثر یک عفونت سراسری در بدن و یا به علت ناشناخته دیگری، بافت لنفاوی آپاندیس شروع به تکثیر کند و متورم شود و این تورم دهانه ورودی آپاندیس را ببندد. گاهی نیز این تورم در اثر حمله خود باکتری‌های روده به آپاندیس اتفاق می‌افتد.
بسته شدن در اثر تجمع مواد دفعی روده، اجسام خارجی که در دستگاه گوارش هضم نشده‌اند و حتی کرم‌ها و انگل‌های روده گوارش هم می‌توانند جزو علت‌های انسداد دهانه آپاندیس و مقدمه آپاندیسیت باشند. در اثر شدت گرفتن التهاب، محیط اطراف آپاندیس و پرده صفاق که نقش یک پرده امنیتی را در درون شکم دارد، دور آپاندیس ملتهب، دچار التهاب می‌شوند و با تحریک اعصاب داخلی شکم ایجاد درد می‌کنند.
به طور کلی می‌شود گفت که آپاندیسیت حاد، علت اصلی ایجاد دردهای حاد شکمی است و یکی از علت‌های اصلی است که باعث می‌شود بیماران به خاطر دل‌درد به بیمارستان مراجعه کنند. طبق آمارها، ۵ درصد از افراد ممکن است به این بیماری مبتلا شوند، و احتمال ابتلا به آپاندیسیت در نوجوانان و افراد زیر ۲۰ سال بیشتر است.
● علائم آپاندیسیت چیست؟
التهاب و عفونت، علت اصلی علائم آپاندیسیت است و به همین دلیل همه چیز با علائم التهابی شروع می‌شود. در ابتدا یک درد مبهم در شکم به وجود می‌آید. درد در مراحل اول آپاندیسیت در تمام شکم منتشر است و وقتی از بیمار خواسته می‌شود جای درد را نشان بدهد معمولاً نمی‌تواند و یا دستش را روی تمام شکمش حرکت می‌دهد، درد دور نافی علامت بعدی آپاندیسیت است که بعد از مدتی به وجود می‌آید در واقع همان درد مبهم با پیشرفت التهاب آپاندیس به صورت درد دور نافی درمی‌آید و بعد به تدریج بعد از حدود ۴ ساعت از شروع علائم بیمار می‌تواند جای درد را نشان بدهد. در این موقع درد بیشتر در قسمت راست و پایین شکم جایی بین ناف و لبه خارجی استخوان لگن است علت مشخص شدن جای درد این است که التهاب به پرده صفاق می‌رسد و این اعصاب پرده صفاق است که درد را مشخص می‌کند.
تهوع و استفراغ ناگهانی هم از علائم اولیه هستند. بی‌اشتهایی از همان ساعت‌های اولیه به وجود می‌آید و حرکات روده‌ها کم می‌شود. اما از نظر تشخیص مهم‌ترین علامت همان تغییر نوع و جای درد است. بعد از نقطه‌ای شدن جای درد، علامت‌های دیگری هم به وجود می‌آید که بیشتر در معاینه مشخص می‌شوند. مثلاً حساسیت شدید شکم به لمس، که در قسمت پایین و راست شکم کوچک‌ترین فشار می‌تواند درد شدیدی ایجاد کند.
صاف کردن پا هم با تحریک عضلات شکم باعث درد می‌شود و یا چرخاندن پا با کشیدن این عضلات درد شدید به وجود می‌آورد. به همین دلیل است که بیمار ترجیح می‌دهد فقط دراز بکشد و پاهایش را درون شکمش جمع کند. از همان ابتدای شروع علائم یک تب ضعیف هم ممکن است وجود داشته باشد.
اینها علامت‌های اصلی و شایع آپاندیسیت هستند که در اکثر بیماران دیده می‌شوند اما آپاندیسیت می‌تواند در افراد مختلف علامت متفاوتی را ایجاد کند. ولی هیچ کدام از علامت‌های فوق را به همراه نداشته باشد.
در کودکان، افراد سالمند و خانم‌های حامله این مساله بیشتر اتفاق می‌افتد و علائم غیرطبیعی آپاندیسیت بیشتر در این گروه‌ها دیده می‌شود.
● آپاندیسیت چگونه تشخیص داده می‌شود؟
اولین نکته در مورد تشخیص آپاندیسیت، این است که این کار باید سریع انجام شود یعنی حتی پزشکان توصیه می‌کنند که نباید به هیچ‌وجه معطل جواب آزمایش‌ها شد و بیماری که علائم بالینی‌اش به تنهایی نشان‌دهنده آپاندیسیت است، باید به سرعت جراحی شود چون تلف کردن وقت برای قطعی کردن تشخیص، احتمال پاره شدن آپاندیس را در اثر عفونت بیشتر می‌کند.
یک ضرب‌المثل بین جراحان رواج دارد که می‌گویند آپاندیس روباه شکم است، چون به هیچ‌وجه علائم مشخصی ندارد و آن علائمی که برای بیماری گفته شد فقط در نیمی از بیماران خود را نشان می‌دهد و در بقیه می‌تواند کاملاً متفاوت باشد و یا حتی در یک فرد سالمند یا دیابتی هیچ خبری از علائم حاد نباشد. اما با این همه اولین کار برای تشخیص بیماری، توسط پزشک در یک اورژانس معاینه و گرفتن شرح حال است.
توجه به علائم اصلی آپاندیسیت و معاینه ناحیه راست و پایین شکم می‌تواند تا حدی به تشخیص کمک کند. در همان زمان ابتدای بستری در اورژانس هم از بیمار یک نمونه خون و ادرار دریافت می‌شود چون هر دوی این نمونه‌ها می‌توانند عفونت را نشان بدهند بالا رفتن گلبول سفید خون و یا وجود آن در نمونه ادرار، علامت یک عفونت است که ممکن است ناشی از آپاندیسیت باشد.
در صورت امکان از بیمار تصاویر رادیولوژی تهیه می‌شود و در عکس ساده شکمی شاید پزشک بتواند توده‌ای که انسداد به وجود آورده است را ببیند و سی‌تی‌اسکن، تصویر دقیقی از آپاندیس ملتهب در اختیار می‌گذارد.
اما یکی از روش‌های بی‌خطر و سریع تشخیص انجام سونوگرافی شکم است که در همان کنار تخت بیمار و بدون درد انجام می‌شود و از این جهت که می‌تواند علت‌های دیگر درد شکمی را هم بخصوص در یک بیمار خانم، مشخص ‌کند کمک‌کننده است. لاپاروسکوپی به عنوان یک روش تشخیصی و درمانی از روش‌های جدیدی است که برای این بیماری به‌کار می‌رود و می‌توان بعد از قطعی شدن تشخیص در همان مرحله آپاندیس را خارج کرد.
به علت رفتارهای عجیب و غریب آپاندیسیت، باید یک‌سری نکات در مورد تشخیص این بیماری به‌خاطر سپرده شود مثلاً اینکه گاهی در مواقعی که آپاندیس در عقب روده و در پشت صفاق قرار دارد ممکن است درد آن به صورت درد پهلو و یا حتی درد پشت باشد، یا وجود یک زخم محل جراحی در قسمت پایین شکم بسیار برای جراح مهم است و احتمال آپاندیسیت را از بین می‌برد. به این دلیل که جراح‌ها در زمان اعمال جراحی‌های دیگری هم در پایین شکم آپاندیس را خارج می‌کنند تا در صورت آپاندیسیت بعدی، به علت چسبندگی محل و مشکلات جراحی، بیمار به خطر نیفتد.
● درمان آپاندیسیت
درمان اصلی و قطعی آپاندیسیت، انجام عمل جراحی و خارج کردن آن است. تقریباً بلافاصله بعد از تشخیص آپاندیسیت و یا مطرح شدن احتمال آن و انجام آزمایش‌های مقدماتی، بیمار برای انجام عمل آپانوکتومی یا خارج کردن آپاندیس آماده می‌شود. قبل از انجام جراحی برای بیمار آنتی‌بیوتیک تزریقی هم شروع می‌شود تا شرایط برای انجام عمل مساعد شود.
در حین مراحل تشخیص اگر از روش لاپاراسکوپی استفاده شده باشد می‌شود از همان طریق آپاندیس را خارج کرد. در بعضی مواقع، در زمان التهاب‌های ضعیف بدن قادر است خود شرایط را کنترل کند و مشکل را برطرف کند. در این هنگام اغلب بعد از مدت کوتاهی علائم برطرف می‌شود و در کل از همان ابتدا شرایط بیمار خیلی بد نیست.اما گاهی در اثر دسترسی نداشتن به پزشک و یا تشخیص اشتباه و یا دیر هنگام، ممکن است آپاندیس ملتهب پاره شود. درمان در این مرحله بسیار سخت‌تر است.
آپاندیس پاره شده در یک شکل حاد به نام پرتیوتیت یا عفونت فضای داخل شکم به وجود می‌آورد که نیاز به جراحی وسیع‌تری دارد. آپاندیس باید خارج شود، فضای داخل شکم باید شست‌وشو داده شود و آنتی‌بیوتیک‌هایی با طیف وسیع و به مقدار زیاد تجویز شود. در صورت به وجود آمدن آبسه هم به خاطر پاره شدن آپاندیس باید بعد از انجام جراحی یک درن (لوله باریک توخالی برای تخلیه چرک‌های آبسه) تا مدتی داخل شکم قرار گیرد.جراحی آپاندیس جراحی کم خطر و آسانی است که دوره درمان کوتاهی دارد اما به علت جایگاه‌های مختلف آپاندیس، انجام آن می‌تواند برای پزشک کمی مشکل باشد.
معمولاً یک تا دو روز بعد از جراحی بیمار از بیمارستان با دریافت نسخه آنتی‌بیوتیک مرخص می‌شود.
● عوارض آپاندیسیت
مهم‌ترین و خطرناک‌ترین عارضه این بیماری، پاره شدن آن و انتشار عفونت‌ در فضای شکمی و بعد در خون است. در یک درصد موارد این اتفاق می‌تواند منجر به مرگ شود. به غیر از این، انتشار التهاب و عفونت به فضای دور آپاندیس مشکلاتی مثل آبسه، فلگمون، دردهای منتشر و یا توده‌های شکمی را ایجاد می‌کند که این مسأله در افراد سالمند و کسانی که آپاندیسیت‌شان را درمان نمی‌کنند بیشتر دیده می‌شود.
● چه بیماری‌هایی با آپاندیسیت اشتباه می‌شوند؟
بیماری‌های التهابی روده بخصوص در ناحیه راست شکم، عفونت‌های لگنی مثل عفونت‌های ناشی از بیماری‌های زنان، سنگ حالب در ناحیه راست، مشکلات کلیوی مثل سنگ کلیه می‌توانند علائمی شبیه دردهای آپاندیسیت ایجاد کنند. به علت نزدیکی کلیه راست به محل آپاندیس هر نوع التهابی در کپسول کلیه می‌تواند دردی شبیه آپاندیسیت به وجود بیاورد. انسدادهای جزئی روده و وجود مشکلاتی مثل دیورتیکول‌ها هم باعث علائمی شبیه این بیماری می‌شوند. اسهال‌های ویروسی و دل‌دردهای ناشی از آن، عفونت رحم، کیست‌های تخمدان، مشکلات بیضه و نوعی بیماری خونی خاص و همچنین سنگ کیسه صفرا هم می‌توانند علائم این بیماری را تقلید کنند که باید آنها را هم به خاطر داشت. 
 
دکتر سیداحسان بیکایی

افزایش آمار یبوست در شهرهای بزرگ

روزی چند بار دست‌شویی می‌روید؟ برای خیلی‌هایمان این مساله به ظاهر کم‌اهمیت آن‌قدر در جریان زندگی‌مان گم شده است که برای یافتن پاسخ نیاز به لحظه‌ای توقف داریم اما اگر این ترتیب تقریبا منظم تنها برای چند روز به هم بخورد، تازه متوجه نعمتی خواهیم شد که چندان هم کمتر از نفس کشیدن نیست! ...
اسهال حاد در هر روز چیزی حدود ۲ تا ۷ درصد افراد جامعه را از چرخه کار و فعالیت خارج می‌کند؛ آماری که هرگز نمی‌توان به آسانی از کنارش گذشت. یبوست اما به مراتب کمتر از اسهال اتفاق می‌افتد؛ چیزی حدود ۱ درصد. هر چند دست و پنجه نرم کردن با آن هم به سادگی اسهال نیست. علاوه بر این، دکتر اسحاق حسینی زنگ خطر دیگری را هم در مورد یبوست به صدا درمی‌آورد: «در کلان‌شهرهایی چون تهران به علت زندگی بی‌تحرک و مصرف بالای فست‌فودها یبوست در حال افزایش است.»
▪ آقای دکتر! مایعات و مواد غذایی در روده‌ها، چه راهی را پشت‌سر می‌گذارند؟
ـ دستگاه گوارش در طول شبانه‌روز باید مواد اضافه موجود در غذا را دفع کند. لازمه چنین کاری هم این است که دستگاه گوارش سالم باشد و بتواند وظیفه هضم و جذب را به خوبی انجام دهد. در طول شبانه‌روز ما حدودا ۵/۱ لیتر مایع مصرف می‌کنیم و حدود ۶ لیتر هم خود دستگاه گوارش به داخل روده‌های ما ترشح می‌کند. این ترشحات شامل بزاق، اسید معده و سایر ترشحات است. از کل این مایع تنها ۵/۱ لیتر به روده بزرگ می‌رسد و روده بزرگ هم ۹۰ درصد آن را جذب می‌کند بنابراین ما حدودا ۲۰۰ سی‌سی در شبانه روز دفع داریم.
▪ پس حجم اعظم مایعی که وارد دستگاه گوارش می‌شود از ترشحات خود آن است؟
ـ بله! و نکته‌ای که حتما باید به مخاطبان شما تذکر دهم این است که لازم نیست حتما چیزی بخوریم یا بنوشیم تا اجابت مزاج داشته باشیم. سلول‌های روده باریک که وظیفه جذب را برعهده دارند هر ۳ تا ۵ روز کنده می‌شوند و می‌ریزند. علاوه بر این در روده بزرگ هم تعداد زیادی باکتری زندگی می‌کند بنابراین مدفوع شامل لاشه باکتری‌ها، سلول‌های کنده شده جدار روده و مواد دفعی غذاست. پس حتی اگر چیزی هم نخوریم باز هم دفع خواهیم داشت.
▪ به طور معمول چند نوبت دفع در شبانه‌روز باید داشته باشیم؟
ـ معمولا یک یا دو بار در روز تا دو روز یک بار ما اجابت مزاج خواهیم داشت. توجه کنید گفتم روز نه شبانه‌روز، یعنی ما نباید در شب‌ها دفع داشته باشیم. یعنی اگر کسی شب برای دفع مدفوع یا ادرار از خواب بیدار شود حتما باید به دنبال علت آن بگردیم. از طرفی دفع مدفوع اغلب صبح‌ها صورت می‌گیرد.
▪ خب، حالت‌های طبیعی را بیان کردید. چه حالت‌های غیرطبیعی یا اصطلاحا تغییرات اجابت مزاج داریم؟
ـ معمولا دو حالت شایع در تغییرات اجابت مزاج تعریف می‌کنیم: اسهال و یبوست. اسهال زمانی روی می‌دهد که حجم مدفوع زیاد و قوام آن نرم و آبکی شود و تعداد دفعات از ۳ نوبت در شبانه‌روز تجاوز کند. هر کدام از این ۳ شرط نباشد، نمی‌توان از اصطلاح اسهال استفاده کرد. مثلا بچه‌ای که فردا امتحان دارد به دلیل استرس تعداد نوبت‌های اجابت مزاجش بیشتر می‌شود اما حجم کلی مدفوع تغییری نمی‌کند. از طرف دیگر اگر مقدار زیادی مواد غذایی مصرف ‌کنیم حجم مدفوع بالا می‌رود اما قوام آن تغییری نمی‌کند. پس هیچ‌کدام از این موارد اسهال نیست. هر چند بسیاری از این حالت‌ها تحت عنوان اسهال کاذب نیاز به بررسی پیدا می‌کنند.
▪ در یک نگاه کلی علل شایع اسهال کدام‌اند؟
ـ خب! در ابتدا باید گفت که ۹۰ درصد اسهال‌های حاد به علت عوامل عفونی رخ می‌دهند. نکته مهم آن است که در اسهال‌های عفونی اصلا نیازی به درمان آنتی‌بیوتیکی نیست. درمان فقط جایگزین کردن آب و الکترولیت‌هاست. بهترین روش جایگزین کردن مایعات هم روش خوراکی است. ترکیبات ORS بسیار بهتر از سرم‌های رایج هستند و حتی جذب بهتری هم دارند. استفاده بی‌حساب و کتاب از آنتی‌بیوتیک‌ها خودش می‌تواند موجب بروز نوعی از اسهال شود که به جای کمک به درمان تنها دوره اسهال فرد را طولانی‌تر می‌کند. بخش از علل اسهال هم مربوط به نقص عملکرد دستگاه گوارش است. البته همیشه خود روده علت اسهال نیست. مثلا کمبود آنزیم‌های پانکراس باعث اسهالی می‌شود که بیشترین حجم مدفوع را هم در میان سایر علل داراست یا مثلا ممکن است جدار روده سالم باشد اما فرد کمبود آنزیم لاکتاز داشته باشد؛ مشکلی که حدود ۲۵ درصد جامعه ما به آن گرفتارند. برحسب میزان کمبود لاکتاز افراد به محض مصرف شیر دچار اسهال می‌شوند و قار و قور شکمی پیدا می‌کنند. علاوه بر این به علت آنکه اسهال آنها اسیدی است، اطراف مقعد این افراد هم زخم خواهد شد. باید یادآوری کنم که مصرف دوغ و ماست در این افراد بلامانع است. در کل اگر اسهال فرد بیشتر از ۴ هفته طول بکشد، طیف گسترده‌ای از عوامل مطرح هستند که حتما نیاز به بررسی دارد.
▪ و اما یبوست! یبوست را باید چگونه شناخت؟
ـ طبق تعریف طبی، اگر دفعات مدفوع کمتر از ۳ بار در هفته باشد یبوست داریم. البته در حالت‌های تغییر اجابت مزاج مواردی را هم داریم که به طور کلی به آنها دشواری دفع اطلاق می‌شود.شکایت بیماران در این موارد شامل فشار آوردن بیش‌از اندازه، سفتی مدفوع، احساس پری در قسمت تحتانی شکم و احساس عدم تخلیه کامل است. در مورد یبوست دو نکته یا دو باور اشتباه را حتما باید درنظر داشت: اول آنکه خیلی از افراد فکر می‌کنند اگر چیزی نخورند، یبوست آنها بهتر می‌شود. در صورتی که درست عکس این قضیه صحیح است. دوم آنکه برخلاف اسهال، به هیچ عنوان نمی‌توان بدون بررسی‌های اولیه به درمان علامتی یبوست با ملین‌ها پرداخت.
▪ پس چه موقع مجاز به استفاده از ملین‌ها هستیم؟
ـ ببینید! یبوست علل بسیار متنوعی دارد. در اکثریت موارد بعد از اخذ شرح حال دقیق توسط پزشک و رد علل خطرناک زمینه‌ای، یبوست را می‌توان با ورزش، اصلاح و افزایش فیبرهای رژیم‌ غذایی و نوشیدن آب درمان کرد.
▪ آب خودش بهترین ملین است!
ـ بله، اما در بررسی‌های اولیه باید حتما به داروهای مصرفی بیمار توجه ‌کنیم. بسیاری از داروها از داروهای ضدافسردگی گرفته یا داروهای قلبی می‌توانند یبوست بدهند.
▪ خب اگر نتوانیم داروی بیمار را قطع کنیم یا آن را تغییر دهیم، چه باید بکنیم؟
ـ اگر علت یبوست بیمار دارو بوده و بیمار مجبور به استفاده از آن باشد، سعی می‌کنیم با تغییر رژیم غذایی و اضافه کردن فیبر یا روغن زیتون مشکل بیمار را حل کنیم. در مرحله بعدی هم از ملین‌ها استفاده می‌کنیم. ملین‌ها ۴ دسته هستند. دسته اول مثل پسلیوم که ما توصیه می‌کنیم به جای آن بیماران میوه‌هایی چون آلو، انگور، انجیر یا گلابی استفاده کنند. دسته دوم محرک‌های گوارشی مثل روغن کرچک هستند که در درازمدت خودشان می‌توانند تنظیم الکترولیت‌های روده را به هم بریزند. دسته بعدی لاکتولوز و شیر منیزیم و دسته آخر روغن بادام و روغن زیتون است. نکته مهم در مورد ملین‌ها این است که استفاده درازمدت یا هم‌زمان ملین‌ها اساسا ممنوع است.
▪ و به عنوان آخرین سوال، اگر با این اقدامات تغییر اجابت مزاج بیمار برطرف نشد، چه باید کرد؟
ـ در این صورت مجبور به انجام اقدامات تشخیصی بیشتری هستیم که معمولا گران‌قیمت و نیازمند بررسی طولانی هستند اما در ۹۰ درصد موارد اصلا کار به چنین جاهایی نمی‌کشد. مضافا بر اینکه در مورد یبوست به خصوص در جوانان باید سوءمصرف مواد مخدر (تریاک) را حتما در نظر داشت. یکی از علل نسبتا شایع یبوست در جوانان تریاک است و امروزه ثابت شده که حتی مصرف کشیدنی آن هم می‌تواند یبوست ایجاد کند.
● کی برویم دکتر؟
۱) اگر اسهال شما همراه احساس تشنگی، خشکی زبان و چروکیدگی پوست شماست.
۲) اگر با گذشت ۴۸ ساعت هیچ‌گونه بهبودی در حال شما رخ نداده است.
۳) اگر اطرافیان شما هم به اسهالی مشابه با شما دچار شده‌اند.
۴) اگر درجه حرارت بدن شما به ۵/۳۸ درجه یا بالاتر رسیده یا مدفوع شما به شدت خونی شده است.
۵) اگر کودک شما دچار اسهال شده است. فراموش نکنید که اسهال ویروسی به ظاهر ساده هنوز هم شایع‌ترین علت مرگ و میر کودکان شهری و روستایی است. خردسالان به سرعت حجم آب بدن خود را از دست می‌دهند.
۶) اگر شما بالای ۵۰ سال سن دارید و اسهال شما همراه با دردهای شدید شکمی است. به خصوص اگر به تازگی از سی‌سی‌یو یا آی‌سی‌یو مرخص شده‌اید.
۷) اگر در حال مصرف کورتون یا سایر داروهای تضعیف‌کننده سیستم ایمنی هستید و دچار اسهال شده‌اید.
۸) اگر به تازگی دچار یبوست شده‌اید و سن شما بالای ۴۰ سال است.
۹) اگر یبوست شما با کاهش وزن یا خون‌ریزی از مقعد همراه شده است.
۱۰) اگر با وجود مصرف ملین‌ها یبوست شما مجددا عود کرده است. 
 
دکتر یاشا نهرینی
 
 سلامت

بیماری گواتر را بیشتر بشناسیم

گواتر یا بزرگی تیروئید، بیماری شایعی است که به عنوان یک مسئله بهداشتی از اهمیت خاصی برخوردار است.   

به گزارش روز چهارشنبه ایرنا به نقل از مرکز آموزشی درمانی آیت الله طالقانی کرمانشاه، بزرگ شدن غده تیروئید به هر علت ” گواتر ” نامیده می شود، به نظر می رسد که علت اصلی بیماری کمبود ید در مواد غذایی باشد و بزرگ شدن تیروئید ، واکنش جبرانی بدن برای استفاده بیشتر از ید وارد شده به بدن است.
در چند دهه اخیر، افزون ید به نمک طعام سبب پیشگیری و شاید ریشه کن کردن این نوع گواتر در بسیاری از کشورهای اروپایی و آمریکا شده است.
انسان ید را از مواد غذایی، حیوانی و گیاهی دریافت می کند و آن را به راحتی از راه دستگاه گوارش جذب و توسط غده تیروئید می گیرد و مازاد آن از راه ادرار دفع می کند.
یافته های پزشکی نشان می دهد در مناطقی که خاک و آب آن دارای ید کافی نیست، میزان ید مواد غذایی برای صحت اعمال تیروئید کفایت نمی کند.
پزشکان معتقدند نیاز مطلوب روزانه به ید بین ۱۰۰ تا ۳۰۰ میکروگرم است که اگر مصرف ید روزانه به کمتر از ۱۰۰ میکروگرم برسد، ممکن است گواتر بروز کند و در صورتی که به کمتر از ۵۰ میکروگرم برسد به بروز اختلات دیگر ناشی از کمبود ید منجر خواهد شد.
مطالعات انجام شده در ایران نشان می دهد، گواتر به صورت هایپرآندمیک در اکثر استانهای کشور وجود دارد، هر چند کم کاری تیرویید بسیار محدود و فقط در بعضی از مناطق کوهستانی گزارش شده است.
در مناطق کوهستانی اختلال در رشد جنسی ( قد و وزن )، عقب افتادگی روانی، کاهش ضریب هوشی ، علائم نورولوژیک غیر طبیعی ، کاهش شنوایی و اختلال در اعمال سایکوموتور گزارش شده است.
اکثرا” تنها تظاهر کمبود ید گواتر است و علائم بالینی کم کاری تیروئید موجود نیست.
کارشناسان در این زمینه، اندازه گیری ید ادرار را یک شاخص اساسی و مهم برای تشخیص کمبود ید می دانند.
جهت بررسی کمبود ید در یک منطقه، بهترین شاخص تعیین میزان دفع شده در نمونه ادرار صبحگاهی دانش آموزان مدارس آن منطقه است.
متداولترین روش پیشگیری از بروز این بیماری، استفاده از نمک ید دار است که در همه سنین استفاده می شود و بجای نمک معمولی و به همان میزان مورد استفاده قرار می گیرد، هیچ منعی برای استفاده از آن در بارداری وجود ندارد و در بعضی مناطق دنیا به آب آشامیدنی و یا آرد نانوایی نیز ید اضافه می شود.
استفاده از نمک ید دار سبب پیشگیری از بروز گواتر و احتمالا” توقف رشد بسیاری از گواترهای کوچک می شود ، با این وجود تاثیری در کاهش اندازه گواترهای بزرگتر ( آنها که بدون به عقب بردن سر از نزدیک یا دور دیده می شوند ) نمی گردد.
برای درمان این نوع گواترها، تجویز هورمونهای تیروئید توصیه می شود.
پزشکان بهترین فرآورده های تیروئیدی را قرصهای لووتیروکسین سدیم می دانند که با مقادیر ۱۰۰ تا ۲۰۰ میکروگرم ( یک یا دو قرص ) در روز سبب کاهش اندازه گواتر می شود.
مصرف این دارو در موارد حاملگی و شیردهی مانعی ندارد و درمان جراحی نیز ضروری نیست؛ مگر در مواردی که اندازه گواتر سبب بروز علائم انسدادی شده و یا موارد استثنایی دیگری وجود داشته باشد.
در این صورت بهتر است برای جلوگیری از عود گواتر ، بیمار تا پایان عمر از فرآورده های تیروییدی استفاده کند.

آیا تا به حال دچار کمردرد شده‌اید؟

بسیاری از افراد در طول زندگی خود از کمردردهای شدید شکایت کرده‌اند، اما این عارضه تا حد زیادی بین انسانها شایع است. اولین حمله درد به ناحیه تحتانی کمر معمولا برای افرادی در بین سنین ۳۰ تا ۴۰ سالگی بروز می‌کند. مطالعات نشان می‌دهد که کمردرد با بالارفتن سن، شایع‌تر می‌شود. این عارضه بین افراد بسیار شایع است و از هر۱۰ نفر تقریبا هشت نفر با آن دست به گریبان هستند.
کمردرد مشکلی است که اغلب ظرفیت انسانها را در زندگی دستخوش تغییر می‌کند و گاهی هزینه زیادی را به فرد تحمیل می‌نماید.
به گفته متخصصان؛ کمردرد در بین افرادی که به لحاظ جسمی متناسب نیستند، شایع‌تر است. کمر و ماهیچه‌های شکمی ضعیف ممکن است نتوانند به خوبی ستون فقرات را حمایت کنند. اگر شما یک الگوی زندگی بدون تحرک یا کم تحرک دارید یعنی بیشتر روز در یک وضعیت می‌نشینید در مقایسه با کسی که تقریبا هر روز ورزش می‌کند، بیشتر در معرض آسیب به کمر خود هستید.

هم چنین اگر شکم بزرگی دارید این وضعیت فشار اضافی را به ماهیچه‌های شما در قسمت تحتانی کمر وارد می‌کند و شرایط را برای بروز کمردرد فراهم می‌سازد. از سوی دیگر، برخی از کمردردها شامل بیماری دیسک کمر ممکن است زائیده ژنهای شما باشند.

 یکی دیگر از عواملی که در بروز این عارضه تاثیر دارد، نژاد است. برای مثال زنان آمریکایی آفریقایی تبار دو تا سه برابر بیش از زنان سفید پوست به نوعی عارضه استخوانی مبتلا می‌شوند که روی قسمت پایینی نخاع تاثیر نامطلوب و بیمارگونه می‌گذارد.
درعین حال محققان تاکید کردند که نوع شغل نیز تاثیر عمده‌ای روی سلامت و بهداشت این ناحیه از بدن دارد. اگر بر حسب ضرورت شغلی ناچار باشید که وزنه‌های سنگین بلند کنید و یا در تمام ساعات روز یک جا بنشینید، سلامت کمر خود را به خطر خواهید انداخت.
برای مثال بسیاری از تایپیست‌ها یا نویسندگان اغلب از درد کمر رنج می‌برند. در این میان کشیدن سیگار نیز از جمله فاکتورهای خطرزا برای سلامت کمر محسوب می‌شود. هرچند سیگار کشیدن به طور مستقیم عامل بروز کمردرد نیست اما خطر ایجاد درد را در پشت تشدید می‌کند که این درد تا پشت پاها از فشار نخاعی – دیسکی روی یک عصب کشیده می‌شود.

سیگار در واقع مانع می‌شود که بدن بتواند مواد مغذی و ضروری را به دیسک‌های بین مهره‌ای در قسمت تحتانی کمر برساند. از سوی دیگر مشکلات مکانیکی نیز می‌توانند موجب کمر درد شوند. به این مفهوم که شاید شایعترین نوع مشکلات مکانیکی تحلیل رفتن دیسک‌های بین مهره‌ای باشند. این دیسک‌ها به اعصاب نخاعی فشار می‌آورند و باعث ایجاد درد شدید در این ناحیه می‌شوند.
علاوه بر اینها بسیاری از بیماریهای پزشکی مثل پوکی استخوان ممکن است سبب بروز کمردرد شوند. بنابراین با توجه به این تنوع در فاکتورهای خطرزا توصیه می‌شود، با مشاهده اولین علائم عارضه کمردرد حتما با متخصص مشورت شده و در درمان سهل انگاری نشود.

کمبود روی یکی از مشکلات تغذیه‌ای شایع در کشور

مراقب روی بدنتان باشید 
 
کمبود روی یکی از مشکلات تغذیه‌ای شایع در کشور ما محسوب می‌شود، تمامی گروه‌های سنی از جمله کودکان زیر‌۶سال ، نوجوانان بین ۱۴ تا ۲۰ سال و زنان باردار ، از کمبود روی در رنج هستند چون عنصر روی یکی از عناصر ضروری بدن است که برای فعالیت بسیاری از آنزیم‌های بدن لازم است و در تنظیم بسیاری از اعمال بدن نقش دارد.

مقدار روی مورد نیاز بدن برای مردان روزانه ۱۱ میلی‌گرم و برای زنان روزانه ۹ میلی‌گرم است.

دکتر مریم فروید، متخصص تغذیه و عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی در خصوص این عنصر با ارزش بدن در گفتگو با «جام‌جم» می‌گوید: روی در بسیاری از مواد غذایی وجود دارد و بهترین منابع آن گوشت قرمز و مرغ است. همچنین در سایر مواد غذایی مانند لبنیات، حبوبات و مغزها و غلات با سبوس وجود دارد.

به گفته وی، کمبود روی برای اولین بار در ایران و مصر گزارش شده است و بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت ، یکی از ۱۰ علل اصلی همراه با بیماری در کشورهای در حال توسعه است.

این متخصص تغذیه با اشاره به این که کمبود روی باعث تاخیر در رشد ، کاهش اشتها و اختلال در سیستم ایمنی می‌شود ، خاطرنشان می‌کند: در کودکان مبتلا به کمبود روی ، مقاومت بدن نسبت به عفونت‌ها کاهش یافته و سبب افزایش ابتلا به اسهال و عفونت‌های تنفسی می‌شود ، به همین دلیل روی نه تنها نقش مهمی در رشد و ارتقای سلامت دارد، بلکه سبب پیشگیری از ابتلا به بیماری‌ها نیز می‌شود.

طبق تحقیقات انجام شده، کمبود روی سبب ریزش مو، تاخیر در بلوغ جنسی، هیپوگنادیسم در مردان (زمانی که بیضه قادر به ساختن آندروژن یا اسپرم نیست) و ایجاد زخم در چشم و پوست، کاهش وزن و تاخیر در بهبود زخم‌ها می‌شود ولی باید توجه کرد که بسیاری از این علائم در اثر کمبود سایر مواد مغذی یا ابتلا به برخی بیماری‌ها ایجاد می‌شود، لذا برای تشخیص کمبود روی انجام معاینات پزشکی و آزمایش‌های مربوط ضروری است.

چه کسانی در معرض کمبود روی هستند؟
کسانی که به هر دلیلی گوشت و لبنیات مصرف نمی‌کنند، از جمله افرادی هستند که مستعد کمبود روی هستند.

به گفته این متخصص تغذیه، افرادی که دارای بیماری‌های گوارشی مانند کولیت اولسراتیو، بیماری کرون و سندرم روده تحریک‌پذیر و همچنین کسانی که دچار اسهال مزمن هستند، ‌روی مصرفی از رژیم غذایی آنها جذب نمی‌شود.

کسانی‌که به بیماری‌ها ی کلیوی، کبدی، دیابت و سرطان مبتلا هستند و گیاهخواران به دلیل عدم‌مصرف گوشت، میزان روی دریافتی آنها پایین است و وجود فیتات در حبوبات، غلات کامل و مغزها مانع جذب روی موجود در غذا می‌شود، لذا در معرض کمبود روی قرار دارند.

حال با توجه به آن‌که کمبود روی باعث تاخیر در رشد می‌شود، این سوال مطرح می‌شود که آیا مصرف روی بیشتر می‌تواند باعث افزایش رشد قدی شود. دکتر فروید دراین‌باره اظهار می‌کند: برای رشد مناسب، دریافت روی ضروری است ولی دریافت بیشتر از نیاز، تاثیری بر رشد ندارد، ضمن این‌که می‌تواند مضر باشد.

همچنین تامین روی مورد نیاز از رژیم غذایی نسبت به مکمل، تاثیر بیشتری بر رشد دارد، زیرا برای رشد بدن علاوه بر روی به پروتئین، کلسیم و بسیاری از مواد مغذی دیگر نیاز است که در غذاهای حاوی روی وجود دارد.

مضرات دریافت اضافه روی
دریافت مقادیر بالای روی از طریق دارو می‌تواند سبب مسمومیت حاد یا مزمن شود که از علائم مسمومیت حاد می‌توان تهوع، استفراغ، کاهش اشتها، گرفتگی عضلات، اسهال و سردرد را نام برد.به گفته فروید از عوارض مصرف طولانی‌مدت مکمل‌های روی، اختلال در عملکرد آهن، اختلال در سیستم ایمنی، کاهش کلسترول خوب (HDL-C) و مشکلات ادراری است.

یک نکته
مصرف همزمان روی با برخی داروها می‌تواند سبب کاهش اثر دارو ‌شود، به عنوان مثال افرادی که از آنتی‌بیوتیک تتراسیکلین استفاده می‌کنند، باید این آنتی‌بیوتیک را ۲ ساعت قبل یا ۴ تا ۶ ساعت بعد از مصرف مکمل روی استفاده کنند یا کسانی که داروی پنیسیلامین مصرف می‌کنند باید مکمل روی را ۲ ساعت قبل یا ۲ ساعت بعد از مصرف دارو استعمال کنند.

این متخصص تغذیه تصریح می‌کند: با وجود آن‌که کمبود روی یکی از مشکلات شایع تغذیه‌ای در ایران است، اما مصرف مکمل‌های حاوی روی بدون تجویز پزشک توصیه نمی‌شود و به منظور کاهش کمبود روی در جامعه، مصرف رژیم غذایی متعادل و متناسب که حاوی تمام گروه‌های غذایی بخصوص گوشت و لبنیات است، توصیه می‌شود و برای آن‌که روی مصرفی بخوبی جذب شود، باید میزان فیتات (فیبر) رژیم غذایی را کاهش داد، به این منظور مصرف نان‌هایی که در تهیه آنها از مخمر استفاده شده است، توصیه می‌شود. (همچنین خیساندن حبوبات قبل از پخت باعث کاهش فیتات موجود در آن می‌شود.)
 

جام جم

« Previous Page — Next Page »