مدت زمان خواب نوزاد چقدر باید باشد

چنانچه در طول روز اطراف نوزاد شلوغ باشد، سروصدا و نور و… باعث مى شود تا در طول روز هوشیار باشد و بنابراین از میزان خواب آنها در شب کاسته مى شود. بخصوص وقتى شما از صحبت کردن ، غذا دادن و عوض کردن پوشک او نیز در شب خوددارى کنید.

نوزاد شما قادر است تا زمان خواب خود را مطابق میل شما تنظیم کند. حتى معده او نیز مى تواند شیر مادر را بیشتر نگه دارد و شما را براى شیر خوردن از خواب بیدار کند. این بدین معناست حتى مى تواند ۷ یا ۸ ساعت بدون اینکه احساس گرسنگى کند، بخوابد.

چنانچه در سه ماهگى به او حسابى شیر بدهید و قبل از ساعت ۱۰ شب او را در رختخواب بگذارید مى توانید تا سپیده دم راحت بخوابید، البته باید بدانید که ساعت خواب تمام نوزادان یکسان نیست و چنانچه شما در این مورد سؤالى داشته یا با مشکل مواجه شدید مى توانید با کمک گرفتن و مشورت با پزشکش این موضوع را حل کنید. زیرا در این سنین قاطى کردن شب و روز براى نوزاد غیر طبیعى نیست.

چنانچه نوزاد زمانى که دوست دارید، بیدار باشد زیاد مى خوابد مى توانید او را تشویق به بیدار ماندن بکنید. مثلاً اگر عادت دارد بعد از ظهر ها زیاد بخوابد، او را زودتر بیدار کنید و سعى کنید با حرف زدن با او و بازى کردن بیدار نگهش دارید. زیرا هر چه در طول روز بیشتر بیدار باشد، زمان خوابش بیشتر مى شود، حتى اگر لازم شد او را تا ساعت ۱۰ ، ۱۱ شب بیدار نگه دارید. چنانچه بازهم بیدار بود، بازى کردن با او را متوقف کنید و پوشک او را در یک جاى تاریک عوض کنید و در همان اتاق تاریک به او شیر بدهید و او به راحتى این پیغام را دریافت مى کند که شما خسته شده اید و خودش را براى خواب با شما تطبیق مى دهد.

کجا و چگونه نوزادم باید بخوابد؟

جاى مناسب و امنى براى خواب نوزاد خود فراهم کنید و از قرار دادن وسایلى که مانع از خواب نوزاد یا مانع نفس کشیدن او مى شود در تختش جلوگیرى کنید، حتى عروسکها و اسباب بازیهایش را از درون تخت بردارید زیرا ممکن است روى صورت نوزاد بیفتد و براى تنفس وى مشکل ایجاد کند. از قراردادن وسایلى که نخ یا ربان دارد نیز جلوگیرى کنید زیرا ممکن است در اثر تکان دادن دست و پایش و حرکتش به دور گردنش بپیچد.

مراقب وسایل نوک تیز و لبه دار نیز باشید. نوزادان خود را هرگز به روى شکم نخوابانید و سعى کنید نوزاد را به پشت و رو تخت قرار دهید، زیرا زمانیکه نوزاد روى شکمش مى خوابد احتمال بروز مشکل تنفسى وجود دارد زیرا دى اکسید کربن را دوباره تنفس مى کند و این امر مانع از خواب راحت او مى شود، اغلب نوزادان در خواب تمایلى به تغییر جهت سر خود ندارند و احتمال دیگرى که وجود دارد این است که وقتى نوزاد به روى شکم مى خوابد ممکن است براثر قرار دادن صورت خود روى سطح نرم تشک خفه شود. البته استثنائاتى هم وجود دارد، برخى از نوزادان مشکلاتى دارند که در صورت خوابیدن به پشت ممکن است راه عبور هوا در آنها بسته شود و نتوانند نفس بکشند بنابراین چنانچه با پزشک نوزاد خود مشورت کنید، او به شما خواهد گفت که بهترین حالت براى خواب نوزاد شما چیست؟

البته این موضوع اغلب بین ۴ تا ۷ ماهگى وجود دارد و بعد از آن نوزاد به حالت طبیعى باز مى گردد.

چه باید بکنیم؟

چنانچه هنوز در مورد ساعات و زمان خواب نوزاد با مشکل روبرو هستید، با خواندن شعر، آواز خواندن یا حمام کردن او در شب، این سیگنال به او فرستاده خواهد شد که روز به پایان رسیده است و باید بخوابد.

وقتى با انجام این حرکات او را در تخت مى گذارید در حالیکه خواب آلود است خیلى زود متوجه مى شود که باید بخوابد. برخى از نوزادان هنگام به خواب رفتن، زیاد غلت مى خورند، گریه مى کنند، یا از خود ناراحتى نشان مى دهند، چنانچه از سلامت و گرسنگى او اطمینان خاطر دارید، او را به همان وضعیت رها کنید و ببینید که اگر او را تنها بگذارید چه اتفاقى مى افتد. خیلى سریع متوجه مى شوید که او یواش یواش سعى مى کند بخوابد بدون اینکه به کمک شما احتیاج داشته باشد.

طحال چه کاری در بدن می‌کند

دی ۲۰, ۱۳۹۱ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, مشروح اخبار

طحال یکی از عضوهای بدن است که در قسمت چپ بالای شکم قرار دارد. طحال به عنوان بخشی از سیستم ایمنی بدن به تولید و ذخیره سازی سلول های خونی می پردازد و در واقع جزئی از سیستم گردش خون محسوب می شود.

طحال و معده انسان

طحال یکی از عضوهای بدن است که به اندازه مشت انسان می باشد و در قسمت بالا و سمت چپ شکم قرار دارد و بین معده و دیافراگم و تقریبا زیر دنده ها واقع شده است. به رنگ بنفش پررنگ می باشد. طحال توسط دنده ها از آسیب محافظت می شود.

اگرچه طحال یک ارگان مهم است، ولی برای بقای انسان حیاتی نیست و می توان بدون طحال زندگی کرد. طحال در واقع یک عضو ناشناخته است که همه عملکرد آن کاملا درک نشده است.

وظایف طحال در بدن چیست؟

۱- تصفیه خون

اولین و مهم ترین نقش طحال در بدن، عمل تصفیه خون می باشد، نقشی که مشابه به آن را کبد در بدن انجام می دهد. طحال خون را تمیز می کند. طحال، گلبول های قرمز آسیب دیده در جریان خون را شناسایی و آنها را از جریان خون خارج می کند.

۲- بازیافت خون

اجزای قدیمی سلول های خونی آسیب دیده مانند آهن و هموگلوبین، در طحال بازیافت شده و به مغز استخوان و سیستم گردش خون فرستاده می شوند تا خون سالم در سیستم گردنش خون در جریان باشد. هموگلوبین از مغز استخوان به سیستم گردش خون منتقل می شود و مسئولیت حمل اکسیژن را به عهده دارد.

۳- ذخیره سازی خون

یکی از کارکردهای طحال، ذخیره سازی خون برای بدن است. با توجه به نیاز خونی بدن، طحال می تواند با گشاد و تنگ کردن رگ هایش مقدار خون مورد نیاز بدن را برایش بفرستد.

طحال مقداری خون ذخیره شده را در خود نگه می دارد تا هنگامی که بدن در اثر آسیب و جراحت و بیماری، به خون احتیاج پیدا کرد، آن را در اختیارش قرار دهد.
اگر طحال شروع به خونریزی کند و خونریزی اش ادامه یابد، ممکن است پزشک جراح تصمیم بگیرد تا طحال را از بدن خارج کند

۴- حفظ ایمنی بدن

طحال نقش کلیدی در عملکرد سیستم ایمنی بدن ایفا می کند. هنگامی که طحال خون را تصفیه می کند، گلبول های قرمز آسیب دیده در اثر عفونت را خارج می کند.

در طی فرایند خارج کردن سلول های قرمز آسیب دیده از گردش خون، طحال گلبول های سفید تولید می کند و آنها نیز با تولید آنتی بادی، سبب از بین رفتن عفونت و باکتری (عوامل بیماری زا) می شوند.

۵- تولید لنفوسیت (گلبول سفید خون)

وظیفه دیگر طحال، ساخت گلبول های سفید خون که لنفوسیت نامیده می شوند، می باشد.

افراد بدون گلبول سفید، توانایی مقابله با عفونت و باکتری را ندارند.

همچنین گلبول های سفید سبب ترمیم قسمت های آسیب دیده بدن می شوند.

همچنین طحال با همکاری غدد لنفاوی، لنفوسیت هایی تولید می کند تا بدن بتواند با باکتری و ویروس ها بجنگد.
بزرگ شدن طحال

چه موقع اندازه طحال بزرگ می شود؟

- در موقع هضم غذا و بعد از آن اندازه طحال افزایش می یابد.

- عفونت هایی مانند بیماری مالاریا نیز سبب افزایش حجم طحال می شوند.

اگر اندازه طحال خیلی بزرگ شود، ممکن است منجر به پارگی طحال گردد که باید فرد سریعا تحت مراقبت های پزشکی قرار گیرد.

اگر طحال آسیب ببیند، چه اتفاقی می افتد؟

با آسیب دیدن طحال، خونریزی رخ می دهد.

خونریزی داخلی علایمی دارد، مانند:

درد در ناحیه شکم، طوری که فرد از شدت درد دست خود را بر روی آن قسمت می گذارد.

در موقع لمس قسمت بالا و چپ ناحیه شکم، فرد احساس درد شدید می کند.

فرد در ناحیه شانه سمت چپ احساس درد شدید دارد.

این علایم بسیار خطرناک می باشند و باید جدی گرفته شوند، وگرنه ممکن است منجر به مرگ فرد گردند.

اگر پزشک مجبور به برداشتن طحال گردد، چه می شود؟

اگر طحال شروع به خونریزی کند و خونریزی اش ادامه یابد، ممکن است پزشک جراح تصمیم بگیرد تا طحال را از بدن خارج کند.

در فقدان طحال، کار آن توسط سیستم لنفاوی کبد انجام می گیرد، اما ممکن است فرد در مواجهه با عفونت دچار مشکل شود.

فردی که طحال خود را از دست داده است، باید از هر گونه عفونت و بیماری پیشگیری کند و هر مشکل کوچک در بدن خود را جدی بگیرد.

زهره لطیفی

تبیان

دوره سیکل کامل رشد و ریزش مو

اردیبهشت ۱۸, ۱۳۹۱ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, مشروح اخبار

دوره سیکل کامل رشد و ریزش مو حدود ۳ الی ۴ سال به طول می انجامد اما این مدت برای مژه ها ۴ ماه است. مدت رشد و استراحت موهای نواحی دیـگر بـدن بـــه قــرار زیر میباشد:

۱- ابـرو: مـدت اسـتـراحـــت: ۱۲ هفته/ مدت رشد: ۸-۴ هفته/ تـعـداد پـیـاز مــو در هــر سانتیمتر مربع پوست: ۳۵۰ / سرعت رشد در روز: ۰٫۶۱ میلی متر

۲- ریش صورت: مدت استراحت: ۱۰ هفته/ مدت رشد: ۱ سال/ تـعداد پــیـاز مو در هر سانتی متر مربع: ۵۰۰ در چانه و ۸۰۰ در گونه/ سرعت رشد: ۰٫۳۲ میلی متر

۳- سبیل: مدت استراحت: ۶ هفته/ مدت رشد: ۱۶ هفته/ تعداد پیاز در هر سانتیــمـتر مربع: ۵۰۰/ سرعت رشد: ۰٫۳۸ میلی متر

۴- زیر بغل: مـدت اسـتـراحــت: ۱۲ هفـتـه/ مـــدت رشد: ۱۶ هفته/ تعداد پیاز مو: ۶۵ / سرعت رشد: ۰٫۳ میلی متر

۵- موهای پا: مدت استراحت: ۲۴ هفته/ مدت رشد: ۱۶ هفته/ تـعـداد پـیـاز مــو: ۶۰ / سرعت رشد: ۰٫۲۱ میلی متر

۶- موهای نواحی تناسلی: مدت استراحت: یک هفته/ مدت رشد: چندین ماه/تعداد پیاز مو: ۷۰ / سرعت رشد: ۰٫۳ میلی متر

علت آن کـه موهای سر همواره در حال رشد می بـاشـد امـا مثـلا مـوهـای ابرو تا اندازه مشخص بلند میگردد، در کنترل ژنتـیـکی آنهـا بـوده کـه مـدت زمـان آنـاژن و تلوژن آنها را تعیین می کـند. مثلا در موی سر در آن واحد ۸۵ درصد موها در حال رشد بوده و تنها ۱۳ درصد مـوها در حال استراحت میباشند. اما در ابرو تنها ۱۰ درصد موها درحال رشد و ۹۰ درصد موها در حال استراحت هستند.

راه‌های طبیعی افزایش هورمون رشد

بهمن ۲۳, ۱۳۹۰ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, مشروح اخبار

هورمون رشد انسانی، توسط غده هیپوفیز تولید می‌شود و نقش کلیدی در عملکرد سیستم ایمنی بدن، ترمیم بافت‌ها، جایگزینی سلول‌ها و استحکام استخوان‌ها ایفا می‌کند.

با وجودی که با بالا رفتن سن از سطح هورمون رشد کاسته می‌شود باز با این وجود می‌توانید به‌صورت طبیعی سطح هورمون رشد را افزایش دهید. تحقیقات نشان داده که فعالیت‌های ورزشی غیرهوازی و انفجاری مثل دوی سرعت باعث ترشح میزان قابل توجهی هورمون رشد می‌شود. جدائی از موارد فوق بررسی‌های دیگر نشان داده که یک‌سری از آمینواسیدها نیز کمک مضاعفی به ترشح هورمون رشد می‌کنند .

در دوران کودکی هورمون رشد باعث بلند شدن قد می‌شود. زمانی‌که فرد به نهایت رشد قدی خود رسید این هورمون تغییر نقش می‌دهد و دوران بزرگ‌سالی این هورمون دیگر به بلند شدن قد کمک نمی‌کند و در عوض به کاهش چربی بدن کمک می‌کند. از همین‌رو از این هورمون در دوران میان‌سالی و پیری می‌توان به‌عنوان هورمون سلامتی و تندرستی نام برد .
تمرینات غیرهوازی کوتاه و سرعتی

تحقیقات نشان داده که افزایش هورمون رشد تا ۵۳۰ درصد از طریق انجام دوهای سرعت وجود دارد. همان عملکرد دوی سرعت را می‌توان به روش‌های مختلف به‌دست آورد، که از جمله می‌توان به شنا کردن، دوچرخه‌سواری، اسکی صحرائی اشاره کرد. اگر به تمرین با دستگاه‌های ایروبیک علاقه‌مند هستید پس می‌توانید از دستگاه دوی درجا، پله، دوچرخه ثابت و … استفاده کنید .

از انجام موارد ذیل اجتناب کنید

هیچ‌وقت تمرین را با حداکثر فشار شروع نکنید. برای مثال هیچ‌وقت در ابتدای تمرین یک دوی سرعت شدید را انجام ندهید. با وجودی‌که تمرین غیرهوازی ثمربخش‌ترین نوع تمرینی است ولی می‌تواند خطرناک‌ترین نیز باشد. یکی از بخش‌های آسیب‌پذیر پشت پاها هستند که کشیدگی در آنها جزو شایع‌ترین آسیب‌دیدگی‌ها است. هرکسی که دارای مشکل قلبی و یا تنفسی است می‌بایست حتماً قبل از شروع تمرین یک تست ورزشی داده باشد. حتی ورزشکاران جوان نیز می‌بایست به‌صورت تدریجی بر شدت تمریناتشان بیفزایند. به‌طور معمول حداقل ۸ هفته زمان به منظور آماده ساختن کامل فیبرهای سرعتی نیز می‌باشد. هدف، افزایش سرعت و شدت تمرین و رسیدن به مرحله نفس نفس زدن در هر سیکل دوی سرعت می‌باشد. اگر بیشتر از ۳۰ ثانیه طول کشید که به نفس نفس زدن بیافتید پس نیازمند افزایش شدت تمرین هستید .

ترشح‌کننده‌های طبیعی هورمون رشد

آمینواسیدها بلوک‌های سازنده، تمامی پروتئین‌ها هستند که آنزیم‌ها هورمون‌ها، عضلات، استخوان‌ها، پوست و ارگان‌های بدن را تشکیل می‌دهند .

یک‌سری از آمینواسیدها نشان داده‌اند که موجب ترشح هورمون رشد می‌شوند. این قبیل آمینواسیدها هم به‌صرفه و هم بدون عوارض جانبی هستند که باعث تحریک هورمون رشد به ترشح می‌شوند. با این وجود اخیراً مشخص شد که گلوتامین که فراوان‌ترین آمینواسید بدن نیز به حساب می‌آید نقش مؤثری در آزادسازی هورمون رشد دارد .

خواب

یکی از موارد دیگر افزایش‌دهنده هورمون رشد داشتن خواب کافی شبانه است. حداکثر ترشح هورمون رشد به‌صورت طبیعی در نیمه شب و از ساعت ۱۱ تا ۲ بامداد می‌باشد که معمولاً پس از گذشت ۴۵ دقیقه از به خواب رفتن ترشح آن شروع می‌شود. بنابراین با زود خوابیدن و شب زنده‌داری نکردن می‌توانید به نحو قابل توجهی به ترشح هورمون رشد کمک کنید .

نتایج حاصل از افزایش سطح هورمون رشد

افزایش قدرت
افزایش سطح انرژی
حفظ حجم عضلانی بدن
کاهش درصد چربی بدن
حفظ رنگ طبیعی مو
خواب با کیفیت‌تر و عمیق‌تر
پوست کلفت و سالم‌تر
کاهش چین و چروک
کاهش افسردگی
افزایش استقامت
افزایش عملکرد سیستم دفاعی بدن
افزایش قدرت حافظه
افزایش خروجی قلب
داشتن فشار خون طبیعی

اهمیت کوک بودن ساعت بیولوژیکی بدن

آذر ۲۶, ۱۳۹۰ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, مشروح اخبار, مطالب وبلاکها

نتایج مطالعات جدید از نقش ساعت بیولوژیکی بدن یا همان ریتم شبانه‌روزی در ایجاد ظرفیت احیاکنندگی سلول‌های بنیادی پوست، حکایت دارد. اختلال در این ریتم منجر به پیری زودرس بافت‌ها و مستعد شدن بیش از پیش بدن به گسترش تومورهای پوستی می‌شود.عملکرد مناسب ساعت بیولوژیکی در بدن باعث افزایش بلندمدت ظرفیت احیاکنندگی بافت‌ها و کاهش احتمال پیشرفت تومورها می‌شود.

محققان مرکز CRG طی مطالعاتی که در نشریه نیچر به چاپ رسیده، تشریح کرده‌اند که چگونه ساعت بیولوژیکی بدن که مسوول کنترل زمان در بدن است، عملکرد سلول‌های بنیادی پوست را کنترل می‌کند. سلول‌های بنیادی مسوولیت تنظیم جایگزینی سلول‌ها در بافت‌ها و بازسازی روزانه پوست را به عهده دارند. درمورد پوست، سلول‌های بنیادی دائما در حال جایگزینی سلول‌های تازه با سلول‌هایی هستند که در طول استفاده روزانه خراب شده یا آسیب دیده‌اند.

عملکرد صحیح سلول‌های بنیادی ضامن سلامتی بافت‌ها در طول حیات یک موجود زنده است.در طول روز پوست ما در معرض عوامل مضر گوناگونی مانند اشعه فرابنفش نور خورشید و پاتوژن‌هایی مانند باکتری‌ها و ویروس‌ها قرار دارد. وظیفه اصلی پوست به عنوان یک مانع نفوذناپذیر، حفاظت از اعضای داخلی بدن در برابر این خطرات بالقوه موجود در دنیای خارجی است.

در این مطالعه محققان دریافتند که رفتار سلول‌های بنیادی پوست به وسیله ساعت بیولوژیکی بدن تنظیم شده و عملکرد صحیح ساعت بیولوژیکی به منظور حفظ بافت‌ها امری ضروری است. یکی از دلایل اصلی سرطان پوست، قرار گرفتن زیاد در معرض پرتوهای خورشیدی است.ساعت بیولوژیکی در ساعات اوج قرار گرفتن در معرض نور آفتاب به گونه‌ای رفتار سلول‌ها را تنظیم می‌کند تا از خودشان در برابر این تابش‌های مضر حفاظت کنند.ضمنا هنگام عصر و در طول شب، سلول‌های آسیب‌دیده در بافت‌ها با سلول‌های سالم جایگزین می‌شوند. به این ترتیب ساعت بیولوژیکی به سلول‌های بنیادی اجازه می‌دهد تا در زمان‌هایی که پوست زیاد در معرض تابش‌های مضر قرار ندارد به شکل مناسبی تقسیم شوند.

به این وسیله ساعت بیولوژیکی باعث تنظیم دقیق رفت و خاموشی موقتی برخی از وظایف سلول‌های بنیادی پوست می‌شود تا بر اساس ساعات مختلف شبانه‌روز و نیاز بافت‌ها، جایگزینی سلولی با کمترین احتمال خطر جهش در DNA انجام می‌شود. چنانچه این کنترل انجام نشود با انباشته شدن DNA‌های آسیب‌دیده احتمال پیری زودرس سلولی و ایجاد تومورها به طور قابل توجهی افزایش می‌یابد. ژن‌های Bmal1 و Period1‌/‌۲ مسوول کنترل این ریتم و تنظیم فعالیت احیاکنندگی سلول‌ها یا استراحت آنها هستند. ناهماهنگی در عملکرد ساعت بیولوژیکی به شکل قابل توجهی امکان ابتلا به نوعی سرطان پوست را افزایش می‌دهد.

ساعت بیولوژیک تمام فعالیت‌های زیستی ما را براساس چرخه طبیعی تاریکی و روشنایی تنظیم می‌کند.البته باید خاطر نشان کنیم که همراه با افزایش سن و تغییرات در زندگی روزمره، دقت ساعت بیولوژیک کم‌کم رو به افول می‌گذارد. محققان معتقدند برای درک ارتباط بین پیر شدن انسان و کاهش دقت ساعت بیولوژیکی و این‌که آیا راهی برای باز گرداندن این ساعت به حالت اولیه و کاهش سرعت انحطاط بافت و خطر ابتلا به تومورها وجود دارد، نیاز به مطالعات بیشتری است.

منبع : Sciencedaily

مترجم: آتنا حسن‌آبادی

آشنایی با قاعدگی ، پریود و عادت ماهانه

  در تخمدان میلیون ها تخمک وجود دارد که هر تخمک به همراه سلو ل های اطرافش، مجموعه ای به نام فولیکول را شکل می دهد. این فولیکول ها تحت اثر ترشحات قسمتی از مغز به نام هیپوفیز قرار دارند.  
 
      
   
اسم های متفاوتی داره . اما درد مشترک همه خانم هاست .

بانوان در سنین باروری به طور طبیعی، هر ۲۸ روز (این عدد می تواند ۷ روز بیشتر یا کمتر از این هم باشد)، ۲ تا ۷ روز دچار خونریزی می شوند (در این مقاله دوره ۲۸ روزه را در دوره قاعدگی و روزهای خونریزی را زمان عادت ماهانه می نامیم.) در هر عادت ماهانه طبیعی روزانه حدود ۵ قاشق سوپ خوری ۲۰(ر۴۰ میلی لیتر) خون و ترشحات خارج شده و کمتر از ۸ نوار بهداشتی خیس می شود. معمولا شدت خونریزی دو روز است.

 چرا خونریزی؟

در تخمدان میلیون ها تخمک وجود دارد که هر تخمک به همراه سلو ل های اطرافش، مجموعه ای به نام فولیکول را شکل می دهد. این فولیکول ها تحت اثر ترشحات قسمتی از مغز به نام هیپوفیز قرار دارند.

۰ یک دوره قاعدگی طبیعی را، براساس وضعیت جدار داخلی رحم، می توان به سه مرحله تقسیم نمود:

۱) مرحله رشد

۲) مرحله ترشحی

۳) مرحله تخریب

در مرحله رشد که زمانی بین اتمام خونریزی و تخمک گذاری است، فولیکول های تخمدان تحت تاثیر ترشحات هیپوفیز، هورمونی به نام استروژن تولید می نمایند. استروژن بر لایه داخلی جدار رحم اثر کرده و موجب افزایش رشد آن می شود. در روزهای میانی دوره قاعدگی (تقریبا روز )۱۴ یک تخمک از یکی از تخمدان ها رها می شود. پس از رها شدن تخمک، سلول های باقی مانده فولیکول (که در این زمان، اصطلاحا جسم زرد نامیده می شوند) تغییر کرده و شروع به ترشح هورمونی به نام پروژسترون می نمایند. هورمون پروژسترون باعث افزایش ضخیم شدن جدار داخلی رحم می شود. بنابراین، با رها شدن تخمک و ترشح هورمون پروژسترون، نیمه دوم قاعدگی آغاز می شود.

در صورتی که تخمک رها شده توسط اسپرم بارور شود و تبدیل به سلول تخم شود، در جدار داخلی رحم جایگزین شده و با کنش های پیچیده ای مانع از بین رفتن جسم زرد می شود. اما اگر تخمک بارور نشود و یا به هر دلیلی در جدار رحم جایگزین نگردد، جسم زرد پس از چند روز ترشح پروژسترون، از بین می رود. در نتیجه جدار داخلی رحم در اثر افت ناگهانی استروژن و پروژسترون دچار تخریب شده و تکه تکه فرو می ریزد. این ریزش جدار داخلی رحم، همان خونریزی عادت ماهیانه است.

● علل خونریزی غیرطبیعی

در خونریزی غیرطبیعی رحم، طول دوره قاعدگی، میزان و یا زمان خونریزی دچار اختلال می شوند. طول دوره قاعدگی زمانی غیرطبیعی است که بیش از ۳۵ روز یا کمتر از ۲۱ روز طول بکشد و یا دوره های آن نامنظم باشند. دوره قاعدگی از وضعیت سلامت سایر ارگان ها نیز تاثیرمی پذیرد؛ به همین علت نه تنها بیماری های دستگاه تناسلی، بلکه بسیاری از بیماری های ارگان های دیگر نیز می توانند خونریزی غیرطبیعی رحمی ایجاد نمایند. اما شایع ترین علل خونریزی غیرطبیعی مربوط به دستگاه تناسلی، اینها هستند:

۱) حاملگی

شایع ترین علت به هم خوردن نظم عادت ماهیانه در زنان در سنین باروری ۱۸-۴۰( سال)، حاملگی و عوارض مرتبط با آن مثل حاملگی خارج رحمی است. بسیاری از زنان در چند ماه اول حاملگی طبیعی، دچار خونریزی می شوند. بنابراین بسیار مهم است که در زنانی که تماس جنسی داشته اند، حتی اگر <مطمئن> هستند که حامله نیستند، تست حاملگی انجام شده و حاملگی به عنوان شایع ترین علت خونریزی غیرطبیعی، رد شود.

۲) مشکلات مربوط به تخمک گذاری

لزوما در تمام دوره های قاعدگی، تخمک گذاری اتفاق نمی افتد. در سال های ابتدای بلوغ و در سال های نزدیک به یائسگی و حتی در اثر استرس هایی مثل مسافرت یا تغییر شغل، شیوع دوره های فاقد تخمک گذاری افزایش می یابد. در دو سال اول شروع قاعدگی ، ۸۵ درصد دوره های قاعدگی فاقد تخمک گذاریند، در حالی که پس از ۶ سال از شروع قاعدگی این عدد به ۲۰ درصد می رسد. در روز ۱۴ قاعدگی در صورتی که تخمک گذاری انجام نشود، جسم زرد که تولیدکننده هورمون پروژسترون است، ایجاد نخواهد شد؛ بنابراین تخمدان به تولید استروژن ادامه داده و لایه داخلی رحم همچنان به رشد خود ادامه خواهد داد. در اثر این ازدیاد رشد، دوره قاعدگی طولانی شده و خونریزی نامنظم و لکه بینی ایجاد خواهد شد. این امر می تواند زمینه را برای ایجاد پولیپ و سرطان رحم فراهم نماید.

گرچه، در ابتدا و انتهای دوران باروری، عدم تخمک گذاری به طور شایع اتفاق می افتد، اما بیماری هایی مثل تخمدان پلی کیستیک و اختلالات تیرویید نیز می توانند آن را ایجاد نمایند.

۳) مشکلات رحمی

عفونت ها، تومورهای بدخیم و خوش خیم رحمی نیز می توانند خونریزی ایجاد نمایند. برخی از این ضایعات بسیار شایع هستند، به طور مثال میوم که توموری خوش خیم است در ۳۰ درصد زنان دیده می شود. این ضایعات همیشه منجر به خونریزی نمی شوند و ممکن است فرد علی رغم ابتلا به آنها دچار خونریزی نشود.

ضخیم شدن لایه داخلی رحم نیز از علل خونریزی، خصوصا در خانم های ۴۰-۵۰ سال است. ضخیم شدن لایه داخلی رحم، هشداری بسیار جدی برای وقوع سرطان در آینده محسوب می شود. احتمال سرطان رحم با افزایش سن زیاد می شود، بنابراین بسیار مهم است که در زنان بالای ۴۰ سال مطمئن شویم که علت خونریزی، سرطان نیست.

سرطان تنها علت خونریزی غیرطبیعی نبوده و هر خونریزی به معنی سرطان نیست. بنابراین اگر به اختلالات قاعدگی دچار شدید، افکار مزاحم را از خود دور نموده و از تفسیرهای عجولانه بپرهیزید، اما به هیچ وجه در مراجعه به پزشک سهل انگاری نکنید.

گاهی وقت ها هم در اثر عواملی مثل آی.یو.دی، رحم دچار جراحت شده و خونریزی می کند. خونریزی خفیف ناشی از آی.یو.دی طبیعی است و درمانی نیاز ندارد، اما خونریزی های شدید باید حتما مورد توجه قرار گیرند.

۴) سایر علل

در زنان پس از یائسگی، یکی از علل مهمی که باید به خاطر داشت، خشک بودن دیواره واژن به علت فقدان استروژن پس از یائسگی است که این امر موجب خونریزی پس از تماس جنسی می شود.

داروهایی که جلوی انعقاد را می گیرند و اختلالات غددی مثل اختلالات تیرویید نیز می توانند موجب خونریزی غیرطبیعی رحمی شوند.

● وقتی مراجعه به پزشک ضروری است

خونریزی غیرطبیعی مسئله بسیار مهمی است و با رویت آن باید سریعاً به پزشک مراجعه نمایید. در صورتی که فقط دچار خونریزی غیرطبیعی شده اید، می توانید در مطب تحت معاینه و معالجه قرار گیرید. اما اگر علایمی مثل سبکی سر، شکم درد شدید و تب نیز همراه خونریزی وجود داشته باشد، بهتر است به اوراژنس بیمارستان مراجعه کنید.

معمولاً پزشکان سعی می کنند به کمک تاریخچه ای که شما از بیماری ها و حالات گذشته خود در اختیار آنها قرار می دهید و معاینات و آزمایش هایی که درخواست می کنند، علت خونریزی شما را از میان علت های ذکر شده بیابند. پزشکان علاقمندند، جهت یافتن علت خونریزی، اطلاعات کاملی در مورد زمان و میزان خونریزی و دفعات تکرار آن، آخرین دوره طبیعی، حاملگی قبلی، آخرین تماس جنسی، روش های پیشگیری از بارداری و داروهای مورد استفاده شما داشته باشند.

به خاطر داشته باشید که ممکن است در ویزیت اول تشخیص دقیق بیماری میسر نشود و به چندین نوبت مراجعه نیاز باشد.

● مراقب خود باشید

▪ ابتدا مطمئن شوید که منشا‡ خونریزی، دستگاه تناسلی است و از مقعد یا دستگاه ادراری نیست. برای این کار می توانید از تامپون استفاده نمایید.

▪ در صورتی که خونریزیتان زیاد است، در بستر استراحت کنید.

▪ تعداد تامپون های مصرف شده و یا نوار بهداشتی های استفاده شده را حتماً بشمرید؛ تعداد آنها به پزشک کمک می کند تا تخمینی از میزان خونریزی شما داشته باشد.

▪ آسپرین نخورید، چرا که زمان خونریزیتان را طولانی می کند.

● درمان

نوع درمان وابسته به علت خونریزی است و در هر مورد جداگانه تصمیم گرفته می شود.

در مواردی که اختلالات هورمونی علت خونریزی غیرطبیعی رحمی باشند، معمولاً از داروهای هورمونی مثل قرص های پیشگیری از بارداری جهت درمان استفاده می شود.

اگرچه خود این قرص ها نیز از علل خونریزی غیرطبیعی هستند اما در مواردی خاص، درمان موثری علیه آن محسوب می گردند.

با شروع درمان دارویی در مواردی که بی نظمی های هورمونی عامل خونریزی هستند، معمولا پس از چند ماه، دوره های قاعدگی منظم می شوند؛ در صورت عدم پاسخ به این درمان، حتماً مجدداً به پزشک خود مراجعه کنید، تا سایر علل خونریزی مورد بررسی قرار گیرند.

به خاطر داشته باشید که تغییرات عادت ماهانه مسئله ای بسیار پراهمیت است و ممکن است نادیده گرفتن آن هزینه بسیار سنگینی درپی داشته باشد.

آشنایی با بلوغ

فروردین ۱۸, ۱۳۸۹ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, جهان پزشكي

بلوغ
بلوغ فرایندی بیولوژیک و شامل تغییرات جسمانی است که نوجوانان هنگام گذرازدوران کودکی به بزگسالی آن را تجربه می کنند. بلوغ بوسیله تحریک قسمت هایی ازمغزوآندوکرین آغاز می شود که کانون هورمون های جسمی می باشد. تغییراتی که در بدن نوجوانان ایجاد می شود درنتیجه آزاد شدن هورمون های مانند استروژن و تستوسترون می باشد.
بلوغ ازچه زمانی آغاز می شود؟ سن آغاز بلوغ در افراد مختلف متفاوت می باشد . بنابراین صحبت درباره سن «معمول»  شروع بلوغ تا حدودی گمراه کننده است.دردختران بلوغ زودرس در۷ سالگی و بلوغ دیررس در ۱۳سالگی آغاز می شود.در پسران بلوغ زود رس در۵/۹ سالگی و بلوغ دیررس در۵/۱۳سالگی آغاز می شود. ولی درکل فرایند بلوغ به ۲ تا ۵ سال زمان برای کامل شدن نیاز دارد . به طور کلی ،بلوغ در دختران ۲ سال زودتر آغاز می شود و پایان می پذیرد.
 چه نوع تغییراتی در دوران بلوغ بوجود می آید ؟ بلوغ حد اقل دارای ۴ نوع پیشرفت جسمانی است. یکی از نشانه های بلوغ رشد سریع و ناگهانی نوجوان است. در این دوران قد و وزن نوجوان به سرعت افزایش می یابد. در نقطه اوج رشد ، بدن نوجوان مانند بدن نوزاد رشد می کند.
دومین تغییر فیزیکی ، کامل شدن ویژگی های اولیه جنسی یا سیستم تناسلی است .
قابل توجه ترین این تغییرات ، تغییر سوم یعنی تکامل ویژگی های ثانویه جنسی است. ویژگی های ثانویه جنسی ویژگی هایی هستند که سبب تمایز مردان از زنان می شوند.
چهارمین تغییر فیزیکی در دوران بلوغ تغییر ریخت بدنی است . بدن نوجوانان چه دختر و چه پسر دارای ماهیچه ها و چربی بیشتری می شود . ولی این افزایش در دختران و پسران دارای سرعت متفاوتی است ، بطوریکه در پایان دوران بلوغ نسبت عضله به چربی در بدن پسران ۳ به۱ است، درصورتی که در دختران میزان عضله و چربی با یکدیگر برابراست .
 آیا نوجوانان دمدمی تر می شوند؟
معمولاً ما نوجوانان را سخت می پنداریم . ما چنین فرض می کنیم که نوجوانان  از بزرگسالان دمدمی تر هستند. زیرا در دوران بلوغ تغییرات هورمونی در بدن نوجوانان رخ می دهد . آیا دلیل دمدمی بودن نوجوانان در دوران بلوغ است ؟ پاسخ این سوال هم مثبت و هم منفی است.
تحقیقات نشان می دهند نوسان شدید هورمون ها در بدن نوجوان، وی را تحریک پذیرتر، پرخاشگرترو افسرده تر می سازد. بالا رفتن و پایین آمدن سطح هورمون ها در شروع دوران بلوغ دیده می شود ولی به زودی ثابت می شود. بنابر این رابطه بین هورمون ها و دمدمی بودن نوجوان فقط در اوایل دوران نوجوانی و زمانی که سطح هورمون ها دارای نوسان است وجود دارد. پس می توان گفت هورمون ها فقط دراوایل دوران بلوغ مسئول دمدمی بودن نوجوانان هستند.
تحقیقات بیشتر نشان داده اند که دمدمی بودن نوجوان بیشترازخود بلوغ با تغییرات محیط اجتماعی اطراف وئ ارتباط دارد. در نوجوان تغییر خلق و خوئ با تغییر فعالیت ها همزمان می شود. از این رو نوجوانان همچنانکه در طول روز وارد محیط های مختلف می شوند دارای رفتارها و خلق و خوئ خوهای متفاوتی نیز می گردند ممکن است نوجوان نوسان زیادی در رفتار وخلق وخوی خود احساس کند زیرا او در طول روز دچار تغییرات زیادی درفعالیت ها و بافت های اجتماعی میشود.
 خود- تصوری
صرف نظراز مبا حث زیست شناختی، بلوغ می تواند دررفتار نوجوانان و پیشرفت آنها از بسیاری جهات  تاثیر       بگذارد.  بلوغ باعث بوجود آمدن تغییراتی در نحوه نگرش نوجوان به خویشتن می شود. تغییرات بوجود آمده در ریخت بدن و کامل شدن صفات ثانویه جنسی نیز بر تصوری که نوجوان از خویش دارد اثرمی نهد و در نتیجه رفتار وئ  دچار تغییر خواهد شد. برای مثال هم دختران وهم پسران نوجوان تمایل بیشتری به تنهایی دارند و در دوران اولیه بلوغ از تغییرات بوجود آمده در بدنشان دچار ناراحتی می شوند . هم دختران و هم پسران حساسیت بیشتری نسبت به ظاهر خود پیدا خواهند نمود و با کامل شدن دوران بلوغ تغییراتی در عادات غذایی و ورزش آنها نیز بوجود خواهد آمد.
تغییرات بوجود آمده درظاهر نوجوان رفتار ودید دیگران را نسبت به آنها تحت تاثیر قرار خواهند داد. غالبا در دوران بلوغ از یک نوجوان انتظار می رود رفتار بهتری داشته باشد که معمولا فراتر از دسترس یک نوجوان است.
 آنها را درک کنید.
بسیاری از تغییراتی که نوجوانان شاهد آنها هستند مانند تغییرات جسمانی و تغییر توانایی آنها برای تفکر و استدلال و نیز پتانسیل های اجتماعی می توانند برای آنها بسیار سخت و دشوار باشند. تمام این تغییرات واکنش و انتظارات دیگران را از نوجوان و نیز شیوه تفکر آنها را نسبت به خودشان تحت تاثیر قرار خواهد داد. با وجود تمام این تغییرات ، نوسانات کم اهمیت رفتاری کاملاً طبیعی هستند و بیشتر به دلیل تنظیم های چند گانه بوجود می آید. چه چیزی می تواند چنین با سرعت و در چندین مسیر توسعه پیدا کند؟! پس تعجبی ندارد که گاهی اوقات نوجوان دمدمی باشند.
اما مهمترین مساله این است که درک کنیم بر خلاف باورعمومی ، افسردگی طولانی مدت درنوجوانان طبیعی نیست. افسردگی که به مدت ۲هفته  یا بیشتر طول بکشد ، نشانگر این مساله است که نوجوان با دشواری های زیادی روبه رو است و نیاز به یک کمک خارجی دارد. در این هنگام باید از پزشک یا یک متخصص سلامت روان کمک گرفت.
بلوغ زودرسوالدین باید با ایجاد یک ارتباط صادقانه و دوستانه با دختر یا پسر مبتلای خود ، برای او توضیح دهند که پیدایش این تغییرات در چه سنی طبیعی است و حالا که در وی به صورت زودرس ایجاد شده ،‌ چه مراقبت ها و درمانهائی ضروری است . ارتباط والدین با معلمان آنها ، در برقراری ارتباط دوستانه این کودکان با هم سن و سالهای خود بسیار حیاتی است . در واقع در محیط مدرسه است که عدم توجه به شرایط جسمی و روحی این کودکان می تواند باعث بروز مشکلات روانی جدی گردد . و لذا معلمان آگاه و دلسوز در برقراری ارتباط طبیعی بین این کودکان و همشاگردیهایشان نقش کلیدی دارند.  روشهای جراحی برای درمان توده هایی که در مغز بصورت نابجا هورمون ترشح می کنند استفاده می گردد .  پیش آگهی : در صورت درمان مناسب و به موقع علائم و رشد قدی بصورت طبیعی خواهد بود ، درمان قبل از سن استخوانی ۱۲ سال برای دختران و ۱۳ سال برای پسران باید شروع گردد
تعریف : به ظاهر شدن علائم بلوغ از جهت فیزیکی و هورمونی در دختران قبل از سن ۸ سالگی و در پسران قبل از سن ۹ سالگی بلوغ زودرس اطلاق می گردد . در ابتدا این کودکان بلندتر از همسن های خود هستند . ولی بدلیل بلوغ زودرس استخوانها ، در نهایت قد کوتاهتری در بلوغ خواهند داشت . در دختران با بزرگ شدن پستانها شروع پریود ماهانه ظاهر شده و در پسران با افزایش شهوت که بصورت اختلالات رفتاری تظاهر می کند .
* چرا بلوغ زودرس مهم است ؟
بلوغ زودرس از دو جنبه اهمیت زیادی دارد ، جنبه اول علت ایجاد کننده آن است که پزشک متخصص با انجام آزمایشات لازم و پیگیریهای منظم و دقیق نوجوانان مبتلا ، در طی مدت طولانی بدنبال علت ایجاد آن می گردد و جنبه دوم اثر بلوغ زودرس روی رشد قدی و روانی نوجوان است .
* علل ایجاد کننده علائم بلوغ زودرس کدامند ؟
در اکثر دخترها ،‌علت خاصی برای بلوغ زودرس دیده نمی شود و بیشتر جنبه خانوادگی دارد و در سایر افراد خانواده ( مادر یا خواهران وی ) نیز چنین حالتی دیده می شود . ولی در مواردی بیماریهای مهم دستگاه عصبی مرکزی مثل تومورهای مختلف ، عفونت و التهاب مغز یا ضربه به جمجمه می تواند این حالت را ایجاد کند . گاهی کیست های تخمدانی با تولید هورمون های جنسی زنانه باعث بلوغ زودرس می شوند . در پسرها حالت سرشتی کمتر دیده می شود و بیماریهای زمینه ای مثل تومورهای سیستم عصبی مرکزی بیشتر شایع است . لذا در این کودکان ( پسر یا دختر ) بررسی مغز با MRI حتماً انجام می شود . سونوگرافی از تخمدانها و شکم و بررسی آزمایشگاهی هورمون های مختلف و نیز تعیین سن استخوانی انجام می شود . در صورت طبیعی بودن معاینات و آزمایش ها ، حتماً باید هر ۶ ماه یک بار توسط پزشک بررسی انجام شود .
عوارض بلوغ زودرس : کودکان در مقابل استرسهای زمان جوانی قرار می گیرند و نمی دانند چه کار باید بکنند . این کودکان از نظر جسمی تظاهرات بلوغ را دارند ولی تجربه کافی را ندارند . دختران با ظاهر شدن علائم پریود ممکن است دچار مشکلات روحی گردند . در هر دو جنس بدلیل افزایش تمایل به شهوت ، رفتارهای ناهنجار مثل خودارضایی شیوع دارد .
علائم و تظاهرات : در دختران علائم ابتدا با بزرگ شدن پستان به شکل یکطرفه یا دوطرفه ظاهر می شود و بعد از آن موهای زهار و زیربغل دیده می شوند و پریود شدن در مرحله انتهایی است ، دور نوک سینه تیره و ضخیم می گردد و نوک سینه به جلو می آید . جوش نیز در صورت این کودکان افزایش می یابد .
در پسران اولین علامت بزرگ شدن بیضه و سپس بلوغ دیگر اجزاء اندام تناسلی است .
قد ابتدا در این کودکان بزرگتر از همسن های خود می باشد . صدا در این کودکان ضخیم شده و موهای صورت بصورت زوردسی  در صورت ظاهر می گردند .
بررسیهای آزمایشگاهی و عکسبرداری : اندازه گیری میزان هورمونهای بلوغ می تواند کمک کننده باشد . تصویربرداری سر بصورت رادیوگرافی یا ام . آر . آی از نواحی مختلف مغز در تشخیص کمک کننده است .
* آیا درمان بلوغ زودرس لازم است ؟
هنگامیکه بلوغ در سنین پائین شروع شود رشد قدی کودکان بیشتر می شود و به نسبت کودکان هم سن خود قدبلندتری خواهند داشت ولی پس از ۳-۲ سال که بلوغ کامل شد ، رشد قدی متوقف شده و در نهایت بزرگسالان کوتاه قدی خواهند شد . از نظر شکل فیزیکی نیز ممکن است مشکلاتی دیده شود . بعلاوه از نظر روانی نیز این کودکان دچار مشکلات زیادی خواهند شد .
رشد سینه ها یا ایجاد قاعدگی در دختران کم سن و یا رویش موهای صورت و کلفتی صدا در پسران کم سن و مقایسه با سایر همسالان خود ، باعث بروز اضطراب شدید در این کودکان و والدین آنها می شود . بخصوص در دختران مبتلا ، احتمال سوء استفاده های جنسی نیز وجود دارد .
در صورت استفاده از هورمون های محرک گونادوتروپین با سرکوب تولید هورمون از تخمدانها یا بیضه ها باعث توقف یا پسرفت صفات ثانویه جنسی می گردد . بعلاوه رشد قدی نیز ادامه می یابد . باید دقت شود که درمان باید زود شروع شود . در صورت موفقیت ، درمان را تا رسیدن کودک به سن طبیعی بلوغ ادامه می دهیم و سپس قطع می کنیم تا بلوغ بطور طبیعی در سن طبیعی پیش رود . در واقع آگاهی والدین به نشانه های بلوغ زودرس با مراجعه زود و به موقع ، موفقیت درمان را بدنبال دارد . نکته مهم این است که هوش این کودکان طبیعی و حتی در مواردی بالاتر از کودکان هم سن خود است ولی بدلیل تغییرات ظاهری و نیز تأثیر هورمون ها ممکن است دچار اختلالات رفتاری ، حالتهای تهاجمی و حتی افسردگی شوند . در واقع بلوغ زودرس برای کودک و خانواده او ، مشکل مهمی است و بخصوص در دختران مبتلا احتمال سوء استفاده جنسی و در پسران ، گرایش به پسران بزرگتر و تأثیر پذیری از رفتارهای نامناسب آن وجود دارد . لذا آموزش دقیق به والدین الزامی است .

تشنگی و خطر کم شدن مایعات بدن

فروردین ۳, ۱۳۸۹ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, جهان پزشكي

تشنگی

تشنگی نشانهٔ چیست؟
تشنگی علامت خطری برای کم شدن مایعات بدن است. این کاهش مایعات می‌تواند ناشی از عرق کردن زیاد، استفراغ، اسهال، تب، گرگرفتگی، آفتاب سوختگی یا رژیم غذائی باشد.حتی چند ساعت نشستن در کابین خشک هواپیما نیم‌لیتر یا بیشتر آب بدن را از طریق تبخیر و تنفس کم می‌کند. داروهای مدر و استروئید هم می‌توانند بدن را کم آب کنند.
با کم شدن مایعات، بدن آب بزاق را می‌گیرد و احساس خشکی دهان به‌وجود می‌آورد. اگر در این مرحله کمبود آب را جیران نکنید، احساس خستگی، ضعف، و سردرد شروع می‌شود. با شدیدتر شدن کم‌آبی بدن سرگیجه و علائم دیگر هم پدیدار می‌شوند.
خشکی دهان به معنی نیاز به آشامیدن است. اما زنگ خطر تشنگی همیشه به صدا در نمی‌آید. اگر در حال کوه‌پیمائی در یک روز آفتابی باشید، ممکن است پیش از آنکه احساس تشنگی کنید مقدار زیادی آب بدنتان از دست رفته باشد.
نوع دیگری تشنگی به‌‌صورت تشنگی مداوم بدون توجه به مقدار آشامیدن همراه با اشتهای زیاد و دفع فراوان ادرار ممکن است نشانهٔ بیماری قند بزرگسالان باشد.

این بیماری قند شایع‌ترین نوع آن است و بعد از ۴۰ سالگی شروع می‌شود. مقدار بسیار زیادی قند در بدن جمع شده است و بدن با کشیدن مایعات درون سلول‌ها سعی در رقیق کردن خون دارد.

- درمان تشنگی
پیش از تشنگی آب بنوشید. همیشه به احساس تشنگی متکی نباشید، مخصوصاً در سنین بالا، چون بالا رفتن سن احساس تشنگی را ضعیف می‌کند. خوردن نیم فنجان آب در هر ساعت کم‌آبی خفیف بدن را کنترل می‌کند. اگر زیاد عرق می‌کنید یا هوا گرم یا خشک است، به آب بیشتری نیاز دارید. بسیاری از پزشکان نوشیدن هشت لیوان آب را در روز توصیه می‌کنند.
ادرار را بی‌درنگ کنید. برای جلوگیری از بی‌آب شدن باید آنقدر آب بخورید تا ادرار به جای زرد بی‌رنگ شود. بی‌رنگ شدن ادرار نشان می‌دهد که آب کافی به بدنتان رسیده است.
همیشه آب بخورید. برای اینکه خوردن آب را فراموش نکنید، از چشمانتان کمک بگیرید. مثلاً یک بطری پرآب را در وسط یخچال بگذارید. روی میز کار و داخل اتومبیلتان هم آب ببرید.
با ورزش آب بخورید. در هنگام ورزش بدن ممکن است قبل از احساس تشنگی تا ۲ لیتر آب از دست داده باشد. برای جبران آن، هر ۱۵ دقیق نیم فنجان آب بنوشید و اگر احساس ضعف و خستگی می‌کنید، ورزش را متوقف کرده و لیوانی آب بنوشید.
آب معدنی بنوشید. وقتی به‌مدت بیش از دو ساعت ورزش شدید می‌کنید، علاوه بر آب مقدار زیاد کانی‌های بدن هم از دست می‌رود. این کانی‌ها، یاالکترولیت‌ها، انتقال پیام‌های عصبی را به ماهیچه‌ها تسهیل می‌کنند. در این حالت خوردن آب تنها کافی نیست و بهتر است آب معدنی خورده شود. آب معدنی حاوی نمک‌هائی برای نگاه‌داشتن آب دیدن الکترولیت‌هائی مثل پتاسیم، و نیز گلوکوز است که انرژی‌زاست. (اگر دچار بیماری قند هستید، فشار خون بالا دارید، یا داروی مدر می‌خورید، در مورد نوشیدن آب معدنی از پزشک سئوال کنید)
داروهایتان را کنترل کنید. اگر دچار تشنگی می‌شوید، داروهایتان را به پزشک نشان دهید. شاید علت تشنگی خوردن داروهای مدر یا استروئید باشد که با کم کردن مقدار مصرف آن تشنگی برطرف می‌شود.
آزمایش خون کنید. بیماری قند چیزی نیست که خودتان تشخیص دهید. اگر مقدار قند خونتان بالاست، باید با کمک پزشک آن را کنترل کنید. برای این کار برنامه‌ای شامل رژیم غذائی و ورزش لازم است.

هیپوگلیسمی‌ عملکردی‌ یا پایین‌ افتادن‌ قندخون‌ به‌ علت‌ تولید بیش‌ از اندازه‌ انسولین‌

بهمن ۲۱, ۱۳۸۸ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, بيماري غير واگير, جهان پزشكي

هیپوگلیسمی‌ عملکردی‌

 
هیپوگلیسمی‌ عملکردی‌ عبارت‌ است‌ از پایین‌ افتادن‌ قندخون‌ به‌ علت‌ تولید بیش‌ از اندازه‌ انسولین‌ از لوزالعمده‌. این‌ یک‌ بیماری‌ نیست‌ و غالباً اگر تنها براساس‌ علایم‌ تصمیم‌ گرفته‌ شود، اشتباه‌ تشخیصی‌ رخ‌ می‌دهد. این‌ اختلال‌ برخلاف‌ تصور شایع‌ نیست‌ (مگر در بیماران‌ دیابت‌).
● علایم‌ شایع‌
فراوانی‌ و شدت‌ علایم‌ زیر در افراد مختلف‌ متفاوت‌ است‌:
▪ ضعف‌ یا از حال‌ رفتن‌
▪ تعریق‌
▪ گرسنگی‌ زیاد
▪ عصبی‌ بودن‌ و لرزش‌ دست‌ها
▪ سردرد
▪ گیجی‌
▪ تغییرات‌ شخصیتی‌
▪ گاهی‌ صرع‌ و تشنج‌
▪ ندرتاً نامنظمی‌ ضربان‌ قلب‌
▪ندرتاً از دست‌دادن‌ هوشیاری‌
● علل‌
هیپوگلیسمی‌ عملکردی‌ احتمالاً در اثر تولید بیش‌ از اندازه‌ انسولین‌ از لوزالعمده‌ در پاسخ‌ به‌ مصرف‌ شکر و سایر هیدارت‌های‌ کربن‌ (قندها)، ورزش‌ سنگین‌، حاملگی‌، یا علل‌ ناشناخته‌ به‌ وجود می‌آید.
موارد و داروهای‌ زیر سطح‌ قندخون‌ را در بعضی‌ از افراد پایین‌ می‌آورند: تنباکو؛ کافئین‌؛ الکل‌؛ آسپیرین‌؛ قرص‌های‌ قندخون‌ از نوع‌ سولفونیل‌ اوره‌ (مثل‌ گلی‌بی‌گلامید)؛ متفورمین‌؛ هالوپریدول‌؛ پروپوکسی‌فن‌؛ کلرپرومازین‌؛ پروپرانولول‌؛ پنتامیدین‌؛ دیزوپرامید
ندرتاً تومور لوزالعمده‌
نارسایی‌ مزمن‌ کلیه‌
● عوامل تشدید کننده بیماری
▪ استرس‌
▪ رژیم‌ غذایی‌ نامناسب‌
▪ مصرف‌ دخانیات‌
▪ مصرف‌ داروهایی‌ مثل‌ داروهای‌ فهرست‌ شده‌ در بالا
▪ خستگی‌ یا کار زیاد
● پیشگیری‌
▪ دستورات‌ غذایی‌ که‌ زیرعنوان‌ رژیم‌ غذایی‌ آمده‌اند را رعایت‌ کنید.
▪ از استرس‌ اجتناب‌ کنید.
▪ از مصرف‌ دخانیات‌ خودداری‌ کنید.
▪ از نوشیدن‌ الکل‌ جداً پرهیز کنید.
▪ سعی‌ کنید علایم‌ زودهنگام‌ این‌ حالت‌ را شناسایی‌ کنید و سریعاً اقدام‌ مناسب‌ را در پیش‌ گیرید.
● عواقب‌ مورد انتظار
علایم‌ را می‌توان‌ با درمان‌ کنترل‌ نمود.
● عوارض‌ احتمالی‌
احتمال‌ بروز حمله‌ پایین‌ افتادن‌ قندخون‌ به‌ هنگام‌ شناکردن‌، کارکردن‌ با ماشین‌ها، یا رانندگی‌
● درمان‌
▪ اصول‌ کلی‌
ـ امکان‌ دارد انجام‌ بررسی‌های‌ آزمایشگاهی‌ مثل‌ اندازه‌گیری‌ قندخون‌ و بررسی‌ میزان‌ تحمل‌ گلوکز توصیه‌ شود.
ـ به‌ فکر تغییر شیوه‌ زندگی‌ خود باشید.
ـ روان‌درمانی‌ یا مشاوره‌ برای‌ فراگیری‌ روش‌های‌ مقابله‌ با استرس‌
▪ داروها
معمولاً دارویی‌ برای‌ این‌ اختلال‌ ضرورت‌ ندارد.
▪ فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری
محدودیتی‌ برای‌ آن‌ وجود ندارد.
▪ رژیم‌ غذایی‌
روزانه‌ ۶-۵ وعده‌ غذایی‌ کوچک‌ که‌ حاوی‌ تنها مقدار کمی‌ از هیدارت‌های‌ کربن‌ ساده‌، مقدار متوسطی‌ از چربی‌ و دارای‌ پروتئین‌ زیادی‌ هستند میل‌ کنید. هیچ‌کدام‌ از وعده‌های‌ غذایی‌ را جا نیاندازید. میان‌ غذاهای‌ بین‌ وعده‌های‌ غذایی‌ باید حاوی‌ پروتئین‌ باشند، مثل‌ مرغ‌، تخم‌مرغ‌، پنیر، آجیل‌، یا شیر بدون‌ سر شیر، و نه‌ هیدارت‌ کربن‌. از خوردن‌ شیرینی‌های‌ خیلی‌ شیرین‌ پرهیز کنید.
● درچه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمود؟
▪ اگر شما یا یکی‌ از اعضای‌ خانواده‌تان‌ علایم‌ هیپوگلیسمی‌ عملکردی‌ را دارید.

آشنایی با فرآیند هضم طبیعی غذا

بهمن ۲۱, ۱۳۸۸ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي

هضم طبیعی غذا

 
بسیاری از افراد از شکل، اندازه، موقعیت و عملکرد معده و سایر اعضاء دستگاه گوارش خود، اطلاعات کمی دارند. برای بدست آوردن مواد مغذی از غذاهایی که می‌خوریم، لازم است که این غذاها در بدن هضم شوند. ابتدا غذا باید به شکل مایع یا نیمه مایع تغییر یابد. سپس ترکیبات پیچیده و مرکبی مثل چربی‌ها و پروتئین‌ها باید به واحدهای شیمیایی کوچک‌تری تجزیه شوند که بتوانند از طریق دیواره روده‌ها به جریان خون جذب شوند.

 

فرآیند هضم غذا از دهان شروع میشود. در دهان، قطعات بزرگ غذا توسط دندان‌ها و زبان به قطعات کوچک‌تری تبدیل میشوند. غدد بزاقی ترشح بزاق به دهان را انجام می‌دهند تا بزاق با غذا مخلوط شود. این بزاق به دهان را انجام می‌دهند تا بزاق با غذا مخلوط شود. این بزاق باعث میشود که غذا راحت‌تر جویده شود.
وظایف معده
معده به شکل یک کیسه عضلانی می‌باشد که عریض‌ترین قسمت دستگاه گوارش را تشکیل می‌دهد. معده دارای سه وظیفه عمده در فرآیند هضم غذا می‌باشد.
- معده بصورت یک محفظه ذخیره غذا عمل می‌کند بطوریکه ما می‌توانیم غذایی را که برای نیاز چند ساعت ما کافی می باشد را در عرض چند دقیقه بخوریم.
- معده نقش مهمی در فرآیند شیمیایی و فیزیکی هضم غذا بر عهده دارد. غذا در معده تکه‌تکه و له میشود. مواد شیمیایی ساده‌تر کمک می‌نمایند. دیواره معده بطور طبیعی به علت داشتن یک لایه حفاظتی، از تهاجم اسید معده به آن جلوگیری می‌کند و نمی‌گذارد که زخم ایجاد شود. مری فاقد این لایه محافظتی می‌باشد و بنابراین به آسانی بر اثر اسید معده آسیب می‌بیند.
- غذا ممکن است چندین ساعت در معده باقی بماند و در طی این مدت، اسید معده باعث نابودی اکثر باکتری‌ها و میکروبهای آن میشود. بزاق حاوی آنزیمی به نام آمیلاز بزاقی است که باعث شروع هضم کربوهیدراتهایی مثل مواد قندی و نشاسته‌ها می‌گردد. بزاق کمی حالت اسیدی دارد و در هنگامی که شما غذا نمی‌خورید، باعث میشود که دهان و دندان‌هایتان تمیز باقی مانده و از ایجاد جرم دندان نیز جلوگیری می‌کند. افرادی که دچار بیماریهایی هستند که ترشح بزاق دهانشان کاهش یافته است، گرفتار خشکی دهان، اشکال در قورت دادن و بلع مشکل غذا و افزایش فساد دندان میشوند. به محض اینکه غذا در دهان جویده و نرم شد، زبان آن را به سمت عقب دهان و گلو می‌برد و از آنجا توسط عضلات مخصوص آن قسمت، به سمت مری فرستاده میشود. غذا از طریق یک دریچه یک طرفه از مری وارد معده میشود. این دریچه را اصطلاحاً اسفنکتر تحتانی مری می‌نامند که از برگشت محتویات معده به مری در حالتی که معده منقبض میشود و یا وقتی که در حالت درازکشیدن قرار می‌گیریم، جلوگیری می‌کند.
در نهایت، غذا پس از مدتی که در معده قرار گرفت و بصورت مایع درآمد به سمت دریچه دیگر معده که به آن اصطلاحاً دریچه پیلور گفته میشود، رفته و از طریق آن وارد اثنی عشر میشود. به چند سانتیمتر ابتدای روده کوچک، اثنی‌عشر یا دوازدهه گفته میشود. وقتی غذا وارد اثنی‌عشر میشود، مواد شیمیایی به آن اضافه می‌گردد تا حالت اسیدی آن را که از اسید معده به دست آورده است را خنثی نماید. همچنین آنزیمهایی که از لوزالمعده ترشح می‌شوند در قسمت اثنی‌عشر بر روی غذاها اضافه شده تا به هضم کربوهیدراتها، چربی‌ها و پروتئین‌ها کمک نماید. صفرایی که از کبد
می‌آید هم در این قسمت ترشح شده و باعث کمک به هضم چربی‌ها میشود سپس غذای هضم شده از روده کوچک که طول آن ۶ متر می‌باشد عبور می‌کند. روده کوچک دارای طول
خیلی بیشتری از روده بزرگ می‌باشد اما چون قطر آن کوچکتر از روده بزرگ است به همین دلیل به آن روده کوچک یا روده باریک گفته میشود. تجزیه شیمیایی غذاها در روده کوچک تکمیل می‌گردد و مواد شیمیایی به دست آمده، جذب جریان خون و عروق لنفاوی میشوند.
وظایف اصلی روده بزرگ عبارتند از: باز جذب آبی که برای هضم غذا بکار رفته است و خشک کردن آن، بطوریکه مدفوع فقط دارای آب اندکی بشود.
اشکال در کجا می‌تواند رخ دهد؟
تقریباً هر کسی گاهی اوقات دچار سوءهاضمه میشود که معمولاً بعد از مدت کوتاهی برطرف می‌گردد. بعد از خوردن یک غذای سنگین، ممکن است احساس نفخ یا بادکردن شکم داشته باشیم که با آروغ زدن، مقداری از این احساس ناراحتی برطرف می‌گردد. اکثر آروغهایی که ما می‌زنیم به علت بلع هوا در حین غذا خوردن ایجاد میشوند اما بعضی از این آروغها بر اثر واکنشهای شیمیایی که در معده رخ می‌دهند و یا به علت مصرف نوشابه‌های گاز‌دار ایجاد می‌گردند. راه حل این مشکل، کمتر غذاخوردن، آهسته غذا خوردن و استفاده کمتر از نوشابه‌های گازدار می‌باشد.

 

شما ممکن است با خوردن بعضی از غذاها مثل پیاز سرخ کرده، احساس ناراحتی در قسمت بالایی شکم نمایید که حدود یک ساعت یا بیشتر این ناراحتی طول می‌کشد. راه حل این مشکل نیز آسان می‌باشد و آن راه حل این است که از مصرف اینگونه غذاها که باعث ناراحتی شما می‌شوند پرهیز نمایید. سوءهاضمه‌هایی که مدت بیشتری طول می‌کشند معمولاً با تولید اسید معده ارتباط دارند. اگر دریچه تحتانی مری ضعیف یا خراب شود، مایع اسیدی معده ممکن است به سمت بالا آمده و وارد مری شود و باعث احساس سوزش سر معده (ترش کردن) شود. این مشکل اغلب در شب که شما دراز می‌کشید باعث ناراحتی شما میشود. این مشکل را اصطلاحاً ریفلاکس معده به مری می‌گویند که بطور مفصل در قسمتهای بعدی، ‌توضیح داده خواهد شد.
اسید معده همچنین ممکن ست در صورتی که به پوشش مخاطی خود معده حمله کرده به آن آسیب برساند و ایجاد بیماری زخم معده نماید و مشکلاتی را ایجاد کند که در این مورد نیز بعداً بطور مفصل صبحت خواهیم نمود. اطلاعات پزشکان در مورد زخم‌های معده و اثنی‌عشر در طی چند سال اخیر با کشف عفونت هلیکوباکترپیلوری به میزان زیادی افزایش یافته است.
سومین نوع شایع سوءهاضمه را اصطلاحاً سوءهاضمه بدون زخم می‌نامند که مشکل گیج‌کننده‌ای برای بیماران و پزشکان است.

تشخیص سوءهاضمه بدون زخم در مواردی داده میشود که علایم طول کشیده سوءهاضمه وجود دارد اما در آزمایش ریفلاکس و زخم معده، چیزی دیده نمیشود و همه چیز طبیعی است. در بعضی از این افراد، در نهایت متوجه میشویم که مشکل در جای دیگری از دستگاه گوارش وجود دارد (مثلاً به علت سنگ کیسه صفرا یا بر اثر سندروم روده تحریک‌پذیر).

در عده دیگری از بیماران نیز، درد به علت وجود مشکلاتی در دنده‌های تحتانی و عضلات دیواره شکمی ایجاد می‌گردد. با این حال، اکثر افراد مبتلا به سوءهاضمه بدون زخم، به نظر می‌رسد که دارای معده حساسی هستند که در مواقعی که دچار هیجانات احساسی میشوند علایم آنها بروز می‌کند.

در این موارد نیز بعداً بطور مفصل صحبت خواهیم نمود. به ندرت ممکن است سوء‌هاضمه از علایم اولیه وضعیتهای وخیم‌تری مثل سرطان معده باشد. سرطان معده نسبت به بیماریهای زخم معده و اثنی‌عشر و یا ریفلاکس معده به مری، خیلی کمتر اتفاق می‌افتد.

فرآیند هضم غذا ( گوارش )

بهمن ۱۴, ۱۳۸۸ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي

فرآیند هضم غذا ( گوارش )

 

هر چیزی که وارد معده شما می شود با آنزیمهای درون معده مخلوط می گردد تا با اجزا ساده تری تجزیه شود . سپس این مخلوط از معده خارج شده و به روده ها می رود تا از آنجا , مواد غذایی تجزیه شده جذب جریان خون شوند . مواد غذایی تجزیه شده از طریق جریان خون به سرتاسر بدن می روند و در اختیار سلولهای بدن قرار می گیرند تا در آنها مصرف شده و یا ذخیره شوند . اجزا غذایی که جذب نمی شوند از بدن دفع می گردند ( از طریق مدفوع )
دستگاه گوارش
دستگاه گوارش شما که از دهان تا مقعد امتداد دارد , شبیه لوله ای است که حدود هفت متر طول دارد .
دهان و معده
از هنگامی که شما شروع به جویدن غذا می کنید , هضم غذا نیز شروع می گردد . از غدد بزاقی دهان , بزاق ترشح می شود که در هنگام جویدن غذا , با آن ترکیب می شود تا بلع غذا را آسانتر نماید . بزاق حاوی آنزیمی به نامآمیلاز ( Amylase ) می باشد که باعث تجزیه غذاهای کربوهیدراتی نشاسته ای به قند های ساده تر می شود که بتوانند جذب بدن شوند . آنزیم آمیلاز فقط می تواند در یک محیط قلیایی عمل نماید.وقتی که غذا بلعیده می شود , از طریق مری پایین آمده و به سمت معده می رود . در محل ورود و خروج معده , عضلات حلقوی وجود دارند که به آنها اصطلاحا “اسفنکتر”( sphincter ) گفته می شود و به عنوان دریچه عمل می کنند . وقتی غذا به معده می رسد , دریچه یا اسفنکتر بالایی معده باز شده و اجازه می دهد که غذا وارد معده شود . سپس این دریچه بسته می شود تا غذا و شیره گوارشی در معده نگهداری شوند . اگر این اسفنکتر خراب شود ویا نشتی داشته باشد , شیره گوارشی که حاوی اسید معده نیز می باشد , به سمت بالا رفته و وارد مری می گردد . وقتی چنین اتفاقی افتاد , شما احساس سوزش سر معده خواهید کرد ( ترش کردن ) , زیرا اسید معده شما باعث تحریک مری شما می گردد .شیره گوارشی از غدد بسیار کوچکی که در دیواره معده قرار دارند , ترشح می شود و با غذا مخلوط می گردد . این شیره گوارشی حاوی مواد شیمیایی است که باعث تجزیه غذا ها می شود تا بتوان از آنها استفاده نمود . دو تا از این مواد شیمیایی عبارتند از :
آنزیم پروتئاز( که باعث تجزیه پروتئین ها می شود ) و
اسید هیدروکلریک ( که باعث نابودی اکثر باکتریها و میکروبهایی که در غذا وجود دارند می شود و نیز ایجاد یک محیط اسیدی در معده میکند تا آنزیم پروتئاز بتواند عمل خود را انجام دهد ) تنها ماده ای که با این روند هضم غذا ارتباطی ندارد , الکل می باشد که بطور مستقیم از طریق دیواره معده جذب جریان خون می شود . معده شما به عنوان یک محفظه نگهداری غذا عمل می کند . غذا در معده به صورت نیمه مایع در می آید و به مدت دو الی چهار ساعت در آن باقی می ماند . سپس از طریق دریچه یا اسفنکتر تحتانی معده , وارد روده کوچک می شود.
روده کوچک
روده کوچک , طولانی ترین قسمت دستگاه گوارش شما می باشد که ۵ یا ۶ متر طول دارد . از آنجایی که قطر این روده , باریک می باشد و فقط ۲ تا ۴ سانتیمتر قطر دارد , به آن روده کوچک یا روده باریک گفته می شود ( در مقایسه با روده بزرگ که قطر آن ۶ سانتیمتر می باشد ) روده کوچک شما دارای سه قسمت می باشد . اولین قسمت روده کوچک که درست بعد از معده قرار دارد را اصطلاحا ”
اثنی عشر ” یا دوازدهه ویا “دئودنوم ” ( Duodenum ) می نامند , که کوتاهترین قسمت روده کوچک می باشد .دو قسمت دیگر روده کوچک که بعد از اثنی عشر قرار دارند به ترتیب عبارتند از ژژنم ( Jejunum ) و ایلئوم ( Ileum ) که به روده بزرگ متصل می گردد . وقتی غذا از معده وارد اثنی عشر می شود , به علت مخلوط بودن با اسید معده , هنوز اسیدی می باشد . در محل اثنی عشر , یک شیره گوارشی قلیایی به این غذا اضافه می گردد تا حالت اسیدی آن را خنثی نماید . این شیره گوارشی از عضوی که در قسمت زیر معده قرار دارد و به آن اصطلاحا ”
لوزالمعده ” یا “پانکراس” ( Pancreas ) گفته می شود ترشح می گردد , که حاوی آنزیمهایی است که باعث ادامه هضم غذا می شود . صفرا نیز در همین محل به غذا اضافه می گردد صفرا مایعی سبز رنگ است که در کبد شما ساخته می شود و سپس از کبد به کیسه صفرا وارد می گردد تا در آنجا ذخیره شود . این صفرا به حل شدن مواد غذایی چرب کمک می نماید. وقتی که شیره گوارشی وظیفه خود را انجام داد , مواد غذایی اصلی به اجزا ساده تر خود تجزیه می شوند که عبارتند از :
* پروتئین ها به آمینو اسیده ها تجزه می شوند
* کربو هیدراتها به گلوکز و سایر قندهای ساده تر تبدیل می شوند
* چربی ها به اسید های چرب و گلیسرول تجزیه می گردند
در قسمتهای پایین تر روده کوچک ( یعنی در ژژنوم و ایلئوم ) , محصولات نهایی غذای هضم شده از طریق دیواره روده کوچک به جریان خون جذب می گردند . بر اثر انقباضات موجی شکل عضلات دیواره روده ها , غذا در طول روده حرکت کرده وبه جلو می رود . این حرکت را اصطلاحا ”
پریستا لسیس ” ( peristalsis ) می نامند . دیواره روده ها صاف نمی باشد بلکه دارای میلیونها برجستگی انگشت مانند به نام ”
پرز” (Villi)
می باشد . این پرزها باعث می شود که سطح وسیعی در روده های شما ایجاد شود تا جذب غذاها بهتر صورت گیرد . ویتامین های محلول در آب و مواد معدنی در این مرحله , جذب جریان خون میشوند.
وقتی که مواد غذایی جذب جریان خون شد , باقی مانده غذایی که هضم نشده است وارد روده بزرگ می گردد بدن شما می تواند بعضی از مواد غذایی , مثل آنهایی که ایجاد انرژی می کنند و بعضی از ویتامینها و مواد معدنی را ذخیره نماید . اضافی مواد غذایی که بدن نمی تواند آنها را ذخیره نماید از طریق مدفوع از بدن خارج می گردد .
روده بزرگ
روده بزرگ شامل
کولون (Colon ) ,
راست روده ( Rectum ) و
مقعد می باشد . طول روده بزرگ حدود یک متر است . آبی که برای هضم غذاها مورد استفاده قرار گرفت بود در روده بزرگ باز جذب می شود و باعث می شود که مدفوع بدون آب و خشک ایجاد شود .
هنگامی که مدفوع به راست روده می رسد , بر اثر انقباضات واکنشی که در راست روده ایجاد می شود و عضلات دریچه یا اسفنکتر مقعده را شل می نماید , احساس دفع مدفوع به شخص دست می دهد . اسفنکتر های مقعد , عضلات حلقوی شکلی می باشند که کنترل باز شدن و بسته شدن مقعد را در اختیار دارند.
معمولا حدود یک تا سه روز طول می کشد که غذا از دهان تا مقعد برسد . بعضی از افراد روزی دو یا سه بار مدفوع می کنند , د رحالیکه سایرین روزی یک بار و بعضی ها نیز هردو یا سه روز یک بار مدفوع می کننی که تمام این موارد , طبیعی هستند .

آشنایی با نخاع

آبان ۱۴, ۱۳۸۸ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, علوم

Read more

آشنایی با دستگاه تنفس

مهر ۲۲, ۱۳۸۸ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي

Read more

چند ساعت خواب در شبانه روز کافی است ؟

تیر ۲۲, ۱۳۸۸ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, جهان پزشكي

Read more

آشنایی با انواع ویتامین ها و نقش آنها در بدن

تیر ۱۲, ۱۳۸۸ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, جهان پزشكي

Read more

املاح معدنی ( ید )

تیر ۱۲, ۱۳۸۸ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, تغذيه

املاح معدنی ( ید )

 

مهمترین عواملی که در جذب آهن اثر دارند ، دو دسته هستند :

۱- عواملی که جذب آهن را کم می کنند یا مانع جذب آهن می شوند ، مخصوصاً اکسالاتهایی که در سبزی ها وجود دارد مثل ریواس ، اسفناج همچنین صرف چای بعد از غذا.

۲-عواملی که باعث تسریع و بهبود جذب آهن می شوند مثل ویتامین C ، میوه ها، آب میوه ها، پروتئینهای حیوانی ، مس و ویتامین B12  .

اشاره کردیم که خانمها در دوران بارداری در سنین ۱۵ تا ۴۹ سالگی و بچه ها در سنین رشد مهمترین گروههایی هستند که از کمبود آهن رنج می برند. در جلسه قبل اشاره ای به علائم کم خونی ، فقر آهن و همچنین به روی که یکی از ریز مغذی هایی است که کمبود آن برای اولین بار در ایران و سپس در مصر به اثبات رسیده بود ، کردیم .

ید :

ید یکی از ریز مغذیهایی است که به میزان ۲۰ تا ۵۰ میلی گرم در بدن انسان وجود دارد ، که حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد آن در غده تیروئید وجود دارد. این ریز مغذی که مقدارش بسیار ناچیز است چه تأثیر سوئی بر رشد مغزی و جسمی انسان دارد. حدود یک میلیارد نفر از کمبود ید رنج می برند و ۲۰ میلیون نفر گواتر دارند . در ایران به طور گسترده کمبود ید وجود دارد . چند سالی است که وزارت بهداشت و وزارت صنایع اقدام به تهیه نمک ید دار برای رفع این مشکل کرده اند.

ید در مواد غذایی مختلفی وجود دارد ، بهترین منابع غذایی ید انواع سبزی های سبز و ریشه ها مثل اسفناج است .

وجود ید در مواد غذایی بستگی به وجود آن در خاک منطقه دارد. اگر خاکمنطقه ای از نظر ید فقیر باشد غذاهای تولید شده در آن منطقه از نظر ید فقیر خواهد   بود. اگر ید آبی در منطقه ای از ۲ میکروگرم در لیتر کمتر بود ، مسلماً مشکل کمبود ید در آن منطقه وجود دارد . بعد از سبزی ها و میوه ها طبیعتاً فرآورده های دریایی مخصوصاً ماهیهای آب شور ، مهمترین منبع ید هستند. با وجود این بستگی به آب دریا دارد که ید در آن وجود دارد یا نه . به عنوان مثال بر اساس بررسی های انجام شده آب دریای خزر از ید فقیر است و بر عکس آب خلیج فارس از نظر ید غنی است. بنابراین درست نیست که بگوئیم همه فراورده های دریا از ید غنی هستند .

ید در دستگاه گوارش به راحتی جذب می شود ، پس از جذب به غده تیروئید می رود، قسمت قابل توجهی از آن توسط غده تیروئید برداشت می شود و راه دفع ید از طریق ادرار است. بنابراین یکی از آزمایشهایی که می توان برای تشخیص ید انجام داد ، اندازه گیری ید خون است. البته ید به اشکال مختلف در خون وجود دارد که به دلیل غیر قابل نفوذ بودن ، ید متصل به پروتئین در درون گلبولها ، برای اندازه گیری از این نظر مناسب است.

ید با اسید آمینه تیروزین ترکیب می شود و در ابتدا مونو ید و تیروزین و دی ید و تیروزین و سپس تری ید و تیروزین و تترا ید و تیروزین را تشکیل می دهد . تترا ید و تیروزین با تیروگلوبولین ترکیب می شود و بدین ترتیب در غده تیروئید ذخیره می شود .

در صورت وجود کمبود ید یا به هر دلیلی که غده تیروئید بزرگ شود ، فرد دچار گواتر می شود.

دو نوع گواتر وجود دارد که عبارتند از :

۱- گواتر ساده

۲- گواتر سمی

 در گواتر ساده علی رغم اینکه غده تیروئید بزرگ می شود اما با مکانیسم های جبرانی تیروکسین کافی تهیه می شود . بنابراین مشکلی از نظر تیروکسین نداریم. منتها غده تیروئید بزرگ شده است. در صورتیکه در گواتر سمی تیروکسن کافی تولید نمی شود و سلامتی فرد به طور جدی در معرض خطر قرار می گیرد و باید اقدامات پزشکی صورت گیرد. اگر درمان دارویی موثر نشود، عمل جراحی صورت می گیرد .

 در بررسی های علمی گواتر درجه بندی می شود :

۱- گواتر درجه یک ( A) : بزرگی غده تیروئید در آن قابل لمس نیست. در معاینه زیر انگشتان پزشک معالج لمس می شود.

۲-گواتر درجه یک ( B ) : بزرگی غده به گونه ای است که اگر فرد سر را بالا نگاه دارد و آب دهانش را قورت دهد. از حرکتی که در این ناحیه ایجاد می شود ، بزرگی غده تیروئید قابل رویت است.

۳- گواتر درجه دو : هنگامی که بیمار سرش را راست نگه می دارد غده قابل رویت است.

۴- گواتر درجه سه : غده کاملاً بزرگ است ، به طوری که از فاصله دور هم نمایان است در این حالت ممکن است پوشیدن و در آوردن لباس برای بیمار مشکل ایجاد کند.

اگر مادر در دوران بارداری دچار کمبود باشد احتمال اینکه فرزند کرتین یا عقب مانده ذهنی به دنیا آید زیاد است . در مناطقی که کمبود ید وجود دارد توجه به دختران در سنین بلوغ و مادران باردار اهمیت ویژه ای دارد . زیرا عدم توجه به دوران بارداری خطر تشکیل غده تیروئید ناقص و در نتیجه تولد نوزاد کرتین یا عقب مانده ذهنی را بالا می برد.

در مناطقی که کمبود ید وجود دارد مشکل کمبود ید را از طریق زیر می توان جبران کرد :   

۱-  مواد غذایی را از جایی وارد کنیم که مطمئن باشیم غنی از ید است .

۲- اضافه کردن ید به نمک طعام ، شکر و آب .

اما ثابت شده است که بهترین شیوه استفاده از نمک ید دار است که وزارت بهداشت و صنایع چند سالی است که نمک ید دار تهیه شده در دسترس همگان قرار می دهد .

البته اگر در منطقه ای کمبود ید وجود نداشته باشد ، مصرف نمک ید دار نگران کننده نیست. مقدار یدی که در نمکها وجود دارد ، حتی اگر برابر این مقدار هم باشد عارضه و مشکلی ایجاد نمی کند.

علاوه بر کمبود ید که می تواند ایجاد گواتر کند . در برخی از مناطق آب های آلوده نیز می توانند باعث ایجاد گواتر شوند . در مناطقی که آب های زیر زمینی بالاست و نزدیک به دریا هستند به علت آلوده شدن آب آشامیدنی با آب فاضلاب می توانند ایجاد گواتر کنند.

بعضی از مواد غذایی که دارای ترکیبات گوگردی هستند مثل شلغم و کلم گواتر زا هستند.

املاح منیزیم ( فلوئور )

 دو نوع گواتر وجود دارد :

۱- گواتر ساده ( که با مکانیسمهای جبرانی ، تیروکسین کافی تولید می شود )

۲- گواتر سمی ( تیروکسین کافی تولید نمی شود )

مادران بارداری که کمبود ید دارند ، نوزادان آنها دچار کرتین ( اختلال در رشد مغزی و جسمی ) می شوند . در مناطقی که کمبود ید وجود دارد ، بهترین روش برای تأمین ید مورد نیاز استفاده از نمک ید دار است . با کمک وزارت ارشاد و صنایع چند سالی است که در ایران از نمک ید دار استفاده می شود.

 منیزیم :

منیزیم یکی از عناصر معدنی مهم و دومین کاتیون درون سلولی بعد از پتاسیم است که اعمال حیاتی مختلفی را انجام می دهد . منیزیم در ساختمان آنزیمهایی که در متابولیسم انرژی نقش دارند شرکت دارد . بنابراین عنصر معدنی مهمی است . منیزیم در سبزی های سبز رنگ به فراوانی یافت می شود ، در کلروفیل یا رنگ دانه های سبزی ها وجود دارد بنابراین هر چه سبزی سبزتر و پر رنگ تر باشد از منیزیم غنی تر است .

البته در حبوبات نیز منیزیم وجود دارد . مقدار نیاز روزانه به منیزیم در بالغین ۲۰۰ تا ۲۵۰ گرم و در دوران بارداری و شیردهی ۴۰۰ میلی گرم است .

در صورتی که مقدار مصرف سبزیها کم باشد و ورزشکارانی که کمبود این عنصر را داشته باشند، می تواند خطر آفرین باشد . زیرا در مراحل اولیه باعث انبساط رگها ، رنگ پریدگی ، تشنج و در نهایت منتهی به مرگ می شود .

فلوئور :

در سال ۱۹۰۳ برای اولین بار در کلرادوی آمریکا یک دندان پزشک متوجه شد مردمی که از آبهای دارای فلوئور استفاده می کنند استحکام دندانهایشان بیشتر می شود اما لکه های قهوه ای رنگی روی دندانهایشان ایجاد می شود . مطالعات بعدی نشان داد که اگر میزان فلوئور آب حدود یک میلی گرم در لیتر یا به طور متوسط بین هفت دهم تا یک و نیم میلی گرم باشد حداقل ۶۰ درصد کاهش پوسیدگی دندان داریم و لکه های قهوه ای رنگ ایجاد نمی شود .

بررسی دیگری در آمریکا انجام شد . دو منطقه انتخاب شد که آب آنها کمتر از ۷ درصد میلی گرم در لیتر یا PPM ( Parts Permillion ) فلوئور داشت . به آب یکی از مناطق فلوئور اضافه کردند و به آب منطقه دیگر فلوئور اضافه نشد . بعد از گذشت ۱۰ سال کودکان را مورد مطالعه قرار دادند . مشاهده کردند کودکانی که بعد از ۱۰ سال از اضافه شدن  فلوئور ، ۱۶ ساله شده اند ۴۰ درصد پوسیدگی دندانهایشان نسبت به منطقه ای که به آب آن فلوئور اضافه نشده بود کاهش یافته است . و در کودکان ۱۲ ساله در حقیقت ۴۸ درصد از پوسیدگی دندانها کاهش یافته بود . بدین ترتیب اگر از بدو تولد بتوان فلوئور را به آب آشامیدنی اضافه کرد یا فلوئور مورد نیاز بدن را تأمین کرد ، خطر پوسیدگی دندان ها کاهش می یابد . ضمن اینکه مطالعات بعدی نشان داد اصولاً مردمی که از آبهایی استفاده می کنند که فلوئور کافی را دارد در آینده کلسی فیکاسیون عروق قلبی مخصوصاً عروق کروندو آئورت کمتر اتفاق می افتد .

اما اگر میزان فلوئور از یک و نیم PPM تجاوز کند و به ۲ برسد فلوئورزیس دندانی شروع می شود و اگر به ۵/۲ برسد معمولاً نشانه های انباشت فلوئور در دندانها که فلوئورزیس نام دارد مشاهده می شود .

نکته مهم این است که اگر فلوئور آب در حد ۵/۲ PPM باشد فلوئورزیس ، زیبایی دندانها را از بین می برد . منظره عمومی دندانها گچ می شود و شفافیت و براقی آنها را از بین می برد.

روی این حالت کج دندانها ، یک نوار براق وجود دارد و روی این نوار براق لکه های قهوه ای رنگ دیده می شود . زمانی که فلوئور آب در حد ۵/۲ PPM یا میلی گرم در یک لیتر است فلوئورزیس زیبایی دندانها را از بین می برد اما باعث استحکام دندانها می شود . در حالی که وقتی مقدار فلوئور آب از حد ۵/۲ PPM بیشتر شود و مخصوصاً زمانی که به ۵ تا ۶ PPM برسد فلوئورزیس باعث استحکام دندانها نمی شود بلکه موجب تخریب بافت دندانی می شود و دندانها کاملاً قهوه ای رنگ شده و به مرور زمان پوسیده و پوک می شوند و کم کم می ریزند. اگر فلوئور آب به بیش از ۱۰ PPM برسد برای افرادی که بیش از ۳۰ سال در چنین منطقه ای زندگی می کنند نه تنها دندانها از بین می رود بلکه تئوزیز استخوانی هم ایجاد می شود. به گونه ای که اگر از ستون فقرات این افراد رادیولوژی تهیه کنید یک لایه ستون یکنواخت به همراه زوائدی دیده می شود و افراد از دردهای استخوانی به شدت رنج می برند.

نکته ای که حائز اهمیت است این است که در مناطقی که فلوئور آب زیاد است فلوئورزیس در دندانهای شیری معمولاً مشاهده نمی شود اما در دندانهای دائمی مشاهده می شود .

جذب فلوئور به آسانی در دستگاه گوارش از معده شروع می شود و پس از جذب از طریق ادرار دفع می گردد . حدود ۹۰ درصد فلوئور مواد غذایی جذب می گردد ، قسمتی که لازم است توسط دندانها و استخوانها استفاده می شود و مابقی از طریق ادرار دفع می گردد .

وجود فلوئور در مواد غذایی مانند ید بستگی به خاک آن منطقه دارد ، اگر خاک منطقه فلوئور داشته باشد آب و مواد معدنی منطقه از نظر فلوئور غنی هستند . فلوئور در انواع سبزیها ، چای و قهوه وجود دارد. اگر چای را بدون قند بخوریم .

املاح معدنی ( کلسیم ، آهن )

آیا شما فکر می کنید کمبود کلسیم می تواند عوارضی را در بدن ایجاد کند ؟ در هنگام کمبود کلسیم با چه مشکلاتی مواجه می شوید ؟

 تعادل کلسیم در بدن :

حفظ تعادل کلسیم با رژیم های غذایی متفاوت امکان پذیر است . زیرا بدن انسان تا حدودی دارای قدرت تطابق در جذب کلسیم است . یعنی در مواقعی که با کمبود مواجه شود میزان جذب را بالا می برد و وقتی دریافت بالا می رود ، می تواند جذب را تا حدودی کم کند .

به طور متوسط جذب کلسیم از رژیم غذایی حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد است . یعنی حداکثر ۳/۱ کلسیم مورد نیاز بدن از رژیم غذایی جذب می شود .

دفع کلسیم :

دفع کلسیم از طریق شیر : کلسیم جذب نشده از غذا در مادری که شیر می دهد از طریق مدفوع دفع می شود . مقدار کلسیم دفعی از طریق ادرار روزانه متغیر است و بستگی به دریافت غذایی اشخاص دارد . معمولاً حدود ۵۰ تا ۲۰۰ میلی گرم کلسیم روزانه از طریق ادرار دفع می شود .

 

کلسیمی که مادر از طریق شیر از دست می دهد متغیر است و بر حسب میزان تولید شیر ، معمولاً ۱۵۰ تا ۳۰۰ میلی گرم است . مادری که خوب تغذیه شود و حدود ۵ واحد لبنیات دریافت کند معمولاً کلسیم مورد نیازش تأمین می شود .

در دوران بارداری در سه ماهه آخر بارداری ، حدود ۲۸ گرم کلسیم از خون مادر برداشت می شود و در استخوانهای جنین رسوب می کند .

نکته ای که حائز اهمیت است این است که در زمان بارداری زنان باید ۱۲۰۰ میلی گرم کلسیم دریافت کنند . با وجود این در مادرانی که کمتر از این میزان مصرف می کنند علائمی که مبتنی بر برداشت کلسیم و نرمی استخوان باشد کمتر مشاهده می شود ، زیرا هنگامی که نیاز بالا می رود احتمالاً با تطابق جذب کلسیم ( از مقداری که ذکر کردیم ) ممکن است بالا برود ، بنابراین کمتر با مشکل روبرو می شویم . مگر اینکه با زایمانهای مکرر و با فاصله های کوتاه داشته باشیم که کلسیم برداشت شده در زمان بارداری نتواند جایگزین شود و پس از زایمان و دوران شیردهی دچار نرمی استخوان شود .

مهمترین منابع غذایی کلسیم :

شیر ، ماست ، پنیر و کشک یا به طور کلی لبنیات مهمترین منابع کلسیم هستند . البته در سبزیها ( حدود ۱۰ درصد ) نیز کلسیم وجود دارد . سایر مواد غذایی حتی حبوبات و غلات نیز حدود ۷ و ۸ درصد کلسیم مورد نیاز بدن را تأمین می کنند . البته از آنجا که در ایران مصرف نان زیاد است. ممکن است سهم غلات در تأمین کلسیم به بیش از ۱۰ درصد برسد . گوشت ، مرغ و ماهی حدود ۵ تا ۶ درصد کلسیم مورد نیاز بدن را تأمین می کنند و اینها همه بستگی به سهم این مواد غذایی در رژیم دارد . مثلاً گروههای مرفه جامعه ۶ درصد از کلسیم مورد نیاز بدنشان از طریق گوشت ، ماهی ، مرغ که مصرف بیشتری دارند ، تأمین می شود . ولی در طبقات فقیر که مقدار دریافت این گونه مواد غذایی کمتر است ، این دسته از مواد غذایی جایگاه زیادی در تأمین کلسیم آنها ندارند.

کمبود کلسیم :

معمولاً کلسیم خون در شرایط طبیعی حدود ۹ تا ۱۱ میلی گرم در ۱۰۰ میلی لیتر خون است. زمانی که کلسیم خون پایین بیاید و به ۷ میلی لیتر خون برسد علائم     هیپو گلیسمی ظاهر می شود و زمانی که به ۵ میلی گرم در ۱۰۰ میلی لیتر خون برسد علائم هیپو گلیسمی که به صورت تشنج و حرکات تتانی ( انقباضات غیر ارادی در   عضلات ) می تواند بروز کند .

در دو حالت ممکن است کلسیم خون پایین بیاید اما علائم هیپو گلیسمی ظاهر نشود :

۱- زمانی که فرد دچار کمبود پروتئین است و آلبومین خون وی پایین بیاید. همانطور که می دانید معمولاً کلسیم به سه صورت در خون وجود دارد حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد از کلسیم به صورت متصل به پروتئین است ، حدود ۵۵ تا ۶۰ درصد به صورت یونیزه است و ۵ درصد غیر یونیزه و قابل نفوذ است . زمانی که پروتئین یا آلبومین خود کاهش یابد کلسیم متصل به پروتئین هم کاهش پیدا می کند . هنگامی که کلسیم یونیزه خون کاهش پیدا می کند علائم هیپو گلیسمی ظاهر می شود .

۲- اگر فرد دچار آلکالوز شده باشد یعنی PH خون بالا رود و بدن برای حفظ PH خون مقدار زیادی کلسیم از دست می دهد و در این حالت کلسیم خون از حد طبیعی پایین تر می آید ولی علائم هیپو گلیسمی ظاهر نمی شود .

آهن

عنصر دیگری که در این برنامه مورد مطالعه قرار می دهیم آهن است . مقدار آهن موجود در بدن یک فرد بالغ حدود ۳ تا ۵ گرم است . کمبود این مقدار ناچیز آهن می تواند بر سلامتی انسان ، فعالیت روزانه ، تمرکز ذهنی اثرات سوئی داشته باشد . بنابراین مقدار مهم نیست ، زیرا اگر همین مقدار کم ، به اندازه کافی تأمین نشود می تواند عوارض بسیار شدیدی را در انسان ایجاد کند .

آهن اعمال مختلفی را در بدن انسان انجام می دهد از قبیل :

۱- قسمت اعظم آهن در ساختمان هموگلوبین خون به کار می رود که در جابجایی گازهای تنفسی، رساندن اکسیژن به بافتها و دفع گاز کربنیک نقش اساسی  دارد .

۲- درساختمان آنزیمهای مختلف نقش دارد .
۳- شرکت در ساختمان هموگلوبین و میوگلوبین عضلات است ( مهمترین وظیفه آهن است ).

حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد آهن به صورت ذخیره در کبد ، طحال و مغز استخوان قرار دارد. آنچه که باید دانست این است که مقدار آهنی که روزانه جذب بدن انسان می شود و متابولیزه می شود از گردونه خارج می شود ، معمولاً روزانه حدود ۱ میلی گرم آهن جذب بدن می شود. ممکن است تصور کنید که اگر غذای ما یک میلی گرم آهن داشته باشد کفایت می کند این طور نیست. جذب آهن به طور متوسط حدود ۱۰ درصد است ، به عبارت دیگر ۲ تا ۸ درصد آهن غذاهای گیاهی مثل نان ، حبوبات و سبزی ها جذب می شود در صورتیکه معمولاً ۱۰ تا ۳۰ درصد آهن غذاهای حیوانی جذب می شود .

پس یک رژیم غذایی باید حداقل ۱۲ میلی گرم آهن داشته باشد تا یک میلی گرم از این ۱۲ میلی گرم جذب شود .

بنابراین مقدار آهن مورد نیاز درافراد بالغ ۱۲ میلی گرم ، خانمهای باردار ۱۵ میلی گرم است. از آنجا که هنگام افزایش نیاز بدن به آهن ، جذب آهن بالاتر می رود پس تا حدودی می تواند تأمین نیاز کند .

 
املاح معدنی ( آهن – روی )

 

 

مقدمه :

چه عواملی روی جذب آهن در بدن ما تأثیر دارد ؟

دو دسته از عوامل در جذب آهن اثر دارند :

۱- عواملی که کاهنده جذب هستند ، مثل اکسالاتها که در اسفناج ، کرفس و ریواس موجود می باشد و مانع جذب آهن در بدن می شوند . ترکیبات موجود در چای موسوم به کافئین که مانع جذب آهن می شود و توصیه می شود که خانمها یک ساعت قبل از نهار و همچنین دو ساعت ( یا حداقل یک ساعت ) بعد از نهار چای مصرف ننمایند و اگر یک فنجان چای بعد از صرف غذا بنوشند حدود ۵۰ درصد از آهن غیر آلی آن کاسته می شود . 

توضیح : دو نوع آهن داریم :

الف ) آهن معدنی یا غیر آلی : که در غذاهای گیاهی و قسمتی از غذاهای حیوانی وجود دارد.

ب ) آهن آلی : که در غذاهای حیوانی ، گوشت ، جگر و مرغ وجود دارد .

 

 

۲- عوامل موثر در تسریع جذب آهن عبارتند از :

الف) آب میوه ها : اگر بعد از صرف غذا یک پرتغال میل کنید ، حداقل ۵۰ درصد جذب آهن غیر آلی را بالا می برد . به عبارت دیگر بعد از صرف غذا ، مصرف یک فنجان چای و یک پرتغال تقریباً اثر هم را خنثی می کنند . بنابراین بهتر است بعد از صرف غذا ، چای ننوشید اما اگر عادت دارید همزمان با مصرف یک فنجان چای ، یک پرتغال هم میل نمایید تا از این طریق اثر سوء چای از بین برود و می توانید یک پرتغال بیشتر بخورید تا اثر مثبت جذب را داشته باشد .

ب ) پروتئین های حیوانی

ج ) مس

د ) ویتامین B12

 

 

منابع غذایی آهن :

۱- منابع غذایی حیوانی که بهترین آن جگر ، گوشت قرمز و مرغ ( مخصوصاً ران مرغ ) است .

۲- حبوبات

۳- غلات

۴- سبزیهای سبز تیره

 

 

کم خونی فقر آهن در چه گروههایی بیشتر دیده می شود ؟

بر اساس بررسیهای انجام شده در ایران ، در خانمها بالاخص در دوران بارداری فقر آهن وجود دارد و حدود ۵۰ درصد خانمهای ایرانی ، کم خونی فقر آهن دارند ( دخترهای جوان در سنین ۱۵ تا ۴۹ سالگی باروری ) .

گفتیم که حدود ۲۰ درصد آهن بدن به صورت ذخیره در کبد ، طحال و مغز استخوان است. بنابراین وقتی انسان دچار سوء تغذیه فقر آهن می شود الزاماً مبتلا به کم خونی فقر آهن نمی شود بلکه از ذخایر بدن ( که به آن ها اشاره شد ) استفاده می شود .

زمانی فرد دچار کم خونی می شود که ذخایر آهن در بدن تحلیل رفته است . بنابراین اگر بخواهیم کم خونی فرد را مشخص کنیم باید همو گلوبین و هماتوکریت را اندازه گیری کنیم. اما اگر بخواهیم وضعیت آهن را بسنجیم باید فریتین را اندازه گیری کنیم .

 

 

علائم اولیه کم خونی فقر آهن عبارتند از :

۱- خستگی

۲- بی حالی

۳- ضعف

۴- بی حوصلگی

۵- ایجاد مشکل در تمرینات بدنی

۶- تپش قلب هنگام فعالیت بدنی

۷- سوزن سوزن شدن انگشتان

در صورت تداوم علائم اولیه ، علائم ثانویه به وجود می آیند که عبارتند از :

۱- تغییر رنگ زبان

۲- تخریب پرزهای زبان ( به گونه ای که بیمار مشکل بلع غذا داشته باشد )

۳- تغییر شکل ناخن ها

دختران و زنان در سنین باروری باید همیشه از مکمل های آهن استفاده کنند و در برنامه غذایی خود باید از گوشت و مواد غذایی حیوانی استفاده کنند . معمولاً مصرف جگر ۵ روز یکبار می تواند اثر خوبی در کاهش کم خونی فقر آهن داشته باشد و اگر زمان طولانی تر باشد مصرف جگر اثر مشخص و معنی داری در کاهش کم خونی فقر آهن نخواهد داشت .

یکی دیگر از ریز مغذی ها روی است . کمبود روی از سال ۱۹۶۰ میلادی برای اولین بار در ایران تشخیص داده شد و ملاحظه کرده اند که پسر بچه هایی که بیش از نیمی از کالری دریافتی را از نان تخمیر شده به دست می آورند در رشد و بلوغ جنسی اختلال دارند .

در سال ۱۹۶۱ میلادی این مشکل در مصر تشخیص داده شد و علت اصلی این مشکل کرم قلابدار بود . روی ، در فعالیت ۲۰۰ آنزیم نقش دارد . ریز مغذی است که به مقدار ناچیز در بدن انسان وجود دارد ، ولی اعمال حیاتی بسیار مهم و گسترده ای را انجام می دهد .

مقدار نیاز بدن به روی روزانه ۱۵ میلی گرم است و میزان جذب آن بستگی به مقدار دریافت آن دارد . اگر دریافت زیاد باشد ، جذب کم می شود .

به طور کلی بر اساس بررسی های انجام شده در ایران در مجموع کمبود روی داریم . زیرا بهترین منبع غذایی روی صدف ، گوشت قرمز ، تخم مزغ ، حبوبات و بادام زمینی است که معمولاً مصرف این مواد غذایی در عامه مردم ایران به اندازه کافی نیست .

تأثیرات کمبود روی بر بدن انسان چیست ؟

۱- اختلال در رشد و تکامل طبیعی

۲- اختلال در بلوغ جنسی

۳- اختلال در حس بویایی و چشایی

۴- اختلال در پاسخهای ایمنی بدن

۵- کند شدن التیام زخم

۶- ریزش مو

۷- زخمهای پوستی

۸- شب کوری

۹- کاهش اشتها

آشنایی با چربیها و نقش آنها در بدن

تیر ۱۲, ۱۳۸۸ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي

چربیها

اسیدهای چرب ضروری دو نوع هستند :

۱- اسید لینولینک

۲- اسید گامالینولینک

 

اصولاً اسیدهای چرب ضروری در روغن مایع وجود دارند و اسیدهای چربی که دارای چند پیوند دوگانه هستند وجود دارد . مهمترین اسید چربی که وجود دارد ، امگاسه است که منحصراً در روغن ماهی وجود دارد و ویژگی خاصی به روغن ماهی داده است . در حقیقت چربی گوشت یا پروتئین ماهی بهترین چربی است ، زیرا اسید چرب ضروری نه تنها کلسترول خون را بالا نمی برد بلکه باعث کاهش کلسترول خون می شود . پس از آن اسید چرب امگاشش را داریم که در روغن نباتی ، پنبه دانه و آفتابگردان وجود دارد و از نظر تغذیه ای اهمیت ویژه ای دارد .

در مجموع اسیدهای چرب که دارای پیوند دوگانه هستند تنها ۷ تا ۸ درصد کل کالری بدن انسان را تأمین می کنند و افراط در مصرف آنها تأثیر سرطان زایی دارد .

 

 

علائم کمبود اسیدهای چرب ضروری عبارتند از :

توقف در رشد ( مخصوصاً در دوران رشد )

ایجاد ضایعات پوستی ( اگزما )

اختلال در تولید مثل ، اختلال در شیر دادن

وجود پروتئین در ادرار ( که در اثر شکنندگی فرژلیتی اجزاء و لوله های موئینه کلیوی می شود )

 

 

اعمال اسیدهای چرب ضروری چیست ؟

اسیدهای چرب ضروری در ساختمان فسفو لیپیدها شرکت دارند و معمولاً فسفر لیپیدها در ساختمان سلولی نقش دارند در صورت کمبود فسفر لیپیدها ، متابولیسم انرژی مختل می شود . مثلاً متابولیسم در جداره میتوکندری انجام می شود و کمبود فسفولیپیدها منجر به اختلال در متابولیسم سلولی می شود .

همچنین اسیدهای چرب ضروری باعث کاهش کلسترول می شوند بنابراین وجود آنها و یا نسبت اسیدهای چرب ضروری به اسیدهای چرب اشباع شده عاملی است که در میزان کلسترول خون موثر است و نیز در ساختمان پرستوگلاندینها دخالت دارند زیرا پرستوگلاندینها اعمال حیاتی متعددی را در بدن انسان انجام می دهند .

 

 

متابولیسم چربیها :

معمولاً اسیدهای چرب از طریق بتا اکسیداسیون ، اکسیده می شوند . یعنی هر بار دو اتم کربن از زنجیره اسید چرب جدا می شود و با مشتق استیل کوانزیم A ترکیب می شود و استیل کوانزیم A می دهد . استیل کوانزیم A وارد چرخه کرپس می شود و تولید انرژی می کند.

چربیها در بدن با آتش قندها می سوزند ، یعنی در رژیم غذایی روزانه باید حداقل یک قند یا نشاسته ( ۷۰ تا ۱۵۰ گرم ) وجود داشته باشد تا متابولیسم چربی به طور کامل انجام شود. پس نباید در رژیم لاغری کل مواد نشاسته ای را حذف کرد وگرنه موجب نقص در سوخت و ساز بدن می شود و PH خون به هم می خورد .

به عنوان مثال فردی که اعتصاب کرده و زنده مانده است به دلیل این است که ( نمک ، آب و شکر ) را زیر نظر پزشک مصرف کرده است . معمولاً در اعتصاب غذایی خشک انسان تنها یک هفته یا ده روز زنده می ماند .

مصرف نمک و آب در رژیم غذایی باعث متابولیسم چربی کامل می شود . این بدان معنی است که بدن انسان به حداقل مواد قندی و نشاسته ای نیاز دارد تا متابولیسم چربی کامل انجام گیرد. در صورت افراط در دریافت کربوهیدراتها ، کربوهیدراتها به چربیها تبدیل می شوند و مخصوصاً اگر چربیها از قندها باشند اسیدهای چرب دراز ، زنجیر اشباع ایجاد می کنند که برای سلامتی انسان مضر هستند .

اگر تریگلیسیرید خون بالا باشد عده ای فکر می کنند که فقط باید چربیها تعدیل شوند در صورتیکه علاوه بر مصرف کم چربیها ، باید مصرف مواد غذایی حاوی قند و شکر را نیز کم کرد.

 

 

کلسترول : 

کلسترول از نظر ترکیب شیمیایی یک الکل آلی است ، اما از آنجا که در تقسیم بندی ها در ترکیبات چربیها و اسیدهای چرب بدن قرار می گیرد و در حلالهای چربی محلول شده است اصطلاحاً چربی نامیده می شود . پس چربی نیست و یک الکل است ولی جزء ترکیبات چربیهاست.

در حقیقت متابولیسم و وجود کلسترول به وجود و میزان چربیها مرتبط است به همین دلیل جزء چربیهای بدن محسوب می شود . اغلب مواد غذایی ، کلسترول دارند ، ضمن اینکه کلسترول برای بدن لازم است و در ساختمان بسیاری از هورمونها از جمله هورمونهای جنسی وجود دارد .

 

 

کارکرد کلسترول در بدن :

کلسترول ماده غذایی ضروری است ، مهمترین منابع غذایی کلسترول جگر ، زرده تخم مرغ ، میگو ، گوشت قرمز ، کله پاچه و مغز است و در مواردی که فرد مبتلا به کلسترول خون بالاست، باید دریافت این غذاها را به شدت محدود کند . مقدار کلسترول دریافتی از غذاهای روزانه به طور متوسط نیم گرم است . اما نستز آندوژن حدود دو گرم است . بنابراین آنچه که مهم است تأثیر گذاری بر نستز آندوژن است .

 

 

عواملی که بر نستز کلسترول موثرند عبارتند از :

۱- سن ، کلسترول با سن بالا می شود .

۲-جنس ، تا زمانیکه هورمونهای جنسی زنانه ، در زمان فعالیته می کنند میزان کلسترول خون پایین است و در دوران بارداری به علت تغییرات هورمونی و در دوران یائسگی ، میزان کلسترول بالا می رود . به همین دلیل اوج سکته های قلبی و عروقی و مغزی در خانم ها یک دهه دیرتر از آقایان است .

هورمونهای جنسی زنانه نقش محافظتی در برابر سکته دارند .

 

 

عواملی که بر روی کلسترول تأثیر دارند عبارتند از :

۱- میزان انرژی دریافتی

۲- نوع چربی

۳- فعالیت

 

چه عاملی بر مایع و جامد بودن و ذوب چربیها تأثیر دارد ؟ این مایع و جامد بودن چه تأثیری در سلامتی دارد ؟

 

چربیها ترکیباتی هستند که از کربن ، هیدروژن و اکسیژن درست شده اند . اما از آنجا که نسبت هیدروژن به اکسیژن در ساختمان چربیها بیشتر از نسبتی است که در کربوهیدراتها داشتیم و این ویژگی را به چربیها داده که منبع فشرده و مناسبی از نظر انرژی باشند .

 

به عبارت دیگر یک گرم چربیها بیشتر از ۲ برابر یک گرم کربوهیدراتها و پروتئین ها انرژی حاصل می شود . چربیها معمولاً در حلالهای آبی حل می شوند مثل تتراکلرید کربن ، کلروفرم واتر. معمولاً چربیها از ترکیب اسیدهای چرب آلی با الکلهای آلی حاصل می شوند. الکل ساختمان چربی خوراکی گلیسرول را تشکیل می دهد ، چربی حاصله را گلیسیرید یا تری گلیسیرید می نامند. چون گلیسرول سه عامل الکلی دارد ، هر عامل الکلی با یک اسید چرب ترکیب می شود و چربی حاصله را گلیسیرید می نامند . بنابراین ماحصل تجربه چربیها ، الکل و اسیدهای چرب است. اسیدهای چربی که در ساختمان چربیها وجود دارد و معمولاً تعداد کربن هایشان زوج است و به سه دسته تقسیممی شوند :

 

۱- اسیدهای چرب کوتاه زنجیر

۲- اسیدهای چرب متوسط زنجیر

۳- اسیدهای چرب دراز زنجیر

 

۱- اسیدهای چرب کوتاه زنجیر : معمولاً ۴ تا ۶ اتم کربن در ساختمان خود دارند و معمولاً فرٌار هستند .

 

۲- اسیدهای چرب متوسط زنجیر : معمولاً ۸ تا ۱۲ کربن در زنجیره خود دارند و در درجه حرارت آشپزخانه یا معمولی مایع هستند ، علی رغم اینکه از اسیدهای چرب اشباع شده درست شده اند .

 

۳- اسیدهای چرب دراز زنجیر : ۱۴ تا ۳۰ کربن دارند ولی چربیهای خوراکی بیشتر ۱۴ تا ۲۲ کربنی هستند . پس عاملی که روی حالت فیزیکی یا نقطه ذوب چربی اثر دارد طول زنجیره اسید چرب آن است که خیلی مهم است . عامل دیگری که روی حالت فیزیکی چربی دخالت دارد اشباع بودن زنجیره اسید چرب یا وجود پیوند دوگانه روی زنجیره اسید چرب است . اسیدهای چرب دراز زنجیر جامدند ولی اسیدهای چرب دراز زنجیری که دارای یک یا چند پیوند دوگانه اند مایع هستند . اصولاً در تغذیه متعادل توصیه می شود که چربیها حداقل بیست درصد کالری و حداکثر سی درصد کالری را تشکیل دهند . اگر فرض کنیم که سی درصد کالری ما از چربیها تأمین می شود ،

 

 

سه دسته اسید چرب داریم :

اسید چرب اشباع یک پیوند

اسید چرب اشباع دوگانه

اسید چرب اشباع چند پیوند دوگانه
جایگاه این ها در رژیم غذایی ما باید چگونه باشد و چرا این نسبت ها وجود دارد ؟ اصولاً چربیهای اشباع یا جامد دراز زنجیر نباید بیش از ۹ درصد کالری و حداکثر ده درصد کالری تجاوز کند . یا از ۳/۱ کل چربی دریافتی بیشتر نباشد . این دسته از چربیها به طور طبیعی در مواد غذایی وجود دارند مانند شیر ، گوشت ، پنیر ، تخم مرغ ، گوشت و مرغ ( که هم چربی جامد و هم چربی مایع دارد ) که در آنها اسیدهای چرب اشباع شده وجود دارد . بنابراین آن ۹ تا ۱۰ درصد به طور معمولی در غذای ما وجود دارند .

 

در قسمت متابولیزم گلسترول اشاره خواهیم کرد که به طور کلی چربی های  اشباع ، گلسترول خون را بالا می برند . بنابراین باید احتیاط کرد که هر عامل افزایش گلسترول را حذف کنیم .

 

چربی ای که در پوست و بال مرغ وجود دارد هم چربی جامد و هم چربی مایع است که بعد از مصرف آن ، چربی های ماهی توصیه می شود . در چربیهای حیوانی بعد از ماهی ها ، چربی مرغ مناسب تر از چربی گوشت های قرمز است .

 

اسیدهای چرب دارای یک پیوند دوگانه مانند روغن زیتون یا روغن مایع ، که در روغن زیتون چربی مایع داریم که یک پیوند دوگانه دارد که اسید اولوئیک نامیده می شود .

در ذرت ، پنبه دانه ، آفتابگردان که روغن مایع هستند ، بیش از ۵۰ درصد روغن آن ها اسید چرب اولوئیک است و بین ۲۰ تا ۳۰ درصد هم اسیدهای چرب دارای چند پیوند دوگانه هستند. اصولاً توصیه می شود که اسیدهای چرب دارای چند پیوند دوگانه بیش از ۷ تا ۸ درصد کالری را تشکیل ندهند . علیرغم اینکه اسیدهای چرب دارای چند پیوند دوگانه ، بلاخص چربی ماهی ها ، پائین آورنده گلسترول است . چربیها این ویژگی مثبت را دارند و به این دلیل گفته می شود که از ۷ تا ۸ درصد مصرف آنها تجاوز نکند چون افراط در مصرف چربیهای دارای چند پیوند دوگانه ، خطر سرطان زایی دارد . اما اسیدهای چرب دارای یک پیوند دوگانه ، که اسید اولوئیک است و منحصراً در روغن زیتون ( بیش از ۵۰ درصد ) ، روغن آفتابگردان ، روغن پنبه دانه و روغن ذرت وجود دارد ، توصیه می شود که ۱۲ تا ۱۴ درصد سهم چربیها را تشکیل دهند.

 

 

در زندگی روزمره چگونه می توان عمل کرد ؟

در غذاهای روزانه نیازی نیست که به آنها چربی جامد اضافه کنیم چون در گوشت ، تخم مرغ ، پنیر ، شیر و ماست ۹ تا ۱۰ درصد چربی وجود دارد . بنابراین اگر از روغن  زیتون ، پنبه دانه و آفتابگردان در غذاهایمان استفاده کنیم ، تعادل مصرف چربی در برنامه غذایی رعایت شده است.

 

 

در بین روغن و چربیهای مواد غذایی ، بهترین روغن کدام است و چرا ؟

بهترین روغن ، روغن ماهی است چون اسید چرب اُمگاسه دارد و پائین آورنده گلسترول خون است .

بدترین روغن در جامعه ، روغن نباتی جامد است چون ایزمرترانس آن بالاتر از حد استاندارد است و بعد از آن روغن مارگارین است که قسمتی از آن مایع است . اما از نظر تأثیر سلامتی، علیرغم تبلیغات ، مناسب نمی باشند و بعد از آن پی ، دنبه و کره قرار می گیرد که چربی کره از انواع اسیدهای چرب است . روغن های مایع از نظر سلامتی مناسب هستند . ضمن اینکه یک حالت تعادل بین اسیدهای چرب اشباع شده و اسید چرب یک پیوند دوگانه و چند پیوند دوگانه وجود دارد .

کبد بزرگ ترین اندام داخلی بدن است نگذارید فیلتر بدن شما جرم بگیرد

تیر ۹, ۱۳۸۸ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, جهان پزشكي

Read more

آشنایی با چربیها و نقش آنها در بدن

تیر ۸, ۱۳۸۸ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, تغذيه

چربیها

در چربیها به دو دسته مایع و جامد تقسیم بندی می شوند .

 

چه عاملی بر مایع و جامد بودن و ذوب چربیها تأثیر دارد ؟ این مایع و جامد بودن چه تأثیری در سلامتی دارد ؟

 

چربیها ترکیباتی هستند که از کربن ، هیدروژن و اکسیژن درست شده اند . اما از آنجا که نسبت هیدروژن به اکسیژن در ساختمان چربیها بیشتر از نسبتی است که در کربوهیدراتها داشتیم و این ویژگی را به چربیها داده که منبع فشرده و مناسبی از نظر انرژی باشند .

 

به عبارت دیگر یک گرم چربیها بیشتر از ۲ برابر یک گرم کربوهیدراتها و پروتئین ها انرژی حاصل می شود . چربیها معمولاً در حلالهای آبی حل می شوند مثل تتراکلرید کربن ، کلروفرم واتر. معمولاً چربیها از ترکیب اسیدهای چرب آلی با الکلهای آلی حاصل می شوند. الکل ساختمان چربی خوراکی گلیسرول را تشکیل می دهد ، چربی حاصله را گلیسیرید یا تری گلیسیرید می نامند. چون گلیسرول سه عامل الکلی دارد ، هر عامل الکلی با یک اسید چرب ترکیب می شود و چربی حاصله را گلیسیرید می نامند . بنابراین ماحصل تجربه چربیها ، الکل و اسیدهای چرب است. اسیدهای چربی که در ساختمان چربیها وجود دارد و معمولاً تعداد کربن هایشان زوج است و به سه دسته تقسیممی شوند :

 

۱- اسیدهای چرب کوتاه زنجیر

۲- اسیدهای چرب متوسط زنجیر

۳- اسیدهای چرب دراز زنجیر

 

۱- اسیدهای چرب کوتاه زنجیر : معمولاً ۴ تا ۶ اتم کربن در ساختمان خود دارند و معمولاً فرٌار هستند .

 

۲- اسیدهای چرب متوسط زنجیر : معمولاً ۸ تا ۱۲ کربن در زنجیره خود دارند و در درجه حرارت آشپزخانه یا معمولی مایع هستند ، علی رغم اینکه از اسیدهای چرب اشباع شده درست شده اند .

 

۳- اسیدهای چرب دراز زنجیر : ۱۴ تا ۳۰ کربن دارند ولی چربیهای خوراکی بیشتر ۱۴ تا ۲۲ کربنی هستند . پس عاملی که روی حالت فیزیکی یا نقطه ذوب چربی اثر دارد طول زنجیره اسید چرب آن است که خیلی مهم است . عامل دیگری که روی حالت فیزیکی چربی دخالت دارد اشباع بودن زنجیره اسید چرب یا وجود پیوند دوگانه روی زنجیره اسید چرب است . اسیدهای چرب دراز زنجیر جامدند ولی اسیدهای چرب دراز زنجیری که دارای یک یا چند پیوند دوگانه اند مایع هستند . اصولاً در تغذیه متعادل توصیه می شود که چربیها حداقل بیست درصد کالری و حداکثر سی درصد کالری را تشکیل دهند . اگر فرض کنیم که سی درصد کالری ما از چربیها تأمین می شود ،

 

 

سه دسته اسید چرب داریم :

اسید چرب اشباع یک پیوند

اسید چرب اشباع دوگانه

اسید چرب اشباع چند پیوند دوگانه
جایگاه این ها در رژیم غذایی ما باید چگونه باشد و چرا این نسبت ها وجود دارد ؟ اصولاً چربیهای اشباع یا جامد دراز زنجیر نباید بیش از ۹ درصد کالری و حداکثر ده درصد کالری تجاوز کند . یا از ۳/۱ کل چربی دریافتی بیشتر نباشد . این دسته از چربیها به طور طبیعی در مواد غذایی وجود دارند مانند شیر ، گوشت ، پنیر ، تخم مرغ ، گوشت و مرغ ( که هم چربی جامد و هم چربی مایع دارد ) که در آنها اسیدهای چرب اشباع شده وجود دارد . بنابراین آن ۹ تا ۱۰ درصد به طور معمولی در غذای ما وجود دارند .

 

در قسمت متابولیزم گلسترول اشاره خواهیم کرد که به طور کلی چربی های  اشباع ، گلسترول خون را بالا می برند . بنابراین باید احتیاط کرد که هر عامل افزایش گلسترول را حذف کنیم .

 

چربی ای که در پوست و بال مرغ وجود دارد هم چربی جامد و هم چربی مایع است که بعد از مصرف آن ، چربی های ماهی توصیه می شود . در چربیهای حیوانی بعد از ماهی ها ، چربی مرغ مناسب تر از چربی گوشت های قرمز است .

 

اسیدهای چرب دارای یک پیوند دوگانه مانند روغن زیتون یا روغن مایع ، که در روغن زیتون چربی مایع داریم که یک پیوند دوگانه دارد که اسید اولوئیک نامیده می شود .

در ذرت ، پنبه دانه ، آفتابگردان که روغن مایع هستند ، بیش از ۵۰ درصد روغن آن ها اسید چرب اولوئیک است و بین ۲۰ تا ۳۰ درصد هم اسیدهای چرب دارای چند پیوند دوگانه هستند. اصولاً توصیه می شود که اسیدهای چرب دارای چند پیوند دوگانه بیش از ۷ تا ۸ درصد کالری را تشکیل ندهند . علیرغم اینکه اسیدهای چرب دارای چند پیوند دوگانه ، بلاخص چربی ماهی ها ، پائین آورنده گلسترول است . چربیها این ویژگی مثبت را دارند و به این دلیل گفته می شود که از ۷ تا ۸ درصد مصرف آنها تجاوز نکند چون افراط در مصرف چربیهای دارای چند پیوند دوگانه ، خطر سرطان زایی دارد . اما اسیدهای چرب دارای یک پیوند دوگانه ، که اسید اولوئیک است و منحصراً در روغن زیتون ( بیش از ۵۰ درصد ) ، روغن آفتابگردان ، روغن پنبه دانه و روغن ذرت وجود دارد ، توصیه می شود که ۱۲ تا ۱۴ درصد سهم چربیها را تشکیل دهند.

 

 

در زندگی روزمره چگونه می توان عمل کرد ؟

در غذاهای روزانه نیازی نیست که به آنها چربی جامد اضافه کنیم چون در گوشت ، تخم مرغ ، پنیر ، شیر و ماست ۹ تا ۱۰ درصد چربی وجود دارد . بنابراین اگر از روغن  زیتون ، پنبه دانه و آفتابگردان در غذاهایمان استفاده کنیم ، تعادل مصرف چربی در برنامه غذایی رعایت شده است.

 

 

در بین روغن و چربیهای مواد غذایی ، بهترین روغن کدام است و چرا ؟

بهترین روغن ، روغن ماهی است چون اسید چرب اُمگاسه دارد و پائین آورنده گلسترول خون است .

بدترین روغن در جامعه ، روغن نباتی جامد است چون ایزمرترانس آن بالاتر از حد استاندارد است و بعد از آن روغن مارگارین است که قسمتی از آن مایع است . اما از نظر تأثیر سلامتی، علیرغم تبلیغات ، مناسب نمی باشند و بعد از آن پی ، دنبه و کره قرار می گیرد که چربی کره از انواع اسیدهای چرب است . روغن های مایع از نظر سلامتی مناسب هستند . ضمن اینکه یک حالت تعادل بین اسیدهای چرب اشباع شده و اسید چرب یک پیوند دوگانه و چند پیوند دوگانه وجود دارد .

عملکرد اسیدهای چرب ضروری در بدن چیست ؟ 

اعمال آنها چیست ؟ 

در چه مواد غذایی وجود دارند ؟

 

 

اسیدهای چرب ضروری دو نوع هستند :

۱- اسید لینولینک

۲- اسید گامالینولینک

 

اصولاً اسیدهای چرب ضروری در روغن مایع وجود دارند و اسیدهای چربی که دارای چند پیوند دوگانه هستند وجود دارد . مهمترین اسید چربی که وجود دارد ، امگاسه است که منحصراً در روغن ماهی وجود دارد و ویژگی خاصی به روغن ماهی داده است . در حقیقت چربی گوشت یا پروتئین ماهی بهترین چربی است ، زیرا اسید چرب ضروری نه تنها کلسترول خون را بالا نمی برد بلکه باعث کاهش کلسترول خون می شود . پس از آن اسید چرب امگاشش را داریم که در روغن نباتی ، پنبه دانه و آفتابگردان وجود دارد و از نظر تغذیه ای اهمیت ویژه ای دارد .

در مجموع اسیدهای چرب که دارای پیوند دوگانه هستند تنها ۷ تا ۸ درصد کل کالری بدن انسان را تأمین می کنند و افراط در مصرف آنها تأثیر سرطان زایی دارد .

 

 

علائم کمبود اسیدهای چرب ضروری عبارتند از :

توقف در رشد ( مخصوصاً در دوران رشد )

ایجاد ضایعات پوستی ( اگزما )

اختلال در تولید مثل ، اختلال در شیر دادن

وجود پروتئین در ادرار ( که در اثر شکنندگی فرژلیتی اجزاء و لوله های موئینه کلیوی می شود )

 

 

اعمال اسیدهای چرب ضروری چیست ؟

اسیدهای چرب ضروری در ساختمان فسفو لیپیدها شرکت دارند و معمولاً فسفر لیپیدها در ساختمان سلولی نقش دارند در صورت کمبود فسفر لیپیدها ، متابولیسم انرژی مختل می شود . مثلاً متابولیسم در جداره میتوکندری انجام می شود و کمبود فسفولیپیدها منجر به اختلال در متابولیسم سلولی می شود .

همچنین اسیدهای چرب ضروری باعث کاهش کلسترول می شوند بنابراین وجود آنها و یا نسبت اسیدهای چرب ضروری به اسیدهای چرب اشباع شده عاملی است که در میزان کلسترول خون موثر است و نیز در ساختمان پرستوگلاندینها دخالت دارند زیرا پرستوگلاندینها اعمال حیاتی متعددی را در بدن انسان انجام می دهند .

 

 

متابولیسم چربیها :

معمولاً اسیدهای چرب از طریق بتا اکسیداسیون ، اکسیده می شوند . یعنی هر بار دو اتم کربن از زنجیره اسید چرب جدا می شود و با مشتق استیل کوانزیم A ترکیب می شود و استیل کوانزیم A می دهد . استیل کوانزیم A وارد چرخه کرپس می شود و تولید انرژی می کند.

چربیها در بدن با آتش قندها می سوزند ، یعنی در رژیم غذایی روزانه باید حداقل یک قند یا نشاسته ( ۷۰ تا ۱۵۰ گرم ) وجود داشته باشد تا متابولیسم چربی به طور کامل انجام شود. پس نباید در رژیم لاغری کل مواد نشاسته ای را حذف کرد وگرنه موجب نقص در سوخت و ساز بدن می شود و PH خون به هم می خورد .

به عنوان مثال فردی که اعتصاب کرده و زنده مانده است به دلیل این است که ( نمک ، آب و شکر ) را زیر نظر پزشک مصرف کرده است . معمولاً در اعتصاب غذایی خشک انسان تنها یک هفته یا ده روز زنده می ماند .

مصرف نمک و آب در رژیم غذایی باعث متابولیسم چربی کامل می شود . این بدان معنی است که بدن انسان به حداقل مواد قندی و نشاسته ای نیاز دارد تا متابولیسم چربی کامل انجام گیرد. در صورت افراط در دریافت کربوهیدراتها ، کربوهیدراتها به چربیها تبدیل می شوند و مخصوصاً اگر چربیها از قندها باشند اسیدهای چرب دراز ، زنجیر اشباع ایجاد می کنند که برای سلامتی انسان مضر هستند .

اگر تریگلیسیرید خون بالا باشد عده ای فکر می کنند که فقط باید چربیها تعدیل شوند در صورتیکه علاوه بر مصرف کم چربیها ، باید مصرف مواد غذایی حاوی قند و شکر را نیز کم کرد.

 

 

کلسترول : 

کلسترول از نظر ترکیب شیمیایی یک الکل آلی است ، اما از آنجا که در تقسیم بندی ها در ترکیبات چربیها و اسیدهای چرب بدن قرار می گیرد و در حلالهای چربی محلول شده است اصطلاحاً چربی نامیده می شود . پس چربی نیست و یک الکل است ولی جزء ترکیبات چربیهاست.

در حقیقت متابولیسم و وجود کلسترول به وجود و میزان چربیها مرتبط است به همین دلیل جزء چربیهای بدن محسوب می شود . اغلب مواد غذایی ، کلسترول دارند ، ضمن اینکه کلسترول برای بدن لازم است و در ساختمان بسیاری از هورمونها از جمله هورمونهای جنسی وجود دارد .

 

 

کارکرد کلسترول در بدن :

کلسترول ماده غذایی ضروری است ، مهمترین منابع غذایی کلسترول جگر ، زرده تخم مرغ ، میگو ، گوشت قرمز ، کله پاچه و مغز است و در مواردی که فرد مبتلا به کلسترول خون بالاست، باید دریافت این غذاها را به شدت محدود کند . مقدار کلسترول دریافتی از غذاهای روزانه به طور متوسط نیم گرم است . اما نستز آندوژن حدود دو گرم است . بنابراین آنچه که مهم است تأثیر گذاری بر نستز آندوژن است .

 

 

عواملی که بر نستز کلسترول موثرند عبارتند از :

۱- سن ، کلسترول با سن بالا می شود .

۲-جنس ، تا زمانیکه هورمونهای جنسی زنانه ، در زمان فعالیته می کنند میزان کلسترول خون پایین است و در دوران بارداری به علت تغییرات هورمونی و در دوران یائسگی ، میزان کلسترول بالا می رود . به همین دلیل اوج سکته های قلبی و عروقی و مغزی در خانم ها یک دهه دیرتر از آقایان است .

هورمونهای جنسی زنانه نقش محافظتی در برابر سکته دارند .

 

 

عواملی که بر روی کلسترول تأثیر دارند عبارتند از :

۱- میزان انرژی دریافتی

۲- نوع چربی

۳- فعالیت

آشنایی با پروتئین ها

تیر ۸, ۱۳۸۸ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, تغذيه

Read more

علت تعریق بدن در هنگام ورزش چیست ؟

Read more

پاتولوژی های سیکل قاعدگی

Read more

نکاتی مهم درباره دوران قاعدگی زنان و دختران

خرداد ۷, ۱۳۸۸ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, مامایی, جهان پزشكي

Read more

حالت اسیدی و تاثیر آن در زیبایی پوست

اردیبهشت ۲۸, ۱۳۸۸ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, پوست و مو, جهان پزشكي

Read more

رشد و تکامل شیرخواران و کودکان

فروردین ۲۸, ۱۳۸۸ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, مامایی, جهان پزشكي

Read more

فیزیولوژی اکسیژن

فروردین ۲۸, ۱۳۸۸ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, علوم

Read more

پاسخ به پرسشهایی در رابطه با بلوغ دختران

فروردین ۱۰, ۱۳۸۸ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, براي پسرها و دخترها, جهان پزشكي

Read more

بهداشت روانی دوران بلوغ دخترها

فروردین ۱۰, ۱۳۸۸ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, جهان پزشكي, روانشناسي

Read more

” مغز ” ، عضو که شما را مبهوت می کند

Read more

جوشهای پوستی دوران بلوغ

Read more

محققین گلبول های قرمز مصنوعی ساختند

اسفند ۹, ۱۳۸۷ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, خبر پزشکی, علوم

Read more

پوکی استخوان و خطر شکستگی در سالمندان

بهمن ۲۸, ۱۳۸۷ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, جهان پزشكي, سالمندان

Read more

آشنایی با ساختمان و وظایف پوست بدن

بهمن ۲۷, ۱۳۸۷ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, پوست و مو

Read more

مجرد ماندن و نداشتن رابطه جنسی می تواند برای بدن مضر باشد

Read more

آشنایی با آناتومی قلب

بهمن ۱۱, ۱۳۸۷ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, جهان پزشكي

Read more

پوکی استخوان

Read more

راهکارهای مقابله با پیری

بهمن ۲, ۱۳۸۷ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, پوست و مو, جهان پزشكي

Read more

آهن و متابولیسم آن در بدن

دی ۱۴, ۱۳۸۷ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, تغذيه, جهان پزشكي

Read more

درباره PH پو ست چه می دانید ؟

دی ۷, ۱۳۸۷ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, پوست و مو, جهان پزشكي

Read more

بررسی مو و چگونگی ریزش مو

دی ۷, ۱۳۸۷ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, جهان پزشكي

Read more

بیماری صبحگاهی یا ویار خانم حامله چیست ؟

Read more

آشنایی با دستگاه گردش خون

آبان ۲۲, ۱۳۸۷ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, علوم

Read more

دوقلوهای همسان و غیر همسان

Read more

ویار حاملگی چیست ؟

آبان ۱۳, ۱۳۸۷ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, مامایی, تغذيه, خبر پزشکی

Read more

نقش پیس میکرها در تنظیم ضربان قلب

آبان ۱, ۱۳۸۷ توسط :   موضوع: : فيزيولوژي, جهان پزشكي, خبر پزشکی

Read more

Next Page »