خشکی چشم

خشکی چشم (Dry Eye) ممکن است در همه گروه‌های سنی بروز کند، اما شیوع آن در افراد مسن‌تر بیشتر است. خشکی چشم در بیشتر موارد، یک بیماری مزمن است و هدف از درمان آن کاهش و از بین بردن علایم است.

علائم مهم خشکی چشم کدامند؟

گرچه این بیماری خشکی چشم نامگذاری شده است، اما در اکثر مواقع فرد مبتلا احساس نمی‌کند که چشمش خشک شده، بلکه بیشتر افراد بدلیل سوزش و خارش و گاهی اشک ریزش چشم‌ها ابراز ناراحتی می‌کنند. شایعترین علائم خشکی چشم عبارت از سوزش و خارش چشم‌ها، احساس وجود جسم خارجی مانند شن ریزه در چشم، تاری دید که اغلب با پلک زدن برطرف می‌شود، قرمزی چشم، حساسیت به نورهای شدید، ریزش بیش از حد

اشک و عدم تحمل لنز تماسی است.

البته لازم به ذکر است که معمولاً این علائم در هر دو چشم ایجاد می‌شود. شدت علائم در زمان‌های مختلف یکسان نیست و اغلب پس از قرار گرفتن در معرض باد و گرد و غبار، کار با کامپیوتر، تماشای تلویزیون یا مطالعه طولانی مدت تشدید می‌شود.

آیا ممکن است اشک ریزش علامت خشکی چشم  باشد؟

بله،

چشم به دلیل خشکی تحریک می‌شود، غدد اشکی با ترشح تحریکی، اشک بسیار زیادی را ترشح می‌کنند. اشک ترشح شده از مجاری اشکی سرازیر شده و از پلک‌ها نیز جاری می‌شود. از آن جایی که کیفیت چنین اشکی پایین است، خشکی چشم را برطرف نمی‌کند و فقط سبب تولید اشک بیشتر می‌شود.

عوامل ایجاو کننوه خشکی چشم ک د امند؟شکی چشم در بیماری‌های روماتیسمی ‌مثل آرتریت روماتوئید، لوپوس، اسکلرودرما و سندرم شوگرن، بلفاریت(التهاب لبه پلک‌ها)، روزاسه (بیماری است که با قرمزی و برجسته و ضخیم شدن عروق صورت و ضخیم شدن پوست بینی همراه است) و اختلالات پوستی دیگر دیده می شود. در سندرم شوگرن، خشکی چشم به همراه خشکی دهان و التهاب مفاصل دیده می‌شودز.

تحریک کننده‌های محیطی مانند دود سیگار ، نور خورشید ، باد، رطوبت کم، ارتفاع زیاد و وسایل گرم کننده داخل منزل، اختلال در عملپلک‌ها، واکنش آلرژیک به قطره‌های چشمی‌ یا پمادها، فاصله زمانی نسبتا طولانی بین هر بار پلک زدن در زمان تمرکز روی یک چیز مانندکامپیوتریا رانندگی یا خواندن مطلب، اشاره کرد.

نقش د اروها د ر خشکی چشم کوامند ؟

انواع داروهای شایع که می‌توانند موجب “خشکی چشم” شوند شامل داروهای افزایش‌دهنده ادرار، داروهای ضد فشار خون، آنتی‌هیستامین‌ها و ضداحتقان‌ها(شامل قرص‌های سرماخوردگی)، داروهای خواب‌آور، داروهای ضد افسردگی، داروهای تجویزی برای درمان جوش)آکنه ( و برخی از مسکن‌هامانند مورفین هستند.
برخی از داروها ممکن است سبب کاهش ترشح اشک شوند. از آن جایی که استفاده از بعضی داروها ضروری است، خشکی چشم باید تحمل شده و یا با اشک مصنوعی درمان شود
۳

روش تشخیص خشکی چشم چیست؟

در صورتی که به علت وجود علائم فوق احتمال می‌دهید که مبتلا به خشکی چشم شده‌اید حتما با پزشک مشورت کنید. به یاد داشته باشید که خشکی چشم علاوه بر آن که احساس ناراحتی ایجاد می‌کند در صورتی که شدید باشد ممکن است باعث ایجاد لک قرنیه و کاهش دید دائمی شود. بعلاوه راه‌های اصلی تشخیص این بیماری بر عهده چشم پزشک است.

درمان خشکی چشم چند نوع است؟

باید توجه داشت که مشکلات ناشی از خشکی چشم ممکن است بسیار خفیفیا بسیار شدید باشد. در موارد خیلی خفیف ممکن است صرفاً عمل به توصیه‌های کلی باعثبهبود علائم شود. اما در موارد شدیدتر ممکن است به اقدامات مختلف درمانی نیاز باشد.

توصیه‌های کلی

در طول روز مایعات کافی بنوشید. این امر به مرطوب نگه داشتن بافتهای بدن و ازجمله سطح چشم کمک می‌کند.

در مواقعی که کار چشمی طولانی مدت انجام می‌دهید، سعی کنید به صورت ارادی پلکبزنید. به صفحه مانیتور، تلویزیون یا کتاب خیره نشوید. هر ۵ تا ۱۰ دقیقه یک باربرای چند ثانیه پلکها را ببندید.

از قرار گرفتن در معرض گرد و غبار، یا دود سیگار پرهیز کنید. در محیطهای خشک ودر هوای طوفانی حتی الامکان از عینک (آفتابی یا طبی) استفاده کنید.

در فصول سرد سال که از وسایل گرمازا در داخل منزل استفاده می‌کنید از دستگاهبخور برای مرطوب نگه داشتن فضای اتاق استفاده کنید.

چشمها را نمالید. مالیدن چشمها باعث تحریک بیشتر و بدتر شدن علائم می‌شود.

درمانهای دارویی

قطره‌های اشک مصنوعی:برخی از انواع قطره‌های اشک مصنوعی به سرعت از داخل چشم شستهمی‌شوند و برای مدت کوتاهی علائم را برطرف می‌کنند. برخی از انواع قطره‌ها چسبندگیبیشتری دارند و مدت بیشتری در چشم می‌مانند و اثر آنها تا چندین ساعت پایدارمی‌ماند. در ساخت برخی از قطره‌های اشک مصنوعی از مواد محافظ استفاده می‌شود. دربرخی از افراد این مواد محافظ باعث تحریک و بدتر شدن علائم چشمی می‌شود. بنابراینبه خصوص اگر قطره اشک مصنوعی را مکرراً (بیشتر از ۴ بار در روز) استفاده می‌کنید بامشورت با پزشک قطره‌ای را استفاده کنید که فاقد مواد محافظ باشد.

پمادهای و زلهای چشمی:در مواردی که علائم خشکی چشم در موقع خواب هم وجود داشتهباشد، پمادهای ساده چشمی قبل از خواب تجویز می‌شود. این پمادها باعث چرب و مرطوبشدن سطح چشم می‌شود.

درمانهای جراحی

در موارد نسبتاً شدید خشکی چشم ممکن است با اقداماتفوق بهبود کافی ایجاد نشود در این موارد استفاده از روشهای جراحی برای بهبود خشکیچشم ضروری است

کاهی سوراخهای خارج کننده اشک از چشم بهصورت موقت یا دائمی بسته می‌شوند. این روش باعث باقی ماندن اشک در چشم و مرطوبماندن چشم می‌شود.   در مواردی که فلج پلکها یا اشکالات ساختمانی پلکها باعث بازماندن چشم و تبخیر اشک شود، با بستن موقتی بخشی از پلکها می‌توان سطح تبخیر اشک راکمتر کرد.
به یاد داشته باشید که درمان خشکی چشم نه فقط برایراحتی چشمها، بلکه برای سلامت چشم و حفظ بینایی اهمیت دارد

درمان خشکی چشم

بسیاری از افراد در برهه ‌ای از زندگی خود به دلایل مختلفی همچون بیماری، عمل جراحی و بسیاری از دلایل دیگر دچار خشکی چشم می ‌شوند و گاه این مساله می‌ تواند برای آن ها به قدری عذاب آور باشد که آن ها را راهی چشم پزشکی کند.

خشکی چشم یکی از شایع ‌ترین بیماری ‌های چشم است که می ‌تواند اشکالاتی همچون تبخیر زیاد اشک یا کاهش تولید اشک را به همراه داشته باشد، حال چه باید کرد تا از این بیماری مصون بمانیم یا اگر به آن مبتلا شدیم، سریعا درمان شویم؟

دکتر افسر فراهانی دستجانی، جراح و متخصص بیماری‌ های چشم در گفتگو با جام‌ جم در این باره می ‌گوید: اشک از سه لایه چربی، آبکی و موسینی تشکیل شده است که ممکن است در یکی از این لایه ‌ها اشکال به وجود آمده باشد.

وی با بیان این ‌که لایه ی چربی از غدد چربی لبه پلک و بقیه غدد چربی ساخته می ‌شود، خاطر نشان می ‌کند که لایه آبکی از غدد اشک و لایه موسینی از سلول‌ های مخاطی موجود در ملتحمه ساخته می ‌شوند و برای داشتن اشکی خوب و سالم باید تولید، تخلیه، تبخیر، حس قرنیه، حرکت و شکل پلک ‌ها سالم باشند، زیرا اختلال در هر یک از این موارد می ‌تواند خشکی چشم را به همراه داشته باشد.

طبق مطالعات انجام شده، خشکی چشم در برخی از نژادها و مناطق جغرافیایی بیشتر دیده می ‌شود.

به گفته ی این جراح و متخصص، علائم این بیماری از اختلالات مختصر(تحریک چشم) تا بیماری ‌های شدید سطحی چشم را شامل می ‌شود و علائم بیماری در پایان روز بدتر می‌ شود.

احساس وجود جسم خارجی، سوزش، خشکی، ترس از نور، در موارد نادری تاری دید، قرمزی چشم، خستگی و سنگینی چشم از علائم شایع این بیماری است

که با بالا رفتن سن و پس از سن یائسگی در زنان قابل ملاحظه است.

دکتر فراهانی دستجانی با ابراز این که برخی از داروها نیز می‌ توانند خشکی چشم را برای فرد به همراه داشته باشند، پروپرانولول، متیل دوپا، گروه داروهای ضد افسردگی، گروه داروهای قلبی برای تنظیم ریتم قلب، برخی از داروهای عصبی، گوارشی، شل‌ کننده‌ های عضلانی، کاهش احتقان برای سرماخوردگی، داروهای بیهوشی و آنتی هیستامین ‌ها را جزو این دسته به شمار آورده و می ‌افزاید: برخی از اعمال جراحی چشم همچون اصلاح عیوب انکساری می ‌تواند از دلایل خشکی چشم باشد.

وی با اشاره به این‌ که گروهی از پزشکان با انجام تحقیقاتی در سطح آسیا به این نتیجه رسیده ‌اند که خشکی چشم در افراد مبتلا به دیابت بسیار شایع است، در خصوص بیماران تیروئیدی اظهار می‌ کند: در انواع بیماری‌ های تیروئیدی ممکن است اختلال خاصی به نام اختلال چشمی تیروئید دیده شود که صرف نظر از علائم پُرکاری و کم‌ کاری، این اختلال با خشکی چشم همراه است.

این چشم پزشک می ‌افزاید: گرما و سرمای زیاد، جریان هوای تند (کولر و گرم ‌کننده‌ ها)، رطوبت کم هوا، استفاده زیاد از کامپیوتر، تابش مستقیم خورشید و آلودگی هوا می ‌تواند از علل تشدید کننده خشکی چشم محسوب شود.
قطره ی چشمی

درمان خشکی چشم

دکتر فراهانی دستجانی با اشاره به این ‌که یکی از دلایل خشکی چشم می ‌تواند ایجاد اشکال در لایه‌ های اشک، لبه پلک و شکل پلک‌ ها باشد،‌ خاطر نشان می‌ کند: گاهی اوقات برای جبران تبخیر اشک می ‌توان با گذاشتن لنزهای خاص یا دوختن پلک‌ ها مانع تبخیر آن شد یا این که با گذاشتن پلاک ‌ها و ژلاتین ‌های مخصوص در راه خروج مجرای اشکی در گوشه داخل پلک ‌ها، مانع خروج آن شد تا بدین ترتیب اشک بیشتری در مقابل چشم قرار بگیرد.

وی در خصوص تاثیر اشک مصنوعی معتقد است درمان خشکی چشم در ابتدا شامل از بین بردن علت به وجود آورنده آن و در مرحله بعد جبران اشک به صورت اشک مصنوعی است که در ترکیب شیمیایی غلیظ و کم‌ غلظت است.

قطره ‌های معمولی حاوی ماده موثره و ماده نگهدارنده باعث می‌ شود که بعد از باز شدن قطره تا ۴ هفته بتوان از آن استفاده کرد ولی در قطره‌ های بدون ماده نگهدارنده که فقط حاوی ماده موثره هستند، پس از باز کردن فقط تا ۲۴ ساعت قابل استفاده هستند و بیشتر از این مدت نمی ‌توان آن ها را نگهداری کرد.

گرما و سرمای زیاد، جریان هوای تند (کولر و گرم ‌کننده‌ ها)، رطوبت کم هوا، استفاده زیاد از کامپیوتر، تابش مستقیم خورشید و آلودگی هوا می ‌تواند از

علل تشدید کننده خشکی چشم محسوب شود.

مطالعات نشان می دهد: وجود اشک طبیعی در سطح چشم برای حفظ سلامت قرنیه، ملتحمه و بهبود کیفیت دید ضروری است و بدیهی است اختلال در اشک موجب ایجاد عوارض مختلفی می ‌شود که در برخی موارد (شدید یا معمولی) احتمال بروز زخم عفونی و غیرعفونی قرنیه و ایجاد کدورت قرنیه و حتی عوارض جدی ‌تر وجود دارد.

زنان خشک چشم

این چشم پزشک ابراز می ‌کند: خشکی چشم در زنان بیشتر از مردان دیده می‌ شود که پس از سن یائسگی بسیار مشهود است بنابراین در شرایطی که امکان استفاده ی مکرر از قطره نباشد، پمادهای مخصوصی تجویز می‌ شود که دارای ماندگاری بیشتری هستند.

رژیم ‌های متعادل می ‌توانند به پیشگیری و بهتر شدن خشکی چشم کمک کند، به طوری که دکتر فراهانی دستجانی یکی از دلایل اختلال در تولید لایه موسینی اشک را کمبود ویتامین A عنوان کرده و می ‌افزاید: رژیم‌ های غذایی متعادل می ‌توانند تا حد زیادی کمک‌ کننده باشند.

وی تصریح می ‌کند: یکی از دلایل خشکی چشم بلفاریت یا التهاب غیرعفونی لبه پلک است که در این مورد خاص شستشو با شامپو بچه در بهداشت لبه پلک و کاهش عارضه خشکی چشم موثر است.

ملانوم‌ (melanoma)

ملانوم‌ یک‌ نوع‌ سرطان‌ پوست‌ که‌ به‌ سایر نواحی‌ بدن‌ و عمدتاً گره‌های‌ لنفاوی‌، کبد، ریه‌ها و دستگاه‌ عصبی‌ مرکزی‌ گسترش‌ می‌یابد. اکثر موارد ملانوم‌ از یک‌ خال‌ پوستی‌ یا سایر ضایعات‌ پوستی‌ قبلی‌ منشأ می‌گیرد.

ـ علایم‌ شایع‌:

یک‌ ضایعه‌ پوستی‌ مسطح‌ یا مختصری‌ برجسته‌ که‌ می‌تواند سیاه‌رنگ‌، قهوه‌ای‌، آبی‌، قرمز، سفید یا دارای‌ مخلوطی‌ از رنگ‌ها باشد. لبه‌های‌ ضایعه‌ اغلب‌ نامنظم‌ بوده‌ و ممکن‌ است‌ خونریزی‌ داشته‌ باشد.

ـ علل‌ بیماری:

رشد مهارنشده‌ سلول‌هایی‌ که‌ ایجادکننده‌ رنگ‌ قهوه‌ای‌ پوست‌ هستند (ملانوسیت‌ها). هنگامی‌ که‌ سلول‌ها به‌ سمت‌ لایه‌های‌ زیرین‌ پوست‌ رشد می‌کنند به‌ عروق‌ خونی‌ و لنفاوی‌ دست‌اندازی‌ کرده‌ و از این‌ طرق‌ به‌ سایر نواحی‌ بدن‌ انتشار می‌یابند.

ـ عوامل‌ افزایش‌دهنده‌ خطر:
۱. خال‌های‌ پوستی‌
۲. بارداری‌
۳. سابقه‌ خانوادگی‌ ملانوم‌
۴. زندگی‌ در مناطق‌ آفتاب‌گیر
۵. اشعه‌درمانی‌ یا مواجهه‌ بیش‌ از حد با نور ماوراءبنفش‌ مثلاً با لامپ‌های‌ آفتابی‌
۶. عوامل‌ ژنتیک این‌ سرطان‌ در افراد سفیدپوست‌ بور بیشترین‌ شیوع‌ را دارد و برعکس‌ در سیاهپوستان‌ نادر است‌.
۷. مشاغل‌ یا فعالیت‌هایی‌ که‌ با تماس‌ زیاد با آفتاب‌ در ارتباطند نظیر کشاورزی‌، کارهای‌ ساختمانی‌، ورزش‌های‌ قهرمانی‌ یا حمام‌ آفتاب‌ گرفتن‌
ـ پیشگیری‌:
از تماس‌ بیش‌ از حد با آفتاب‌ اجتناب‌ کنید. از کلاه‌های‌ لبه‌پهن‌ و لباس‌های‌ محافظ‌ استفاده‌ کنید. از ترکیبات‌ ضدآفتاب‌ با حداکثر قدرت‌ محافظتی‌ بر روی‌ پوست‌ نواحی‌ در معرض‌ آفتاب‌ استفاده‌ کنید. این‌ نکته‌ به‌ ویژه‌ در سال‌های‌ نوجوانی‌ مهم‌ است‌. به‌منظور شناسایی‌ تغییر در نواحی‌ پیگمانته‌ پوست‌، به‌طور منظم‌ پوست‌ بدن‌ و از جمله‌ کف‌ پا را مورد معاینه‌ قرار دهید. برای‌ بررسی‌ پوست‌ ناحیه‌ پشت‌ از یکی‌ از اعضای‌ خانواده‌ کمک‌ بگیرید. در مورد هرگونه‌ تغییر پوستی‌ به‌ ویژه‌ در نواحی‌ قهوه‌ای‌ یا سیاه‌ به‌ صورت‌ چند رنگه‌ شدن‌، نامنظم‌ شدن‌ لبه‌ها یا سطح‌ ضایعه‌، خونریزی‌ از ضایعه‌ یا هرگونه‌ تغییر دیگر با پزشک‌ مشورت‌ کنید.
ـ عواقب‌ موردانتظار:
بسیار متغیر است‌. ملانوم‌ در مراحل‌ اولیه‌ که‌ هنوز به‌ سایر نواحی‌ گسترش‌ نیافته‌ است‌ با برداشت‌ از طریق‌ جراحی‌ قابل‌ علاج‌ است‌. در حال‌ حاضر در صورت‌ گسترش‌ تومور به‌ اعضای‌ دور، بیماری‌ غیرقابل‌ علاج‌ بوده‌ و در مدت‌ زمان‌ اندکی‌ منجر به‌ مرگ‌ می‌گردد. با این‌ حال‌، علایم‌ آن‌ قابل‌تسکین‌ یا کنترل‌ است‌. تحقیقات‌ علمی‌ در مورد علل‌ و درمان‌ این‌ بیماری‌ ادامه‌ دارد و این‌ امید وجود دارد که‌ درمان‌های‌ مؤثرتر و در نهایت‌ علاج‌بخشی‌ عرضه‌ گردند.
ـ عوارض‌ احتمالی‌:
گسترش‌ کشنده‌ تومور به‌ ریه‌ها، کبد، مغز، یا سایر اعضای‌ داخلی‌
ـ درمان‌:
نمونه‌برداری‌ (برداشت‌ مقدار کمی‌ از بافت‌ یا مایع‌ جهت‌ بررسی‌ آزمایشگاهی‌ به‌ منظور کمک‌ به‌ تشخیص‌) از ضایعات‌ مشکوک‌ به‌ ملانوم‌ جهت‌ تعیین‌ درمان‌ مناسب‌ باید مشخص‌ گردد. جراحی‌ به‌ منظور برداشت‌ ضایعات‌ مشکوک‌ یا غدد لنفاوی‌ مجاور (در صورت‌ گسترش‌ تومور به‌ آنها). پیوند پوست‌ برای‌ جلوگیری‌ از تشکیل‌ جوشگاه‌ بدمنظره‌ در محل‌ برداشت‌ ضایعه‌ ممکن‌ است‌ لازم‌ گردد. پس‌ از تشخیص‌ بیماری‌، معاینه‌ مکرر بدن‌ به‌منظور ارزیابی‌ سایر ضایعات‌ ضروری‌ است‌. اشعه‌درمانی‌ در صورت‌ گسترش‌ تومور.
ـ داروها:
داروهای‌ ضدسرطان‌ (شیمی‌درمانی‌) ممکن‌ است‌ تجویز شود.
ـ فعالیت‌:
محدودیتی‌ وجود ندارد به‌ جز در مورد فعالیت‌هایی‌ که‌ با تماس‌ با افتاب‌ سروکار دارند (به‌ قسمت‌ پیشگیری‌ رجوع‌ شود).
ـ رژیم‌ غذائی‌:
رژیم‌ خاصی‌ نیاز نیست‌.
ـ در این‌ شرایط‌ به‌ پزشک‌ خود مراجعه‌ نمائید:
۱. بروز تغییرات‌ در ناحیه‌ دیگری‌ از پوست‌ در طی‌ درمان‌
۲. اگر شما یا یکی‌ از اعضای‌ خانواده‌ تان دارای‌ علایم‌ ملانوم‌ بدخیم‌ باشید.
۳. اگر دچار علایم جدید و غیرقابل توجیه شده اید. داروهای‌ تجویزی‌ ممکن‌ است‌ با عوارض‌ جانبی‌ همراه‌ باشند.

ملانوما چیست؟

ملانوم جدی ترین نوع از انواع سرطان پوست می باشد . سالیانه حدود ۵۳۶۰۰ نفر در ایالات متحده آمریکا متوجه درگیری با این نوع سرطان می شوند .

در بعضی از مناطق ، بخصوص مناطق و کشورهای غربی ، ملانوم هر سال شایعتر می شود . بعنوان مثال ، در ایالات متحده درصد ابتلا به ملانوم در طی سی سال گذشته حدوداً دو برابر شده است .

ملانوم در واقع نوعی سرطان پوست می باشد که از سلولهایی در پوست بنام ملانوسیت منشاء می گیرد و به سایر نواحی بدن و عمدتاً گره های لنفاوی ، کبد ، ریه ها و دستگاه عصبی مرکزی گسترش می یابد .

همانطور که می دانیم پوست بزرگترین عضو بدن است و سایر اعضای بدن را در مقابل گرما ،  نور ،‌ جراحت و عفونت محافظت می نماید و به کنترل دمای بدن کمک می نماید ، آب و چربی را ذخیره می نماید و ویتامین دی تولید می نماید .

پوست دارای دو لایه اصلی می باشد : لایه خارجی ( اپیدرم ) و لایه داخلی (‌درم )‌ .

سلولهای ملانوسیت در قسمت داخلی لایه اپیدرم قرار گرفته اند و البته سلولهای اصلی تشکیل دهنده رنگدانه های پوست و خال ها می باشند . در واقع ملانوسیتها رنگدانه ملانین را تولید می کنند که رنگ طبیعی را به پوست می دهند . زمانیکه پوست در معرض نور خورشید قرار می گیرد ملانوسیتها رنگدانه بیشتری تولید می کنند و پوست برنزه یا تیره می شود .

ملانوما در هر سنی دیده می شود اما با افزایش سن احتمال ابتلا به آن افزایش می یابد . در هر نقطه ای از بدن نیز ممکن است دیده شود . در مردان ، ملانوما بیشتر در تنه دیده می شود و همچنین در سر و گردن نیز دیده می شود ، لیکن در زنان بیشتر در قسمتهایی از ساق دیده می شود . ملانوم در افراد سیاهپوست کمتر دیده می شود . در سیاهپوستان در زیر ناخنهای دست و پا ، کف دست یا پا دیده می شوند .

علائم شایع :

گاهی اولین علامت تغییر در اندازه ، شکل و یا رنگ یک خال موجود می باشد . اکثریت ملانومها تیره یا آبی تیره هستند . لبه های ضایعه اغلب نامنظم بوده و ممکنست خونریزی داشته باشد . ضمنآً در داخل ضایعه تقارنی وجود ندارد و شکل یک نیمه یا نیمه دیگر متفاوت است .

خارش و پوسته ریزی ممکنست از دیگر علائم یک ملانوم تازه تشکیل شده باشند . لیکن در ملانومای پیشرفته بافت تغییر می یابد . بعنوان مثال سخت یا برجسته می شود . با پیشرفت بیشتر ، ملانومها ممکن است دچار خارش شدید و خونریزی شوند . البته ملانومها معمولاً منجر به درد نمی شوند .

معاینه پوست همواره بعنوان یکی از ارکان اصلی معاینات پزشکان بحساب می آید . البته هرشخصی می تواند تغییرات پوستی خود را بعنوان اولین فرد مورد ارزیابی و معاینه قرار دهد . تغییرات پوستی بخصوص تغییر در مشخصات یک خال باید هر چه سریعتر به یک پزشک گزارش شود .

یک ملانوم در مراحل اولیه تشخیص کاملاً قابل درمان می باشد . اگر چه ، یک ملانوم در صورتیکه در مراحل ابتدایی تشخیص تحت درمان قرار نگیرد به سمت داخل پوست تهاجم نموده و بافتهای ساده را نیز درگیر می کند . زمانیکه ملانوم ضخیم و عیمق شد ممکن است به بافتهای دیگر گسترش یابد و کنترل آن  دیگر دشوار خواهد بود .

کسانیکه دچار یک ملانوم شوند احتمال عود بالایی دارند لذا باید پوست خود را بطور منظم تحت بررسی و معاینه توسط افراد ذیصلاح قرار دهند .

علل و عوامل افزایش دهنده خطر :

دلایل اصلی ملانوم کاملاً مشخص نیستند .

اما عوامل زیر بعنوان افزایش دهنده خطر بحساب می آیند :

تعداد فراوان خالهای پوست ( بیش از ۵۰ عدد )

افراد سفید پوست بور : شاید بدلیل اینکه پوست این افراد تحت تأثیر نور آفتاب مورد تخریب قرار می گیرند .

سابقه شخصی ملانوم قبلی یا سایر سرطانهای پوست

سابقه خانوادگی ملانوم

آفتاب سوختگی شدید در طی سنین کودکی و نوجوانی

اشعه درمانی با نورماوراء بنفش

مشاغل یا فعالیتهایی که با تماس زیاد با آفتاب در ارتباطند .

پیشگیری :

از تماس بیش از حد با آفتاب اجتناب کنید : بخصوص آفتاب میانه روز ( ۱۰ صبح تا ۴ بعدازظهر )

از ترکیبات ضدآفتاب باحداکثر قدرت حفاظتی بر روی پوست نواحی در معرض آفتاب استفاده کنید . ( بخصوص در سنین نوجوانی )

از نورهای ماوراء بنفش منعکس شده از آب ، برف و … خود را محافظت نمائید .

از عینکهای آفتابی با لنزهای مناسب جذاب اشعه ماوراء بنفش استفاده نمائید . . عینک های آفتابی چشمها و پوست اطراف چشمها را محافظت می نمایند .

در مورد هر گونه تغییر پوستی به ویژه در نواحی قهوه ای یا سیاه به صورت چند رنگه شدن ، نامنظم شدن لبه ها یا سطح ضایعه ، خونریزی از ضایعه یا هرگونه تغییر دیگر با پزشک مشورت کنید .

تشخیص :

در صورت شک به ملانوما ، باید بلافاصله ضایعه بیوپسی شده و جهت تشخیص صحیح به آزمایشگاه پاتولوژی ارسال شود . تنها راه دقیق تشخیص راه فوق می باشد .

درمان :

درمان ملانوم به وسعت ضایعه ، سن بیمار و سایر فاکتورها ارتباط دارد .

بهرحال مهمترین قسمت درمان برداشتن ضایعه و غدد لنفاوی مجاور ( در صورت گسترس تومور به آنها ) می باشد .

در درمان می توان در صورت صلاحدید پزشک از رادیوتراپی و شیمی درمانی استفاده نمود .

بهرحال بیماران مبتلا به ملانوم باید حتی پس از درمان تحت معاینات منظم قرار گیرند چرا که احتمال عود ملانوم بسیار بالاست .

سرطان پروستات چیست ؟

خرداد ۷, ۱۳۹۳ توسط :   موضوع: : مشروح اخبار, بيماري غير واگير

پروستات غده ای در سیستم تناسلی مردان می باشد. پروستات بیشتر منی (مایعی که حاوی اسپرم است) را تولید می کند. این غده که اندازه ای حدود یک گردو دارد در زیر مثانه و اطراف مجرای خروجی مثانه (لوله ای که ادرار را از مثانه خارج می کند) قرار دارد. سرطان پروستات یکی از بیماری های شایع مردان می باشد، با اینحال در سنین کم تر از ۵۰ سال نادر بوده و بیشتر در مردان مسن رخ می دهد.

سرطان پروستات معمولا به آرامی پیشرفت کرده و در ابتدا محدود به غده پروستات می باشد و در سایر قسمت های بدن پخش نمی شود. درحالیکه بعضی از انواع سرطان پروستات به کندی پیشرفت کرده و نیاز به درمان خاصی ندارد، سایر انواع سرطان پروستات شدید بوده و سریعا در بدن پخش می شود.پروستات بزرگ شده سرطان پروستات چیست؟ علایم، دلایل، پیشگیری و درمان سرطان پروستات

سرطان پروستاتی که در مراحل اولیه یعنی زمانیکه در حد غده پروستات است و پخش نشده، شناسایی گردد، دارای شانس بیشتری برای درمان موفق می باشد.

علایم سرطان پروستات

در مراحل اولیه سرطان پروستات ممکن است علامت و نشانه ای نداشته باشد. سرطان پروستات در مراحل پیشرفته می تواند باعث بروز علایمی همچون:

مشکل در ادرار کردن
کاهش شدت خارج شدن ادرار
خون در ادرار
خون در منی
درد عمومی در کمر، لگن یا ران ها
احساس ناراحتی در ماهیچه های لگنی
درد استخوان ها
اختلال نعوظ
انزال و ادرار همراه با درد

اگر هر نشانه و علامتی در خود دیدید که شما را ناراحت و نگران می کند، به پزشک مراجعه نمایید.

دلایل سرطان پروستات

هیچ کس در مورد دلایل اصلی ابتلا به سرطان پروستات مطمئن نیست، عوامل بسیار زیادی وجود دارد که بر ابتلا به این سرطان تاثیر می گذارند، این عوامل شامل:

سن، یکی از عواملی که خطر ابتلا به سرطان پروستات را افزایش می دهد، سن می باشد. هرچه یک مرد مسن تر باشد، خطر بیشتری وی را تهدید می کند.
سابقه خانوادگی، مردانیکه در خانواده شان سابقه سرطان پروستات دارند در خطر بیشتری هستند، همچنین مردانیکه در خانواده شان بیشتر خانم ها سرطان سینه دارند، در خطر بیشتری می باشند.
چاقی و اضافه وزن، مردان چاق مبتلا به سرطان پروستات در خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان پروستات پیشرفته هستند.
بیماری های مقاربتی، تحقیقات نشان می دهد مردانیکه مبتلا به سوزاک بوده اند در خطر بیشتری برای ابتلا به این سرطان می باشند.
بعضی از داروها، تحقیقات نشان می دهد که مصرف روزانه داروهای ضدالتهاب باعث افزایش خطر ابتلا به این بیماری می شوند.

عوراض ابتلا به سرطان پروستات

عوارض ابتلا به این سرطان و همچنین درمان آن می تواند شامل بی اختیاری ادرار و یا اختلال نعوظ باشد. خطر مرگ در این بیماری کم بوده و حتی خیلی از مردان مبتلا به این بیماری به دلایل دیگری فوت کرده اند.

درمان سرطان پروستات

شیوه درمان سرطان پروستات بسته به چندین عامل مختلف از جمله سرعت رشد آن، سلامت عمومی شما و همینطور فواید و عوارض جانبی درمان می باشد. در مردانیکه در مراحل اولیه این بیماری می باشند، درمان فوری ممکن است لازم نباشد و فقط با آزمایش بیماری تحت نظر قرار گرفته می شود. در صورت نیاز به درمان از شیه های درمانی زیر استفاده می گردد:

رادیوتراپی، در این درمان از انرژی قوی برای کشتن سلول های سرطانی استفاده می گردد. عوارض جانبی این درمان می تواند شامل ادرار دردناک، ادرار پی در پی و فوری، همچنین مدفوع شل و یا درد هنگام دفع مدفوع می باشد. اختلال نعوظ نیز ممکن است در این بیماری رخ دهد.
هورمون درمانی، این درمان بمنظور متوقف کردن تولید هورمون تستوسترون در بدن شما انجام می شود، چراکه سلول های سرطان پروستات برای رشد به هورمون تستوسترون احتیاج دارند. با قطع این هورمون ممکن است بتوان باعث مرگ سلول ها و یا کند شدن سرعت رشدشان شد. درمان هورمونی در مردانیکه مبتلا به نوع پیشرفته بیماری هستند، استفاده می شود. عوارض جانبی هورمون درمانی شامل اختلال نعوظ، گرگرفتگی، کاهش تراکم استخوان، کاهش میل جنسی و افزایش وزن گردد.
جراحی برای برداشتن غده پروستات، این روش شامل برداشتن غده پروستات، بعضی از بافت های کناری آن و بعضی از غدد لنفاوی می شود. جراحی این بیماری خطر بی اختیاری ادرار و اختلال نعوظ را در پی دارد.
منجمد کردن بافت پروستات، در این روش اقدام به منجمد کردن بافت پروستات برای کشتن سلوهای سرطانی می نمایند. این شیوه معمول خطر بالایی داشته و زمانی انجام می شود که رادیوتراپی جوابگو نیست.
شیمی درمانی، با این روش از داروهای شیمیایی برای کشتن سلول های در حال رشد از جمله سلول های سرطانی استفاده می شود. شیم درمانی یکی از گزینه های درمانی برای مردانی است که سرطانشان در بدن پخش شده است. همچنین شیمی درمانی برای مردانیکه بیماری شان با هورمون درمانی درمان نگشته است نیز استفاده می گردد.

پیشگیری از ابتلا به سرطان پروستات

شما می توانید خطر ابتلا به سرطان پروستات را با رعایت موارد زیر کم نمایید:

یک رژیم غذایی سالم پر از میوه و سبزیجات، غلات کامل و کم چربی انتخاب نمایید. برای آشنایی با یک رژیم غذایی سالم مقاله رژیم غذایی سالم چیست؟ مفاهیم یک رژیم غذایی سالم و مناسب کدام اند را مطالعه نمایید.
ورزش و فعالیت بدنی، با ورزش روزانه حداقل ۳۰ دقیقه و افزایش فعالیت بدنیتان سلامتی خود را افزایش و خطر ابتلای خود به سرطان پروستات را کاهش دهید.
حفظ وزن مناسب، اگر وزن فعلی شما مناسب است، پس آن را حفظ نمایید و اگر زیاد است شروع به کم کردن وزن کنید.

حساسیتهای ناشی از گردوغبار بر چشم

در هنگام خانه‌تکانی برخی افراد به دلیل عدم رعایت نکات بهداشتی دچار مشکلاتی می‌شوند که دلیل و سببش همین شور خاص روزهای پایانی سال است. یکی از این مشکلات، آلرژی یا حساسیتهای ناشی از گردوغبار و اثرات آن بر چشم است.

به گفته دکتر بهرام آزادی متخصص چشم، گرد و غبار‌‌ها که ذراتی بسیار ریز و حاوی انواع میکروب‌ها، باکتری و ویروس‌ها هستند از دو طریق مستقیم و غیر مستقیم چشم‌ها را تهدید می‌کنند.

ورود مستقیم این فاکتور‌‌های تهدید کننده به چشم باعث تحریک ناحیه ملتهمه خواهد شد و این تحریکات در افرادی که زمینه ابتلا به آلرژی چشمی‌دارند زودتر اتفاق می‌افتد به طوری که به سرعت قرمزی چشم و اشک ریزش به سراغ فرد خواهد آمد.

وی ادامه داد: تصور برخی افراد بر این است که استفاده از ماسک‌های موجود، مانع عبور ذرات گرد و غبار و یا آلاینده‌ها به ریه می‌شود در حالی که این تصور نادرستی است زیرا این ذرات آنقدر ریز هستند که از پوشش ماسک‌ها عبور کرده و مشکلات مختلفی را به وجود می‌آورند . به عنوان نمونه باید توجه داشت ذرات ریز گرد و غبار و مواد شیمیایی که وارد حلق می‌شوند از طریق بلع و بزاق وارد سیستم گوارشی شده و ضمن اختلالات سیستم تنفسی، تحریکات گوارشی و مشکلات چشمی‌را به صورت غیر مستقیم به وجود می‌آورد.

دکتر آزادی ضمن اشاره به اینکه گاهی اوقات این سوال برای برخی افراد به وجود می‌آید که چرا با ابتلا به برونشیت و یا آنفولانزای ویروسی به ناراحتی‌های چشمی‌دچار می‌شوند؟ علت اصلی را ارتباط میان سیستم گوارشی و دستگاه تنفسی دانست و افزود: آلاینده‌های ناشی از خانه تکانی از طریق مجرای اشکی، مسیر حنجره، مری و سپس معده را طی می‌کنند و طی کردن این چرخه مشکلات متعددی را به وجود می‌آورد که از میان آن‌‌ها می‌توان به تنگی مجرای اشکی اشاره کرد مضاف بر اینکه پیشرفت تنگی مجرای اشکی به انسداد مجرا منجر می‌شود و به این ترتیب فرد نیازمند شیوه‌های درمان جدی خواهد بود اما با این وجود تا به حال تاثیر مثبت گرد و غبار و آلاینده‌ها بر بینایی و یا فشار چشم به اثبات نرسیده است.

• بهترین عکس العمل

بسیار طبیعی است که هنگام خانه تکانی چشم افراد در معرض گرد و غبار قرار گیرد و حتی مقداری از این آلاینده‌ها و یا مواد شیمیایی وارد چشم شود اما اینکه برای از بین بردن آن‌‌ها چه اقدامی‌انجام شود موضوع بسیار مهمی‌است که در همین راستا دکتر بهرام آزادی توصیه می‌کند برای از بین بردن گرد و خاک و مواد شیمیایی وارد شده به چشم از هیچ شیوه خاصی استفاده نشود زیرا سیستم ترشحی اشک، به صورت خدادای دارای انواع ضد عفونی کننده‌ها است و تنها شستشوی با آب آن هم با دمای معمولی و یا آب جوشیده سرد شده برای پاک کردن چشم از آلاینده‌ها کافی است اما باید توج داشت در صورت جدی بودن مشکل، پیش از انجام هرگونه اقدام دارویی به پزشک مربوطه مراجعه شود چراکه استفاده خودسرانه یا بیش از حد از اشک مصنوعی و قطره‌های رایج، در ترکیبات طبیعی چشم و اشک تغییراتی به وجود می‌آورد.

از سوی دیگر وی تاکید کرد: مواد شیمیایی مربوط به خانه تکانی که بنا بر نوع ماده، اسیدی، قلیایی و رقیق و غلیظ بودن آن درجه خطر و تهدید کنندگی متفاوتی دارد، در صورت وارد شدن به چشم باید بلافاصله و در اسرع وقت با هر نوع آبی که در دسترس است شستشو داده شود.

شستشوی چشم با چای از دیدگاه چشم پزشکی یک شیوه کاملا نادرست است زیرا هر چه که چای را از صافی‌های ریز عبور دهید بازهم ذراتی در آن باقی خواهد ماند که موجب انسداد مجرای اشکی می‌شود

به عنوان مثال متخصصان چشم توصیه می‌کنند در صورتی که فردی در خیابان مورد حمله اسید پاشی و یا هر ماده شیمیایی خطرناک دیگری قرار گرفت باید بلافاصله و با استفاده از هر گونه آبی که در دسترس است چشمانش شتشو داده شده وسپس به مرکز درمانی منتقل شود چراکه خسارت وارد شده ناشی از آب آلوده بر چشمان فرد قابل جبرانتر از خسارتی است که ماده شیمیایی در فاصله زمانی انتقال فرد به مرکز درمانی وارد می‌کند.

باز و بسته کردن چشم‌ها در ظرفی پر از آب، بهترین، ساده ترین و موثر ترین شیوه درمانی است که این متخصص چشم به آن اشاره می‌کند زیرا معتقد است این روش ناراحتی‌های خفیف چشمی‌ را در اسرع وقت از بین خواهد برد ضمن اینکه مشکلات نگران گننده و جدی را تا نیز حد قابل قبولی تخفیف می‌دهد در حالی که به کار بردن شیوه‌های سنتی شستشوی چشم که در گذشته مرسوم بوده است نه تنها تاثیر مثبتی بر جای نمی‌گذارد بلکه عواقبی نگران کننده به دنبال دارد.

برای نمونه شستشوی چشم با چای از دیدگاه چشم پزشکی یک شیوه کاملا نادرست است زیرا هر چه که چای را از صافی‌های ریز عبور داد بازهم ذراتی در آن باقی خواهد ماند که موجب انسداد مجرای اشکی می‌شود و این روش یکی از اصلی ترین دلایل انسداد مجاری اشکی اکثر کودکان در ایران است.

وی در پاین این نکته را افزود: ” تئین ” موجود در چای تنها به طور موقت عروق ملتهب را منقبض کرده و دید را شفاف می‌کند اما عوارض متعددی را در پیش خواهد داشت که باید استفاده از آن را فراموش کرد

سارکوئیدوز

سارکوئیدوز رشد مجموعه‌های کوچکی از سلول‌های التهابی در قسمت‌های مختلف بدن، بیشتر ریه، غدد لنفی، چشم‌ها و پوست است که در صورت ابتلا به آن اگرچه ممکن است خودبخود خوب شوید اما تا آخر عمر علائم و نشانه‌های آن را همراه خواهید داشت. به عبارت دیگر، بیماران مبتلا به آن بهبودی کامل نخواهند یافت. درباره آن در این مقاله اطلاعات بیشتری پیدا کنید.

پزشکان بر این عقیده‌اند که سارکوئیدوز از واکنش سیستم ایمنی بدن به یک ماده ناشناخته، احتمالاً چیزی که از طریق هوا تنفس شده است، ایجاد می‌شود. سارکوئیدوز معمولاً خودبه‌خود برطرف می‌شود. اما علائم و نشانه‌های آن ممکن است سال‌ها به طول انجامد یا موجب تخریب یک عضو گردد.

علائم و نشانه‌ها

سارکوئیدوز، برحسب عضو آسیب‌دیده، علائم و نشانه‌های متفاوتی دارد. گاهی‌اوقات به تدریج ایجاد شده و علائمی ایجاد می‌کند که سالها باقی می‌ماند. اوقات دیگر علائم آن به طور ناگهانی بروز می‌یابند و بعد به همان سرعت ناپدید می‌شوند. مبتلایان بسیاری به سارکوئیدوز هیچ علائمی در خود مشاهده نمی‌کنند و بیماری زمانی در آنها تشخیص داده می‌شود که به دلیلی دیگر رادیولوژی سینه انجام دهند.

علائم عمومی

در اکثر افراد سارکوئیدوز با علائم زیر شروع می‌شود:

• خستگی
• تب
• تورم غدد لنفی
• کاهش وزن
علائم مربوط به ریه

همه افرادیکه دچار سارکوئیدوز می‌شوند، بالاخره مشکلات ریوی از جمله موارد زیر را تجربه خواهند کرد:

• سرفه‌های خشک مداوم
• تنگی نفس
• خس‌خس کردن
• درد سینه

علائم مربوط به پوست

حدود ۲۵ درصد از افراد مبتلا به سارکوئیدوز دچار مشکلات پوستی زیر می‌شوند:

• جوش یا دانه قرمز یا بنفش رنگ که معمولاً روی ساق یا مچ پا ایجاد شده و گرم و به تماس حساس است.
• زخم‌هایی که ممکن است روی بینی، گونه‌ها یا گوش‌ها ایجاد شود.
• تغییر رنگ پوست که رنگ بعضی قسمت‌های بدن تیره‌تر یا روشن‌تر می‌شود.
• غده یا برآمدگی که درست زیر پوست معمولاً دور جای زخم‌ها یا تاتوها ایجاد می‌شود.

علائم مربوط به چشم

سارکوئیدوز ممکن است بدون ایجاد هیچگونه نشانه به چشم‌ها آسیب برساند. به همین علت آزمایش چشم‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد. علائم مربوط به چشم‌ عبارتند از:

• تار شدن دید
• درد چشم
• قرمزی شدید چشم‌ها
• حساسیت به نور

چه زمان به پزشک مراجعه کنید

بااینکه سارکوئیدوز همیشه بیماری جدی به شمار نمی‌رود اما می‌تواند موجب تخریبات طولانی‌مدتی به اندام‌های بدن شما شود. درصورت مشاهده علائم و نشانه‌های این بیماری حتماً به پزشک مراجعه کنید.

پزشکان علت اصلی این بیماری را نمی‌دانند. بعضی پیشینه ژنتیکی برای ابتلا به این بیماری نشان می‌دهند که با قرارگیری در معرض باکتری‌، ویروس، گرد و غبار و موادشیمیایی تحریک می‌شود. محققان همچنان مشغول کشف ژن‌ها و مواد حساسیت‌زا مربوط به این بیماری هستند.

سیستم ایمنی بدن شما به طور طبیعی از بدنتان دربرابر مواد خارجی و میکروارگانیسم‌های مهاجم مثل باکتری‌ها و ویروس‌ها محافظت می‌کند. اما در بیماری سارکوئیدوز، بعضی سلول‌های ایمنی بدن به صورت التهابی که گرانولوم نامیده می‌شود جمع می‌شوند. وقتی گرانولوم‌ها در عضوی از بدن ایجاد می‌شوند، عملکرد آن اندام تحت تاثیر قرار می‌گیرد.

بااینکه همه افراد ممکن است به سارکوئیدوز مبتلا شوند اما عواملی خطر ابتلا به این بیماری را تشدید می‌کند:

• سن و جنسیت. بیماری سارکوئیدوز معمولاً بین ۲۰ تا ۴۰ سالگی اتفاق می‌افتد. زنان به نسبت بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری هستند.
• نژاد. نژاد افریقایی-امریکایی احتمال بالاتری برای ابتلا به سارکوئیدوز دارد تا سایر نژادها.
• سابقه خانوادگی. اگر کسی در خانواده شما قبلاً به سارکوئیدوز مبتلا شده باشد، احتمال بروز این بیماری در شما بیشتر خواهد بود.

در اکثر افراد مبتلا به سارکوئیدوز، مشکل به خودی خود بدون هیچ عارضه‌ای برطرف می‌شود. اما سارکوئیدوز ممکن است در بعضی افراد طولانی‌مدت (مزمن) شده و موجب مشکلاتی شود که قسمت‌های مختلف بدن را درگیر می‌کند:

• ریه‌ها. درمان نکردن سارکوئیدوز ریوی می‌تواند موجب تخریب جبران‌ناپذیر بافت بین کیسه‌های هوا در ریه شود و نفس کشیدن را دشوار سازد.
• چشم‌ها. التهاب می‌تواند بر هر قسمتی از چشم اثر گذاشته و نهایتاً منجر به کوری شود. سارکوئیدوز به ندرت موجب بروز آب‌مروارید و آب‌سیاه (کوری تدریجی) می‌شود.
• کلیه‌ها. سارکوئیدوز می‌تواند بر واکنش بدن شما به کلسیم اثر بگذارد که همین می‌تواند موجب بروز نارسایی کلیوی شود.
• قلب. گرانولوم‌های داخل قلب می‌تواند در پیام‌های الکتریکی مربوط به ضربان قلب اخلال ایجاد کرده و موجب بر هم خوردن ضربان‌قلب و در موارد نادر مرگ شود.
• سیستم عصبی. تعداد بسیار کمی از افراد مبتلا به سارکوئیدوز، با شکل‌گیری گرانولوم‌ها در مغز و نخاع، دچار مشکلات مربوط به سیستم عصبی مرکزی می‌شوند. التهاب در اعصاب صورت می‌تواند موجب فلج صورت شود.

از آنجا که سارکوئیدوز ریه‌ها را درگیر می‌کند، برای درمان بهتر است به متخصص ریه مراجعه کنید.

چه می‌توانید بکنید

در زیر به اطلاعاتی برای کمک به آماده‌سازی شما برای ویزیت دکتر اشاره می‌کنیم تا بدانید از پزشکتان چه انتظاراتی باید داشته باشید:

• علائم و نشانه‌های بیماری خود را یادداشت کنید، همچنین زمان شروع این علائم، تغییر یا شدت گرفتن آنها.
• لیستی از همه داروها، ویتامین‌ها و مکمل‌های مصرفی خود تهیه کنید.
• اطلاعات پزشکی اصلی خود مثل مشکلات و بیماری‌های دیگرتان را یادداشت کنید.
• سوالاتی که می‌خواهید از دکتر بپرسید را از قبل یادداشت کنید.

چند سوال اصلی برای پرسش از پزشکتان:

- علت احتمالی بروز این مشکل در من چیست؟
- به چه آزمایشاتی نیاز دارم؟
- چه درمان‌هایی می‌تواند به بهبود وضعیتم کمک کند؟

از پزشکتان چه انتظاراتی داشته باشید

برای پاسخ دادن به سوالاتی که دکتر ممکن است از شما بپرسد آماده باشید:

- چه علائمی در خود مشاهده کرده‌اید؟
- آیا تابحال در معرض سموم محیطی مثلاً در کارخانجات و امثال آن بوده‌اید؟
- آیا می‌دانید قبلاً کسی در خانواده‌تان دچار این بیماری شده است یا خیر؟
- قبلاً چه مشکلات یا بیماری‌هایی داشته‌اید؟
- چه داروها یا مکمل‌هایی مصرف می‌کنید؟

تشخیص سارکوئیدوز بسیار دشوار است زیرا این بیماری در مراحل اولیه خود، علائم و نشانه‌های بسیار محدودی دارد. زمانی که علائم خود را نشان دهند، برحسب عضوی از بدن که درگیر شده است، متفاوت خواهند بود و می‌توانند بسیار شبیه به علائم مشکلات و اختلالات دیگر باشند.

پزشکتان احتمالاً با یک معاینه جسمی شامل معاینه دقیق زخم‌های پوستی و امثال آن کار خود را شروع می‌کند. او به دقت به صدای قلب و ریه‌تان گوش داده و غدد لنفی شما را معاینه می‌کند تا هر التهاب احتمالی آن را بررسی کند. همچنین از شما می‌خواهد عکس‌های رادیولوژی قبلی خود را به او نشان دهید تا در آن علائم آغازین سارکوئیدوز که نادیده گرفته شده است را بررسی کند.

آزمایشات تشخیصی کمک می‌کند تا احتمال اختلالات دیگر از میان رفته و مشخص شود که کدام اعضای بدن با سارکوئیدوز درگیر شده است. موارد زیر برای پزشکان توصیه می‌شود:

• عکس رادیولوژی، برای چک کردن تخریب ریه یا بزرگ شدن غدد لنفی در سینه. در برخی افراد بعد از گرفتن عکس سینه به دلایل دیگر این بیماری تشخیص داده می‌شود.
• CT اسکن، در صورت مشکوک بودن به مشکلات خاص.
• PET یا MRI، اگر به نظر برسد که سارکوئیدوز به قلب یا سیستم عصبی مرکزی آسیب رسانده است.
• آزمایش خون، برای ارزیابی سلامت عمومی بدن و عملکرد کلیه‌ها و کبد.
• آزمایش عملکرد ریه، برای سنجش حجم ریه و میزان اکسیژن دریافتی برای رساندن به خون.
• معاینه چشم، برای چک کردن مشکلات بینایی که ممکن است با سارکوئیدوز ایجاد شده باشد.

بیوپسی‌ها

ممکن است پزشکتان دستور دهد از قسمتی از بدنتان که گفته می‌شود با سارکوئیدوز درگیر شده است، نمونه‌برداری شود تا وجود گرانولوم‌هایی که در این بیماری معمولاً دیده می‌شوند بررسی شود. بیوپسی ممکن است از پوست یا غشای بیرونی چشم گرفته شود. بافت نمونه‌برداری شده برای آزمایش به آزمایشگاه فرستاده می‌شود.

بیوپسی ریه یا غدد لنفی از طریق برونکوسکوپی که در آن یک لوله باریک و قابل‌انعطاف که حاوی یک دوربین است به گلو شما فرستاده می‌شود.

سارکوئیدوز هیچ درمانی ندارد. اگر علائم و نشانه‌های جدی نداشته باشید، به هیچ درمانی نیاز نخواهید داشت. سارکوئیدوز معمولاً به خودی خود برطرف می‌شود. اما باید تحت مراقبت و کنترل دقیق باشید و آزمایشات و عکس‌برداری‌ها را به طور منظم انجام دهید.

داروها

اگر عملکرد عضوی به خطر افتاده باشد، برای درمان به شما دارو داده می‌شود. این داروها عبارتند از:

• کورتیکوستیروئیدها. این داروهای ضدالتهابی قوی معمولاً اولین درمان سارکوئیدوز هستند. در برخی موارد، کورتیکوستیروئیدها به طور مستقیم به ناحیه آسیب‌دیده –از طریق یک کرم بر روی زخم پوستی و یا به صورت داروی استنشاقی به درون ریه‌ها — فرستاده می‌شود.
• داروهای anti-rejection. این داروها با فرونشاندن سیستم ایمنی بدن، التهاب را کاهش می‌دهند.
• داروهای ضدمالاریا. این داروها برای بیماری‌های پوستی، درگیر شدن سیستم عصبی بدن و بالا رفتن سطح کلسیم خون می‌توانند مفید باشند.
• داروی TNF-alpha. این داروها بیشتر برای درمان التهاب مربوط به آرتریت روماتوئید استفاده می‌شود. همچنین می‌توانند برای درمان سارکوئیدوزی که به سایر درمان‌ها پاسخ نمی‌دهد، استفاده شوند.

جراحی

در مواقعی که سارکوئیدوز شدیداً به ریه یا کبد آسیب رسانده باشد، پیوند عضو انجام می‌گیرد.

بااینکه سارکوئیدوز معمولاً طی دو سال به خودی خود برطرف می‌شود اما زندگی بسیار از مبتلایان تا پایان عمر تحت‌تاثیر قرار می‌گیرد. اگر شما هم دچار این بیماری هستید حتماً با یک مشاور روانشناس صحبت کنید.

سرطان لوزالمعده (پانکراس)

در حال حاضر دانشمندان مطالعاتی دربارۀ سرطان لوزالمعده انجام می‌دهند تا آگاهی‌های بیش‌تری راجع به این بیماری به‌دست آورند. آنها در حال به‌دست آوردن اطلاعات بیش‌تری راجع به علل به‌وجود آمدن این بیماری هستند. پزشکان نیز دربارۀ روش‌های جدید درمان این بیماری تحقیقاتی را انجام می‌دهند. این تحقیقات تاکنون باعث شده است کیفیت زندگی افراد مبتلا به این نوع سرطان بهتر شود.

لوزالمعده:

لوزالمعده غده‌ای است که در داخلی‌ترین بخش شکم، بین معده و ستون فقرات قرار دارد. اندام‌هایی نظیر کبد و روده در اطراف لوزالمعده قرار دارند.

لوزالمعده طولی برابر با ۶ اینچ و شکلی شبیه گلابی مسطح دارد. عریض‌ترین بخش لوزالمعده سر آن است، بخش میانی آن بدنه، و باریک‌ترین قسمت، انتهای آن است.

لوزالمعده انسولین و هورمون‌های دیگر را تولید می‌کند. این هورمون‌ها وارد جریان خون شده و در تمام بدن منتشر می‌شوند. آنها برای مصرف و ذخیره‌سازی انرژی ناشی از ‌غذاها به بدن کمک می‌کنند. به‌عنوان مثال انسولین به کنترل میزان قند خون کمک می‌کند.

علاوه براین، لوزالمعده تولید‌کنندۀ شیرۀ لوزالمعده است، که حاوی آنزیم‌هایی است که به هضم غذا کمک می‌کنند. لوزالمعده شیره‌ها را به درون مجموعه‌ای از مجراهایی که به مجاری صفراوی مشترک منتهی می‌شوند آزاد می‌کند. مواد درون مجاری صفراوی مشترک، وارد دوازدهه که بخش اولیۀ رودۀ کوچک است تخلیه می‌شود.

آشنایی با سرطان:

سرطان مجموعه‌ای از بسیاری از بیماری‌های وابسته است. همۀ انواع سرطان از سلول‌ها که جزء بنیادی حیات انسان و سازندۀ بافت‌های بدن هستند شروع می‌شوند. بافت‌ها، تشکیل‌دهندۀ اندام‌های بدن هستند.

به‌طور معمول سلول‌ها رشد کرده و تقسیم می‌شوند تا با توجه به نیاز بدن، سلول‌های جدید تولید کنند. هنگامی‌که سلول‌ها پیر می‌شوند، می‌میرند و سلول‌های جدید جای آنها را می‌گیرند.

گاهی این فرایند منظم به‌درستی پیش نمی‌رود. سلول‌های جدید هنگامی تشکیل می‌شوند که بدن به آنها نیاز ندارد و سلول‌های پیر وقتی که باید از بین روند، نمی‌میرند. این سلول‌های اضافی توده‌ای از بافت را تشکیل می‌دهند که به نام غده یا تومور شناخته می‌شود.

ممکن است تومورها بدخیم یا خوش‌خیم باشند.

تومورهای خوش‌خیم سرطان نیستند. معمولاً می‌توان این نوع تومورها را از بدن خارج کرد و در بیش‌تر موارد این تومورها مجدداً رشد نمی‌کنند. سلول‌های تومور خوش‌خیم به بافت‌های مجاور و دیگر بخش های بدن نفوذ نمی‌کنند و خطری برای حیات فرد به‌وجود نمی‌آورند.
تومورهای بدخیم سرطان هستند. به‌طورمعمول تومورهای بدخیم خطرناک‌تر از تومورهای خوش‌خیم هستند. این نوع تومورها معمولاً خطراتی را برای حیات فرد به همراه دارند. تومورهای بدخیم می‌توانند به بافت‌ها و اندام مجاورشان حمله کنند. همچنین، سلول‌های سرطانی می‌توانند از تومور بدخیم جدا شده و وارد دستگاه لنفاوی یا جریان خون شوند. سلول‌های سرطانی به این صورت از محل سرطان اصلی (اولیه) حرکت کرده و تومورهای جدیدی را در اندام‌های دیگر ایجاد می‌کنند. به پخش شدن سرطان متاستاز گفته می‌شود.

در بیش‌تر موارد، سرطان لوزالمعده در مجراهای هدایت‌کنندۀ شیره‌های وابسته به لوزالمعده به‌وجود می‌آیند. به سرطان تشکیل شده در لوزالمعده کارسینوم یا سرطان لوزالمعده گفته می‌شود.

یکی از انواع نادر سرطان لوزالمعده در سلول‌های تولید‌کنندۀ انسولین و دیگر هورمون‌ها آغاز می‌شود. سرطانی که از این سلول‌ها شروع می‌شود، سرطان سلول جزیره‌ای (Islet Cell Cancer) نام دارد. در این مقاله اطلاعاتی دربارۀ این نوع نادر سرطان ذکر نشده است.

وقتی سرطان لوزالمعده به خارج از لوزالمعده منتشر می‌شود (متاستاز)، معمولاً می‌توان سلول‌های سرطانی را در غدد لنفاوی مجاور مشاهده کرد. رسیدن سرطان به این غدد بدین معنا است که ممکن است غدد لنفاوی و بافت‌های دیگر نظیر ریه‌ها و کبد نیز با سلول‌های سرطانی آلوده شده باشند. گاهی سرطان لوزالمعده به صفاق( Peritoneum یا بافت پوشانندۀ شکم) منتشر می شود.

هنگامی‌که سرطان از ناحیۀ اولیۀ خود به دیگر بخش‌های بدن منتشر می‌شود، تومور جدید نام یکسانی با تومور قبلی (اولیه) خواهد داشت و سلول‌های ناهنجار تومورهای جدید نیز مشابه با تومور قبلی است. به‌عنوان مثال، اگر سرطان لوزالمعده به کبد رسوخ کند، سلول‌های سرطانی در کبد در واقع سلول‌های سرطانی لوزالمعده هستند. در این شرایط نام بیماری سرطان کبد نیست بلکه سرطان لوزالمعده متاستاتیک (منتشر شده) است. به همین دلیل این نوع سرطان به‌عنوان سرطان لوزالمعده، تحت درمان قرار می‌گیرد نه سرطان کبد.

سرطان لوزالمعده: چه کسی در معرض خطر است

هیچ‌کس از دلیل اصلی بروز سرطان لوزالمعده اطلاعی ندارد. پزشکان به‌ندرت می‌توانند دلیل ابتلای بعضی از افراد به این نوع سرطان، و مبتلا نشدن عده‌ای دیگر را تشریح کنند. در هر صورت مشخص شده که این نوع سرطان واگیر نیست. و هیچ‌کس به دلیل تماس با یک بیمار سرطانی به سرطان مبتلا نمی‌شود.

تحقیقات نشان داده‌اند آن دسته از کسانی که عوامل خطرزای خاصی را دارند بیش‌تر از دیگران در معرض ابتلا به این نوع سرطان هستند. عامل خطر به هر عاملی گفته می‌شود که احتمال ابتلای فرد به یک بیماری را افزایش دهد.

تحقیقات، عوامل خطرزای زیر را شناسایی کرده‌اند:

سن: احتمال ابتلا به سرطان لوزالمعده با افزایش سن بیش‌تر می‌شود. بیش‌تر موارد ابتلا به این نوع سرطان در افراد بالای ۶۰ سال مشاهده شده است.
مصرف سیگار: احتمال ابتلای سیگاری‌ها به این نوع سرطان دو تا سه برابر بیش‌تر از غیرسیگاری‌ها است.
دیابت: سرطان لوزالمعده بیش‌تر در آنهایی رخ می‌دهد که به دیابت مبتلا هستند.
جنسیت مذکر: احتمال ابتلای مردان به سرطان لوزالمعده بیش‌تر از زنان است.
سیاه‌پوست بودن: نوع نژاد سیاه‌پوست در ابتلا به سرطان بیش‌تر از افراد سفیدپوست است.
سابقۀ خانوادگی: در صورتی‌که مادر، پدر، خواهر یا برادر فرد به سرطان لوزالمعده مبتلا باشد احتمال ابتلای او به این نوع سرطان سه برابر افزایش می‌یابد. علاوه براین، وجود سابقۀ خانوادگی سرطان تخمدان یا کولون (Colon) نیز خطر ابتلا به سرطان لوزالمعده را افزایش می‌دهد.
التهاب مزمن لوزالمعده: التهاب مزمن لوزالمعده یکی از مشکلات همراه با دردی است که برای لوزالمعده رخ می‌دهد. بعضی از شواهد نشان می‌دهند این التهاب مزمن، خطر به‌وجود آمدن سرطان لوزالمعده را افزایش می‌دهد.

بعضی از مطالعات نشان داده‌اند که قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی خاص در محل کار یا داشتن رژیم غذایی دارای چربی بیش از حد نیز می‌توانند خطر ابتلا به سرطان لوزالمعده را افزایش دهند.

بسیاری از کسانی که دارای عوامل خطرزای شناخته شده هستند به سرطان لوزالمعده مبتلا نمی‌شوند و در مقابل، آنها که هیچ نوع عوامل خطری ندارند گاهی به این سرطان مبتلا می‌شوند. کسانی که فکر می‌کنند ممکن است در معرض خطر ابتلا به سرطان لوزالمعده باشند باید دربارۀ نگرانی خود با پزشک صحبت کنند. پزشک راه‌هایی برای کاهش خطر تجویز می‌کند و برنامۀ مناسبی برای انجام منظم معاینات ارائه خواهد کرد.

علائم:

گاهی به سرطان لوزالمعده «بیماری خاموش» گفته می‌شود زیرا سرطان لوزالمعده‌ای که در مراحل اولیه قرار دارد هیچ علائمی نشان نمی‌دهد ولی با رشد سرطان ممکن است علائم زیر ظاهر شوند:

احساس درد در بخش فوقانی شکم یا پشت.
زرد شدن پوست و چشم‌ها و تیره شدن ادرار به دلیل زردی (یرقان).
احساس ضعف.
از دست دادن اشتها.
حالت تهوع و استفراغ.
کاهش وزن.

همیشه این علائم به‌طور قطع نشان‌دهندۀ وجود سرطان لوزالمعده نیستند. عفونت یا وجود بیماری‌های دیگر نیز می‌تواند عامل به‌وجود آمدن این علائم باشد. تنها پزشک می‌تواند تشخیص دهد که علت بروز این علائم چیست. در صورت مشاهدۀ هریک از این علائم به پزشک مراجعه کنید تا در صورت وجود مشکل، بتوان آن را در سریع‌ترین زمان ممکن درمان کرد.

تشخیص:

در صورتی‌که بیمار، علائمی که نشان‌دهندۀ احتمال ابتلای او به سرطان لوزالمعده است را داشته باشد، پزشک دربارۀ سوابق پزشکی او سؤالاتی را مطرح می‌کند و نیز برای تشخیص، از یک یا چند روش زیر استفاده خواهد کرد.

معاینۀ فیزیکی (جسمی): پزشک پوست و چشم‌ها را از لحاظ وجود علائم وجود یرقان (زردی) معاینه می‌کند. همچنین به‌وسیلۀ لمس کردن ناحیۀ شکم وجود هرگونه تغییر در نواحی نزدیک لوزالمعده، کبد و کیسه صفرا را بررسی خواهد کرد. علاوه بر این، احتمال وجود آسیت (مایع داخل صفاقی – تجمع غیرعادی آب در شکم) نیز توسط پزشک ارزیابی می‌شود.
تست‌های آزمایشگاهی: ممکن است پزشک نمونه‌هایی از خون، ادرار و مدفوع را از لحاظ وجود بیلی‌روبین (Bilirubin) یا رنگ‌ریزۀ ناشی از تجزیه هموگلوبین و مواد دیگر بررسی کند. بیلی‌روبین ماده‌ای است که از کبد به کیسه صفرا و به روده‌ها منتقل می‌شود. در صورتی‌که مجاری صفراوی مشترک به دلیل وجود تومور مسدود شده باشد بیلی‌روبین نمی‌تواند به‌صورت عادی از این مسیر عبور کند. وجود انسداد باعث می‌شود سطح این ماده در خون، ادرار و مدفوع خیلی بیش‌تر از حد عادی شود. افزایش سطح بیلی‌روبین ممکن است به دلیل وجود سرطان یا مشکلاتی غیر از سرطان رخ دهد.
سی.تی.اسکن (توموگرافی کامپیوتری): یک دستگاه اشعه ایکس که به کامپیوتر متصل است مجموعه‌ای از تصاویر حاوی جزئیات را تهیه می‌کند. دستگاه اشعه ایکس گرد و حلقه‌ای شکل است و حفره‌ای بزرگ دارد. بیمار روی تخت دراز می‌کشد و تخت از میان حفره عبور می‌کند. هنگامی‌که تخت به‌آرامی مسیر داخل حفره را طی می‌کند کامپیوتر با جمع‌آوری اشعۀ ایکس ساطع شده توسط دستگاه تصاویری از لوزالمعده و دیگر اندام‌ها و رگ‌های خونی درون شکم تهیه می‌کند.
سونوگرافی: دستگاه سونوگرافی از امواج صوتی که توسط انسان قابل شنیدن نیستند استفاده می‌کند. هنگامی‌که این امواج به اندام‌ها برخورد می‌کنند منعکس می‌شوند و الگوهایی از اکو را تشکیل می‌دهند. این اکو‌ها تصاویری از لوزالمعده و دیگر اندام‌های درون شکم تشکیل می‌دهند. اکوهای ساطع شده از تومور‌ها با اکوهای ساطع شده از اندام‌های سالم تفاوت دارند.

ممکن است هنگام انجام روش سونوگرافی از تجهیزات داخلی یا خارجی یا هر دو استفاده شود.

سونوگرافی از طریق شکم (Transabdominal Ultrasound): پزشک برای تهیۀ تصاویری از لوزالمعده دستگاه سونوگرافی را روی شکم قرار می‌دهد و به آرامی آن را حرکت می دهد.
EUS یا سونوگرافی اندوسکوپیک، ( Ultrasound Endoscopic): پزشک یک لولۀ باریک و دارای نور (اندوسکوپ) را از طریق دهان و معده وارد اولین قسمت رودۀ کوچک می‌کند. در رأس این لوله دستگاه سونوگرافی قرار داده شده است. پزشک به‌آرامی آندوسکوپ را از روده به سمت معده جابه‌جا می‌کند تا تصاویری از لوزالمعده و اندام‌ها و بافت‌های احاطه‌کنندۀ لوزالمعده را تهیه کند.
RCP یا بررسی آندوسکوپیک مجاری صفراوی و لوزالمعده، ( Endoscopic Retrograde Cholangiopancreatography): پزشک آندوسکوپ را از طریق دهان و معده وارد قسمت اولیۀ رودۀ کوچک می‌کند و سپس لولۀ کوچک‌تری (سوند-کاتتر) را از طریق آندوسکوپ وارد مجراهای صفرا و مجاری لوزالمعده می‌کند. آنگاه مادۀ ایجاد مغایرت از طریق سوند به درون مجراها تزریق می‌شود و پس از آن با استفاده از اشعۀ ایکس تصاویر مورد نیاز تهیه خواهد شد. وجود هرگونه انسداد یا باریک شدن مجراها که به دلیل تومور یا مشکلات دیگر به‌وجود می‌آید در این تصاویر قابل مشاهده است.
PTC یا تصویربرداری مجاری صفراوی داخل کبدی از طریق پوست، (Percutaneous Transhepatic Cholangiography): مادۀ ایجاد مغایرت از مسیر سوزنی که از طریق پوست وارد کبد شده به بدن تزریق می‌شود. در صورتی‌که انسدادی وجود نداشته باشد، این ماده می‌تواند به‌راحتی در مجراهای صفرا حرکت کند. با تزریق این ماده، مجراهای صفرا در تصاویر تهیه شده با اشعۀ ایکس قابل مشاهده خواهند بود. پزشک می-تواند با مشاهدۀ این تصویر، انسداد به دلیل وجود تومور یا مشکلات دیگر را تشخیص دهد.
بیوپسی (نمونه‌برداری): در بعضی موارد پزشک نمونه‌ای از بافت را خارج می‌کند. سپس آسیب‌شناس با استفاده از میکروسکوپ وجود هرگونه سلول سرطانی در این بافت را مورد بررسی قرار می‌دهد. نمونه‌برداری به چند روش قابل انجام است. یک روش نمونه‌برداری فرو بردن سوزن درون لوزالمعده برای خارج کردن سلول‌ها است. به این روش آسپیراسیون با سوزن ظریف گفته می‌شود. پزشک برای هدایت سوزن از سونوگرافی یا اشعۀ ایکس استفاده می‌کند. گاهی پزشک در حین انجام EUS یا ERCP نمونه بافت را خارج می‌کند. روش دیگر انجام نمونه‌برداری باز کردن شکم در طی عمل جراحی است.

در صورتی‌که لازم است نمونه‌برداری انجام دهید می‌توانید سؤال‌‌های زیر را از پزشک بپرسید:

از چه نوع بیوپسی (نمونه‌برداری) استفاده خواهد شد؟
نمونه‌برداری چه مدت طول می‌کشد؟ آیا در حین انجام نمونه‌برداری به‌هوش خواهم بود؟ آیا نمونه‌برداری همراه با درد است؟
چه مدت طول می‌کشد که نتایج حاضر شود؟
در صورتی‌که سرطان داشته باشم چه کسی دربارۀ روند درمان با من صحبت خواهد کرد؟ چه زمانی؟

درجه‌بندی

پس از تشخیص سرطان لوزالمعده لازم است پزشک از درجه یا شدت بیماری اطلاع پیدا کند تا بتواند برای بهترین درمان ممکن، برنامه‌ریزی‌های لازم را انجام دهد. تعیین درجه، روندی دقیق برای تعیین اندازۀ تومور درون لوزالمعده، مشخص کردن انتشار یا عدم انتشار سرطان و- در صورت انتشار- تعیین محل‌هایی است که سرطان به آنجا راه یافته است.

ممکن است پزشک در زمان تشخیص سرطان بتواند درجۀ آن را نیز تعیین کند. گاهی برای تشخیصِ مرحله لازم است بیمار آزمایش‌های بیش‌تری انجام دهد. از جمله این آزمایش‌ها می‌توان به آزمایش خون، سی. تی. اسکن، اولتراسونوگرافی، لاپاروسکوپی یا آنژیوگرافی اشاره کرد. نتایج این آزمایش‌ها به پزشک کمک می‌کند مناسب‌ترین نوع درمان برای بیمار را برنامه‌ریزی کند.

درمان:

بسیاری از بیماران مبتلا به سرطان لوزالمعده تمایل دارند نقش فعالی در تصمیم‌گیری راجع به مراقبت‌های پزشکی خود داشته باشند. این بیماران می‌خواهند همۀ اطلاعات لازم راجع به بیماری و گزینه‌های درمانی خود را به‌دست آورند. البته شوک و فشار عصبی (استرسی) که پس از شنیدن خبر تشخیص بیماری برای هرکس به‌وجود می‌آید باعث می‌شود نتواند به‌راحتی راجع به سؤال‌هایی که می‌خواهد از پزشک بپرسد فکر کند. معمولاً‌ تهیه فهرستی از نکات مهم قبل از ملاقات با پزشک به بیمار کمک می‌کند. برای به‌خاطر سپردن صحبت‌های پزشک می‌توانید یادداشت بردارید یا با اجازه او صدایش را ضبط کنید. همچنین ممکن است بخواهید یکی از دوستان یا اعضای خانواده در هنگام ملاقات با پزشک همراه شما باشد، که در گفت‌وگوها شرکت کند، یادداشت‌ بردارد و یا فقط به صحبت‌ها گوش دهد.

درمان سرطان لوزالمعده با درمان‌هایی که در حال حاضر رایج است بسیار دشوار است. به همین دلیل پزشکان معمولاً بیماران را تشویق می‌کنند که در پژوهش‌های بالینی شرکت کنند. پژوهش‌های بالینی گزینۀ مهمی برای همۀ بیماران مبتلا به سرطان لوزالمعده (در همۀ درجات) است. در بخش «امیدبخشی تحقیقات سرطان» اطلاعات بیش‌تری دربارۀ پژوهش‌های بالینی آمده است.

در حال حاضر سرطان لوزالمعده تنها در صورتی قابل درمان است که در درجات اولیه و قبل از انتشار به بخش‌های دیگر بدن، تشخیص داده شود. البته بعضی از شیوه‌های درمانی به کنترل بیماری و طولانی‌تر کردن زمان زنده ماندن بیمار کمک می‌کنند و باعث می‌شوند بیمار احساس بهتری داشته باشد. بعضی از بیماران و پزشکان – در صورتی‌که کنترل یا معالجه بیماری ممکن نباشد- از درمان‌ تسکینی استفاده می‌کنند. هدف درمان‌ تسکینی بهبود کیفیت زندگی با استفاده از کنترل درد و دیگر مشکلات ناشی از بیماری است.

ممکن است پزشک بیمار را به سرطان‌شناس (پزشک متخصص درمان سرطان) ارجاع دهد. بیماران نیز می‌توانند از پزشک خود درخواست کنند که آنها را به سرطان‌شناس خاصی معرفی کند. از جمله متخصصانی که در زمینۀ درمان سرطان لوزالمعده فعالیت می‌کنند می‌توان به جراحان، پزشکان سرطان‌شناس و سرطان‌شناس پرتودرمان اشاره کرد. معمولاً درمان چند هفته پس از تشخیص آغاز می‌شود. در این فاصلۀ زمانی بیمار می‌تواند دربارۀ گزینه‌های درمانی با پزشک خود صحبت کند، نظردوم (نظر پزشک دیگر) را دریافت کند و دربارۀ بیماری، اطلاعات بیش‌تری به‌دست آورد.

گرفتن نظر دوم:

قبل از شروع درمان، شاید مایل باشید نظر پزشک دیگری را راجع به تشخیص و برنامۀ درمانی جویا شوید. بعضی از بیمه‌های درمانی، در صورتی‌که پزشک شما درخواست نظر دوم را صادر کند، هزینه‌های لازم را پوشش می‌دهند. ممکن است جمع‌آوری سوابق و مدارک پزشکی و برنامه‌ریزی برای ملاقات با پزشک دوم زمان‌بَر باشد. در بیش‌تر موارد به‌وجود آمدن تأخیری مختصر در شروع درمان باعث کم‌ اثر شدن درمان نخواهد شد.

روش‌های متعددی برای پیدا کردن پزشک برای گرفتن نظر دوم وجود دارد:

پزشک بیمار را به یک یا چند متخصص ارجاع می‌دهد. در مراکز سرطان معمولاً چند متخصص به‌صورت گروهی با هم کار می‌کنند.
معمولاً می‌توان فهرست متخصصان هر منطقه را از بیمارستان یا دانشکدۀ پزشکی همان منطقه تهیه کرد.

آماده شدن برای درمان:

پزشک هریک از گزینه‌های درمانی را برای بیمار توضیح داده و نتایج احتمالی استفاده از هریک را برای او بازگو می‌کند. پزشک و بیمار می‌توانند با همکاری هم، یک برنامۀ درمانی را تهیه کنند که پاسخگوی نیازهای بیمار باشد.

نوع درمان وابسته به محل شروع تومور لوزالمعده و انتشار یا عدم انتشار این بیماری است. در هنگام برنامه‌ریزی برای درمان، پزشک عوامل دیگری نظیر سن بیمار و وضعیت عمومی سلامت او را نیز مدنظر قرار خواهد داد.

سؤال‌هایی که قبل از آغاز درمان می‌توانید از پزشک بپرسید:

تشخیص شما چیست؟
سرطان از چه بخشی از لوزالمعده آغاز شده است؟
آیا شواهدی مبتنی بر منتشرشدن سرطان وجود دارد؟ سرطان در چه درجه‌ای قرار دارد؟
آیا برای بررسی احتمالی انتشار سرطان باید آزمایش‌های بیش‌تری انجام دهم؟
چه گزینه‌های درمانی برای من وجود دارد؟ شما چه گزینه‌ای را پیشنهاد می‌کنید؟ چرا؟
فواید مورد انتظار هریک از درمان‌ها چیست؟
خطرات و عوارض جانبی هریک از درمان‌ها چیست؟
هزینۀ درمان حدوداً چقدر خواهد بود؟ آیا این نوع درمان تحت پوشش بیمۀ من قرار دارد؟
درمان چه تأثیری روی فعالیت‌های عادی و روزمرۀ من خواهد داشت؟
آیا شرکت در یک پژوهش بالینی (مطالعه تحقیقاتی) برای من مناسب است؟

لازم نیست همۀ این سؤال‌ها را در یک جلسه مطرح کنید و همۀ پاسخ‌ها را هم در یک جلسه بگیرید. می‌توانید در جلسات بعد از پزشک بخواهید دربارۀ مسائلی که مبهم باقی مانده است توضیحات بیش‌تری ارائه دهد یا سؤال‌های بیش‌تری از او بپرسید.

شیوه‌های درمان:

گزینه‌های درمانی مختلفی برای بیماران مبتلا به سرطان لوزالمعده وجود دارد. با توجه به نوع و درجه سرطان می‌توان از یکی از روش‌های جراحی، پرتودرمانی یا شیمی‌درمانی استفاده کرد. بعضی از بیماران از ترکیب این درمان‌ها استفاده می‌کنند.

ممکن است از جراحی به تنهایی یا همراه با پرتودرمانی و شیمی‌درمانی استفاده شود.

شاید جراح یک بخش یا تمام لوزالمعده را خارج کند. وسعت جراحی به محل و اندازۀ تومور، مرحلۀ بیماری و وضعیت عمومی سلامت بیمار بستگی دارد.

عمل ویپل (Whipple Procedure): در صورتی‌که تومور در دهانۀ (عریض‌ترین بخش) لوزالمعده قرار گرفته باشد دهانۀ لوزالمعده و بخشی از رودۀ کوچک، مجرای صفرا و معده خارج می‌شود. گاهی جراح بعضی دیگر از بافت‌های مجاور را نیز برمی‌دارد.
برداشتن انتهای پانکراس (Distal Pancreatectomy): اگر تومور در یکی از بخش‌های بدنه یا انتهای لوزالمعده باشد، جراح این دو بخش را خارج می‌کند. علاوه بر این طحال را نیز خارج خواهد کرد.
برداشتن کامل لوزالمعده (Total Pancreatectomy): جراح کل لوزالمعده، بخشی از رودۀ کوچک، تکه‌ای از معده، مجاری صفراوی مشترک، کیسه صفرا، طحال و غدد لنفاوی مجاور را خارج می‌کند.

گاهی نمی‌توان سرطان را به طور کامل خارج کرد ولی اگر تومور مجاری صفراوی مشترک یا دوازدهه (بخش آغازین رودۀ باریک یا رودۀ اثنی عشر) را مسدود کرده باشد جراح می‌تواند از بای-پس استفاده کند. بای‌پس این امکان را برای مایعات فراهم می‌کند که در مسیر مجرای گوارشی جریان پیدا کنند. علاوه براین، بای‌پس به درمان درد و زردی (یرقان) ناشی از انسداد نیز کمک می‌کند.

در بعضی از موارد پزشک می‌تواند انسداد را بدون انجام عمل بای‌پس برطرف کند. در این حالت پزشک با استفاده از آندوسکوپ یک استنت Stent در محل انسداد قرار می‌دهد. استنت یک لولۀ مشبک فلزی یا پلاستیکی کوچک است که به باز نگه داشتن مجرا یا دوازدهه (رودۀ اثنی عشر) کمک می‌کند.

پس از جراحی بعضی از بیماران مایعات را به روش درون وریدی (IV) و از طریق لوله‌های تغذیه‌ای که درون شکم قرار می‌گیرند دریافت می‌کنند. به مرور زمان بیماران مجدداً می‌توانند غذاهای جامد را به‌صورت عادی مصرف کنند. چند هفته پس از جراحی لوله‌های تغذیه برداشته می‌شوند.

سؤال‌هایی که قبل از انجام جراحی می‌توانید از پزشک بپرسید:

از چه نوع عملی باید استفاده کنم؟
پس از جراحی چه احساسی خواهم داشت؟
برای تسکین درد من از چه روشی استفاده خواهید کرد؟
از چه درمان‌های دیگری باید استفاده کنم؟
چه مدت باید در بیمارستان بستری باشم؟
آیا لازم است پس از جراحی از لوله‌های تغذیه استفاده کنم؟ آیا باید از رژیم خاصی پیروی کنم؟
این عمل چه تأثیرات بلندمدتی خواهد داشت؟
چه زمانی می‌توانم مجدداً فعالیت‌های عادی خود را آغاز کنم؟
هرچند وقت یکبار باید معاینه شوم؟

در پرتودرمانی (رادیوتراپی) از پرتوهایی با انرژی زیاد برای از بین بردن سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود. دستگاه بزرگی، پرتو را روی نقاط موردنظر در ناحیه شکم هدف‌گیری می‌کند. ممکن است از پرتودرمانی به تنهایی، همرا ه با جراحی، شیمی‌درمانی و یا هر دو استفاده شود.

پرتودرمانی نوعی از درمان موضعی است و تنها روی سلول‌هایی که در ناحیۀ تحت درمان قرار دارند تأثیر می‌گذارد. بیمار برای انجام پرتو‌درمانی پنج روز در هفته (به مدت چند هفته) به بیمارستان یا درمانگاه مراجعه می‌کند.

پزشکان از پرتو‌درمانی برای از بین بردن سلول‌هایی که پس از جراحی در بدن باقی مانده‌اند استفاده می‌کنند. علاوه براین برای درمان درد و دیگر مشکلات به وجود آمدۀ ناشی از سرطان از پرتو‌درمانی استفاده می‌شود.

سؤال‌هایی که قبل از انجام پرتو‌درمانی می‌توانید از پزشک بپرسید:

چرا از این نوع درمان باید استفاده کنم؟
درمان چه زمانی آغاز شده و چه زمانی پایان خواهد یافت؟
در طی انجام درمان چه احساسی خواهم داشت؟ آیا این روش عوارض جانبی دارد؟
برای مراقبت از خود در طی درمان چه کارهایی می‌توانم انجام دهم؟ آیا باید از غذاهای خاصی استفاده کنم یا پرهیز غذایی خاصی داشته باشم؟
چگونه به مؤثر بودن پرتودرمانی پی خواهیم برد؟
آیا می‌توانم در حین انجام درمان فعالیت‌های عادی خود را ادامه دهم؟

در شیمی‌درمانی از داروهای ضدسرطان برای از بین بردن سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود. پزشکان از شیمی‌درمانی برای کاهش درد و مشکلات دیگری که به دلیل سرطان لوزالمعده به‌وجود آمده است استفاده می‌کنند. ممکن است از شیمی‌درمانی به تنهایی، همراه با پرتو‌درمانی، یا همراه با جراحی و پرتو‌درمانی استفاده شود.

شیمی‌درمانی یک درمان سیستمیک (فراگیر) است. در این روش، داروهایی که به بیمار تزریق شده، وارد جریان خون می‌شوند و می‌توانند روی سلول‌های سرطانی در سرتاسر بدن تأثیر بگذارند.

معمولاً شیمی‌درمانی یک درمان سرپایی است و در بخش بیماران سرپایی بیمارستان، مطب پزشک یا خانه انجام می‌شود. البته گاهی با توجه به نوع دارو و وضعیت عمومی سلامت بیمار ممکن است لازم باشد فرد در بیمارستان بستری شود.

سؤال‌هایی که دربارۀ شیمی‌درمانی می‌توانید از پزشک خود بپرسید:

چرا باید از این درمان استفاده کنم؟
این درمان چگونه عمل می‌کند؟
از چه داروهایی باید استفاده کنم؟ این داروها از چه طریقی به بدن من منتقل می‌شوند؟ آیا لازم است در بیمارستان بستری شوم؟
آیا این درمان عوارض جانبی خواهد داشت؟ برای تسکین یا کنترل آنها چه کاری می‌توانم انجام دهم؟
باید چه مدت تحت درمان باشم؟

عوارض جانبی درمان:

به دلیل تأثیر درمان سرطان روی بافت‌ها و سلول‌های عادی، معمولاً عوارض جانبی به‌وجود می‌آیند. این عوارض جانبی به عوامل متعددی از جمله نوع و شدت درمان بستگی دارند. ممکن است عوارض جانبی در هر فرد متفاوت باشد و حتی این احتمال وجود دارد که عوارض جانبی در هر جلسه از درمان با جلسۀ قبل فرق داشته باشد. گروه پزشکی شما دربارۀ عوارض جانبی احتمالی درمان و روش‌هایی که برای کمک به کنترل آنها استفاده می‌شود توضیحاتی به شما ارائه خواهند کرد.

پایگاه علمی، پزشکی و آموزشی مؤسسة تحقیقات، آموزش و پیشگیری سرطان (www.ncii.ir) مقاله‌های مفیدی پیرامون درمان‌های سرطان و رویارویی با عوارض جانبی آن آورده است. از جمله این مقاله‌ها می‌توان به شما و پرتودرمانی، شما و شیمی‌درمانی و نکاتی مربوط به تغذیه برای بیماران سرطانی اشاره کرد. برای مشاهدۀ منابع اطلاعاتی دیگر پیرامون عوارض جانبی به پایگاه علمی، پزشکی و آموزشی مؤسسة تحقیقات، آموزش و پیشگیری سرطان (www.ncii.ir) مراجعه کنید.

جراحی

جراحی‌هایی که برای سرطان لوزالمعده انجام می‌شوند از نوع جراحی‌های دشوار هستند. لازم است بیمار پس از انجام جراحی چندین روز در بیمارستان بستری شود. ممکن است بیمار احساس ضعف یا خستگی داشته باشد. بسیاری از بیماران باید حدود یک ماه در منزل استراحت کنند. زمان موردنیاز برای بازیابی نیروی قبلی، در افراد مختلف متفاوت است.

عوارض جانبی درمان به وسعت جراحی، وضعیت عمومی، سلامتی بیمار و عوامل دیگر بستگی دارد. بسیاری از بیماران در چند روز اول پس از عمل، احساس درد خواهند کرد. می‌توان این درد را با استفاده از داروها کنترل کرد. بیماران باید دربارۀ تسکین درد با پزشک یا پرستار صحبت کنند. در بخش «کنترل درد» اطلاعات بیش‌تری در این زمینه ذکر شده است.

خارج کردن تمام لوزالمعده یا بخشی از آن باعث می‌شود هضم غذا برای بیمار دشوار شود. گروه مراقبت پزشکی قادر است یک رژیم غذایی و داروهایی را برای شما تجویز کند که به درمان اسهال، درد، انقباض ماهیچه‌های شکم (درد شکم) یا حس سیر بودن کمک می‌کنند. در دورة نقاهت پس از جراحی، پزشک به‌دقت رژیم غذایی و وزن بیمار را تحت نظر خواهد داشت. در ابتدا، ممکن است لازم باشد بیمار تنها از مایعات استفاده کند و مواد غذایی دیگر را با روش درون وریدی یا با استفاده از لوله‌های تغذیه‌ای که درون روده جایگذاری شده است دریافت کند. به تدریج غذاهای جامد نیز به رژیم غذایی افزوده می‌شود.

ممکن است پس از جراحی، سطح هورمون‌ها یا آنزیم‌های وابسته به لوزالمعده در بیماران کم‌تر از حد لازم باشد. این احتمال وجود دارد که افرادی که به میزان کافی انسولین نداشته باشند به دیابت مبتلا شوند. پزشک می‌تواند انسولین و دیگر هورمون‌ها و آنزیم‌ها را برای بیمار تجویز کند. مقالة «تغذیه برای بیماران سرطانی» حاوی اطلاعات بیش‌تری در این زمینه است.

پرتودرمانی

با ادامه پرتودرمانی بیمار احساس خستگی می‌کند. داشتن استراحت کافی از اهمیت زیادی برخوردار است ولی پزشکان معمولاً به بیماران توصیه می‌کنند تا حد امکان فعالیت‌های خود را ادامه دهند. علاوه براین گاهی پوست در ناحیۀ تحت درمان قرمز، خشک و حساس می‌شود.

ممکن است پرتودرمانی در ناحیۀ شکم باعث به‌وجودآمدن حالت تهوع، استفراغ، اسهال یا دیگر مشکلات مربوط به گوارش شود. گروه مراقبت پزشکی می‌تواند با تجویز داروها یا پیشنهاد ایجاد تغییراتی خاص در رژیم غذایی به کنترل این مشکلات کمک کند. در بیش‌تر بیماران، عوارض جانبی پرتودرمانی با پایان یافتن درمان برطرف می‌شود.

شیمی‌درمانی

عوارض جانبی شیمی‌درمانی وابسته به نوع، مقدار مصرف، و نحوۀ اعمال دارو است. همانند روش‌های درمانی دیگر، ممکن است عوارض جانبی برای هر فرد متفاوت باشد.

شیمی‌درمانی سیستمیک روی همۀ سلول‌های بدن که سرعت تقسیم زیادی دارند (از جمله سلول‌های خون) اثر می‌گذارد. سلول‌های خون با عفونت مقابله می‌کنند، به انعقاد خون کمک می‌کنند و حامل اکسیژن به همۀ بخش‌های بدن هستند. هنگامی‌که داروهای ضدسرطان به سلول‌های خونی سالم آسیب وارد می‌کند احتمال ابتلای بیمار به عفونت افزایش خواهد یافت، بیمار راحت‌تر دچار خون‌مردگی و خون‌ریزی می‌شود و احتمالاً احساس می‌کند انرژی کم‌تری دارد. سلول‌های ریشۀ مو و سلول‌های پوشانندۀ مجرای گوارشی نیز سرعت تقسیم زیادی دارند. به همین دلیل ممکن است بیمار به دلیل انجام شیمی‌درمانی دچار ریزش مو شده و به عوارض جانبی دیگری نظیر از دست دادن اشتها، حالت تهوع، استفراغ، اسهال یا زخم دهان مبتلا شود. معمولاً این عوارض جانبی در دوران نقاهت، بین دوره‌های درمان یا پس از پایان درمان به تدریج برطرف خواهند شد. گروه مراقبت پزشکی می‌تواند راه‌هایی برای برطرف کردن این عوارض جانبی به شما ارائه دهد.

کنترل درد

احساس درد یک مشکل رایج برای بیماران مبتلا به سرطان لوزالمعده است. تومور با اعمال فشار به اعصاب و اندام‌های دیگر باعث ایجاد درد می‌شود.

پزشک یا یک فرد متخصص در زمینۀ کنترل درد می‌تواند به روش‌های مختلفی این درد را کاهش داده یا برطرف کند.

داروهای مربوط به درد: معمولاً داروها می‌توانند درد را برطرف کنند. گاهی این داروها باعث ایجاد خواب‌آلودگی و یبوست می‌شوند ولی استراحت و استفاده از ملین‌ها به فرد کمک خواهد کرد.
اعمال پرتو: می‌توان با اعمال اشعه‌های پرانرژی، تومور را کوچک کرد و در نتیجه باعث برطرف شدن درد شد.
بلوک عصبی (انسداد عصب): ممکن است پزشک برای جلوگیری از احساس درد، مقداری الکل به نواحی اطراف بعضی از اعصاب درون شکم تزریق کند.
جراحی: در صورت لزوم، پزشک با قطع بعضی از اعصاب، مانع از به‌وجودآمدن احساس درد می‌شود.

ممکن است پزشک روش‌های دیگری را برای تسکین یا کاهش درد پیشنهاد دهد. به‌عنوان مثال می‌توان همراه با روش‌های ذکر شده از آکیوپرشر( یا طب فشاری )، ا طب سوزنی و ماساژ برای برطرف کردن درد استفاده کرد. همچنین بیمار می‌تواند شیوه‌های آرام‌بخشی (ریلکسیشن) مثل گوش دادن به موسیقی آرام یا تنفس آرام و راحت را آموزش ببیند.

برای آگاهی بیش‌تر پیرامون کنترل درد می‌توانید به مقالات پایگاه علمی، پزشکی و آموزشی مؤسسة تحقیقات، آموزش و پیشگیری سرطان (www.ncii.ir) نظیر کنترل درد: راهنمایی برای مبتلایان به سرطان و خانواده‌های آنها، تسکین درد ناشی از سرطان و آشنایی با درد ناشی از سرطان مراجعه کنید.

تغذیه:

معمولاً مبتلایان به سرطان لوزالمعده میل به غذا خوردن را از دست می‌دهند (مخصوصاً در صورت احساس درد یا خستگی). علاوه بر آن، بعضی عوارض جانبی درمان مثل از دست دادن اشتها، حالت تهوع یا استفراغ نیز باعث می‌شود غذا خوردن برای بیمار دشوار گردد، و شاید طعم غذاها به‌نظر او متفاوت برسند. با این‌حال بیماران باید سعی کنند به اندازۀ کافی کالری و پروتئین دریافت کنند تا بتوانند کاهش وزن را کنترل کرده، نیروی خود را حفظ کنند و به روند بهبود خود سرعت بخشند. علاوه براین داشتن تغذیه مناسب به بیماران مبتلا به سرطان کمک می‌کند احساس بهتر و انرژی بیش‌تری داشته باشند.

برنامه‌ریزی دقیق و انجام معاینات منظم، از اهمیت به‌سزایی برخوردار است. گاهی سرطان لوزالمعده و درمان آن باعث می‌شود هضم غذا و حفظ سطح مناسب قند خون برای بیمار دشوار شود. پزشک بیمار را از لحاظ کاهش وزن، احساس ضعف و کمبود انرژی مورد معاینه قرار می‌دهد. ممکن است لازم باشد برای جایگزین کردن هورمون‌ها و آنزیم‌هایی که توسط لوزالمعده تولید می-شود از دارو استفاده کرد. پزشک بیمار را به‌دقت تحت نظر قرار خواهد داد و میزان این داروها را تنظیم خواهد کرد.

پزشک، متخصص تغذیه و بهیاران، رژیم غذایی مناسبی به بیمار توصیه‌ می‌کنند. بیمار و اعضای خانواده او می‌توانند مقالة پایگاه علمی، پزشکی و آموزشی مؤسسة تحقیقات، آموزش و پیشگیری سرطان (www.ncii.ir) به نام «نکاتی پیرامون تغذیه برای بیماران سرطانی» را مطالعه کنند. این مقاله حاوی توصیه‌ها و دستورهای غذایی مفیدی است.

مراقبت پیگیرانه

پیگیری سلامت بیمار پس از درمان سرطان لوزالمعده، بخش مهمی از برنامۀ درمان است. بیماران نباید در گفت‌وگو پیرامون این مراقبت‌ها با پزشک خود تأخیر کنند. انجام معاینات منظم باعث خواهد شد اطمینان حاصل شود که تغییری در وضعیت سلامت بیمار به‌وجود نیامده است. در صورت به‌وجودآمدن هرگونه مشکل، می‌توان آن را تشخیص داد و درمان کرد. ممکن است این معاینات شامل انجام معاینۀ فیزیکی (جسمی)، تست‌های آزمایشگاهی و استفاده از شیوه‌های مختلف عکسبرداری باشد.

حمایت از بیماران مبتلا به سرطان لوزالمعده:

زندگی برای کسانی که به بیماری‌های جدی نظیر سرطان لوزالمعده مبتلا هستند چندان ساده نیست. بعضی‌ها احساس می‌کنند برای کنار آمدن با جنبه‌های احساسی و عملی بیماریشان نیاز به کمک دارند. گروه‌های حمایتی می‌توانند به آنها کمک کنند. در این گروه‌ها، بیماران و خانواده‌هایشان دور هم جمع می‌شوند و آنچه را که دربارۀ کنار آمدن با بیماری و تأثیرات درمان آموخته‌اند با یکدیگر درمیان می‌گذارند. بیماران می‌توانند دربارۀ پیدا کردن یک گروه حمایتی با یکی از اعضای گروه مراقبت پزشکی خود صحبت کنند.

بیماران مبتلا به سرطان پانکراس در مورد آینده نگرانند. طبیعی است که آنها نگران مراقبت از خانوادۀ خود، حفظ موقعیت شغلی یا انجام فعالیت‌های روزانه‌ خود باشند. علاوه بر این معمولاً نگرانی‌هایی دربارۀ درمان و رویارویی با عوارض جانبی، بستری شدن در بیمارستان و پرداخت هزینه‌های پزشکی وجود دارد. پزشکان، پرستاران و دیگر اعضای گروه پزشکی به سؤال‌های بیمار دربارۀ درمان، کار کردن، رژیم و انجام فعالیت‌های دیگر پاسخ می‌دهند. اگر بیمار بخواهد دربارة نگرانی‌ها و احساسات خود حرف بزند می‌تواند به مددکار اجتماعی، مشاور یا یکی از اعضای جامعۀ مذهبی خود مراجعه کند. معمولاً مددکار اجتماعی می‌تواند منابعی برای دریافت کمک‌های مالی، کمک برای حمل و نقل، مراقبت خانگی یا حمایت عاطفی به بیمار معرفی کند.

امیدبخشی تحقیقات سرطان:

پژوهشگرانی که در آزمایشگاه‌ها فعالیت می‌کنند مطالعاتی را پیرامون لوزالمعده انجام می‌دهند تا در این زمینه به آگاهی‌های بیش‌تری ‌دست یابند. آنها دربارۀ علل احتمالی به‌وجود آمدن سرطان لوزالمعده تحقیقاتی انجام می‌دهند و روش‌های جدید برای تشخیص تومور را مورد بررسی قرار می‌دهند. علاوه بر این، آنها شیوه‌های درمانی جدیدی را برای از بین بردن سلول‌های سرطانی جست‌وجو می‌کنند.

پزشکان در بیمارستان‌ها و درمانگاه‌ها انواع مختلفی از پژوهش‌های بالینی را انجام می‌دهند (پژوهش‌های بالینی مطالعات تحقیقاتی هستند که افراد به‌صورت داوطلبانه در آن شرکت می‌کنند.) پزشکان در این پژوهش‌ها دربارۀ روش‌های درمان سرطان لوزالمعده مطالعاتی انجام می‌دهند. تاکنون این پژوهش‌ها به پیشرفت‌هایی زیادی دست پیدا کرده‌اند و پژوهشگران همچنان برای پیدا کردن روش‌های مؤثرتر به‌کار خود ادامه می‌دهند.

بیمارانی که در پژوهش بالینی شرکت می‌کنند از جمله اولین کسانی هستند که از فواید یک درمان مؤثر جدید بهره‌مند می‌شوند. علاوه براین، آنها نقشی مهم در کمک به علم پزشکی برای آشنایی بیش‌تر با این بیماری خواهند داشت. با اینکه پژوهش‌های بالینی ممکن است خطراتی را نیز به همراه داشته باشند ولی پزشکان نهایت تلاش خود را برای حفاظت از بیماران انجام می‌دهند.

در پژوهش‌های بالینی مربوط به بیماران مبتلا به سرطان لوزالمعده، پزشکان دربارۀ داروهای جدید، ترکیبات جدید شیمی‌درمانی، و ترکیبات شیمی‌درمانی و پرتو‌درمانی قبل و بعد از جراحی مطالعاتی انجام می‌دهند.

درمان بیولوژیک نیز از جمله درمان‌هایی است که تحت مطالعه قرار دارد. دانشمندان دربارۀ واکسن‌های مختلف سرطان که می‌توانند برای مقابله با سرطان به سیستم ایمنی بدن کمک کنند مطالعاتی انجام می‌دهند. در یکی دیگر از تحقیقاتی که در حال حاضر در حال انجام است از پادتن‌های مونوکلونال برای متوقف کردن یا کند کردن روند رشد تومور استفاده می‌کنند.

منبع :   ncii.ir

علائم و درمان آلرژی

آلرژی و بیماری با منشأ عصبی معمولا دو گزینه‌ای هستند که زمانی که پزشکان از تشخیص صحیح بیماری بازمی‌مانند به سمت آن‌ها پناه می‌برند. هرچند که گاهی واقعا می‌تواند منشأ بیماری، آلرژی و یا عصبی باشد. آلرژی و حساسیت در فصول بهار و پاییز به حداکثر میزان خود بروز می‌کنند (در بهار نسبت به پاییز بیشتر بروز می‌کند) و در تابستان و زمستان معمولا کمتر بروز کرده و موجب آزار و اذیت فرد می‌گردند.

علائم آلرژی

لازم به ذکر است گاهی در تابستان علائمی مشابه علائم تنفسی آلرژی بروز می‌کند که ناشی از گرمای هوا و بیماری‌های خفیف تنفسی است که نباید با آلرژی یکسان در نظر گرفته شوند زیرا از نظر درمان نیز کاملا مسیر درمانی متفاوتی با یکدیگر دارند. علائم آلرژی می‌تواند شامل آبریزش بینی، التهاب مجاری تنفسی، ریزش اشک چشم و خارش پوست برای مدت طولانی باشد که این علائم می‌تواند در افراد مختلف به اشکال مختلف و به میزان مختلف بروز کند اما نکته‌ای که در اینجا حائز اهمیت می‌باشد این است که پایه همه این علائم یکسان و همان الرژی می‌باشد.

پایه هر آنچه که بگردیم نامی از الرژی و این بیماری نخواهیم یافت اما بیماری‌هایی را می‌یابیم که علائمی مشابه آلرژی برای آن‌ها ذکر گردیده است. به طور مثال افزایش صفرا در بدن و یا ابتلا به سوء مزاج صفراوی را با علائمی مانند خارش، التهاب، سوزش، قرمزی یا آبریزش بینی و چشم که بسیار شبیه و نزدیک به علائم بیماری آلرژی است، توصیف کرده‌اند.

حکما سعی کرده‌اند برای فرو نشاندن علائم افزایش صفرا در بدن به کمک نسخه‌های گیاهی و روش‌های پاکسازی به کنترل میزان صفرا در بدن بپردازند و با ایجاد تعادل در بدن به دفع اخلاط زائد و اضافی به کنترل بیماری و درمان آن کمک کنند.

دو نکته اساسی درباره آلرژی

نکته اول: گاهی اوقات بیمار دارای آلرژی تنفسی می‌باشد که آلرژی آن می‌تواند در حالات شدید با شوک‌های تنفسی بسیار عمیقی همراه باشد. همان‌گونه که در ابتدای این مقاله نیز ذکر شد از آنجایی که طب سنتی فصلی به نام آلرژی ندارد و معمولا علائم آن را به خلط صفرا نسبت می‌دهیم بهتر است در این حالت (آلرژی تنفسی) بیمار به پزشکان طب مدرن رو بیاورد چرا که درمان فرو نشاندن آلرژی تنفسی می‌بایست بسیار سریع صورت گیرد زیرا در صورت تداوم شوک‌های تنفسی عمیق، بیمار می‌تواند وارد شرایط بحرانی بیماری گردد.

نکته دوم: به کرات دیده می‌شود که الرژی همراه با نشانه‌ها و علائم پوستی بروز می‌کند. پزشکان و درمانگران می‌بایست این مساله را در نظر بگیرند که به درمان ریشه علائم پوستی بپردازند و صرفا به درمان و پاک‌سازی سطحی این علائم نپردازند.

درمان آلرژی و توجه به دفع صفرا در کیسه صفرا تجمع می‌یابد تا به هنگام مصرف غذاهای چرب ترشح گردد تا با شکستن چربی‌ها به هضم غذا نیز کمک کند. در طول فرآیند هضم و جذب مواد غذایی مقداری از این صفرا در انتهای روده باز جذب می‌شود و به کیسه صفرا باز می‌گردد. اما در صورتی که فردی مبتلا به یبوست باشد میزان باز جذب صفرا در انتهای روده بیمار بیشتر شده و در نتیجه بیمار را به سوء مزاج صفرا دچار می‌کند و بدین ترتیب میزان صفرای بدن بیمار از حد مجاز بیشتر می‌شود و این مساله موجب تقویت علائم آلرژی می‌شود.

پس درمانگر می‌بایست زمانی که با یک فرد با علائم آلرژی روبه‌رو شد ابتدای امر او را از مصرف غذاهای چرب منع کند و در صورتی که بیمار با یبوست همراه بود راه دفع مواد زائد را برای بیمار سهل کند. برای افرادی که دارای یبوست می‌باشند توصیه می‌گردد صبح‌ها یک قاشق غذاخوری خاکشیر در یک فنجان آب داغ به صورت ناشتا میل گردد. این نسخه علاوه بر اینکه سبب اجابت مزاج و خوش‌رنگی رنگ پوست می‌گردد، می‌تواند مواد زائد تجمع یافته در زیر پوست را نیز به سمت بیرون بکشد و به مرور سبب فرو نشاندن علائم آلرژی نیز گردد.

پاکسازی صفرا از بدن

باید به این نکته توجه شود که پاکسازی بدن از صفرای زائد ضمن فرو نشاندن علائم مشابه آلرژی می‌تواند به شادابی و طراوت پوست و همچنین کاهش زردی پوست نیز کمک کند. ما می‌بایست به عنوان درمانگر جهت پاکسازی صفرا از سه بعد کنترل تولید صفرا، دفع صفرای زائد و درمان توازن تولید و دفع به قضیه نگاه کنیم.

جهت کنترل تولید صفرا، پرهیز از خوردن غذاها و مواد خوراکی مانند غذاهایی با ادویه زیاد، انواع سس‌ها، مواد غذایی سرخ کردنی، شکلات وغذاهای حاضری و فست‌فود از جمله ساده‌ترین و کاربردی‌ترین شیوه‌ها است که باعث بهبود علائم آلرژی است و امروزه این شیوه‌ها توسط بسیاری از درمانگران طب مدرن نیز برای پیشگیری از عود کردن آلرژی‌ها و کنترل حساسیت به بیماران توصیه می‌شود.

کنترل میزان مواد تولیدکننده صفرا در بدن و دفع صفرای اضافه از بدن با شیوه‌های طبیعی و تنظیم ساختار و عملکرد سیستم ایمنی بدن از جمله شیوه‌هایی است که به درمان آلرژی کمک می‌کند. توجه شود که طبع خلط صفرا، گرم است بنابراین برای متعادل کردن بدن برای مقابله با این طبع می‌بایست از مواد غذایی با طبع سرد استفاده کنیم. خاکشیر به عنوان یک صفرابر قوی در قالب یک شربت ساده و سوپ جو و گشنیز به عنوان غذاهایی که دارای مزاج سرد است به این قبیل بیماران توصیه می‌گردد.

همچنین مصرف نان‌های سبوس‌دار و کاهو بسیار توصیه می‌گردد. برخی گیاهان دارویی خاصیت تنظیم‌ کنندگی و متعادل‌سازی عملکرد سیستم ایمنی را دارند. این قبیل گیاهان که معمولا دارای طبع سرد نیز می‌باشند می‌توانند در فرو نشاندن علائم آلرژی بسیار موثر باشند. برای مثال می‌توان از گل ختمی و اسفرزه نام برد. استفاده به صورت خوراکی و یا استعمال موضعی این گیاهان دارویی در کاهش علائم آلرژی بسیار مفید می‌باشند.

درمان خارش‌های پوستی فصل بهار

برای درمان خارش و حساسیت‌های پوستی که در فصل بهار بیشتر می‌شود می‌توان از جوش‌شیرین، روغن نارگیل، آب لیمو و نعنای تازه استفاده کرد.کهیر یکی از بیماری‌های پوستی است که در حقیقت یک واکنش آلرژیک به مصرف برخی از مواد غذایی، داروهای شیمیایی، عطرها و بوها است که بدن نسبت به آن‌ها واکنش نشان می‌دهد. بروز کهیر بر پوست معمولا ظاهر نامناسبی را برای فرد ایجاد می‌کند که همراه با التهاب، قرمزی، درد و خارش است. درمانگران می‌توانند تا حد زیادی عوارض و نشانه‌های بروز این بیماری را در بدن کاهش دهند.

یکی از این گیاهان که می‌تواند میزان خارش و درد ناشی از ابتلا به کهیر را در بدن کاهش دهد مصرف نعنای تازه است. مصرف این گیاه به صورت تازه به همراه وعده‌های غذایی در کاهش میزان خارش و درد کهیر بسیار موثر است و حتی در بهبود عوارض ناشی از آن هم نقش دارد.

مصرف روغن نارگیل و آب لیمو نیز التهاب و خارش را کاهش می‌دهد. این مواد خاصیت ضد ویروسی و ضد قارچی دارند و از پوست در برابر عفونت‌ها محافظت می‌کنند.
مصرف آلوئه‌ورا و استفاده از ژل این گیاه نیز در بهبود خارش‌ها موثر است و همچنین استفاده از جوش‌شیرین برای رفع خارش پوستی توصیه می‌شود که با کمی آب باید مخلوط و روی پوست مالیده شود.

واریکوسل

بیماری واریکوسل با واریسی و گشاد شدن عروق وریدی (سیاهرگ های بیضه)بروز می کند و در دو گروه اولیه و ثانویه تقسیم بندی می شود. در نوع اولیه، هیچ عامل ایجاد کننده ی مشخصی وجود ندارد، گر چه تئوری اشکال در دریچه های لانه کبوتری وریدهای بیضه، طولانی بودن مسیر این وریدها و احتمال تأثیر فشار سایر عروق و احشای شکمی مطرح است، ولی هنوز علت مشخصی برای آن ثابت نشده است.

بیماری واریکوسل نود درصد در بیضه ی سمت چپ ایجاد می شود. نوع ثانویه که به دنبال وجود عامل مشخص ایجاد کننده انسداد در عروق داخل شکم ایجاد می شود، در صد کمی از واریکوسل ها را شامل شده و علت ایجاد کننده ی آن غالباً توده های شکمی، بخصوص تومورهای بدخیم بوده و تشخیص به موقع آن بسیار مهم و حیاتی است.

علایم بیماری واریکوسل

بیمار ممکن است با شکایت بزرگی، یا عدم تقارن بیضه ها، درد بیضه، یا پس از ازدواج، با ناباروری مراجعه کند. ولی شایع ترین فرم آن، بدون علامت و بطور اتفاقی است و پزشک حین معاینه، متوجه آن می شود. در معاینه، بزرگی و تورم عروق بیضه، بخصوص در سمت چپ مشهود است و در حالت ایستاده با افزایش فشار شکمی تشدید می یابد و در حالت خوابیده از بین می رود (در صورتی که تورم عروق در حالت خوابیده از بین نرفت، بایستی به نوع ثانویه ی آن شک کرد.

افتراق واریکوسل از نظر شدت بیماری

بیماری واریکوسل از نظر شدت به سه درجه تقسیم بندی می شود. در نوع درجه یک اتساع عروق فقط حین فشار شکمی در لمس توسط پزشک قابل تشخیص است. در نوع درجه دو با فشار شکمی، اتساع عروق، قابل مشاهده می شود. و در نوع درجه سه حتی بدون فشار شکمی، اتساع عروق، در حالت ایستاده قابل مشاهده می باشد. لازم به ذکر است نوع درجه سه از نظر قانون خدمت سربازی در ایران معافیت دایم و انواع درجه یک و دو معافیت از رزم خواهد داشت.

چه بیمارانی احتیاج به درمان دارند؟

همان گونه که گفته شد ده درصد مردان پس از سن بلوغ، درجاتی از واریکوسل دارند، ولی همه ی آن ها احتیاج به درمان ندارند. اگر واریکوسل برای فرد، عارضه یی ایجاد کند، لازم است درمان انجام شود در غیر این صورت احتیاج به درمان نیست.

درمان دارویی واریکوسل

درمان واریکوسل فقط اقدامات مداخله گرانه(درمان غیرخوراکی یا دریافت دارو از طریق تزریق)است. ساده ترین روش، تزریق مواد ایجاد کننده ی انسداد عروق از طریق پوست به داخل وریدهای بیضه ی فرد مبتلاست که این روش درصد موفقیت کمتر و عارضه ی درد مزمن بیشتری دارد.

روش های جراحی واریکوسل

جراحی واریکوسل یا به اصطلاح پزشکی «واریکوسلکتومی» اقدام به بستن وریدهای بیضه ی مبتلا است. پس از انسداد این وریدها، به تدریج به دلیل عدم حرکت خون، وریدهای مسدود شده کوچک می شوند. از بین می روند و واریکوسل برطرف می شود. این اقدام از طریق برش کوچکی بر روی پوست شکم به طول دو تا چهار سانتی متر قابل انجام است. لاپاروسکوپی و میکروسرجری نیز از روش های جدید واریکوسلکتومی هستند.

عوارض واریکوسلکتومی

هر اقدام پزشکی احتمال دارد که با عارضه همراه باشد . همان گونه که عدم درمان واریکوسل نیز احتمال بروز عارضه را به دنبال دارد.

عوارض واریکوسلکتومی به شرح زیر است:

۱ـ احتمال عود واریکوسل که در روش معمولی و سنتی واریکوسلکتومی ۵درصد ذکر شده و در روش میکروسرجری نیم درصد است.
۲ـ ایجاد هیدروسل(آب آوردگی بیضه)که احتمال آن در روش معمولی جراحی واریکوسلکتومی پنج تا پانزده درصد و در روش میکروسرجری بسیار نادر گزارش شده است.
۳ـ احتمال آتروفی بیضه که در روش جراحی معمولی کمتر از سه درصد و در روش میکروسرجری بسیار نادر گزارش شده است.

عوارض واریکوسل

عوارض واریکوسل شامل ایجاد درد، آتروفی (کوچک شدن سایز و نرم شدن قوام بیضه) و ناباروری است. درد ناشی از واریکوسل دردی با کیفیت احساس سنگینی است، که با فعالیت و ایستادن تشدید یافته و با استراحت بهبود می یابد.

اگر واریکوسل عارضه یی ایجاد نکند. احتیاج به درمان نیست، ولی لازم است بیمار به صورت ماهانه خود را معاینه کند. در صورت کوچک شدن سایز بیضه، یا تغییر در قوام آن، لازم است به پزشک مراجعه کرد. همچنین اگر بیمار مبتلا به واریکوسل ازدواج نکرده یا خواستار داشتن فرزند دیگری در آینده است، باید هر شش ماه با آزمایش اسپرم، از نظر باروری بررسی شود و در صورت شروع تغییرات و ضعیف شدن نطفه احتیاج به درمان دارد.

سرطان مثانه و مجاری ادراری

تحقیقات بر اطلاعات ما دربارۀ سرطان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌افزایند، و اطلاعات دانشمندان دربارۀ دلایل ابتلا به آن روزبه‌روز بیش‌تر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. آنها روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های جدید پیشگیری، کشف، تشخیص و درمان این نوع سرطان را بررسی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند. به دلیل این تحقیقات است که، کیفیت زندگی افراد مبتلا به سرطان مثانه بهبود یافته و احتمال فوت آنها بر اثر این بیماری کاهش پیدا کرده است.

مثانه

مثانه، اندامی تو خالی در بخش پایینی شکم (Abdomen) است. این اندام، ادرار را که توسط کلیه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها تولید می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود ذخیره می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند. ادرار، از هر دو کلیه و از طریق لوله‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای به ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌نام حالب (میز نای)، به مثانه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ریزد. یک لایۀ عضلانی خارجی، غشای داخلی مثانه را پوشانده است و هنگامی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌که مثانه پر باشد، با منقبض کردن آن عضلات امکان ادرار فراهم می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. ادرار از طریق لولۀ دیگری به ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌نام پیشابراه از مثانه خارج می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود.

شناخت سرطان

سرطان، گروهی از بیماری‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های به هم مرتبط است. همۀ سرطان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها ابتدا در سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها آغاز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند. سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها بافت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها را می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌سازند، و بافت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها اندام‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بدن را شکل می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهند.

در حالت عادی، سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها براساس نیاز بدن رشد یافته و تقسیم می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند. هنگامی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌که سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها رشد یافته و می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌میرند، سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های جدید جایگزینشان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند.

گاهی این فرایند منظم دچار اشکال می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های جدید وقتی‌ که بدن به آنها نیاز ندارد تولید می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند، و در زمانی‌که باید، نمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌میرند. این سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های اضافه، می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانند توده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای بافت مانند به نام غده یا تومور تشکیل دهند.

تومورها ممکن است خوش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خیم یا بدخیم باشند.

تومورهای خوش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خیم سرطانی نیستند. معمولاً پزشکان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانند آنها را بردارند. سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های تومورهای خوش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خیم به دیگر بخش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بدن سرایت نمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند. در بیش‌تر موارد، تومورهای خوش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خیم پس از برداشته شدن، باز نمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گردند. از همه مهم‌تر اینکه، تومورهای خوش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خیم به‌ندرت خطری برای زندگی افراد ایجاد می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند.
تومورهای بدخیم سرطانی هستند، و می‌توانند خطرناک باشند. سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطانی ممکن است به بافت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها و اندام‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های مجاور منتشر شده و آسیب برسانند. همچنین، سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطانی گاهی از یک تومور بدخیم جدا شده و وارد جریان خون یا سیستم لنفاوی می‌شوند. اینگونه است که سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطانی از تومور اصلی (اولیه) گسترش‌یافته و در دیگر اندام‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها نیز تشکیل تومور می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهند. سرایت سرطان متاستاز نام دارد.

سه نوع سرطان مثانه وجود دارد که در غشاء مثانه آغاز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند. این سرطان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها با توجه به نوع سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی که به سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بدخیم تبدیل می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند، نام‌گذاری می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند:

ترانزیشنال سل کارسینوما (Transitional Cell Carcinoma): سرطانی است که در سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های موجود در درونی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ترین لایۀ مثانه آغاز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. این سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها قابلیت این را دارند که در صورت پر بودن مثانه، منبسط شده و در صورت خالی بودن آن، منقبض شوند. بیش‌تر موارد ابتلا به سرطان مثانه در سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های جابه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌جا شونده آغاز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند.
کارسینومای سلول سنگفرشی (Squamous Cell Carcinoma): سرطانی است که در سلول سنگفرشی – سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی باریک و تخت که ممکن است پس از عفونت یا ناراحتی بلندمدت شکل بگیرند- آغاز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود.
آدِنوکارسینوما (Adenocarcinoma): سرطانی است که در سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های غده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای (غدد مترشحه) – که ممکن است پس از یک عفونت یا ناراحتی بلندمدت شکل بگیرد – آغاز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود.

سرطانی که تنها در سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های غشاء مثانه ایجاد شود، سرطان مثانۀ سطحی (Superficial) نامیده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. پزشکان ممکن است آن را کارسینومای در جا بنامند. این نوع سرطان مثانه، اغلب پس از درمان باز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گردد. اگر چنین شود، سرطان به احتمال قوی به شکل یک «سرطان سطحی» دیگر در مثانه عود می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند.

سرطانی که به شکل یک تومور سطحی آغاز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود، ممکن است از درون غشاء مثانه، به دیوارۀ عضلانی آن سرایت کند. این وضعیت را با نام سرطان مهاجم می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شناسند. سرطان مهاجم ممکن است از دیواره به اندام‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های مجاور مانند رحم یا واژن (در زنان) یا غدۀ پروستات (در مردان) سرایت ‌کند. همچنین ممکن است به دیوارۀ شکمی نیز حمله کند.

در صورتی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌که سرطان مثانه در خارج از مثانه منتشر شود، اغلب می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توان سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطانی را در غدد لنفاوی مجاور یافت. اگر سرطان به این غدد رسیده باشد، ممکن است به دیگر غدد لنفاوی یا اندام‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها مانند، ریه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها، کبد یا استخوان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها نیز سرایت کرده باشند.

اگر سرطان از مکان اولیه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اش به دیگر بخش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بدن رخنه کند (متاستاز)، تومور ثانویه نیز دارای همان سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های غیرطبیعی تومور اولیه خواهد بود. برای مثال، اگر سرطان مثانه به ریه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها برسد، سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطانی موجود در ریه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها در واقع سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطان مثانه هستند. نام این سرطان، سرطان مثانۀ متاستازی خواهد بود، نه سرطان ریه. و آن را به‌عنوان سرطان مثانه درمان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند، نه سرطان ریه. گاهی پزشکان تومور ثانویه را سرطان «دوردست» نیز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌نامند.

سرطان مثانه: چه کسانی در خطرند؟

هیچ‌کس دلایل قطعی بروز سرطان مثانه را نمی‌داند لکن روشن است که این سرطان مسری نیست و هیچ‌کس نمی‌تواند از فردی دیگر سرطان بگیرد.

آنها که مبتلا به سرطان مثانه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند، به احتمال زیاد کسانی هستند که نسبت به دیگران بیش‌تر در معرض عوامل خطرزا قرار دارند. عامل خطرزا، پدیده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ایست که احتمال ابتلای فرد به بیماری را افزایش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد.

با این‌حال، بیش‌تر کسانی که در معرض عوامل خطرزای شناخته شده قرار دارند، به سرطان مثانه مبتلا نمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند و بسیاری از افرادی که به این سرطان مبتلا می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند در معرض هیچ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌یک از این عوامل قرار ندارند. پزشکان به‌ندرت می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانند دلیل ابتلای یک فرد و عدم ابتلای دیگری به سرطان را توضیح دهند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که، موارد زیر می تواند به‌عنوان عوامل خطرزای سرطان مثانه مطرح شود:

سن. احتمال ابتلا به سرطان مثانه، با افزایش سن بیش‌تر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. افراد زیر ۴۰ سال به‌ندرت به این بیماری مبتلا می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند.
دخانیات. استعمال دخانیات یک عامل خطرزای بسیار مهم و خطرناک است. سیگاری‌ها، دو یا سه برابر غیرسیگاری‌ها به سرطان مثانه مبتلا می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند. کسانی که پیپ یا سیگار برگ می‌کشند نیز بیش‌تر در معرض خطر ابتلا به سرطان مثانه قرار دارند.
شغل. برخی از کارگران به دلیل مواد سرطان‌زای (کارسینوژن) (Carcinogen) موجود در محل کار خود، بیش‌تر در معرض خطر ابتلا به سرطان مثانه قرار دارند. کارگران صنایع لاستیک‌سازی، مواد شیمیایی و چرم در معرض خطر قرار دارند. آرایشگران، ماشین‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کاران، کارگران صنایع فلزی، کسانی که در چاپخانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها شاغلند، نقاشان، کارگران منسوجات و رانندگان کامیون نیز در معرض خطر قرار دارند.
عفونت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها. ابتلا به برخی انگل‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها احتمال ابتلا به سرطان مثانه را افزایش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد. این انگل‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها در مناطق حاره شیوع دارند.
درمان با سایکلوفوسفاماید (Cyclophosphamid) یا آرسنیک. این داروها که در درمان سرطان و برخی بیماری‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های دیگر استفاده می‌شوند خطر ابتلا به سرطان مثانه را افزایش می‌دهند.
نژاد. سفیدپوستان دو برابر سیاه‌پوستان و اسپانیایی تبارها به سرطان مثانه مبتلا می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند. کم‌ترین میزان ابتلا به سرطان در میان نژاد آسیایی دیده شده است.
مرد بودن (جنسیت). احتمال ابتلای مردان به سرطان مثانه دو یا سه برابر زنان است.
سابقۀ خانوادگی. احتمال ابتلا به سرطان مثانه در کسانی که یک یا چند نفر از اعضای خانواده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شان به سرطان مثانه مبتلا هستند، بیش‌تر از دیگران است. پژوهشگران در حال بررسی تغییرات در برخی ژن‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خاص هستند که ممکن است خطر ابتلا به سرطان مثانه را افزایش دهند.
سابقۀ ابتلا به سرطان مثانه. احتمال ابتلا به سرطان مثانه در افرادی که در گذشته به این سرطان مبتلا بوده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند، بیش‌تر از دیگران است.

کلر را به‌منظور ضدعفونی کردن، به آب آشامیدنی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌افزایند، که باکتری‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های موجود در آب را از بین می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌برد. ولی، گاهی در آب کلردار شده، ترکیبات جانبی کلر تشکیل می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. پژوهشگران بیش از ۲۵ سال است که مشغول بررسی ترکیبات جانبی کلردار هستند ولی تا به‌حال، دلیلی مبنی بر اینکه آب کلردار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند موجب ابتلا به سرطان مثانه شود، به‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دست نیامده است. پژوهشگران همچنان در حال بررسی این موضوع هستند.

نتیجۀ برخی بررسی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها نشان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد ساخارین – که یک شیرین‌کنندۀ مصنوعی است- موجب بروز سرطان مثانه در حیوانات شده است، لکن این پژوهش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها مدرکی دال بر اینکه ساخارین در انسان‌ها موجب ایجاد سرطان مثانه بشود، ارائه نداده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند.

کسانی که فکر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند ممکن است در معرض خطر ابتلا به سرطان مثانه قرار داشته باشند، باید با پزشک خود در مورد این موضوع مشورت کنند. ممکن است پزشک راه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی به‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌منظور کاهش خطر به آنها پیشنهاد کند و یک برنامۀ معاینات مناسب منظم نیز در نظر بگیرد.

علائم

علائم رایج سرطان مثانه عبارتند از:

وجود خون در ادرار (که باعث می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود رنگ ادرار کمی تیره و یا در مواقعی قرمز پررنگ شود).
درد در حین ادرار کردن.
تکرر ادرار یا احساس نیاز بی‌مورد به ادرار.

وجود این علائم، صددرصد به‌معنای وجود سرطان مثانه نیست. عفونت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها، تومورهای خوش‌خیم، سنگ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های مثانه، یا دیگر مشکلات نیز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانند موجب بروز این علائم شوند. کسانی که این علائم را دارند باید به پزشک مراجعه کنند تا وی بتواند مشکل را هر چه سریع‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تر تشخیص داده و درمان کند. افرادی که علائم بالا را دارند می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانند به پزشک خانوادگی خود یا یک اورولوژیست- (متخصص مجاری ادرار) – مراجعه کنند.

تشخیص

در صورتی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌که بیمار علائمی دال بر وجود سرطان مثانه بروز دهد، ممکن است پزشک نشانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های عمومی را بررسی کرده و برای وی آزمایش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی تجویز کند. ممکن است برای بیمار یک یا چند فرایند زیر تجویز شود:

معاینۀ فیزیکی: پزشک شکم و لگن را به‌منظور بررسی وجود تومور مورد معاینه قرار می‌دهد. این معاینه ممکن است شامل بررسی مقعدی یا واژنی نیز شود.
آزمایش ادرار : نمونۀ ادرار به‌منظور بررسی وجود خون، سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطانی و دیگر نشانه‌های سرطان مورد آزمایش قرار می‌گیرد.
عکس‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌برداری از کلیه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها و مثانه با ماده حاجب درون وریدی (Intravenous Pyelogram): رایدولوژیست، یک مادۀ رنگی درون رگ تزریق می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند. مادۀ رنگی در ادرار جمع شده و باعث وضوح بیش‌تر مثانه در عکس‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌برداری با اشعۀ ایکس مشخص می‌شود.
سیستوسکوپی (Cytoscopy) : پزشک از لوله‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای باریک و نورانی (سیستوسکوپ) به‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌منظور معاینۀ مستقیم درون مثانه استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند و جهت معاینۀ غشاء مثانه، سیستوسکوپ را از درون مجرای پیشاب وارد مثانه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند. ممکن است لازم باشد بیمار برای انجام این آزمایش بیهوش(Anesthesia) شود.

پزشک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند به وسیلۀ سیستوسکوپ از بافت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها نمونه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌برداری کند. سپس آسیب‌شناس آن نمونه را زیر میکروسکوپ معاینه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند. برداشتن بافت، به‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌منظور معاینه برای بررسی وجود سلول‌های سرطانی نمونه‌برداری نام دارد. در بسیاری از موارد، نمونه‌برداری تنها راه مطمئن برای مشخص کردن وجود سرطان است. در مورد تعداد اندکی از بیماران، پزشک طی فرایند نمونه‌برداری تمام ناحیۀ سرطانی را برمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دارد. در مورد این بیماران، تشخیص ودرمان سرطان مثانه در یک فرایند صورت می‌گیرد.

بیماری که لازم است نمونه‌برداری کند، می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند سؤالات زیر را از پزشک بپرسد:

چرا از من نمونه‌برداری می‌کنید؟
این کار چقدر طول می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کشد؟ و آیا درد دارد یا نه؟
چه زمانی از نتایج آن آگاه خواهم شد؟
آیا نمونه‌برداری خطری هم دارد؟ احتمال عفونت و خونریزی پس از نمونه‌برداری چقدر است؟
در صورتی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌که به سرطان مبتلا شده باشم، چه کسی دربارۀ درمان با من صحبت خواهد کرد؟ و در چه زمانی؟

تعیین مرحلۀ سرطان (Staging)

در صورت تشخیص سرطان مثانه، پزشک لازم است به‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌منظور تعیین بهترین روش درمانی، مرحله، یا میزان گسترش سرطان را بداند. تعیین مرحلۀ سرطان فرایندی دقیق است که به‌وسیلۀ آن می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توان تعیین کرد که آیا سرطان به دیوارۀ مثانه حمله کرده است یا خیر، آیا گسترش یافته است یا خیر و در صورتی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌که جواب مثبت باشد، به کدام بخش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بدن رسوخ کرده است؟

ممکن است پزشک مرحلۀ سرطان را همزمان با تشخیص آن تعیین کند، و یا بدین‌منظور، برای بیمار آزمایش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بیش‌تری تجویز کند. این آزمایش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند شامل عکس‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌برداری – سی.تی.اسکن، عکس‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌برداری با تشدید مغناطیسی (ام.آر.آی)، سونوگرام، عکس‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌برداری از کلیه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها و مثانه با ماده حاجب درون وریدی، اسکن استخوان، یا عکس‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌برداری با اشعۀ ایکس از قفسۀ سینه – باشد. گاهی تعیین مرحلۀ سرطان تنها با انجام جراحی تکمیل می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود.

ویژگی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های اصلی هر یک از مراحل سرطان مثانه به ترتیب زیر است:

مرحلۀ صفر: سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطانی تنها در سطح غشاء داخلی مثانه وجود دارند. پزشکان به این حالت، «سرطان سطحی» یا «کارسینومای درجا» می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گویند.
مرحلۀ I : سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطانی در عمق غشاء داخلی مثانه نفوذ کرده. اما این سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها هنوز به ماهیچه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های مثانه نرسیده‌اند.
مرحلۀ II : سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطانی به ماهیچۀ مثانه سرایت کرده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند.
مرحلۀ III : سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطانی از دیوارۀ عضلانی مثانه به لایۀ بافت پیرامونی آن رسوخ کرده‌اند، و حتی به پروستات (در مردان) یا به رحم یا واژن (در زنان) سرایت کرده باشند.
مرحلۀ IV : سرطان به دیوارۀ شکم یا به دیوارۀ لگن نفوذ کرده است. در این مرحله، ممکن است سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطانی به غدد لنفاوی و دیگر بخش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بدن که از مثانه دور هستند، مانند ریه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها، نیز منتشر شده باشند.

درمان

بسیاری از مبتلایان به سرطان مثانه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خواهند نقش مؤثری در تصمیم‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیری‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های مربوط به مراقبت‌های پزشکی خود داشته باشند و هرچه بیش‌تر دربارۀ بیماری و گزینه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های درمانیشان بدانند. لکن، شوک و استرسی که افراد پس از تشخیص سرطان تجربه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند، شرایطشان را برای تمرکز بر روی تمام آنچه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خواهند از پزشک بپرسند، دشوار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند. اغلب، تهیۀ فهرستی از پرسش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها پیش از دیدار با پزشک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند مفید باشد. به‌منظور به‌خاطر سپردن صحبت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های پزشک، بیماران می‌توانند یاداشت بردارند یا حتی با اجازة او از دستگاه ضبط صوت استفاده کنند. برخی از بیماران مایلند در هنگام ملاقات با پزشک، یکی از اعضای خانواده یا دوستانشان نیز – به‌منظور شرکت در بحث، یاداشت‌برداری یا تنها جهت شنیدن مکالمات – آنها را همراهی کند.

گاهی پزشکان بیمار را به دیگر پزشکانی که در درمان سرطان تخصص دارند معرفی می‌کنند، یا اینکه بیماران خودشان چنین درخواستی را مطرح می‌کنند. معمولاً درمان ظرف چند هفته پس از تشخیص آغاز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود، و بیماران فرصت دارند که با پزشک دربارۀ گزینه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های درمانی صحبت کنند، نظر دوم بگیرند و اطلاعات خود را دربارۀ سرطان مثانه افزایش دهند.

گرفتن نظر دوم

بیمار ممکن است پیش از آغاز درمان، بخواهد دربارۀ تشخیص سرطان، مرحلۀ سرطان و برنامۀ درمانی نظر دومی را جویا شود. جمع‌آوری سوابق پزشکی و تعیین وقت برای ملاقات با پزشک دیگر شاید کمی زمان ببرد. در بیش‌تر موارد، یک تأخیر کوتاه موجب کاهش تأثیر درمان نخواهد شد.

برای یافتن پزشکی جهت گرفتن نظر دوم، چند روش وجود دارد:

ممکن است پزشک بیمار، وی را به یک یا چند متخصص معرفی کند. متخصصانی که سرطان مثانه را درمان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند شامل جراحان، اورولوژیست‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها، پزشکان سرطان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شناس و اورولوژیست‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شناس (Urologic Oncologists) هستند. در مراکز سرطان، این پزشکان اغلب با یکدیگر در غالب یک گروه همکاری می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند.

با مراجعه به پایگاه علمی، پزشکی و آموزشی مؤسسة تحقیقات، آموزش و پیشگیری سرطان می‌توانید اسامی مراکز درمانی و نام پزشکان متخصص را در این زمینه در سطح استان‌ها و شهرستان‌ها ملاحظه کنید.

آمادگی برای درمان

پزشک با توجه به نیاز بیمار، یک برنامۀ درمانی برای وی درنظر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیرد. این روش درمانی به نوع سرطان مثانه، مرحلۀ آن و درجۀ تومور بستگی دارد. (درجۀ تومور میزان شباهت سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطانی به سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های طبیعی را به‌دست می‌دهد. همچنین سرعت رشد سرطان را نیز مشخص می‌کند. سرطان‌هایی که درجۀ آنها پایین‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تر است، معمولاً نسبت به سرطان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی که درجۀ بالا دارند، کندتر گسترش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌یابند.) پزشک عوامل دیگر از جمله سن بیمار و سلامت عمومی وی را نیز در نظر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیرد.

بیمار پیش از آغاز درمان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند پرسش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های زیر را از پزشک خود بپرسد:

به کدام نو ع از سرطان مثانه مبتلا شده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ام؟
سرطان در چه مرحله‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ایست؟ آیا گسترش یافته است؟
تومور چه درجه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای دارد؟
چه گزینه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های درمانی دارم؟ شما کدام‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌یک را پیشنهاد می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنید؟ و چرا؟
فواید مورد انتظار هر یک از روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های درمان چیست؟
خطرات و عوارض جانبی احتمالی هر یک از روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های درمان چیست؟
هزینۀ احتمالی درمان چقدر خواهد بود؟ آیا بیمه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ام این هزینه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها را پوشش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد؟
تأثیر این روش درمان بر فعالیت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های عادی‌ام چگونه خواهد بود؟

لازم نیست افراد همۀ پرسش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایشان و پاسخ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های آنها را تنها در یک نوبت بپرسند و درک کنند. فرصت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های دیگری نیز خواهد بود تا در آن از پزشک بخواهند مواردی را که برایشان روشن نیست توضیح داده، و یا اطلاعات بیش‌تری در اختیار آنها قرار دهد.

روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های درمانی

مبتلایان به سرطان مثانه گزینه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های درمانی زیادی دارند. ممکن است تحت جراحی، پرتودرمانی، شیمی درمانی یا درمان بیولوژیک قرار بگیرند. برخی از بیماران تحت ترکیبی از این روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها قرار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیرند.

بهترین منبع برای توصیف گزینه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های درمانی و بحث دربارۀ نتایج مورد انتظار درمان، پزشک است.

بیمار شاید بخواهد دربارۀ شرکت در یک پژوهش بالینی – یک بررسی تحقیقاتی بر روی روش‌های درمانی جدید – با پزشک مشورت کند. پژوهش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بالینی گزینۀ مهمی برای مبتلایان به سرطان مثانه در تمام مراحل به شمار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌رود. بخش «انتظاراتی که از تحقیقات بر روی سرطان می‌رود» اطلاعات بیش‌تری دربارۀ پژوهش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بالینی ارائه می‌کند.

جراحی. درمانی رایج برای سرطان مثانه به‌حساب می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌آید. نوع جر احی تا حدود زیادی به مرحله و درجۀ تومور بستگی دارد. پزشک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند اطلاعاتی دربارة انواع جراحی و اینکه کدام‌یک برای بیمار مناسب‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تر است در اختیار او قرار دهد.

برش از طریق پیشابراه (Transurethral Resection): ممکن است پزشک سرطان مثانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای را که زود تشخیص داده شده (سطحی) با روش برش از طریق پیشابراه (Tur) درمان کند. در روش برش از طریق پیشابراه(Tur)، پزشک یک سیستوسکوپ را از طریق پیشابراه وارد مثانه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند.

سپس از ابزاری که در انتهایش دارای یک حلقۀ سیمی است، برای برداشتن و سوزاندن تمام سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطانی باقی‌مانده به‌وسیلۀ جریان الکتریکی، استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند. ممکن است لازم باشد برای انجام این عمل، بیمار در بیمارستان بستری شده و نیاز به بیهوشی داشته باشد. پس از این عمل ممکن است بیمار تحت شیمی‌درمانی یا درمان بیولوژیک نیز قرار بگیرد.

مثانه‌برداری کامل (Radical Cystectomy): مثانه‌برداری کامل، رایج‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ترین روش جراحی برای سرطان مثانه مهاجم به‌شمار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌رود. پزشک هنگامی از این نوع جراحی استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند که سرطان سطحی مثانه، بخش زیادی از مثانه را درگیر کرده باشد. مثانه‌برداری کامل، به‌معنای برداشتن تمام مثانه، غدد لنفاوی مجاور آن، بخشی از پیشابراه و اندام‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های نزدیکی است که احتمال می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌رود سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطانی در آنها وجود داشته باشند. در مردان، اندام‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های نزدیک که آنها را برمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دارند عبارتند از پروستات، کیسه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های منی، و بخشی از مجرای انتقال منی (Vas Deferens). در زنان، رحم، تخمدان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها، لوله‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های فالوپ و بخشی از واژن را برمی‌دارند.
مثانه‌برداری جزئی (Segmental Cystectomy): در برخی موارد، ممکن است پزشک در فرایندی به نام مثانه‌برداری جزئی، تنها بخشی از مثانه را بر دارد. او هنگامی از این روش استفاده می‌کند که سرطان بیمار دارای درجۀ پایین باشد، به‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌طوریکه دیوارۀ مثانه را تنها در یک ناحیه مورد حمله قرار داده باشد.

گاهی، که سرطان به خارج از مثانه سرایت کرده و نتوان تمام نواحی سرطان‌زده را کاملاً برداشت، جراح فقط مثانه را برمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دارد اما تلاش نمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند تمام نواحی سرطانی را با جراحی از بدن خارج کند. و یا حتی ممکن است جراح مثانه را برندارد، و راه دیگری برای خروج ادرار از بدن باز کند. در چنین مواردی هدف از جراحی، رهایی بیمار از سد شدن ادرار یا دیگر علائمی که بر اثر سرطان به‌وجود آمده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند، است.

وقتی که تمام مثانه برداشته می‌شود، جراح راه دیگری برای جمع‌آوری ادرار ایجاد می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند، مثلاً کیسه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای در خارج از بدن قرار می‌دهند که ادرار در آن جمع شود، یا اینکه جراح با استفاده از بخشی از روده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها، کیسۀ کوچکی را درون بدن تعبیه کند. بخش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های «عوارض جانبی درمان» و «توانبخشی» اطلاعات بیش‌تری دربارۀ این فرایندها دربردارند.

سؤالاتی که بیمار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند دربارۀ جراحی از پزشک بپرسد:

چه نوع عمل جراحی بر روی من انجام خواهد گرفت؟
پس از آنچه حالی خواهم داشت؟
اگر دچار درد شدم، چه کاری برای تسکین آن خواهید کرد؟
چه مدت باید در بیمارستان بستری باشم؟
آیا این عمل عوارض جانبی بلندمدت خواهد داشت؟
چه زمانی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانم به فعالیت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های عادی زندگیم بپردازم؟
آیا می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانم به شکل طبیعی ادرار کنم؟
آیا جراحی بر امور جنسیم تأثیر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گذارد؟
چند وقت یک‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بار باید برای انجام معاینه بروم؟

در پرتودرمانی (که رادیوتراپی هم نامیده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود) از اشعه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های با انرژی بالا به‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌منظور از بین بردن سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطانی استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. همانند جراحی، پرتودرمانی نیز یک روش درمانی موضعی (Local Therapy) است. این روش تنها بر سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطانی موجود در ناحیۀ تحت درمان تأ‌ثیر می‌گذارد.

تعداد کمی از بیماران ممکن است پیش از جراحی و به‌منظور کوچک کردن تومور، تحت پرتودرمانی قرار بگیرند. دیگر بیماران پس از جراحی و به‌منظور از بین بردن سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطانی که ممکن است در ناحیۀ مزبور باقی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌مانده باشند، تحت پرتودرمانی قرار می‌گیرند. گاهی، بیمارانی که نمی‌توانند تحت عمل جراحی قرار بگیرند، پرتودرمانی می‌شوند.

پزشکان از دو گونه پرتودرمانی برای درمان سرطان مثانه استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند:

پرتودرمانی خارجی: در این روش یک دستگاه بزرگ، از خارج از بدن به ناحیه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای که تومور در آن قرار دارد، اشعه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تاباند. دورۀ درمانی بیش‌تر افرادی که تحت پرتودرمانی خارجی قرار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیرند، پنج روز در هفته و به مدت پنج تا هفت هفته است، آن هم به‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌عنوان بیمار سرپایی. این زمان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بندی با توجه به پخش شدن میزان کلی پرتو در تمام بدن، به حفاظت از سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها و بافت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سالم کمک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند. در صورتی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌که به‌همراه پرتودرمانی خارجی، از پرتودرمانی القایی (داخلی) نیز استفاده شود، دورۀ درمان کوتاه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تر خواهد شد.
پرتودرمانی داخلی: در این روش، پزشک یک مخزن کوچک حاوی مواد رادیواکتیو را از طریق پیشابراه و یا شکافی (Incision) درون شکم، داخل مثانه قرار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد. در این روش درمانی، بیمار باید چند روز در بیمارستان بستری باشد. برای محافظت از دیگران در برابر تشعشعات رادیواکتیو، ممکن است بیمار هنگامی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌که مخزن درون مثانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اش جای دارد، اجازۀ ملاقات نداشته باشد و یا تنها برای مدت کوتاهی اجازۀ ملاقات داشته باشد. پس از خارج کردن مخزن القایی، دیگر رادیواکتیوی در بدن باقی نمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ماند.

برخی مبتلایان به سرطان مثانه هر دو نوع پرتودرمانی را دریافت می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند.

پرسش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی که بیمار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند از پزشک خود دربارۀ پرتودرمانی بپرسد:

چرا به این روش درمان نیاز دارم؟
پرتودرمانی چگونه انجام خواهد شد؟
آیا لازم است در بیمارستان بستری شوم؟ و برای چه مدتی؟
درمان چه زمانی آغاز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود؟ و چه زمانی به پایان خواهد رسید؟
حالم در طول مدت درمان چگونه خواهد بود؟ آیا این روش عوارض جانبی هم دارد؟
در طول مدت درمان چگونه از خودم مراقبت کنم؟
چگونه متوجه میزان کارایی پرتودرمانی خواهیم شد؟
آیا در حین درمان قادر خواهم بود به فعالیت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های عادی خود بپردازم؟
چند وقت یک‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بار باید برای معاینه به پزشک مراجعه کنم؟

در شیمی‌درمانی از دارو برای از بین بردن سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطانی استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. پزشک معمولاً از یک نوع دارو یا ترکیبی از چند دارو برای این منظور استفاده می‌کند.

ممکن است پزشک برای بیمارانی که به سرطان مثانۀ سطحی مبتلا هستند، پس از برداشتن بافت‌های سرطانی با استفاده از تی.یو.آر (Tur)از شیمی‌درمانی درون – مثانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای (Intravesical) استفاده کند. این درمان، یک درمان موضعی است. پزشک لوله‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای (سوند) را در پیشابراه قرار می‌دهد و داروهای مایع را از طریق سوند به داخل مثانه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ریزد. داروها به مدت چند ساعت در مثانه باقی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ماند. تأثیر عمدۀ این داروها بر سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های موجود در مثانه است. معمولاً بیمار در این روش، هفته‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای یکبار و به مدت چند هفته تحت‌درمان قرار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیرد. این روش گاهی تا یک سال و یک یا چند بار در ماه انجام می‌شود.

اگر سرطان به اعماق مثانه نفوذ کرده باشد یا به غدد لنفاوی یا دیگر اندام‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها سرایت کرده باشد، داروها درون رگ بیمار تزریق می‌شود. به این روش درمان، شیمی‌درمانی درون‌وریدی می‌گویند. این شیوه، یک روش درمانی فراگیر است، به این معنا که داروها از طریق جریان خون به تقریباً تمام بدن می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌رسند. داروها را معمولاً با فاصله زمانی مشخص به بیمار تزریق می کنند. در فاصله بین تزریق‌ها، بدن فرصت می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌یابد تا خود را بازسازی کند.

ممکن است بیمار تنها تحت شیمی‌درمانی قرار بگیرد و یا در کنار شیمی‌درمانی از جراحی، پرتودرمانی یا هر دوی این روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها نیز استفاده شود. معمولاً شیمی‌درمانی روشی است که در آن فرد به‌عنوان بیمار سرپایی، در بیمارستان، درمانگاه یا مطب پزشک تحت درمان قرار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیرد. با این‌حال، با توجه به نوع داروهای مورد استفاده و وضعیت سلامت عمومی بیمار، گاهی لازم است بیمار مدتی در بیمارستان بستری و تحت‌نظر باشد.

در درمان بیولوژیک (که به آن ایمیون‌تراپی نیز می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گویند) از توانایی‌های طبیعی بدن (سیستم ایمنی) برای مبارزه با سرطان استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. در بیش‌تر مواقع از درمان بیولوژیک پس از Tur و به منظور درمان سرطان مثانۀ سطحی استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. این روش به جلوگیری از بازگشت سرطان کمک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند.

ممکن است پزشک از روش درمان بیولوژیکِ درون مثانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای با محلول bcg استفاده کند. محلول bcg حاوی باکتری‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های زنده و ضعیف شده است. این باکتری‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها، سیستم ایمنی را تحریک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند تا سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطانی موجود در مثانه را از بین ببرد. پزشک جهت وارد کردن این محلول به مثانه، از سوند استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند. بیمار باید حدود دو ساعت این محلول را درون مثانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اش نگه دارد. درمان با استفاده از محلول بی.سی.جی (bcg) معمولاً یک‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بار در هفته و به‌ مدت شش هفته انجام می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود.

پرسش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی که بیمار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند از پزشک خود دربارۀ شیمی‌درمانی یا درمان بیولوژیک بپرسد:

چرا لازم است این روش درمانی را انجام دهم؟
از چه دارویی استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود؟ چگونه آن را دریافت می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنم؟ این دارو چه کار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند؟
آیا دچار عوارض جانبی خواهم شد؟ دربارۀ این عوارض جانبی چه کاری از دستم برمی‌آید؟
دورۀ این درمان چقدر خواهد بود؟
چند وقت یک‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بار باید برای معاینات مراجعه کنم؟

عوارض جانبی درمان سرطان

از آنجا که درمان سرطان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند به سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها و بافت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سالم نیز آسیب برساند، گاهی عوارض جانبی ناخواسته‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای نیز بروز می‌کند. این عوارض جانبی به عوامل بسیاری، از جمله نوع و میزان گستردگی درمان، بستگی دارند. همچنین عوارض جانبی در افراد مختلف متفاوت است و حتی ممکن است برای یک فرد، از یک دورۀ درمان به دورۀ دیگر نیز تغییر کند. پزشکان و پرستاران عوارض جانبی احتمالی درمان، و اینکه چگونه به بیمار کمک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند تا با آنها برخورد کند را برای بیماران توضیح می‌دهند.

در پایگاه علمی،پزشکی و  آموزشی مؤسسه تحقیقات آموزش و پیشگیری سرطان (www.ncii) مقاله مفیدی درباره روش‌های درمان سرطان و کنار آمدن ب عوارض جانبی آنها موجود است که می‌توانید به آنها مراجعه کنید.

جراحی

بیماران طی چند روز پس از Tur، ممکن است کمی خون در ادرار خود ملاحظه کنند و یا در هنگام ادرار دچار درد یا مشکلاتی شوند. گذشته از این مواردTur معمولاً مشکلات زیادی ایجاد نمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند.

بیش‌تر بیماران طی چند روز اول پس از برداشتن مثانه احساس درد و ناراحتی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند. با این‌حال، می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توان با دارو این درد را مهار کرد. بیماران باید بتوانند به‌راحتی دربارۀ روش مهار دردشان با پزشک یا پرستار صحبت کنند. همچنین، احساس خستگی و ضعف برای مدتی عادی محسوب می‌شود. مدت زمان بهبودی پس از جراحی برای هر فرد متفاوت است.

پس از مثانه‌برداری جزئی، ممکن است بیماران نتوانند به میزان سابق ادرار را در مثانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شان نگه دارند، و لازم باشد دفعات بیش‌تری ادرار کنند. در بیش‌تر موارد، این مشکل موقتی است، اما برخی از بیماران دچار تغییراتی بلند مدت در میزان ادراری که می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانند در مثانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شان نگه دارند، می‌شوند.

در صورتی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌که جراح مثانه را کلاً بردارد، لازم است برای بیمار راهی جدید برای ذخیرۀ ادرار و ادرار کردن ایجاد شود. یک روش معمول این است که، جراح از قسمتی از رودۀ کوچک بیمار برای درست کردن لوله‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای جدید برای عبور ادرار استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند. جراح، یک سر این لوله را به پیشابراه و سر دیگرش را به مدخلی جدیدی که در دیوارۀ شکم ایجاد می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند، وصل می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند. به این مدخل جدید، دهانه (Stoma) می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گویند. یک کیسۀ نازک به‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌منظور جمع کردن ادرار روی دهانه نصب می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود، و با چسبی مخصوص در محل خود محکم می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. به عمل جراحی که جهت ایجاد روزنه انجام می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود، اوروستومی (Urostomy) یا اُستومی (Ostomy) می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گویند. بخش «توانبخشی پس از سرطان مثانه» اطلاعات بیش‌تری دربارۀ چگونگی مراقبت بیماران از دهانه را دربردارد.

در مورد برخی از بیماران، پزشک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند از قسمتی از رودۀ کوچک بیمار، محفظه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای برای جمع‌آوری ادرار را به‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌نام مخزن نگه‌دارنده (Continent Reservoir) در درون بدن وی درست کند. در این موارد، ادرار به‌جای اینکه در کیسه جمع شود، وارد محفظه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. جراح این محفظه را به پیشابراه یا به دهانه وصل می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند. اگر جراح این محفظه را به دهانه وصل کند، بیمار برای ادرار کردن از سوند استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند.

جراحی مربوط به سرطان مثانه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند روی زندگی جنسی بیمار اثر بگذارد. به دلیل اینکه جراح در مثانه‌برداری کامل در زنان، رحم و تخمدان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها را برمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دارد و آنها دیگر قادر به بچه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دار شدن نخواهد بود. همچنین بلافاصله پس از جراحی، یائسگی نیز آغاز می‌شود.

گرگرفتگی و دیگر علائم یائسگیِ پس از جراحی، ممکن است شدیدتر از علائمی باشد که بر اثر یائسگیِ طبیعی روی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد. بسیاری از زنان برای رهایی از این مشکلات، از هورمون درمانی جایگزین (Hrt) استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند. اگر جراح در حین عمل مثانه‌برداری کلی، بخشی از واژن را نیز بردارد، عمل آمیزش جنسی نیز دشوار می‌شود.

در گذشته، تقریباً تمام مردان پس از مثانه‌برداری کلی، به لحاظ جنسی ناتوان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شدند، اما پیشرفت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی که در جراحی به‌دست آمده، این امکان را برای برخی از مردان فراهم کرده است که دچار این مشکل نشوند. در بدن مردانی که غدۀ پروستات و کیسه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های منی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شان برداشته شده، دیگر مایع منی ساخته نمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود، بنابراین آنها دچار اُرگاسم خشک (Dry Orgasm) خواهند بود. مردانی که می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خواهند پدر باشند، می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانند پیش از جراحی فرایند ذخیره‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌سازی اسپرم، و پس از آن بازیابی اسپرم را در نظر بگیرند.

طبیعی است که بیمار دربارۀ تأثیرات سرطان مثانه بر زندگی جنسی خود، نگران باشد، بخواهد دربارۀ عوارض جانبی احتمالی و مدت زمانی که تأثیرات این عوارض جانبی به طول می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌انجامد با پزشک صحبت کند. دورنمای وضعیت بیمار هرچه باشد، اینکه بیمار و شریک زندگی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اش دربارۀ احساسات خود صحبت کنند و به یکدیگر در یافتن راه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی برای ابراز صمیمیتشان در حین درمان و پس از آن کمک کنند، می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند به آنها یاری رساند.

پرتودرمانی

عوارض جانبی پرتودرمانی عمدتاً به میزان پرتوی مورد استفاده در درمان و اینکه کدام قسمت از بدن تحت پرتودرمانی قرار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیرد، بستگی دارد. به احتمال زیاد بیماران در حین پرتودرمانی به‌شدت احساس خستگی خواهند کرد، به‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خصوص در چند هفتۀ پس از به پایان رسیدن درمان. استراحت مهم است، اما پزشکان معمولاً به بیمارانشان توصیه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند که تا جایی که امکان دارد فعالیت کنند. عوارض جانبی پرتودرمانی عمدتاً به میزان پرتوی مورد استفاده در درمان و اینکه کدام قسمت از بدن تحت پرتودرمانی قرار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیرد، بستگی دارد. به احتمال زیاد بیماران در حین پرتودرمانی به‌شدت احساس خستگی خواهند کرد، به‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خصوص در چند هفتۀ پس از به پایان رسیدن درمان. استراحت مهم است، اما پزشکان معمولاً به بیمارانشان توصیه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند که تا جایی که امکان دارد فعالیت کنند.

ممکن است پرتودرمانی خارجی موجب شود رنگ پوست در نواحی تحت تابش اشعه، به شکل بازگشت ناپذیری تیره یا «برنزه» شود. بیماران معمولاً در ناحیۀ تحت درمان دچار ریزش مو می‌شوند و پوستشان قرمز، خشک، حساس و دچار خارش می‌شود. این مشکلات موقتی است، و پزشک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند برای مداوای آنها روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی را توصیه کند.

پرتودرمانی در ناحیۀ شکم ممکن است موجب حالت تهوع، استفراغ، اسهال یا ناراحتی در حین تخلیه ادرار شود. پزشک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند داروهایی را تجویز کند که شدت این عوارض را کاهش دهند.

پرتودرمانی در ناحیۀ شکم ممکن است موجب حالت تهوع، استفراغ، اسهال یا ناراحتی در حین تخلیه ادرار شود. پزشک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند داروهایی را تجویز کند که شدت این عوارض را کاهش دهند. همچنین پرتودرمانی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند گلبول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سفید – یعنی سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی که در برابر عفونت از بدن محافظت می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند را کاهش دهد. در صورت پایین بودن میزان سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خونی، پزشک یا پرستار روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی را برای پیشگیری از عفونت توصیه می‌کنند. و نیز تا زمانی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌که تعداد سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خونی بیمار بهبود نیابد، پزشک ادامة پرتودرمانی را به تأخیر می‌اندازد، او مرتباً تعداد سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خونی بیمار را بررسی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند و در صورت لزوم جدول زمان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بندی درمان را تغییر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد.

پرتودرمانی علیه سرطان مثانه، می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند هم در مردان و هم در زنان مشکلات جنسی ایجاد کند. زنان دچار خشکی واژن می‌شوند و مردان نیز در نعوظ مشکلاتی پیدا می‌کنند.

با آنکه عوارض جانبی پرتودرمانی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند آزاردهنده باشد، پزشک معمولاً آنها را درمان یا مهار می‌کند. همچنین دانستن اینکه در بیش‌تر موارد، عوارض جانبی این روش دائمی نیستند، تا حدودی به بیمار آرامش می‌بخشد.

شیمی‌درمانی

عوارض جانبی شیمی‌درمانی عمدتاً به نوع و مقدار دارویی که بیمار دریافت می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند و نحوۀ دریافت آنها بستگی دارد. علاوه بر این، مانند دیگر روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های درمانی، عوارض جانبی در افراد مختلف، متفاوت است.

داروهای ضد سرطانی که درون مثانه قرار داده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند موجب التهاب، کمی ناراحتی یا خونریزی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود که تا چند روز پس از پایان درمان نیز ادامه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌یابد. برخی از داروها در صورتی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌که با پوست یا اندام‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ تناسلی تماس پیدا کنند، ممکن است موجب کهیر و جوش شوند.

شیمی‌درمانی فراگیر، بر تمام سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های موجود در سراسر بدن که به سرعت تقسیم می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند، از جمله سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خونی تأثیر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گذارد. سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خونی با عفونت مبارزه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند، به انعقاد خون کمک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند و به تمام بدن اکسیژن می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌رسانند. هنگامی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌که داروهای ضدسرطان به سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های خونی آسیب می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌رسانند، بیمار با احتمال بیش‌تری به عفونت دچار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود، به‌سادگی دچار کبودی یا خونریزی می‌شود و نیز انرژی کم‌تری خواهد داشت. از طرفی سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های موجود در ریشۀ مو و در جهاز هاضمه نیز به سرعت تقسیم می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند. بنابراین، ممکن است بیماران دچار ریزش مو و یا دیگر عوارض جانبی مثل از دست دادن اشتها، حالت تهوع و استفراغ یا زخم‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های دهانی شوند. معمولاً، این عوارض جانبی در طول دوره‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بهبودی بین درمان و یا پس از به پایان رسیدن آن، به تدریج از بین می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌روند.

برخی داروهای مورد استفاده در درمان سرطان مثانه موجب آسیب رسیدن به کلیه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها می‌شوند. به‌منظور محافظت از کلیه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها، لازم است بیماران به میزان بسیار زیادی مایعات مصرف کنند. از این‌رو پرستار پیش از درمان یا پس از آن از طریق رگ مایعات تزریق می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند. همچنین، گاهی لازم است بیمار در حین درمان با این داروها نیز به میزان زیادی مایعات مصرف کند.

برخی داروهای خاص ضد سرطان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانند موجب سوزن سوزن شدن انگشتان دست، زنگ زدن گوش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها یا از دست دادن شنوایی شوند. این مشکلات پس از به پایان رسیدن درمان به احتمال زیاد متوقف می‌شوند.

درمان بیولوژیک

درمان با محلول Bcg موجب التهاب مثانه می‌شود. بیماران احساس نیاز فوری به ادرار کردن پیدا می‌کنند و به‌خصوص ادرار کردن، ممکن است همراه با درد باشد. برخی بیماران در ادرارشان خون دیده می‌شود، یا دچار حالت تهوع، تب با درجۀ پایین و یا لرز می‌شوند.

تغذیه

بیماران باید در حین درمان تغذیۀ خوب داشته باشند. آنها به میزان کافی کالری نیاز دارند تا بتوانند وزن مناسب داشته باشند و به پروتئین نیاز دارند تا بتوانند قدرتشان را حفظ کنند. تغذیۀ خوب اغلب به مبتلایان به سرطان کمک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند تا حال بهتر و انرژی بیش‌تری داشته باشند.

اما تغذیۀ خوب نیز گاهی دشوار است. معمولاً بیماران در صورت احساس ناراحتی یا خستگی، اشتهای غذا خوردن ندارند، و عوارض جانبی درمان، مانند کم‌اشتهایی، حالت تهوع یا استفراغ مشکل‌ساز می‌شوند و گاهی طعم غذاها از نظر بیمار متفاوت جلوه می‌کند.

پزشک، متخصص تغذیه یا دیگر ارائه دهندگان خدمات بهداشتی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانند راه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی برای یک رژیم غذایی مناسب پیشنهاد ‌کنند. بیماران و اعضای خانواده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانند مقالة پایگاه علمی، پزشکی و آموزشی مؤسسة تحقیقات، آموزش و پیشگیری سرطان (www.ncii.ir) با عنوان «توصیه‌های تغذیه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای برای مبتلایان به سرطان»، که حاوی تعداد زیادی توصیه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های مفید و دستور تهیه غذاهای متنوع است را مطالعه کنند.

توانبخشی

توانبخشی بخش مهمی از روند مراقبت از بیماران سرطانی محسوب می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. تیم درمانی تمام تلاش خود را انجام می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد تا بیمار هرچه سریع‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تر به فعالیت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های معمول خود بازگردد.

لازم است بیمارانی که در شکمشان دهانه ایجاد شده است، نحوۀ مراقبت از آن را بیاموزند. پزشکان یا پرستاران می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانند در این امر به بیماران یاری کنند. این متخصصان اغلب پیش از جراحی با بیماران ملاقات می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند تا به آنها بگویند انتظار چه چیزی را باید داشته باشند. آنها به بیماران می‌آموزند که پس از جراحی چگونه از خودشان و روزنۀ شکمشان مراقبت کنند. همچنین با بیماران دربارۀ روش زندگی، شامل مسائل احساسی- عاطفی، جسمانی و جنسی صحبت می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند. و در صورت لزوم اطلاعات مربوط به مراجع و گروه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های حمایتی را در اختیار بیماران قرار می‌دهند.

پیگیری سلامت بیمار پس از درمان

پیگیری سلامت بیمار پس از درمان سرطان مثانه بسیار مهم است. سرطان مثانه ممکن است دوباره در مثانه یا محل دیگری از بدن بروز کند. بنابراین، بیمارانی که به سرطان مثانه مبتلا بوده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند باید با پزشک خود دربارۀ احتمال عود سرطان صحبت کنند.

اگر سرطان عود کند در صورتی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌که مثانه را برنداشته باشند، پزشک عمل مثانه‌برداری را انجام داده و هر تومور سطحی جدیدی را که ایجاد شده باشد، برمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دارد. از بیماران آزمایش ادرار به عمل می‌آید تا وجود نشانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطان در آن بررسی شود. ممکن است پیگیری سلامت بیمار پس از درمان شامل آزمایش خون، عکس‌برداری با اشعۀ ایکس یا دیگر آزمایش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها نیز بشود.

افراد نباید دربارۀ صحبت پیرامون پیگیری سلامتشان پس از درمان با پزشک درنگ کنند. با پیگیری مرتب وضع بیمار پس از درمان، پزشک متوجه هر تغییری خواهد شد و بنابراین هر مشکلی را می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توان هرچه سریع‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تر درمان کرد. اگر سلامت افرادی که قبلاً به سرطان مثانه مبتلا شده باشند، بین دو جلسۀ معاینه دچار مشکل شود، باید این مشکلات را بلافاصله پس از بروز به پزشک خود اطلاع دهند.

حمایت از حقوق بیماران مبتلا به سرطان مثانه

کنار آمدن با یک بیماری جدی مثل سرطان کار آسانی نیست. برخی افراد متوجه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند که برای کنار آمدن با جنبه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های عاطفی و عملی بیماریشان به کمک نیاز دارند. گروه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های حمایتی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانند مفید واقع شوند. در این گروه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها، بیماران و یا اعضای خانواده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایشان دور هم جمع می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند تا تجربه‌هایشان دربارۀ چگونگی کنار آمدن با سرطان و عوارض درمان آن را با یکدیگر در میان بگذارند. بیماران می‌توانند با یکی از اعضای گروه بهیاری خود دربارۀ یافتن یک گروه حمایتی مشورت کنند.

ممکن است نگرانی کسانی که به سرطان مبتلا هستند مربوط به مراقبت از اعضای خانواده، حفظ شغلشان یا رسیدگی به امور روزمره‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شان باشد. مسایل مربوط به روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های درمانی و مدیریت عوارض جانبی پس از آنها، بستری شدن در بیمارستان و مخارج آن نیز از جمله نگرانی‌های معمول این افراد است. پزشکان، پرستاران و دیگر اعضای گروه بهیاری به پرسش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های این بیماران دربارۀ درمان، اشتغال یا دیگر فعالیت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها پاسخ می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهند. گفت‌وگو با مددکار اجتماعی، مشاور یا یکی از معتمدین مذهبی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند برای کسانی که می‌خواهند دربارۀ احساسات یا نگرانی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایشان حرف بزنند، مفید باشد. اغلب، مددکار اجتماعی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند مراجعی را معرفی کند که بتوانند در امور توانبخشی، حمایت عاطفی، کمک‌های مالی، حمل ونقل یا مراقبت در منزل به مبتلایان به سرطان یا اعضای خانواده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شان کمک کنند.

مقالات مربوط به چگونگی زندگی کردن با سرطان و نیز مراجع دیگر (ncii) در «منابع اطلاعاتی پایگاه علمی، پزشکی و آموزشی مؤسسة تحقیقات، آموزش و پیشگیری سرطان (www.ncii.ir) » آمده است و در دسترس است.

انتظاراتی که از تحقیقات بر روی سرطان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌رود

پزشکان در سراسر جهان در حال انجام پژوهش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بالینی متعدد و متنوعی هستند. پژوهش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بالینی، بررسی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های تحقیقاتی هستند که افراد به‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌صورت داوطلبانه در آنها شرکت می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند. پزشکان در حال مطالعه بر روی روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های جدید درمان سرطان مثانه و جلوگیری از بازگشت آن هستند. تاکنون پیشرفت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی در این زمینه به‌دست آمده است، و پژوهشگران در حال بررسی روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های مؤثرتری هستند.

بیمارانی که در پژوهش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بالینی شرکت می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند، اولین کسانی هستند که از مزایای روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های درمانی جدیدی که در تحقیقات پیشین نتایج امیدوارکننده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای داشته‌اند، بهره‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌مند می‌شوند. همچنین این بیماران با یاری به پزشکان در به‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دست آوردن اطلاعات بیش‌تر دربارۀ سرطان، کمک شایان توجهی به علوم پزشکی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند. گرچه پژوهش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بالینی ممکن است با خطراتی همراه باشد، ولی پژوهشگران جهت محافظت از بیمارانشان، تمهیدات زیادی را می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اندیشند.

بیمارانی که مایل به شرکت در بررسی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بالینی هستند باید با پزشک خود مشورت کنند. همچنین مقالة پایگاه علمی، پزشکی و آموزشی مؤسسة تحقیقات، آموزش و پیشگیری سرطان با عنوان شرکت در بررسی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های تحقیقاتی مربوط به درمان سرطان در دسترس آنهاست. در این مقاله توضیح داده شده که پژوهش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بالینی چگونه انجام می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند و خطرات و مزایای احتمالی آنها نیز شرح داده شده است. پایگاه علمی، پزشکی و آموزشی مؤسسه تحقیقات، آموزش و پیشگیری سرطان (www.ncii.ir) اطلاعات کلی مربوط به پژوهش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بالینی را در بر دارد.

پزشکان در حال بررسی جراحی، پرتودرمانی، شیمی‌درمانی، درمان بیولوژیک و ترکیبی از این روش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها هستند. روشی دیگر که در دست بررسی است، درمان فوتودینامیک
(Photodynamic Therapy) نام دارد، که در آن از داروهایی استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود که با قرار گرفتن در معرض نوری ویژه فعال می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند. پس از آنکه سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطانی دارو را جذب کردند، پزشک نوری ویژه را با استفاده از سیستوسکوپ به درون مثانه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تاباند. با این کار، داروها فعال شده و سلول‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سرطانی را از بین می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌برند.

پزشکان در حال بررسی این سؤال هستند که آیا با مصرف میزان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ بالای ویتامین‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها یا داروهایی خاص می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توان از بازگشت سرطان مثانه پس از پایان درمان جلوگیری کرد یا خیر؟

یبوست

در جریان هضم غذا مواد مفید و قابل استفاده در روده کوچک جذب می‏شود و بخش ناچیزی بصورت غیرقابل جذب وارد روده بزرگ می‏شود. این بخش غیرقابل جذب عمدتاً مواد فیبری (پلی ساکاریدهای موجود در غشاء سلول‏های گیاهی) و منشأ آنها دانه غلات و حبوبات است.

در روده بزرگ عمدتاً آب و املاح جذب می‏شود و آنچه نهایتاً دفع می‏شود در یک فرد سالم معادل ۴۰۰-۲۰۰ گرم مدفوع و ۲۴ ساعت است. حدود ۷۵ درصد وزن مدفوع آب است و ۲۵ درصد دیگر مواد جامد است محتویات مواد جامد مدفوع عمدتاً از لاشه میکروب‏ها و مواد فیبری تشکیل شده است.

بنابراین وزن و قوام مدفوع در هر فرد بستگی به میزان آب موجود در آن و حجم مواد فیبری دارد. درصد مواد فیبری در مدفوع بستگی کامل به میزان مصرف این مواد در رژیم غذایی دارد و حجم آب مدفوع بستگی به حرکات دودی روده بزرگ (طول مدت ماندگاری مواد دفعی در روده بزرگ و فعالیت روده بزرگ در جذب آب مدفوع) دارد. در افرادی که مقدار زیادی فیبر مصرف می‏کنند (نان گندم و جو سبوس دار، حبوبات و…)و حرکات دودی روده بزرگ طبیعی نیز دارند، حجم مدفوع در ۲۴ ساعت ممکن است به ۴۰۰ گرم برسد.

تعریف یبوست:

نزدیک به نیمی از افراد که با شکایت یبوست به پزشک مراجعه می‏کنند طبق تعریف یبوست ندارند اغلب این افراد از میزان و یا نحوة دفع مدفوع شکایت دارند. تعداد دفعات اجابت مزاج در افراد مختلف جامعه متفاوت است و از ۳ بار در روز تا ۳ بار در هفته محدوده طبیعی تلقی می‏شود. به همین دلیل بوجود آمدن تغییر در تعداد دفعات اجابت مزاج در هر فرد نسبت به وضعیت معمولی او (کاهش تعداد دفعات اجابت مزاج) باید یبوست تلقی شود ولی اگر کسی همیشه یکبار در هر مدفوع نیز بستگی کامل به نوع رژیم غذایی فرد دارد و کاهش قابل وجه مواد فیبری در غذا می‏تواند منجر به مدفوع کم حجم و خشک شود که با تغییر رژیم اصلاح می‏شود.

علائم

علائم زیر ممکن است همراه با یبوست وجود داشته باشد:

•احساس پری در مقعد
•احساس نفخ وگاز
•احساس نیاز به دفع فوری مدفوع اما عدم توانایی در دفع کامل
•درد شکم و گرفتگی عضلات شکم
•تهوع

علل یبوست

یکی از علل مهم یبوست مصرف غذایی کم فیبر و کم آب است. در مسافرت که معمولاً که رژیم غذایی شما عوض می‏شود، می‏تواند یبوست ایجاد گردد. خانم‏های حامله اغلب یبوست پیدا می‏کنند. علل دیگر یبوست عبارتند از کم تحرکی، استفاده نادرست از مسهل‏ها، مصرف داروهای خاص (از قبیل داروهای ضد درد، مدرها، و آنتی هیستامین‏ها) یا عدم اختصاص وقت کافی برای عمل دفع مدفوع می‏باشد. بیماری‏هایی از قبیل مرض قند و کم کاری تیروئید نیز ممکن است باعث یبوست شوند.

بررسی‏های لازم

بیشتر اوقات علت یبوست یک مسئله جدی نیست اما در موارد نادر، یبوست مزمن ممکن است علامت انسداد یا ناهجاری در روده بزرگ باشد. پزشک شما می‏تواند برای بررسی علت یبوست شما را تحت آزمایش قرار دهد تا علت زمینه‏ای را پیدا کند.

سابقه پزشکی شما

پزشک شما ممکن است مطالبی از این قبیل بپرسد:
•اخیراً چه داروهایی مصرف نموده اید؟ (مسکن، ضد افسردگی)
•چه مدت است که این علائم را دارید؟
•چه نوع غذاهایی میل می‏کنید؟
•فعالیت معمول شما چقد است؟
•آیا مشکلات پزشکی دیگری دارید؟
•آیا شما معمولاً از مسهل یا تنقیه استفاده می‏کنید؟
•آیا همزمان با دفع مدفوع درد و یا خونریزی دارید؟

آزمایشها

برای کنار گذاشتن علل جدی یبوست معایناتی انجام می‏شود. معمولاً نمونه مدفوع و خون جهت آزمایش گرفته می‏شود. انجام سیگموئیدسکوپی ممکن است لازم باشد. طی این آزمون، پزشک درون روده بزرگتان را به وسیله یک دستگاه بخصوص مشاهده می‏کنید. ممکن است یک عکسبرداری ویژه با اشعه ایکس که تنقیه با باریم نامیده می‏شود، نیز انجام شود. برای این آزمون روده بزرگ توسط محلول باریم‏دار پر می‏شود، سپس عکس‏هایی با اشعه ایکس از کل روده بزرگتان گرفته می‏شود.

درمان یبوست

بعد از بررسی شما یک طرح درمانی مناسب توسط پزشکتان توصیه می‏شود. این درمان می‏تواند خوردن فیبر بیشتر، انجام ورزش بیشتر و پرهیز از مصرف زیاد از حد مسهل‏ها و یا قطع داروهای غیرضروری باشد.

فیبر بیشتری بخورید

یکی از بهترین راه‏های درمان شما مصرف غذاهای با فیبر زیاد است. بهترین منبع فیبر، غلات (جو، گندم) و سپس حبوبات است. سبزیجات نیز دارای فیبر قابل توجهی هستند. مواد فیبردار حجم مدفوع را زیاد و دفع آن را از روده بزرگ تسریع می‏نماید. نوشیدن مایعات کافی هم توصیه می‏شود.

مرتب ورزش کنید

ورزش منظم به بهبود کار روده بزرگ و رفع یبوست کمک می‏کند درباره شروع برنامه ورزشی از پزشکتان سوال کنید.

از مصرف مزمن و طولانی مدت مسهل پرهیز کنید

مسهل ها روده بزرگ را تحریک می‏کنند تا سریع‏ترکار کند. مصرف مداوم مسهل‏ها می‏تواند سبب کش آمدن وضعیت شدن روده بزرگ گردند. و نهایتاً ممکن است روده بزرگ بدون آنها اصلاً کار نکند. پزشکتان می‏تواند به شما در قطع وابستگی به مسهل‏ها کمک نماید. در هر صورت، هرگز قبل از مشورت با پزشک آنها را مصرف نکنید.

مواد پرفیبر

مصرف مواد غذایی زیر حاوی فیبر هستند و در پیشگیری درمان یبوست می‏توانند مؤثر باشند.

•غلات پرفیبر

•حبوبات (نخود، لوبیا، عدس، لپه، باقلا)، سبوس و سبوس گندم و جو
•سبزیجات (مانند گل کلم، هویج و نخودسبز)
•میوه‏های تازه بخصوص سیب، گلابی و میوه‏های خشک مانند کشمش و برگه زردآلو
•گردو، فندق، بادام و غلات (بخصوص حبوباتی از قبیل عدس و لوبیا قرمز)
•استفاده روزانه از سالاد و کاهو همراه با یک قاشق غذاخوری سبوس گندم بعلاوه روغن زیتون و آب لیمو کمک کننده است.
•توصیه می‏شود مصرف برنج را محدود نمایید و بجای آن نان جو و یا سنکگ استفاده نمایید.
بررسی و معالجه یبوست شدید و مقاوم
اکثر قریب به اتفاق افرادی که یبوست دارند، با درمانهای معمولی خوب می‏شوند. وقتی یبوست شدید باشد و بیمار با درمان‏های معمول بهبودی پیدا نکند لازم است بررسی دقیقتری از جمله اندازه‏گیری مدت زمان عبور مواد از روده بزرگ را با عکسبرداری مخصوص انجام گردد.

در این بررسی معمولاً بیمار تعداد ۶۰ عدد از قرصهای کوچکی را می‏خورد و پس از چند روز با عکسبرداری ساده شکم طول مدت عبور مواد از روده بزرگ تعیین می‏گردد. براساس نتیجه این کار در مورد درمان طبی و یا جراحی روده بزرگ تصمیم‏گیری می‏شود.

هموروئید چیست ؟

شما ممکن است با اسم هموروئید آشنا نباشید ، ولی حتما کلمه بواسیر را شنیده اید . لازم به ذکر است که هموروئید همان بواسیر است .

هموروئید به کلافه های عروقی ناحیه مقعد گویند که به علت فشار آمدن به کف لگن در هنگام زور زدن موقع اجابت مزاج ، پر خون و متورم شده و در صورت تکرار و ادامه یافتن یبوست سبب پارگی این کلافه های عروقی شده و بصورت خونریزی و بیرون زدگی از مقعد نمایان می شود .

علت اصلی هموروئید چیست ؟عامل اصلی هموروئید یبوست مزاج و زور زدن طولانی مدت در موقع اجابت مزاج و بلند کردن اجسام سنگین که به دنبال آن به کف لگن فشار آمده و موجب خونریزی این کلافه های عروقی ( هموروئید ) می شود .

علائم و نشانه های هموروئید چیست ؟

۱-خونریزی :

شایعترین علامت هموروئید ، خونریزی موقع اجابت مزاج می باشد که پس از دفع مدفوع سفت ایجاد می شود و روی کاسه توالت خون به صورت قطره قطره می چکد .

۲-خروج ( بیرون زدگی ) توده :

گاها اتفاق می افتد که زائده ای از مخرج بیمار ، پس از زور زدن خارج می شود که گاه خود به خود جا رفته و گاه بیمار خودش با دست موقع شستشو جا می اندازد و گاها توده بیرون باقی مانده و موجب درد می شود ، که بیمار بایستی هر چه سریعتر به جراح کولورکتال مراجعه نماید .

۳-درد:

هموروئیدها به دو دسته تقسیم می شوند :

دسته اول : هموروئید داخلی نام دارد که اکثرا درد ندارند ، تنها علامت آنها خونریزی به همراه خروج توده از مقعد می باشد .

دسته دوم : هموروئید های خارجی که همراه با درد و لمس توده حساس در ناحیه مقعد می باشند که گاها خونریزی زیر جلدی ایجاد کرده و باعث درد شدید می شود ، در این حالت لازم است به پزشک جراح مراجعه نمائید .در صورت وجود این علائم چه اقداماتی باید انجام دهید ؟در صورت وجود خون در مدفوع حتما برای تشخیص قطعی بایستی به پزشک و به خصوص به جراح مراجعه نمائید .

زیرا خونریزی جز علائم بیماریهایی مثل سرطانهای روده و … می باشد که جهت بررسی بیشتر لازم است پزشک ، معاینات و آزمایشات لازم را در مورد شما انجام دهد . آیا این علائم می تواند علائم سرطان و یا بیماریهای بدخیم باشد ؟بلی. درصدی از خونریزی های دستگاه گوارش تحتانی بدلیل سرطانهای روده می باشند .

لذا هر گونه خونریزی از مقعد بایستی تحت بررسی لازم قرار گیرند . نحوه اجرای دستورات مراقبتی برای درمان هموروئید ۱- استفاده از رژیم غذایی پر فیبر از قبیل میوه جات فراوان ، سبزیجات و مایعات فراوان . ۲- اصلاح عادات اجابت مزاج : اجابت مزاج به موقع و خودداری از نشستن طولانی در دستشویی ، شرط اساسی است . بهترین زمان برای اجابت مزاج معمولا ۶۰ دقیقه پس از صرف غذا می باشد .

صبحها پس از صرف صبحانه و یا پس از شام شاید زمان مناسبی باشد . ۳- خودداری از زور زدن طولانی موقع اجابت مزاج و جلوگیری از ایستادن های طولانی مدت در محل کار یا منزل .

۴- استفاده از پودر پسیلیوم (اسفرزه ) و یا داروهای دیگری که پزشک برای شما تجویز می کند .

۵- استفاده از آب گرم جهت شستشو در موقع اجابت مزاج .

۶- لگن آب گرم پس از اجابت مزاج . حداقل روزانه ۲ مرتبه (صبح و عصر ) هر بار به مدت ۲۰ دقیقه استفاده کنید .

۷- استفاده از پمادهای موضعی از قبیل آنتی هموروئید یا شیاف و لیدوکائین طبق دستور پزشک . درمان جراحی برای هموروئید های پیشرفته می باشد که توسط جراح ، بافتهای بواسیری برداشته و بخیه می شوند ، که مراقبت هایی پس از عمل نیاز است . توصیه های پس از جراحی هموروئید

۱- اصلاح رژیم غذایی با استفاده از غذاهای پر فیبر از قبیل مصرف سبزیجات ، میوه جات فراوان ، پودر پسیلیوم (اسفرزه ) ، مایعات فراوان .
۲- تنظیم اجابت مزاج مرتب و به موقع که معمولا یک ساعت پس از غذا خوردن زمان مناسبی برای اجابت مزاج می باشد .
۳- شستشوی با آب گرم.
۴- استفاده از پماد آنتی هموروئید یا شیاف آن پس از اجابت مزاج طبق دستور پزشک .
۵- در لگن آب گرم به مدت ۲۰-۱۵ دقیقه پس از اجابت مزاج بنشینید و تکرار ان ۳-۲ مرتبه در روز مفید است .
خونریزی پس از عمل جراحی

تا چند روز پس از عمل ممکن است خونریزی مختصر و یا دفع خونابه داشته باشید ، که این مسئله طبیعی است . که بایستی از یبوست و زور زدن هنگام اجابت مزاج خودداری کرده و استفاده از لگن آب گرم نیز کمک کننده می باشد . در صورت ادامه یبوست و فشار موقع اجابت مزاج ، احتمال خونریزی پس از جراحی افزایش می یابد . در صورت خونریزی شدید و یا تداوم آن در اولین فرصت به پزشک و یا اورژانس بیمارستان مراجعه نمایید

ایران سلامت

هموروئید چیست ؟

مرداد ۱۵, ۱۳۹۲ توسط :   موضوع: : مشروح اخبار, بيماري غير واگير, خبر پزشکی

هموروئید به کلافه های عروقی ناحیه مقعد گویند که به علت فشار آمدن به کف لگن در هنگام زور زدن موقع اجابت مزاج ، پر خون و متورم شده و در صورت تکرار و ادامه یافتن یبوست سبب پارگی این کلافه های عروقی شده و بصورت خونریزی و بیرون زدگی از مقعد نمایان می شود

علت اصلی هموروئید چیست ؟

عامل اصلی هموروئید یبوست مزاج و زور زدن طولانی مدت در موقع اجابت مزاج و بلند کردن اجسام سنگین که به دنبال آن به کف لگن فشار آمده و موجب خونریزی این کلافه های عروقی ( هموروئید ) می شود .
علائم و نشانه های هموروئید چیست ؟

۱-خونریزی : شایعترین علامت هموروئید ، خونریزی موقع اجابت مزاج می باشد که پس از دفع مدفوع سفت ایجاد می شود و روی کاسه توالت خون به صورت قطره قطره می چکد .

۲-خروج ( بیرون زدگی ) توده : گاها اتفاق می افتد که زائده ای از مخرج بیمار ، پس از زور زدن خارج می شود که گاه خود به خود جا رفته و گاه بیمار خودش با دست موقع شستشو جا می اندازد و گاها توده بیرون باقی مانده و موجب درد می شود ، که بیمار بایستی هر چه سریعتر به جراح کولورکتال مراجعه نماید .

۳-درد: هموروئیدها به دو دسته تقسیم می شوند :

دسته اول : هموروئید داخلی نام دارد که اکثرا درد ندارند ، تنها علامت آنها خونریزی به همراه خروج توده از مقعد می باشد .

دسته دوم : هموروئید های خارجی که همراه با درد و لمس توده حساس در ناحیه مقعد می باشند که گاها خونریزی زیر جلدی ایجاد کرده و باعث درد شدید می شود ، در این حالت لازم است به پزشک جراح مراجعه نمائید .
در صورت وجود این علائم چه اقداماتی باید انجام دهید ؟

در صورت وجود خون در مدفوع حتما برای تشخیص قطعی بایستی به پزشک و به خصوص به جراح مراجعه نمائید . زیرا خونریزی جز علائم بیماریهایی مثل سرطانهای روده و … می باشد که جهت بررسی بیشتر لازم است پزشک ، معاینات و آزمایشات لازم را در مورد شما انجام دهد .

آیا این علائم می تواند علائم سرطان و یا بیماریهای بدخیم باشد ؟

بلی. درصدی از خونریزی های دستگاه گوارش تحتانی بدلیل سرطانهای روده می باشند . لذا هر گونه خونریزی از مقعد بایستی تحت بررسی لازم قرار گیرند .

نحوه اجرای دستورات مراقبتی برای درمان هموروئید

۱- استفاده از رژیم غذایی پر فیبر از قبیل میوه جات فراوان ، سبزیجات و مایعات فراوان .

۲- اصلاح عادات اجابت مزاج : اجابت مزاج به موقع و خودداری از نشستن طولانی در دستشویی ، شرط اساسی است . بهترین زمان برای اجابت مزاج معمولا ۶۰ دقیقه پس از صرف غذا می باشد . صبحها پس از صرف صبحانه و یا پس از شام شاید زمان مناسبی باشد .

۳- خودداری از زور زدن طولانی موقع اجابت مزاج و جلوگیری از ایستادن های طولانی مدت در محل کار یا منزل .

۴- استفاده از پودر پسیلیوم (اسفرزه ) و یا داروهای دیگری که پزشک برای شما تجویز می کند .

۵- استفاده از آب گرم جهت شستشو در موقع اجابت مزاج .

۶- لگن آب گرم پس از اجابت مزاج . حداقل روزانه ۲ مرتبه (صبح و عصر ) هر بار به مدت ۲۰ دقیقه استفاده کنید .

۷- استفاده از پمادهای موضعی از قبیل آنتی هموروئید یا شیاف و لیدوکائین طبق دستور پزشک .

درمان جراحی

برای هموروئید های پیشرفته می باشد که توسط جراح ، بافتهای بواسیری برداشته و بخیه می شوند ، که مراقبت هایی پس از عمل نیاز است .

توصیه های پس از جراحی هموروئید

۱- اصلاح رژیم غذایی با استفاده از غذاهای پر فیبر از قبیل مصرف سبزیجات ، میوه جات فراوان ، پودر پسیلیوم (اسفرزه ) ، مایعات فراوان .

۲- تنظیم اجابت مزاج مرتب و به موقع که معمولا یک ساعت پس از غذا خوردن زمان مناسبی برای اجابت مزاج می باشد .

۳- شستشوی با آب گرم.

۴- استفاده از پماد آنتی هموروئید یا شیاف آن پس از اجابت مزاج طبق دستور پزشک .

۵- در لگن آب گرم به مدت ۲۰-۱۵ دقیقه پس از اجابت مزاج بنشینید و تکرار ان ۳-۲ مرتبه در روز مفید است .

خونریزی پس از عمل جراحی

تا چند روز پس از عمل ممکن است خونریزی مختصر و یا دفع خونابه داشته باشید ، که این مسئله طبیعی است . که بایستی از یبوست و زور زدن هنگام اجابت مزاج خودداری کرده و استفاده از لگن آب گرم نیز کمک کننده می باشد .

در صورت ادامه یبوست و فشار موقع اجابت مزاج ، احتمال خونریزی پس از جراحی افزایش می یابد . در صورت خونریزی شدید و یا تداوم آن در اولین فرصت به پزشک و یا اورژانس بیمارستان مراجعه نمایید .

آستیگماتیسم

آستیگماتیسمآستیگماتیسم (astigmatism) یک نقص خفیف و به راحتی قابل درمان انحنای چشم شماست که باعث تاری دید می‌شود. آستیگماتیسم هنگامی به وجود می آید که لایه خارجی و شفاف جلوی چشم یعنی قرنیه و یا عدسی چشم که درون چشم قرار دارد، انحنایش در یک جهت کمی متفاوت از انحنایش در جهت دیگر است.

به این ترتیب سطح قرنیه یا عدسی در بعضی نواحی مسطح‌تر یا منحنی‌تر از نواحی دیگر است.

هنگامی که قرنیه دارای اعوجاج باشد، شما مبتلا به “آستیگماتیسم قرنیه‌ای” هستید. هنگامی که عدسی دارای اعوجاج باشد” آستیگماتیسم عدسی” دارید.

هر دو نوع آستیگماتیسم، تاری دید ایجاد می‌کند، اما اغلب موارد آستیگماتیسم ناشی از نایکنواختی انحنای قرنیه است.
فرد مبتلا به آستیگماتیسم هم در فاصله نزدیک و هم در فاصله دور تاری دید دارد.
آستیگماتیسم معمولاً از هنگام تولد وجود دارد و ممکن است با دوربینی یا نزدیک بینی ترکیب شود. معمولاً این عارضه ثابت می‌ماند و در طول زمان بهتر یا بدتر نمی شود.
بسیاری از افرادی که دارای مقدار اندکی آستیگماتیسم هستند که مقدار آن قدر زیاد نیست که نیاز به عمل تصحیحی داشته باشد.
● علائم و نشانه‌ها
▪ علائم و نشانه های آستیگماتیسم شامل موارد زیر است:
ـ اعوجاج در بخش هایی از میدان بینایی.
ـ تاری خطوط عمودی، افقی یا مایل.
ـ علل
در چشم شما دو بخش وجود دارد که مسئول متمرکز کردن تصاویر هستند: قرنیه و عدسی.
در چشم طبیعی این عناصر کانونی کننده انحنایی یکدست مانند سطح یک توپ لاستیکی دارند.
قرنیه و عدسی با داشتن چنین سطح منحنی همه شعاع های نور وارد شده به چشم را به یک میزان خم می‌کنند (می‌شکنند) و یک تصویر متمرکز واضح بر روی پرده حساس پشت چشم یعنی شبکیه ایجاد می‌کنند.
اما اگر انحنای قرنیه یا عدسی یکدست نباشد، شعاع های نور به طور یکسان نمی‌شکنند، در این حالت شما دچار خطای انکسار نور هستید.
آستیگماتیسم یکی از اشکال مختلف خطاهای انکسار نور در چشم است. در آستیگماتیسم، قرنیه یا عدسی در یک جهت انحنای بیشتری از جهت دیگر دارد.
آستیگماتیسم تصحیح نشده باعث تاری دید می شود. در این حالت تاری دید در یک جهت _ افقی، عمودی یا مایل _ بیش از جهت دیگر وجود دارد.
آستیگماتیسم ممکن است در ترکیب با سایر خطاهای انکساری مثل نزدیک بینی یا دوربینی رخ دهد:
در نزدیک بینی (میوپی) انحنای قرنیه بیشتر از حد عادی است یا کره چشم درازای بیش از حد طبیعی دارد. در نتیجه شعاع های نور به جای آنکه دقیقاً روی شبکیه متمرکز شوند، در جلوی شبکیه به هم می رسند و اشیای دور تصویری مبهم خواهند داشت.
در دوربینی (هیپروپی) انحنای قرنیه کمتر از حد عادی است یا کره چشم طول کمتر از حد طبیعی دارد، در نتیجه حالت عکس نزدیک بینی رخ می‌دهد. نور در پشت چشم متمرکز می‌شود و تصویر اشیای نزدیک تار می‌شود اما دید دور عادی باقی می‌ماند.
در اغلب موارد آستیگماتیسم از هنگام تولد وجود دارد. ممکن است آستیگماتیسم در نتیجه وارد شدن آسیب به چشم بیمار یا جراحی رخ دهد.
آستیگماتیسم با مطالعه در نور کم یا تماشای تلویزیون از فاصله نزدیک بهتر یا بدتر نمی‌شود.
● چه هنگامی باید به چشم پزشک مراجعه کرد
اگر درجه آستیگماتیسم چشم شما آن قدر باشد که در کاری که می خواهید انجام دهید اختلال ایجاد کند یا اگر کیفیت بینایی تان مانع رضایت شما از نحوه فعالیت هایتان است، به چشم پزشک مراجعه کنید.
چشم پزشک درجه آستیگماتیسم شما را تعیین می کند و در مورد اینکه چه روشی را برای تصحیح بینایی تان انتخاب کنید به شما مشاوره خواهد داد.
تغییر درجه آستیگماتیسم چشم در طول زندگی اگر اصولاً رخ دهد، بسیار تدریجی و کند است.
انجام معاینات منظم چشم، راه مناسبی برای شناسایی تغییرات حدت بینایی است تا در صورت لزوم عینک یا لنز تماسی برای شما تجویز شود یا شماره آنها تصحیح شود.یک فرد بزرگسال سالم باید تا ۵۰ سالگی هر سه تا پنج سال یک بار معاینه چشم انجام دهد.
پس از ۵۰ سالگی فواصل معاینات کمتر کنید. اگر دچار مشکلات انکساری مانند آستیگماتیسم هستید، هر دو سال یک بار به هر تعدادی که چشم پزشکتان توصیه می کند، به او مراجعه کنید.
● تشخیص بیماری
▪ چشم پزشک شما ممکن است از ابزارهایی که در زیر می آید برای معاینه چشم شما استفاده کند:
ـ قرنیه‌سنج (Keratometer) : چشم پزشک در قرنیه سنجی با استفاده از دستگاهی به نام قرنیه سنج یا کراتومتر میزان و جهت گیری آستیگماتیسم قرنیه‌ای را با اندازه گیری میزان نور منعکس شده از سطح قرنیه مشخص می‌کند.
ـ کراتوسکوپ و ویدئوکراتوسکوپ: این ابزارها برای تشخیص و تعیین مقدار انحنای سطح قرنیه در صورت وجود آستیگماتیسم مورد استفاده قرار می گیرند.
کراتوسکوپ حلقه‌های نورانی را روی قرنیه می افکند. سپس انعکاس این حلقه های نورانی روی قرنیه از طریق کراتوسکوپ مورد مشاهده قرار می‌گیرد و برحسب شکل و فواصل این حلقه‌ها می توان میزان آستیگماتیسم قرنیه را محاسبه کرد.
با اتصال کراتوسکوپ به یک دوربین ویدئویی، ویدئوکراتوسکوپ ساخته شده است، که با آن می توان تصویر قرنیه را روی یک صفحه تلویزیونی دید.
ویدئوکراتوسکوپ رایج ترین وسیله مورد استفاده برای تعیین مقدار انحنای سطح قرنیه در آزمونی است که مکان‌نگاری (توپوگرافی) قرنیه نامیده می شود.
● درمان
هدف درمان آستیگماتیسم تصحیح انحنای نایکنواخت قرنیه است که باعث تاری دید می‌شود. درمان شامل تجویز عدسی های تصحیح کننده به صورت عینک یا لنز تماسی یا انجام جراحی تصحیحی می شود:
ـ اصلاح دید با تجویز عدسی تصحیح کننده: استفاده از عدسی های تصحیح کننده اثر ناشی از انحنای نایکنواخت قرنیه را برطرف می کند. عدسی تصحیح کننده ممکن است به صورت لنز تماسی یا عینک باشد.
ـ لنزهای تماسی: لنزهای تماسی هر دو آستیگماتیسم های قرنیه و عدسی چشم را تصحیح می کنند.
ـ انواع مختلفی از لنزهای تماسی در دسترس است: لنزهای سخت، لنزهای نرم، لنزهای یک بارمصرف، لنزهای با کاربرد طولانی مدت، لنزهای دوکانونی، لنزهای سخت نفوذپذیر نسبت به اکسیژن و…. با چشم پزشکتان در مورد اینکه کدامیک از این انواع مختلف لنز برای شما مناسب تر است، مشاوره کنید.
یک شیوه دیگر استفاده از لنز تماسی برای تصحیح آستیگماتیسم “روش ارتوکراتولوژی” یا Ortho-K است. در این روش شما چندین ساعت در روز لنز تماسی سخت به چشم می گذارید تا انحنای قرنیه تان تصحیح شود.
در روزهای بعد تعداد ساعات استفاده از لنز تماسی کاهش می یابد و در حدی که شکل جدید قرنیه حفظ شود. البته اگر مدتی استفاده از این روش را قطع کنید، قرنیه چشم دوباره به شکل اولش بازمی‌گردد.
ـ عینک: در مواردی که به دلایل مختلف استفاده از لنز تماسی از جمله ترجیح بیمار امکان‌پذیر نیست، انواع مختلف عینک می‌تواند جانشین مناسبی برای لنز تماسی باشد.
ـ جراحی برای تصحیح عیوب انکساری: در روش جراحی با شکل دهی مجدد به سطح قرنیه، آستیگماتیسم تصحیح می‌شود.
دکتر زهرا عباس‌پور
فهیمه نوری

http://nouri-biology-rey.blogfa.com

آلرژی

مرداد ۱۴, ۱۳۹۲ توسط :   موضوع: : مشروح اخبار, بيماري غير واگير, جهان پزشكي

علائم آلرژی در ریه ها به صورت تنگی نفس(آسم), در پوست به صورت قرمزی و خارش(کهیر و اگزما),در معده و روده ها به صورت اسهال و استفراغ و درد شکم(آلرژی غذایی),در چشم ها به صورت سوزش و ریزش اشک(ورم ملتحمه) و در بینی به صورت آبریزش و عطسه(آلرژی بینی) ظاهر می شود.

بیماری های آلرژی می تواند بسته به نوع ماده حساسیت زا,راه ورودآن به بدن و زمینه ارثی خود فرد به صورت حاد و یا مزمن,فوری ویا با تاخیر اندام های مختلف بدن را درگیر سازد.

تشخیص آلرژی

پزشک معالج شما وجود آلرژی رابا توجه به علائم بالینی که قبلا توضیح داده شد و همچنین معاینه تشخیص می دهد و در صورت لزوم ترشحات بینی و یا خون شما را برای آزمایش خواهد فرستاد.

درمان آلرژی

موثرترین راه درمان آلرژی ها شناختن عامل یا ماده حساسیت زا و پرهیز از آن است.پزشک معالج شما در این زمینه کمکتان خواهد کرد.استفاده از داروهای ضد حساسیت(آنتی هیستامین ها) و داروهای ضد احتقان نیز به وسیله پزشک تجویز می شود.در موارد خاص ممکن است پزشک متخصص آلرژی,با برنامه حساسیت زدایی یا درمان ایمنی یعنی تزریق تدریجی زیر پوستی مقدار اندکی از ماده حساسیت زا,سعی کند علائم آلرژی را بهبود ویا کاهش دهد.این نوع معالجه با توجه به عوارضی که می تواند داشته باشد فقط باید توسط پزشک متخصص آلرژی انجام دهد

. هیستامین: موادی که در بدن باعث افزایش ترشح معده,اتساع مویرگ,انقباض عضلات صاف برونش ها می شود.(موجب بروز علایم آلرژی در اندام های مختلف بدن انسان می شود)

آنتی هیستامین: دارویی که با اثرات هیستامین مخالفت می کند.

درباره فصل های گرده افشانی و قارچ ها چه می دانید؟

دانه های گرده گیاهان از عوامل حساسیت زایی هستند که باعث آلرژی های مختلف در انسان می شوند.

فصل رویش و فراوانی قارچ ها

دانه های هاگ قارچ ها در مناطق معتدل با گرمای بهار ظاهر شده و به حد اکثر تعدادخود در حدود تیر و مرداد ومهر و آبان می رسند.درمناطق گرم تر در تمام طول سال قارچ ها وجود دارند.

دانه گرده چیست؟

دانه گرده,عامل باروری گیاهان گلدار از جمله درختان,علوفه و علف های هرز بوده و از دانه های بسیار ریزمیکروسکوپی تشکیل شده است.

قارچ چیست؟

قارچ ها گیاهان میکروسکوپی بدون کلروفیل و بدون ساقه و برگ و ریشه ای هستند که زندگی انگلی دارند.دانه های هاگ آنها مانند دانه های گرده در هوا معلق هستند.کپک و یا زنگ گیاهان از قارچ ها ایجاد می شوند.

برخی نکات مهم و قابل توجه در فصل های گرده افشانی و فراوانی قارچ ها برای بیمارانی که از آلرژی رنج می برند.

۱-شب ها پنجره هاراببندید و از دستگاه تهویه ای که هوا راتصفیه,خنک و خشک می کند استفاده کنید.

۲- فعالیت بدنی را در ساعات اولیه صبح(بین ساعت ۸ تا ۱۰) و ساعات عصر به حداقل برسانید,چون غلظت دانه های گرده گاهان دراین دو زمان به اوج خود می رسد.

۳-وقتی با اتومبیل خود در حرکت هستید شیشه ها آن را بالا بکشید.

۴- وقتی شمارش دانه های گرده ویا درصد رطوبت هوا بالاست و همچنین در هنگام وزش باد در خانه بمانید و در بیرون خانه از ماسک استفاده کنید.

۵- در زمان اوج فصل گرده افشانی مرخصی گرفته و به مناطقی که هوای آن غلظت کمتری از دانه های گرده را دارد مانند ساحل دریا سفر کنید.

۶- داروهایی که پزشک متخصص آلرژی تجویز کرده طبق دستور مصرف کنید.

۷- از درو کردن علوفه,چیدن چمن ووجین کردن علف های هرزه خودداری کنید و به علف های تازه چیده شده نزدیک نشوید.چن چیدن و درو کردن گیاهان دانه های گرده و قارچ هارا به اطراف پراکنده و منتشر می کند.

۸- برگ های گیاهان و درختان را تکان ندهید چراکه آنها هم قارچ هارادر هوا پراکنده می کنن.

۹- پارچه و لباس را برای خشک شدن در بیرون آویزان نکنید چون دانه های گرده و قارچ ها روی آنها جمع می شوند.

۱۰-گیاهان زینتی زیادی را در داخل منزل پرورش ندهید چون امکان رشد قارچ ها را در محیط افزایش می دهند.

تنبلی چشم

تنبلی چشم نوعی اختلال بینایی تلقی می شود که بدون نشانه های ظاهری بوده و زمانی رخ می دهد که چشم در کودکی دید طبیعی پیدا نکرده باشد و معمولاً در یک چشم دیده می شود.

این اختلال در نتیجه عواملی نظیر عیوب انکساری (دوربینی، نزدیک بینی یا آستیگماتیسم)، انحراف چشم (لوچی یا استرابیسم) یا عدم شفافیت مسیر بینایی (ناشی از آب مروارید، کدورت قرینه، افتادگی پلک) رخ می دهد.

عدم وضوح تصویر در یک چشم باعث می شود که مغز برای دیدن چشم سالم را انتخاب کرده و مسیر انتقال تصویر از چشم بیمار به مغز مسدود شده و دید بیمار روز به روز کاهش یافته و به اصطلاح خاموش می شود.

تمام انواع آمبلیوپی ناشی از غیرطبیعی بودن پیغام های بینایی است که از چشم به مغز ارسال می شود.

این عوامل به سه گروه تقسیم می شوند:

۱) محرومیت چشم از تصویر
۲) تاری دیدگان
۳) لوچی یا انحراف چشمی

الف ) محرومیت از تصاویر برای تشکیل روی شبکیه :

اجسام باید از قرنیه سوراخ مردمک، عدسی و محیط ژله مانند جلوی شبکیه عبور کنند اما با داشتن کدورت در این محیط این امواج به طور کامل به شبکیه نخواهد رسید. به طور مثال محرومیت از تصویر می تواند بر اثر آ ب مروارید مادرزادی پر (Dense)، پایین افتادگی مادرزادی پلک، فقدان عدسی یا لک قرنیه چشم ها باشد که هر یک از اینها از علل عدم تشکیل تصویر واضح روی شبکیه چشم شیرخوار خواهد شد. شیرخوارانی که از ابتدا دچار این عارضه هستند در معرض خطرات بیشتری واقع هستند.

گزارش های مربوط به دهه گذشته حاکی از آن است که اگر عمل جراحی و تصحیح بینایی قبل از سه ماهگی انجام شود نتیجه نسبتاً رضایت بخش بوده و هر چه در جهت رفع این نقایص سریعاً اقدام شود بینایی بهتری عاید می شود.

لازم به ذکر است درمان آمبلیوپی بعد از عمل جراحی نیز باید بدون وقفه تا ۹ سالگی ادامه یابد.

ب) تاری دید:

این حالت ناشی از عیوب انکساری نظیر نزدیک بینی، دوربینی و آستیگماتیسم است که باعث مبهم بودن تصویر تشکیل شده روی شبکیه می شود.

تاری دید و دو بینی کاهش خفیف تری نسبت به سایر علل آمبلیوپی ایجاد کرده و ممکن است هر دو چشم با همین علت دچار آمبلیوپی شود. از علائم شایع تاری دیدگان وجود تفاوت نمره چشم است که باز در این حالت مغز از ارسال تصویر به چشم ضعیف تر صرف نظر کرده و چشم روز به روز دچار تنبلی می شود. این اختلاف (آنیزو متروپی) در چشم های دوربین بیشتر منجر به آمبلیوپی می شود و با افزایش میزان اختلاف میان دو چشم احتمال ابتلا به آمبلیوپی نیز افزایش می یابد.
مطالعات نشان داده اگر در افراد دوربین چهار دیوپتر (واحد اندازه گیری همگرایی نور و عینک) اختلاف بین دو چشم باشد احتمال آمبلیوپی به صددرصد می رسد و این اختلاف برای افراد نزدیک بین شش دیوپتر است.
در افراد دوربین با ۵/۲ دیوپتر اختلاف و در نزدیک بین با چهار دیوپتر اختلاف احتمال بروز آمبلیوپی به پنج درصد می رسد.
ج) لوچی یا انحراف چشمی:
در حالت طبیعی در نگاه کردن به یک شیء تحریک عصبی همزمانی از مرکز شبکه های هر دو چشم به مغز ارسال می شود و به داشتن دو چشم تصویر واحدی از شیء روایت می شود اما در حالت لوچی و انحراف این وضعیت دچار اختلال شده و مغز نمی تواند تحریک واحدی دریافت کند. در این حالت چشم که دارای انحراف است و از راستای طبیعی خارج شده از شیء مورد نظر نگاه تصویری روی مرکز شبکیه نمی افتد بلکه چیزی که وجود دارد تصویر مبهم و ناواضحی از شیء دیگری در فضای اطراف روی این نقطه است که مورد توجه نیست و مغز نیز به پیام عصبی آن توجهی ندارد. ادامه این امر تنبلی چشم و عدم تکامل آن چشم را در پی دارد.
با توجه به مشاهدات کلینیکی حدود ۴۰ درصد بیماران مبتلا به انحراف و لوچی که به پزشک مراجعه کرده اند مبتلا به آمبلیوپی نیز بوده اند.
در نوعی از لوچی که یکی از چشم ها به طور ثابت دچار انحراف بوده و چشم دیگر پیوسته برای نگاه کردن مورد استفاده بوده است نیز آمبلیوپی اتفاق می افتد.
● پیشگیری و درمان
تشخیص سریع و هرچه زودتر تنها راه پیشگیری از تنبلی چشم است چون تشخیص وقتی مثمرثمر واقع شود که زمانی برای درمان وجود داشته باشد یعنی سیستم های عصبی چشم هنوز ثابت نشده و تاثیرپذیرند.
کودکان در سنین پایین تر زودتر به درمان پاسخ می دهند و میزان تنبلی ایجاد شده کمتر خواهد شد.
از آنجا که تشخیص تنبلی چشم در سنینی رخ می دهد که کودک قادر به تکلم نیست کشف آن نسبتاً مشکل است و درمان آن نیز مشکل تر چون کودکان روش هایی را که برای درمان به کار می روند، دوست ندارند (از قبیل بستن چشم سالم تر یا تار کردن دید آن) و در اوایل همکاری نمی کنند اما فهم مشکل توسط والدین و توجیه آنها کلید موفقیت درمان است.
● بیماریابی
بدیهی است که طفل شیرخوار از علامت خاصی نظیر کم بینی یا دوبینی شکایت نمی کند و در ظاهر نیز بی علامت است. به این دلیل غربالگری یا بیماریابی برای تمامی بچه ها توصیه می شود که شروع آن از نوزادی تا سال های آغاز دبستان است. بیمار یابی یک معاینه ساده است برای کشف تنبلی چشم در افراد به ظاهر سالم که از علائم شکایتی ندارند.
معاینه غربالی در سنین خاصی ضروری است که آنها را به اصطلاح افراد باریسک بالا یا در معرض خطر می نامند و نوزادان نارس یا کم وزن یا نوزادانی که در هنگام زایمان صدماتی به آنها وارد شده را دربرمی گیرد. همچنین بیمارانی که عوارض مغزی عصبی یا تاخیر رشدعصبی دارند یا بیمارانی که خویشاوند همخون آنها دچار آمبلیوپی یا لوچی بوده حتماً باید برای ارزیابی چشمی به متخصص چشم مراجعه کنند.
مسیر درمان دوره طولانی چند ساله است و در این میان والدین باید پشتکار و حوصله لازم را داشته باشند.
موثرترین روش درمانی بستن کامل چشم سالم و محرومیت موقت آن از بینایی است تا چشم تنبل فعالیت عصبی بیشتری داشته باشد.
کودکانی که بالای یک سال سن دارند در طول روز باید چشم سالم را تمام وقت ببندند (به غیر از یک ساعت صبح بعد از بیدار شدن از خواب و یک ساعت قبل از خوابیدن).
طول دوره ها یک هفته به ازای هر سال سن محاسبه می شود، مثلاً در یک کودک دو ساله به مدت دو هفته باید هر روز چشم سالم بسته بماند و پس از آن مقدار ساعات کاهش می یابد.
ضروری است این درمان تا ۹ سالگی که چشم به حالت تثبیت شده می رسد ادامه داشته باشد. همچنین لازم است در تمام طول درمان معاینات با فواصل مشخص و با برنامه چشم پزشک کنترل شود تا تنبلی مورد ارزیابی قرار گیرد و هم چشم سالم معاینه شود تا دچار تنبلی نشود.
نکته مهمی که وجود دارد واکنش کودک در مقابل بستن چشم سالم است که عملاً کودک با یک چشم کم بینا باقی می ماند و سعی می کند پانسمان چشمی را بکند.
والدین در این مورد باید صبر و حوصله به خرج داده و با شکیبایی رفتار کنند و گاهی امکان دارد مجبور شوند از آتل برای بستن دست کودک استفاده کنند که کودک نتواند آرنجش را خم کند و دستش را به چشم هایش برساند.
● ذکر چند نکته مهم

۱ ) در مواردی که آمبلیوپی ناشی از عیوب انکساری و ضعف چشم باشد استفاده از عینک مناسب ترین کار ممکن است اما در صورتی که نمره چشم بالا باشد بستن چشم سالم روش بهتری است.

۲) اگر آمبلیوپی ناشی از لوچی چشم باشد قبل از اقدام به جراحی باید مورد درمان قرار گیرد و پس از تساوی دید دو چشم، چشم تحت عمل جراحی قرار گرفته تا چشم لوچ در وضعیت صحیح قرار گیرد. طی دوره درمان قبل از عمل جراحی، به مرحله ای می رسیم که هر یک از چشم ها قابلیت نگاه دوختن و حفظ آن را به دست می آورند و زمانی که یک چشم نگاه می دوزد چشم دیگر انحراف می یابد. امکان دارد در این مرحله به تصور غلطی برسم که آیا چشم سالم هم دچار لوچی شده است یا نه؟ اما باید گفت رسیدن چشم به این مرحله نشانه موفقیت و علامت خوبی است و جای نگرانی نیست و با یک عمل جراحی هر دو چشم در وضعیت صحیح قرار می گیرند.

افسردگی

همه ما گاهی دچار افسردگی و خلق پایین می شویم . بطور مثال وقتی ارتباط ما با یکی از دوستان و آشنایمان قطع می شود احساس بدی پیدا می کنیم . اما این حالت بعد از چند روز بهبود یافته و ما دوباره به زندگی عادی خود بازمی گردیم .

اما روانشناسان و پزشکان برای چنین حالتی اصطلاح افسردگی را بکار نمی برند   بلکه آنان افسردگی را بیماری شدید تری میدانند که یک شخص حداقل چند هفته دچار آن است و به غیر از روح و روانش جسم او را نیز تحت تاثیر قرار می دهند.

علائم افسردگی از دو طرق روانی و جسمی قابل تشخیص است.

مهمترین علائم روانی افسردگی :

۱- خلق پایین : خلق پایین در افسردگی عبارت است از احساس غم ‍ . پوچی . از دست دادن . در مواردی که خلق پائین وجود دارد شخص زود رنج شده و با کوچکترین مشکلی تمایل یه گریه کردن دارد .

۲- احساس اضطراب : در افراد عادی پس از بر طرف شدن یک عامل اضطراب آور به حالت طبیعی باز می گردد .

و لی در افراد افسرده حتی بعد از برطرف شدن عامل احساس اضطراب تا مدتها باقی خواهد ماند .

۳- از دست دادن عواطف و احساسات : از مهمترین نشانگان افسردگی است و شخص مبتلا نسبت به همسر . دوست و یا حتی فرزند خود هیچ احساسی نشان نمی دهد.

۴- اختلال در حافظه : این مشکل ممکن است گاهی به قدری در فرد شدید باشد که با بیماری دمانس یا زوال عقل اشتباه گرفته شود.

۵- از دست دادن میل جنسی : بسیاری از افراد مبتلا به افسردگی در ارتباط جنسی دچار مشکل هستند و این مشکل به دلیل بی رغبتی به این امر است.

مهمترین علائم جسمی افسردگی :

۱- کم خوابی : شخص افسرده در طول شب چندین بار از خواب بیدار می شود و دوباره خوابیدن ممکن است برایش مشکل باشد.

۲- احساس کندی حرکات : حرکات فرد افسرده بسیار کند به نظر می رسد و این احساس در خود فرد نیز وجود دارد .

۳- از دست دادن اشتها : در بسیاری از موارد ممکن است وزن فرد مبتلا به شدت کاهش یابد و این امر ناشی از کاهش اشتها در شخص است حتی بعضی افراد ممکن است به کلی دست از غذا خوردن بکشد. البته در برخی موارد ممکن است اشتهای فرد بیشتر شود.

اقدامات کمکی و درمانی در زمینه افسردگی

- مراجعه به روانشناس و روانپزشک : اولین و مهمترین اقدام در زمینه بیماریهای روانی مراجعه به متخصص است . در بسیاری از موارد مشاوره و حتی در صورت نیاز دارو درمانی کمک شایانی به فرد مبتلا می کند.

- به خودتان استراحت بدهید : اگر یکنواختی کار و فعالیتهای روزانه شما را خسته کرده است به خودتان استراحت بدهید . این امر به شروع دوباره و با انگیزه به شما کمک می کند.

- پرداختن به امور مورد علاقه : بسیاری از مورد علاقه از قبیل هنر . ورزش و …. به جلوگیری و یا درمان از افسردگی موثر است این امر حتی شامل رفتن به مکانهای مورد علاقه از قبیل رستوران . پارک و … نیز می شود.

- تغییر در شیوه زندگی : تا حد امکان از یکنواختی در زندگی جلوگیری کنید حتی میتوانید مسیر حرکت خود از خانه تا محل کار را تغییر دهید.

- اهمیت دادن به برنامه غذائی : تغذیه ناصحیح نقش مهمی ابتلا به بیماریهای خفیف روانی دارد . بنابراین اهمیت دادن به تغذیه درست حائض اهمیت است .

آنوریسم مغزی چیست؟

آنوریسم یک بیرون زدگی بصورت حباب در جدار شریان های مغزی است در حقیقت آنوریسم عروق مغزی ناشی از یک ضعف در جدار شریان های مغزی است که بتدریج به علت بالا بودن فشار در داخل عروق سبب برجستگی و ایجاد حباب می شود و چون جدار آن ها ضعیف تر از جدار طبیعی شریانها است ممکن است پاره شود و سبب خونریزی مغزی شود خونریزی می تواند در فضای ساب ارداکنویید اتفاق افتد که خون همراه با CSF ( مایع مغزی نخاعی) است و یا در داخل خود نسج مغز ایجاد شود که خونریزی داخل مغزی (اینتراسربرال هماتوما ) گویند.

علائم بیماری علائم خونریزی ناشی از آنوریسم مغزی بصورت سردرد بسیار شدید و ناگهانی است و معمولاً بدون سابقه قبلی است و در بیمارانی که قبلاً سردرد های معمولی داشته اند این سردرد بسیار شدیدتر و متفاوت است. علائم دیگر شامل تغییر سطح هوشیاری و حتی کوما- اختلالات حرکتی در دست و پا ، استفراغ ، تشنج می باشد.

اقدامات تشخیصی اولین اقدام تشخیصی انجام سی تی اسکن مغزی است در موارد مشکوک بررسی مایع مغزی نخاعی (CSF) نیاز است و وقتی به ضایعه عروق مغزی شک کردیم اقدامات بعدی مثل سی تی اسکن ، آنژیوگرافی ضروری است. درمان امروزه روش درمان در آنوریسم های مغزی به دو نوع تقسیم می شود.

۱٫ روش اندوواسکولار ( اینترونشن ) که در این روش از طریق عروق مغزی بدون عمل جراحی باز و بدون باز کردن جمجمه با استفاده از کاتتر و مواد مخصوص وارد شریان شده و آنوریسم را پیدا کرده و با تزریق مواد خاص یا بالون این ضایعه عروق را مسدود می کنند.

۲٫ روش عمل جراحی باز در این روش با عمل جراحی ضایعه عروق را پیدا کرده و با استفاده از کلیپس های مخصوص آنوریسم را می بندند. هر دو روش دارای فواید و عوارض های می باشد. لذا انتخاب هر روش بهتر است با نظر پزشک معالج باشد.

درمان آنوریسم های که بطور اتفاقی کشف می شوند: در صورتی که اندازه آنوریسم بیش از ۳ میلی متر باشد این آنوریسم باید درمان شود و بسته شود. در صورتی که اولین آنژیوگرافی در بیمار منفی بود بعد از آن باید سی تی آنژیوگرافی شود و اگر منفی بود دو هفته بعد آنژیوگرافی تکرار شود.

زمان جراحی زمان جراحی در اولین فرصت می باشد و هر چه زودتر انجام شود فقط در مواردی که حال عمومی بیمار خوب نباشد و بیمار در حالت ساب کوما و یا کوما است عمل جراحی تا به هوش آمدن بیمار باید به نعویق افتد.

گلوکوم یا آب سیاه چیست؟

خرداد ۱۱, ۱۳۹۲ توسط :   موضوع: : مشروح اخبار, بيماري غير واگير, جهان پزشكي

مایعى شفاف و صاف به نام “زلالیه” مرتباً در چشم در گردش است، اگر خروجی مایع زلالیه به طریقى مسدود شود، فشار مایع درون چشم بالا رفته و این امر باعث مى شود به عصب بینایى صدمه وارد شود.

انسداد این مجارى به چهار حالت ممکن است:

۱- شایع ترین حالت هاى انسداد یکى تنگ شدن مجارى تخلیه به دلیل افزایش سن و دیگرى انسداد مجارى تخلیه در اثر تجمع رسوبات زائد در محل است. این بسته شدن تدریجى باعث افزایش آرام فشار داخلى چشم مى شود.

به این حالت به دلیل ایجاد تدریجى آن “گلوکوم مزمن با زاویه باز” مى گویند و اکثر بیماران بزرگسال مبتلا به این نوع گلوکوم هستند. گلوکوم مزمن با زاویه باز چنان آرام بینایى را تحلیل می‌برد که بیمار تا زمانى که صدمه اساسى به عصب بینایى اش نخورده باشد، از وجود آن باخبر نمى شود.

۲- حالت دوم نقص مجراى تخلیه چشم است. این نوع نقص در گلوکوم مادرزادى دیده مى شود که در آن دهانه مجراى تخلیه از بدو تولد غیرطبیعى است.

از آنجا که چشم یک کودک نسبت به چشم بزرگسال از انعطاف بیشترى برخوردار است، لذا زمانى که فشار داخلى چشم زیاد شود، چشم به آسانى متسع شده و بزرگ مى شود. در این حالت تاری دید به وجود می‌آید،ممکن است کودک نسبت به نور حساسیت نشان داده و اشک ریزش شدید داشته باشد.

۳- عنبیه چشم می‌تواند با فشار آرودن به محدوده مجرای خروجی آن را مسدود کند. در این صورت جلوى خروج زلالیه گرفته شده و فشار داخلى چشم را به سرعت زیاد مى کند.

این انسداد کامل و ناگهانى مجراى خروج و در نتیجه جلوگیرى از ادامه جریان به گلوکوم حاد با زاویه بسته معروف است. دید محو، درد شدید، به وجود آمدن هاله اطراف منبع نور، تهوع و استفراغ عواملى هستند که بیمار را به چشم پزشک مى کشانند.

در صورتى که این عوامل به سرعت از بین نروند، کورى در یکى دو روز بعد حاصل مى شود.

۴- شرایط دیگرى چون جراحات، برخى داروها، خونریزى ها، تومورها و التهاب‌ها در بعضى مواقع مى توانند باعث بسته شدن مجرا و جلوگیرى از جریان در چشم شوند، این امر باعث افزایش فشار داخلى چشم شده و منجر به گلوکوم ثانویه مى شود.

تشخیص سریع با مراجعه متناوب به چشم و معاینه چشم امکان پذیر است.

چشم‌پزشک در هنکام مراجعه بیمار فشار داخلى چشم را اندازه می‌گیرد و استفاده از دستگاهى به نام افتالموسکوپ پشت چشم (ته چشم) را مى بیند و بدین وسیله مى تواند تشخیص دهد که آیا عصب بینایى سالم است و آسیبى به آن نرسیده است.

گاهى دید جانبى آن و یا وجود نقاط کور مورد آزمایش قرار مى گیرد و در صورت لزوم آزمایش هاى دیگرى هم انجام مى پذیرد.

براى اثربخش بودن درمان، این شیوه باید به طور دائمى ادامه یابد. بیماران با هر نوع گلوکوم باید تحت معاینه دوره‌اى قرار دارد.

قطره هاى چشم، قرص و جراحى به عنوان وسیله اى براى پیشگیرى صدمات آتى و حفظ دید فعلى مورد استفاده قرار مى گیرند.

اگر درمان دارویى توسط بیمار عملى نشد و یا در کنترل گلوکوم موثر نبود آنگاه جراحى ضرورى مى شود. بر روى برخى از بیماران جراحى تقریباً بى درد و بدون شکافتن مى تواند به وسیله اشعه لیزر انجام پذیرد. در دیگر موارد ایجاد شکافى در چشم براى باز کردن راه جدید تخلیه الزامى است.

پیشگیرى

اگر شما بیش از ۳۵سال دارید، چشمان شما باید هر دو یا سه سال براى تشخیص گلوکوم معاینه شوند و چشم پزشک شما باید در ارتباط با هرگونه کاهش دید، درد مکرر و یا هر نوع علائمى که در بالا ذکر شد، مورد مشورت قرار گیرد.

زمانى که تشخیص سریع انجام شود، فشار داخلى چشم مى تواند تحت کنترل قرار گیرد و از حملات بعدی گلوکوم جلوگیرى شود.

فشار خون بالا را بشناسیم

فشار خون نیرویی است که باعث می‌شود، خون درون رگ‌ها جریان پیدا کند. در ابتدا باید بدانید که این امکان وجود دارد که فرد بدون داشتن هیچ علائمی سال های سال مبتلا به فشار خون بالا (هیپرتانسیون) باشد. فشار خون بالایِ کنترل نشده، خطر ابتلا به بیماری های جدی مانند سکته و حمله قلبی را افزایش می دهد.

فشار خون با میزان خونی که توسط قلب پمپ می شود و مقدار مقاومت ایجاد شده در برابر جریان خون توسط شریان ها  تعریف می شود. هرچه میزان خون بیشتری توسط قلب پمپ شود و هرچه شریان ها باریک تر و تنگ تر باشند فشار خون بالاتر خواهد بود.

معمولاً فشار خون بالا بعد از سال های طولانی زندگی ایجاد می شود و در نهایت تقریباً همه به آن مبتلا خواهند شد. خوشبختانه فشار خون بالا را می توان به آسانی تشخیص داد و بعد از این که فرد متوجه شد دچار فشارخون بالا است می تواند با پزشک خود در جهت کنترل آن همکاری کند.

گرچه همه افراد برای زنده ماندن نیاز به فشار خون دارند به اصطلاح به فشار خون بالا، فشار خون گفته می شود.

*علائم
بیشتر افراد مبتلا به فشار خون بالا حتی زمانی که فشار سنج، میزان خطرناکی را نشان می دهد، هیچ نوع علائم و یا نشانه ای از این بیماری ندارند. گرچه تعداد کمی از افراد مبتلا به فشار خون بالا دچار سردرد، سرگیجه و یا مقدار کمی خون دماغ می شوند ولیکن این علائم تا زمانی که فشار خون بالا به سطح پیشرفته و یا حتی تهدید کننده نرسد، ظاهر نمی شوند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

خیلی از افراد تصور می نمایند که تا زمانی که دچار علائم فشار خون بالا نشده اند نیازی به مراجعه به پزشک جهت چک کردن فشار خون، ندارند. توصیه آن است که بعد از سن ۲۰ سالگی از پزشک خود بخواهید که فشار خون شما را هر دو سال یک بار اندازه گیری کند. در صورتی که قبلاً مبتلا به فشار خون بالا و یا سایر فاکتورهای خطر بیماری قلب و عروق بوده اید، پزشک شما دفعات بیشتری از اندازه گیری را توصیه خواهد کرد. فشار خون کودکان ۳ سال به بالا نیز معمولاً به عنوان قسمتی از بررسی های سالانه اندازه گیری می شود.

چنان چه پزشک خود را به طور منظم ملاقات نمی کنید ولی در عین حال نگران میزان فشار خون خود هستید، می توانید جهت پایش آن به مراکز بهداشتی موجود در سطح شهر مراجعه کنید و یا از دستگاه های موجود در مراکز مختلف شهری استفاده نمایید ولی معمولاً این دستگاه ها دقیق عمل نمی کنند و ممکن است نتایج دقیقی را به شما ندهند.

*علل
دو نوع فشار خون بالا وجود دارد:

فشار خون اولیه: در ۹۰ تا ۹۵ درصد از بزرگسالان مبتلا به فشار خون بالا، علت مشخصی وجود ندارد. این نوع فشار خون را فشار خون اولیه می نامند که به صورت تدریجی بعد از چندین سال به وجود می آید.

فشار خون ثانویه: ۵ تا ۱۰ درصد بقیه ی موارد فشار خون بالا تحت شرایط و علل زیر ایجاد می گردند. این نوع از فشار خون بالا را فشار خون ثانویه می نامند که ناگهانی ایجاد می شود و نسبت به نوع اولیه، فشار خون شدیدتری را سبب می شود. شرایط گوناگون و مصرف داروهای مختلف می توانند منتهی به فشار خون بالا شوند که عبارت هستند از:

* مشکلات کلیوی

* تومور غده فوق کلیه

* نقص مادرزادی قلب

* داروهای خاصی مانند داروهای جلوگیری از بارداری، داروهای ضد احتقان، داروهای مُسکنی که به صورت آزاد فروخته می شوند و برخی داروهای تجویزی دیگر.

* داروهای غیر قانونی مانند کوکایین و آمفتامین.

*عوامل خطر
فاکتورهای خطر بسیار زیادی برای فشار خون بالا وجود دارد.

برخی از آن ها را شما نمی توانید کنترل کنید. فاکتورهای خطر این بیماری عبارت هستند از:

* سن: خطر فشار خون بالا با افزایش سن ارتباط مستقیم دارد. در اوایل سن میانسالی فشار خون بالا در مردان معمول است. در زنان نیز این بیماری بعد از یائسگی معمول می شود.

* نژاد: فشار خون بالا در سیاه پوستان رایج تر است و در آن ها در سنین پایین تری از سفید پوستان گسترش می یابد. عوارض جدی فشار خون بالا نیز مانند سکته و حمله قلبی در سیاه پوستان معمول تر است.

* سابقه خانوادگی: فشار خون بالا بیشتر در اعضاء یک خانواده و به صورت خانوادگی نمایان می شود.

دیگر عوامل خطر فشار خون بالا که قابل کنترل هستند، عبارتند از:

* چاقی یا اضافه وزن: هرچه شما بیشتر دچار اضافه وزن باشید، به خون بیشتری برای رساندن اکسیژن و مواد مغذی به بافت های بدن تان نیاز دارید و هنگامی که حجم خون گردشی در رگ های شما افزایش می یابد فشار وارده بر دیواره های عروقی نیز افزایش می یابد.

* عدم تحرک: افرادی که تحرک ندارند ضربان قلب بیشتری دارند. هرچه ضربان قلب بیشتر باشد یعنی در هر انقباض، قلب سخت تر کار می کند و فشار قوی تر بر شریان ها اعمال می شود. کمبود فعالیت بدنی خطر چاقی و اضافه وزن را نیز افزایش می دهد.

* استعمال دخانیات: نه تنها استعمال دخانیات بلافاصله پس از مصرف به صورت موقتی فشار خون را بالا می برد بلکه مواد شیمیایی موجود در دخانیات به  سطوح دیواره شریانی آسیب وارد می کنند و منجر به باریک شدن شریان ها و افزایش فشار خون می شوند.
فشار خون و نمک

* نمک(سدیم) فراوان در غذاها: مصرف زیاد سدیم باعث نگه داری مایعات در بدن می شود که منجر به افزایش فشار خون می گردد.

* پتاسیم کم در غذاها: پتاسیم به حفظ تعادل سدیم در سلول های بدن کمک می کند. چنان چه پتاسیم کافی دریافت نکنید، سدیم بالایی در خون انباشته می شود.

* مصرف بسیار پایین ویتامین D: مصرف کم ویتامین D در رژیم غذایی می تواند منتهی به فشار خون بالا شود. ویتامین D در تولید آنزیمی توسط کلیه که فشار خون را تحت تاثیر قرار می دهد نقش دارد.

* مصرف الکل: نوشیدن الکل به صورت مداوم به قلب آسیب می رساند. مصرف گاه به گاه الکل نیز به صورت موقتی فشار خون را افزایش می دهد چرا که منجر به ترشح هورمن هایی می شود که جریان خون و ضربان قلب را افزایش می دهد.

* استرس: سطح بالای استرس می تواند به صورت ناگهانی و موقتی فشار خون را افزایش دهد. چنان چه سعی دارید با پُرخوری، مصرف الکل و یا استعمال دخانیات بر استرس خود غلبه کنید، تنها مشکلات خود را با فشار خون بالا افزایش خواهید داد.

* بیماری ها و شرایط خاص: برخی شرایط مزمن نیز خطر فشار خون بالا را افزایش می دهد مانند کلسترول بالا، دیابت، بیماری کلیه و تنگی نفس هنگام خواب.

گاهی اوقات بارداری نیز می تواند منجر به فشار خون بالا شود.

اگر چه فشار خون بالا در بین بزرگسالان رایج است ولی کودکان نیز در معرض این بیماری قرار دارند. در برخی کودکان فشار خون بالا نیز به دلیل مشکلاتی مانند بیماری قلبی و یا بیماری های کلیوی به وجود می آید. در تعداد رو به افزایشی از کودکان، شیوه زندگی غلط مانند رژیم غذایی ناسالم و عدم فعالیت بدنی منجر به فشار خون بالا می شود

درد شانه و گردن

اردیبهشت ۱۵, ۱۳۹۲ توسط :   موضوع: : مشروح اخبار, بيماري غير واگير

درد شانه و گردن دلایل مختلفی دارد و در اغلب موارد با روشهای خانگی می توان این دردها را آرام کرد اما اگر درد شما با روشهای خانگی کمتر نشد و یا حتی بدتر شد ، حتما” باید به پزشک مراجعه کنید.

کارهایی که باعث تشدید درد شانه و یا گردن می شوند و باید از آنها پرهیز کنید:

نشستن در حالت نامناسب برای مدت زمان طولانی ، نرمش نکردن و گرم نکردن بدن قبل از انجام فعالیتهای ورزشی ، انجام فعالیتهای شدید و سخت ورزشی ، خوابیدن در حالت نشسته و یا هر حالت نامناسب دیگر و مسافرت با هواپیما از جمله کارهایی هستند که می توانند باعث درد شانه و گردن شوند و یا آن را تشدید کنند.

درمان خانگی :

تا آنجایی که می توانید به گردن و شانه خود استراحت دهید . از کمپرس آب سرد استفاده کنید ( در هر ساعت حداکثر ۲۰ دقیقه ) و روی یک بالش مناسب دراز بکشید. اگر درد خیلی شدید است از مسکن هایی مثل ادویل هم می توانید استفاده کنید.

هشدار:

اگر درد شانه و گردن شما با سردرد ، تب ، گرفتگی قفسه سینه ، احساس تنگی نفس ، سرگیجه و تعرق شدید همراه است فورا” با اورژانس تماس بگیرید زیرا این علائم ممکن است نشانه های حمله قلبی باشند.

سرطان مری

اردیبهشت ۳, ۱۳۹۲ توسط :   موضوع: : مشروح اخبار, بيماري غير واگير, جهان پزشكي

سرطان مری یکی از ده سرطان شایع جهان است و ایران هم یکی از مناطقی است که آمار بالای سرطان مری در آن وجود دارد

مری لوله‌ای عضلانی است که کار هدایت غذا از دهان به معده را انجام می‌دهد. دیواره مری از چند لایه به نام غشای موکوسی، عضلات مری و بافت همبند تشکیل شده است.

سرطان مری به معنای رشد سلول‌های بدخیم در بافت مری (گسترش از لایه‌های درونی به طرف لایه‌های بیرونی) است.

علایم

اولین مشخصه این بیماری، درد در قفسه سینه و دشواری در بلع غذا است به طوری که بسیاری این دردها را با ناراحتی‌های قلبی اشتباه می‌گیرند.

بیمار مبتلا به سرطان مری به شدت دچار کاهش وزن می‌شود زیرا به علت دشواری در بلع،‌ غذای کافی به بدنش نمی‌رسد.

علل

علاوه بر عامل وراثت که احتمال ابتلا به این بیماری را در افراد خانواده فرد مبتلا افزایش می‌دهد،‌ مصرف دخانیات،‌ نوشیدن بیش از حد مشروبات الکلی، رژیم غذایی چرب و فقر پروتئین را می‌توان از عوامل مساعد کننده زمینه ابتلا به این سرطان نام برد.

علاوه بر اینها نوشیدن مایعات داغ،‌ تماس دایم و طولانی مدت با مواد شیمیایی و درگیری طولانی مدت فرد با بیماری ریفلاکس معده که باعث تماس سلول‌های مری با اسید معده و در نتیجه بیمار شدن این سلول‌ها می‌شود هم از علل زمینه ساز ابتلا به این بیماری هستند.

به طور کلی شیوع سرطان مری بین مردان سه برابر بیشتر از زنان است.

این بیماری دو نوع دارد. یک نوع آن که سلول‌های پهن یا سلول‌های سنگفرشی مری را درگیر می‌کند و بیشتر در قسمت‌های میانی و بالایی مری مشاهده می‌شود و نوع دیگر که سلول‌های تزشحی مری را دربخش‌های پایینی نزدیک معده درگیر می‌کند.

سرطان مری بر اساس میزان پیشرفت آن دارای مراحل گوناگون زیر است:

اگر رشد سلول‌های سرطانی محدود به داخلی‌ترین سلول‌های مری باشد به آن مرحله صفرگفته می‌شود، بالطبع درمان در این مرحله بسیار آسان‌تر و سریع‌تر صورت می‌گیرد.

مرحله بعدی یا مرحله یک، به پیشرفت سلول‌های سرطانی به لایه بعدی دیواره مری گفته می‌شود.

در مرحله سوم، این بیماری به لایه خارجی بافت می‌رسد یا حتی غدد لنفاوی اطراف مری را آلوده می‌کند.

مرحله چهارم، آلودگی علاوه بر غدد لنفاوی اطراف مری، سایر اعضای بدن را نیز درگیر می‌کند.

سرطان مری هم مانند بسیاری دیگر از بیماری‌ها اگر در مراحل اولیه تشخیص داده شود، بیمار شانس بیشتری برای درمان دارد.

معمولا شیوه درمان این است که باید با عمل جراحی مسیر مسدود شده غذا باز شود و سپس با شیمی درمانی سلول‌های بدخیم نابود شوند.

سرطان رحم

سرطان رحم یکی از بدخیمی‌های دستگاه تناسلی زنان است.

دستگاه تناسلی در زنان شامل رحم، تخمدان‌ها و لوله‌های رحمی است. رحم یک جسم توخالی گلابی شکل است که در قسمت پایین شکم، بین مثانه و راست روده قرار دارد. تخمدان‌ها کار تخمک گذاری را انجام می‌دهند. تخمک‌های رها شده یا سلول تخم بارور شده از طریق لوله‌های رحمی به طرف رحم هدایت می‌شوند.

دیواره رحم دو لایه است و خون قاعدگی در واقع حاصل تخریب دیواره داخلی رحم است.

فیبروم‌های رحم را می‌توان در دسته تومورهای خوش خیم رحم دسته بندی کرد. فیبروم‌ها می‌توانند بدون علامت وجود داشته باشند و معمولا هم نیاز به درمان خاصی ندارند، اما از علایم فیبروم‌ها می‌شود به ترشحات دستگاه تناسلی و خونریزی نامنظم اشاره کرد.

فیبروم‌ها در حدود ۴۰ سالگی به وجود می‌آیند و معمولا با رسیدن به سن یائسگی خود به خود از بین می‌روند.

سرطان رحم عموما پس از یائسگی ایجاد می‌شود و رایج‌ترین مشخصه آن خونریزی غیرعادی است. اگر زن هنوز در سن باروری باشد این علایم ممکن است به شکل خونریزی زیاد و غیرعادی در عادت ماهیانه خود را نشان بدهد. از دیگر علایم این بیماری می‌توان به درد در ناحیه لگن،‌ مقاربت دردناک و دفع ادرار توام با درد اشاره کرد.

سرطان رحم در نژاد سفید شیوع بیشتری دارد.

این بیماری بیشتر در سنین ۵۰ سال به بالا مشاهده می‌شود. چاقی هم ریسک ابتلا به این بیماری را افزایش می‌دهد.

سرطان‌های روده بزرگ و سینه می‌توانند زمینه ابتلا به سرطان رحم را مهیاتر کند. هورمون تراپی پس از یائسگی نیز اگر به مدت طولانی ادامه پیدا کند از عوامل ایجاد سرطان رحم به شمار می‌رود. به اعتقاد برخی پزشکان فشارخون بالا، دیابت، نازایی، بی نظمی عادت ماهانه و یائسگی دیررس را هم می‌توان در زمره علل ایجاد سرطان رحم قرار داد.

درمان

اصلی‌ترین شیوه درمان، جزاحی است که در آن رحم، لوله‌های رحم و تخمدان‌ها از بدن بیمار خارج می‌شوند و با استفاده از اشعه درمانی، سلول‌های سرطانی را در محل ضایعه را از بین می‌برند. اشعه درمانی ممکن است قبل،‌ بعد و یا همزمان با جراحی مورد استفاده قرار گیرد.

پس از جراحی نیز شیمی درمانی که در حقیقت داروهای خوراکی یا تزریقی هستند که مانع انتشار سلول‌های سرطانی می‌شوند، تکمیل کننده درمان می‌باشد.

سرطان معده

سرطان معده بیشتر در سنین بالای چهل سال دیده می‌شود و به طور کلی شیوع آن در بین آقایان دو برابر خانم‌ها است

معده بخشی از دستگاه گوارش است که در آن غذای جویده شده با شیره معده ترکیب می‌شود.

سرطان معده در واقع رشد بی رویه سلول‌های بدخیم در این عضو است. سرطان معده از آن دسته سرطان‌هایی است که اکثرا تشخیص آن در مراحل اولیه ممکن نیست و وقتی بیماری خود را نشان می‌دهد که پیشرفت قابل ملاحظه‌ای کرده است، از این رو درمان آن هم سخت و در برخی مواقع ناممکن می‌شود.

سرطان معده به آرامی و در درازمدت رشد می‌کند.

از علایم این بیماری می‌شود به کاهش اشتها و در نتیجه آن کاهش وزن اشاره کرد. سنگینی معده (به طوری که بیمار با خوردن اندک غذایی احساس پری غیر طبیعی در معده می‌کند) از دیگر مشخصه‌های این بیماری است. آروغ زدن، درد و سوزش سردل، تهوع، استفراغ خونی، مدفوع سیاه و گاهی اوقات توده قابل لمس در بالای شکم هم از دیگر نشانه‌های این بیماری است.

این بیماری مانند دیگر سرطان‌ها می‌تواند زمینه ارثی داشته باشد اما علاوه بر آن، رژیم غذایی نا متعادل که فقر میوه‌جات و سبزی‌های تازه داشته یا حاوی غذاهای دودی شده، ترش و نمک سود باشد و یا کمبود پروتئین در رژیم غذایی نیز می‌تواند از عوامل ایجاد این بیماری باشد.

مصرف بی رویه مشروبات الکلی هم از عوامل ایجاد این بیماری به شمار می‌رود.

کم خونی مفرط هم می‌تواند در ایجاد و تشدید این بیماری موثر باشد.

بنا بر این اجتناب از مصرف الکل و رعایت تعادل در رژیم غذایی و توجه و پیگیری‌علایم سوء هاضمه احتمالی می‌تواند به عنوان گام‌های پیشگیرنده این بیماری تلقی شوند.

سرطان لوزالمعده

اردیبهشت ۳, ۱۳۹۲ توسط :   موضوع: : مشروح اخبار, بيماري غير واگير, جهان پزشكي

سرطان لوزالمعده، بیماری خاموش نیز خوانده می‌شود زیرا زمانی علایم آن نمایان می‌شود که سلول‌های بدخیم سرطانی به طور کامل گسترش پیدا کرده باشند

لوزالمعده (پانکراس) بخشی از دستگاه گوارش است که دارای شکلی اسفنجی بوده ودر پشت معده قرار دارد. لوزالمعده با ساختن آنزیم‌های گوارشی به هضم چربی‌ها در روده کمک می‌کند. از دیگر وظایف لوزالمعده، ترشح هورمون‌های انسولین و گلوکاگون است که تنظیم کننده قند خون است.

بیمار مبتلا به سرطان لوزالمعده از درد در ناحیه پشت و بالای شکم رنج می‌برد. از دیگر نشانه‌های این بیماری می‌توان به تهوع، کاهش اشتها، ضعف و خستگی، سوء هاضمه، اسهال، ادرار تیره و مدفوع روشن اشاره کرد.

سرطان لوزالمعده اکثرا در سنین بالای ۴۵ سال دیده می‌شود و در زنان شیوع بیشتری دارد.

علل

استعمال دخانیات ، رژیم غذایی پرچرب ( به خصوص چربی‌های حیوانی)، مصرف زیاد کافئین، سابقه ابتلا به این بیماری در خانواده و ترکیبات صنعتی خاص که در صنایع شیمیایی، کک‌سازی، فلزی و گازی استفاده می‌‌شوند، می‌‌توانند موجب افزایش احتمال ابتلا به سرطان لوزالمعده شوند.

پیشگیری

از آنجا که رژیم غذایی پرچرب از جمله عوامل ایجاد سرطان لوزالمعده است، بنا بر این پرهیز از چربی زیاد در رژیم غذایی و رعایت رژیم غذایی متعادل با فیبرهای فراوان می‌تواند مانع ابتلا به این بیماری شود.

ورزش منظم نیز از آنجا که چربی مازاد بدن را از بین می‌برد در جلوگیری از این بیماری موثر است.

درمان

پس از تشخیص بیماری، معمولا فرد مبتلا به سرطان پانکراس، تحت عمل جراحی قرار می‌گیرد و برای از بین بردن سلول‌های سرطانی باقی مانده از پرتودرمانی استفاده می‌شود. در مورد سلول‌های سرطانی که از لوزالمعده بیرون زده باشند، حتما شیمی درمانی تجویز می‌شود.

سرطان دهان

اردیبهشت ۳, ۱۳۹۲ توسط :   موضوع: : مشروح اخبار, بيماري غير واگير, جهان پزشكي

سرطان دهان که می‌تواند لب‌ها، زبان، لثه، غشای درونی لب یا گونه و لوزه‌ها را درگیر کند، اکثرا در سنین بالای ۴۵ سال مشاهده می‌شود و در بین آقایان شیوع بیشتری دارد

از عمده عوامل زمینه ساز ابتلا به سرطان دهان، علاوه بر وراثت، می‌توان به استعمال دخانیات، جویدن تنباکو، قرار گرفتن طولانی مدت در معرض نور شدید خورشید، رژیم غذایی فاقد میزان کافی میوه و سبزیجات، عفونت‌های قارچی دهان، روکش دندان، دندان‌های مصنوعی و عوامل ناشناخته دیگر اشاره کرد.

نشانه‌ها

- ایجاد زخم‌هایی در حفره دهان که بیش از دوهفته دوام داشته و بهبود نیابند
- ایجاد اشکال هنگام صحبت کردن
- کاهش وزن شدید و ناگهانی
- مشکل در جویدن و بلع غذا
- درد در ناحیه دهان که عموما با خونریری همراه باشد
- لکه‌های سفید یا قرمز روی زبان، ‌لثه یا لوزه
- ورم غدد لنفاوی گردن
- خشن شدن صدا
- گوش درد

پیشگیری

از آنجا که دخانیات آنتی اکسیدان‌های ضد سرطان داخل دهان را از بین برده و آنها را تبدیل به ترکیباتی خطرناک می‌کند، ترک سیگار اساسی‌ترین گام در پیشگیری از سرطان دهان است.

مصرف میوه و سبزیجات فراوان، به خصوص میوه‌های ترش و مرکبات می‌تواند در پیشگیری از ابتلا به سرطان دهان مفید باشد.

رعایت بهداشت دهان و دهان نیز عاملی موثر در پیشگیری از این نوع سرطان است.

درمان

درمان این نوع سرطان بستگی به محل تکثیر سلول‌های بدخیم دارد که ممکن است زبان، لب، کام یا … را درگیر کند، اما به هر شکل باید با جراحی ناحیه درگیر پاک سازی شده و پس از جراحی روزی ۳ الی ۴ مرتبه دهان با محلول آب نمک شستشو شود.

اشعه درمانی و شیمی درمانی نیز برای جلوگیری از ایجاد و شیوع مجدد سلول‌های بدخیم به توصیه پزشک انجام می‌شود.

سرطان ریه

سرطان ریه که در بین آقایان شیوع بیشتری نسبت به خانم‌ها دارد یکی از کشنده‌ترین انواع سرطان است که مرگ و میر ناشی از آن در جهان، از مجموع مرگ و میر ناشی از سرطان‌های پروستات، سینه و روده بیشتر است

سرطان ریه بر اساس عامل ایجاد کننده آن به دو نوع میکروسکوپیک و غیرمیکروسکوپیک تقسیم می‌شود که نوع غیرمیکروسکوپیک آن شایع‌تر است به طوری که ۷۵ تا ۸۰ درصد سرطان‌های ریه را شامل می‌شود.

علایم

تنگی نفس و دردهای شدید و دایم در ناحیه قفسه سینه
گرفتگی صدا
خس خس کردن سینه
کم اشتهایی و کاهش وزن شدید
ورم صورت و گردن
سرفه‌های زیاد و شدید و دفع خون به همراه سرفه‌ها
و با پیشرفت سرطان و حاد شدن آن، علاوه بر افزایش درد،‌حتی ممکن است منجر به شکستگی استخوان‌ها هم بشود.

علل

علاوه بر موضوع وراثت که عامل اصلی انتقال انواع سرطان‌ها محسوب می‌شود، ابتلا به سرطان ریه وابستگی زیادی به رفتارها، محیط زندگی و حتی نوع شغل افراد دارد.

اصلی‌ترین عامل در افزایش احتمال ابتلا به سرطان ریه، استعمال دخانیات است و تفاوتی نمی‌کند که دخانیات به صورت سیگار، سیگار برگ، پیپ، قلیان یا هر شکل دیگر باشد.

هر قدر مدت زمان کشیدن سیگار طولانی‌تر باشد، احتمال ابتلا به این بیماری افزایش می‌یابد. عجیب این که سیگار ریسک ابتلا به این نوع سرطان را در مردان دو برابر نسبت به زنان بیشتر می‌کند یعنی اگر یک خانم روزی یک پاکت سیگار بکشد، ریسک ابتلا به این بیماری در او ۱۲ درصد افزایش می‌یابد ولی برای یک آقای سیگاری با همین میزان استعمال دخانیات، ریسک ابتلا در وی ۲۲ درصد رشد می‌کند.

مقایسه وضعیت ریه سالم و سرطانی

بسیار مشاهده شده که فردی سیگار نمی‌کشد اما در محیطی زندگی یا کار می‌کند که در معرض دود سیگار قرار دارد. این نوع محیط‌های ناسالم و آلوده احتمال ابتلا را بین ۲۵/۰ تا ۴۵/۰ درصد افزایش می‌دهد.

افرادی که بنا به ضرورت شغلی، با پنبه‌های نسوز تماس دایم داشته یا در معرض تشعشعات رادیواکتیو هستند ریسک ابتلا در این افراد ۲ تا ۳ برابر افزایش می‌یابد.

درمان

اگر سلول‌های سرطانی در یک قسمت معینی از ریه باشند از جراحی برای برداشتن این سلول‌ها استفاده می‌شود. علاوه بر جراحی برای توقف رشد سلول‌های سرطانی از پرتو درمانی و شیمی درمانی هم استفاده می‌شود.

پیشگیری

بهترین شیوه پیشگیری، توقف استعمال دخانیات است و البته قرار دادن ورزش منظم در برنامه زندگی،‌ خوردن میوه جات و سبزیجات و به طور کلی اصلاح شیوه تغذیه و زندگی بسیار می‌تواند در پیشگیری از انواع سرطان موثر باشد.

سرطان خون

سرطان خون به کلام ساده ایجاد اختلال در تولید و عملکرد سلول‌های خونی است که در مردان شیوع بیشتری نسبت به زنان دارد

مغز استخوان بافتی اسفنجی در وسط استخوان است که وظیفه گلبول سازی را به عهده دارد.

خون شامل سه بخش است؛ گلبول‌های سفید، گلبول‌های قرمز و پلاکت‌ها. گلبول‌های سفید یا همان سربازان بدن، وظیفه دفاع از بدن در مقابل عوامل خارجی را به عهده دارند. گلبول‌های قرمز اکسیژن را به بافت‌های بدن رسانده و مواد زاید را از بافت‌ها جمع می‌کنند و پلاکت‌ها وظیفه انعقاد خون را به عهده دارند.

در بیماری سرطان خون، این روند شکل غیر عادی به خود گرفته و تولید بی رویه سلول‌های خونی، کار سلول‌های طبیعی خون، مثل مبارزه با عفونت‌ها یا جلوگیری از خونریزی‌ها را مختل می‌کند.

سرطان خون به سه نوع لوسمی، لنفوم و میلوم تقسیم می‌شود. لوسمی در خون و مغز استخوان به وجود می‌آید و باعث عدم توانایی مغز استخوان در ساخت گلبول‌های قرمز و پلاکت می‌شود.

لوسمی خود شامل انواع لنفوسیت و میلوئید است که در نوع اول، سلول‌های خونی سفید از نوع لنفوسیت تکثیر غیرعادی پیدا می‌کنند و در نوع دوم گلبول‌های سفید نوع گرانولوسیت‌ها زیاد می‌شوند.

لوسمی دو نوع حاد و مزمن دارد که در نوع حاد، از شروع بیماری تا گسترش آن مدت زمان بسیار کمی طول می‌کشد اما در نوع مزمن، رشد سلول‌های سرطانی کندتر است و مدت زمان گسترش بیماری طولانی‌تر.

علایم

خونریزی از بینی و ورم و خونریزی لثه‌ها

تب و لرز، تعریق شبانه و عفونت‌های مکرر

بی اشتهایی و خواب آلودگی

سر درد و دردهای استخوانی

کاهش وزن

بروز لکه‌های قرمز زیر پوستی

رنگ پریدگی

عدم انعقاد خون در پی ایجاد جراحت

کم خونی و ورم غدد لنفاوی و بزرگ شدن کبد و طحال

تورم لوزه‌ها

درمان

شیمی درمانی شیوه معمول درمان سرطان خون است اما بسته به نوع سرطان خون و سن بیمار می‌تواند شیوه درمان تفاوت کند. پیوند مغز استخوان نیز از دیگر شیوه‌های درمان محسوب می‌شود.

پیوند سلول‌های بنیادی نیز جزء شیوه‌های نوین درمان این بیماری است.

علل

علاوه بر وراثت که حرف اول را در ابتلا به انواع سرطان می‌زند، افزایش سن، قرار گرفتن طولانی مدت در معرض سموم آفت کش، رژیم غذایی گوشتی و پر چرب، چاقی، هوای آلوده و اشتغال در صنایع و کارهای مربوط به نفت و پتروشیمی از جمله عوامل تشدید کننده احتمال ابتلا به سرطان خون است.

پیشگیری

راهی برای جلوگیری از این بیماری وجود ندارد. فقط شاید اجتناب از قرار گرفتن درمعرض بنزن و یا اشعه ایکس بتواند کمک کند.

سرطان حنجره

اردیبهشت ۳, ۱۳۹۲ توسط :   موضوع: : مشروح اخبار, بيماري غير واگير, جهان پزشكي

سرطان حنجره که معمولا با گرفتگی بدون علت صدا خود را نشان می دهد، در واقع رشد بی رویه سلول‌های بدخیم در حنجره یا بافت‌های اطراف آن است که در مردان شیوع چهار برابری نسبت به زنان دارد

حنجره (جعبه صدا) عضوی توخالی در جلوی گردن است به ابعاد ۵ سانتی متر در ۵ سانتی متر که از چند غضروف تشکیل شده و تارهای صوتی را در خود جای می‌دهد بنا بر این وظفه تولید صدا بر عهده حنجره است. علاوه بر این حنجره در تنفس و بلع غذا نیز نقش مهمی ایفا می‌کند.

علل

علاوه بر زمینه ارثی، استعمال دخانیات و مصرف مشروبات الکلی، اصلی‌ترین علت ایجاد سرطان حنجره است.

آلودگی‌های محیطی مانند غبار اسید سولفوریک، نیکل، آزبست و گرد و غبار فلزات و چوب نیز از عوامل زمینه ساز ابتلا به سرطان حنجره به شمار می‌رود.

سابقه ابتلا به سرطان سر و گردن یا پولیپ تارهای صوتی هم در ایجاد این نوع سرطان موثر هستند.

علایم

- تغییر یا خشونت صدا
- ایجاد برآمدگی در جلوی گردن و احساس وجود توده‌ای در گلو
- تنگی نفس، تنفس صدا دار و سرفه‌های مزمن همراه با خلط خونی
- ورم غدد لنفاوی
- کاهش وزن
- گوش درد
- دهان بد بو
- دردناکی بلع غذا

درمان

اگر سرطان در مراحل اولیه تشخیص داده شود، پرتو درمانی با استفاده از اشعه ایکس یا گاما با انرژی بالا در از بین بردن سلول‌های سرطانی می‌تواند موثر باشد. شیمی درمانی نیز گاهی همراه با پرتو درمانی تجویز می‌شود.

اگر سرطان در مراحل پیشرفته‌ باشد، جراحی برای خارج کردن سلول‌های بدخیم ضروری است که ممکن است برداشتن کامل یا بخشی از حنجره هم ضرورت پیدا کند. اما به هر شکل بعد از جراحی، معمولا پرتودرمانی هم انجام می‌شود.

اگر با جراحی تارهای صوتی خارج شوند، برای اینکه بیمار بیاموزد بدون تارهای صوتی چگونه صحبت کند، باید تکلم درمانی شود.

باید توجه داشت که سرطان حنجره امکان عود مجدد دارد که در صورت بروز این اتفاق شیوه درمانی که بار اول انجام شده مجدد تکرار می‌شود یعنی اگر کسی برای درمان دفعه اول سرطان حنجره تحت عمل جراحی قرار گرفته باشد پس از عود مجدد باز هم جراحی می‌شود و اگر کسی مرتبه اول برای درمان این بیماری پرتو درمانی گرفته باشد، بار دوم هم باید همان شیوه در موردش اعمال شود.

سرطان پستان

پس از سرطان پوست، سرطان سینه دومین سرطان شایع زنان است. افزایش سن خطر ابتلا به سرطان سینه را افزایش می‌دهد

سرطان سینه، رشد و تکثیر غیر عادی سلول‌های بدخیم در بافت‌های مختلف سینه، مثل مجاری انتقال شیر، غدد تولید کننده شیر و بافت‌های غیر غده‌ای سینه است.

علل

علاوه بر زمینه ارثی که عامل ابتلا به انواع مختلف سرطان است، عوامل دیگری مانند سابقه ابتلا به سرطان سینه یا ایجاد هر نوع بافت غیرطبیعی دیگر درسینه می‌تواند در ایجاد این سرطان نقش داشته باشد.

هر اتفاقی که مواجهه زن با هورمون استروژن را زیاد کند مانند شروع قاعدگی قبل از ۱۳ سالگی، استفاده طولانی مدت از داروهای هورمونی، یائسگی دیررس (پس از ۵۱ سالگی) نیز از عوامل دخیل در ایجاد سرطان سینه است.

نازایی یا بارداری زن پس از ۳۵ سالگی هم می‌تواند به عنوان عامل ایجاد این بیماری برشمرده شود.

کم تحرکی و چاقی پس از یائسگی هم از عوامل مساعد کننده ابتلا به این بیماری هستند.

باید توجه داشت که وجود هر یک از این نشانه‌ها دلیل بروز این بیماری نیست بلکه فقط دلیلی برای توجه و دقت بیشتر است.

علایم

ایجاد توده بدون درد در سینه، یا افزایش ضخامت در سینه یا زیر بغل وقرمزی و ورم سینه و نامتقارن شدن سینه‌ها
خروج ترشحات آبکی، خونی یا خونابه‌ای از نوک سینه، بدون فشار
پوسته پوسته شدن نوک سینه همراه با خارش و فرو رفتن نوک سینه به داخل
ایجاد زخم در پوست سینه که بهبود پیدا نکند
ایجاد تغییر در پوست سینه (ایجاد حالتی شبیه پوست پرتقال)

به سه روش می‌توان برای تشخیص زودهنگام سرطان پستان اقدام کرد.

خودآزمایی

معاینه توسط پزشک

ماموگرافی

معاینه و تشخیص توسط پزشک و ماموگرافی نیاز به توضیح ندارد، فقط در اینجا شیوه‌های خودآزمایی را مختصرا مرور می‌کنیم.

خودآزمایی سینه

بهترین زمان برای انجام معاینه ماهیانه، ۳-۲ روز پس از اتمام خونریزی ماهیانه است. در دوران یائسگی، حاملگی و شیردهی، زمان معاینه را خود فرد به دلخواه می‌تواند انتخاب کند.

خودآزمایی دو مرحله دارد که عبارتند از:

۱- نگاه کردن

الف- دستها را در دو طرف بدن به حالت آویزان قرار دهید و با دقت سینه‌ها را از نظر تقارن بررسی کنید.

ب- دستها را در دوطرف سر بالا ببرید و سینه‌ها را از نظر فرو رفتگی پوست و توکشیدگی نوک آنها بررسی کنید.

ج- دست‌ها را در گودی کمر بگذارید و شانه‌ها را به عقب بکشید و سینه‌ها را به دقت بررسی کنید.

د- خم شده، دست‌ها را آویزان در دو طرف تنه قرار دهید و در آینه ظاهر سینه‌ها را به دقت نگاه کنید.

در هر یک از این حالت‌ها، باید سینه‌ها هم از رو به رو و هم از کنار بررسی شوند.

۲ – لمس کردن

ابتدا به پشت دراز بکشید. برای بررسی سینه سمت چپ، دست چپ را زیر سر قرار داده و یک بالش کوچک زیر شانه همان سمت بگذارید، به طوری که سینه چپ درست وسط قفسه سینه قرار بگیرد.

با نرمه انگشتان (بند آخر انگشت) و با حرکت ریز روی بافت سینه، از بالای پستان (حدود استخوان ترقوه) تا پایین پستان (پایین دنده‌ها) و از جناغ سینه تا زیر بغل، میلی‌متر به میلی‌متر بافت سینه را زیر انگشتان خود بررسی کنید تا توده یا سفتی غیر معمولی وجود نداشته باشد.

قرینه همین کار را برای سینه سمت راست انجام دهید.

سپس سینه‌ها را در جهات مختلف مانند حالت دوشیدن، کمی فشار دهید و ترشحات نوک سینه را با دقت بررسی کنید.

پیشگیری

عدم استعمال دخانیات
حفظ تعادل وزنی و جلوگیری از چاقی
گنجاندن ورزش در برنامه روزانه
رژیم غذایی سالم شامل سبزیجاتی مانند کلم بروکلی، کلم و گل کلم
انجام روتین ماموگرافی (در سنین زیر ۴۰ سال، هر سه سال یک بار و بالای ۴۰ سال، هر سال یک بار)

درمان

درمان سرطان سینه بستگی به میزان پیشرفت توده آن دارد و از شیوه درمان دارویی، هورمونی، رادیو تراپی، شیمی درمانی تا جراحی می‌تواند توصیه شود.

سرطان کبد

اردیبهشت ۳, ۱۳۹۲ توسط :   موضوع: : مشروح اخبار, بيماري غير واگير, جهان پزشكي

کبد بزرگ‌ترین غده بدن است که زیر پرده دیافراگم قرار دارد و علاوه بر ساخت صفرا، چربی‌ها، قندها و پروتئین‌ها را برای استفاده سلول‌ها آماده می‌کند. سرطان کبد در مردان شیوع بیشتری دارد

سرطان کبد می‌تواند تومور بدخیمی از خود کبد باشد یا سرطان دیگر اعضای بدن مانند دهان، ریه، معده، پانکراس، روده بزرگ و حتی مثانه باشد که به کبد منتقل شده و نوعی سرطان ثانویه ایجاد کرده باشد.

این بیماری علاوه بر اینکه موجب نارسایی کبدی می‌شود، امکان سرایت آن به سایر اعضا به خصوص ریه‌ها، غدد فوق کلیوی و استخوان‌ها هم وجود دارد.

اگر کسی سابقه ابتلا به هپاتیت یا سیروز کبدی داشته باشد، احتمال ابتلا به سرطان کبد در وی افزایش می‌یابد.

استفاده طولانی مدت از قرص‌های ضد بارداری یا استروییدهای آنابولیک که برخی ورزشکاران برای حجیم کردن عضلات مصرف می‌کنند نیز از عوامل مساعد کننده زمینه ابتلا به سرطان کبد محسوب می‌شوند.

کرم‌های نواری پهن دستگاه گوارش هم از عوامل ایجاد سرطان کبد هستند.

علایم

- ایجاد توده سفت و دردناک در قسمت بالایی سمت راست شکم
- تب خفیف و خواب آلودگی
- افت قند خون همراه با تعریق، ضعف، لرزش و سردرد
- بزرگ شدن طحال
- بی اشتهایی و کاهش وزن
- خونریزی گوارشی

درمان

سرطان کبد در حال حاضر جزء بیماری‌های لاعلاج محسوب می‌شود. در صورت انجام عمل جراحی فقط ۲۵ درصد از تومور کبد را می‌توان خارج کرد.

پیوند کبد هم در اندک بیمارانی موفقیت آمیز است ضمن اینکه عود سرطان هم بسیار شایع است.

سرطان کبد

پیشگیری

همیشه پیشگیری بهتر و کارآمدتر از درمان است به خصوص کبد که عضوی حساس است و نیاز به مراقبت و توجه بیشتر دارد. توجه و رعایت نکات زیر تا حد زیادی می‌تواند ضامن سلامت این عضو باشد.

کنگر فرنگی محافظ قوی برای کبد محسوب می‌شود.

کاسنی علاوه بر تقویت فعالیت قلب و کلیه‌ها، محرک صفرا بوده و بیماری‌های کبدی را برطرف می‌کند. عرق کاسنی خنک است و گرمای کبد را رفع می‌کند. ریشه کاسنی هم خاصیت ضد یرقان دارد.

زرشک صفرابر است و درمان زردی و یرقان است به علاوه خوردن آن باعث تقویت قلب و کبد می‌شود.

زردچوبه گیاهی موثر در پیشگیری انواع سرطان به خصوص سرطان‌های روده بزرگ، پوست، معده، کبد، ریه و پستان است.

خربزه که خاصیت دفع اسید اوریک و سموم خون دارد، در درمان بسیاری از بیماری‌های تغذیه‌ای مانند نقرس و نارسایی کبد مفید است.

سیلی مارین (عصاره بذر خار مریم) به دلیل خاصیت آنتی اکسیدانی و ضد التهابی برای درمان هپاتیت ویروسی و التهابات مجرای صفرا مفید است.

از آنجا که قهوه حاوی ترکیبات بیواکتیو است، افرادی که مبتلا به هپاتیت هستتد، با نوشیدن متعادل قهوه می‌توانند حرکت بیماری را کند کنند.

مراقبت

و در نهایت کسانی که به سرطان کبد مبتلا شدند باید از مصرف مشروبات الکلی یا داروهایی که تخریب کننده کبد هستند جدا اجتناب کنند.

حفظ فعالیت بدنی تا حدی که توان بدنی بیمار اجازه می‌دهد و رعایت رژیم غذایی پرانرژی و کم پروتئین هم از دیگر نکات مهم است.

نارسایی دریچه میترال چیست؟

از جمله بیماری‌هایی که در حوزه قلب و عروق قرار دارد بیماری نارسایی دریچه میترال است. دکتر مینو مسلمیان متخصص قلب و عروق در این باره توضیح می‌دهند.

دکتر مینو مسلمیان، متخصص قلب و عروق گفت: «نارسایی دریچه میترال که از آن به عنوان پس زدن خون از دریچه میترال نیز یاد می‌شود، در اثر کهولت سن، رماتیسم قلبی و یا ایست قلبی که منجر به تضعیف ماهیچه‌های قلب شده باشد ایجاد می‌شود.»

به گفته این متخصص، دریچه میترال دریچه‌ای است که در بین بطن چپ و دهلیر بطن چپ قرار دارد و شامل دو لت است.

وی افزود: «در نارسایی دریچه میترال، به علت اختلال در کار این بخش از قلب، دریچه کامل بسته نشده و خون دوباره به دهلیز باز می‌گردد. این وضعیت فشار را در رگ‌های منتهی به ریه که به دهلیز چپ می‌ریزند را افزایش می‌دهد و در ‌‌نهایت موجب احتقان ریوی و تنگی نفس می‌شود.»

دکتر مسلمیان از دیگر عوارض نارسایی دریچه میترال را تضعیف بخشی از ماهیچه‌های قلبی دانست و ادامه داد: «علاوه بر این موضوع به خاطر برگشت قسمتی از خون پمپ شده توسط بطن چپ به دهلیز چپ، این بخش مجبور به فعالیت بیشتر برای پمپاژ کردن متناسب با نیاز بدن است. در نتیجه به علت فعالیت بیش از حد استاندارد این امر باعث نارسایی‌های مزمن قلبی در بلند مدت نیز خواهد شد.»

وی در ادامه گفت: «راهی برای پیش گیری از بیماری نارسایی دریچه میترال وجود ندارد. اما با در جریان قرار دادن پزشک متخصص و جراح قلب از یکی از مهم‌ترین عوارض این بیماری یعنی عفونت دریچه می‌تواند جلوگیری کرد.»

این متخصص خاطر نشان کرد: «لازم به ذکر است که نارسایی دریچه میترال در مواردی بسیار خفیف بوده که حتی نیازی به درمان‌های پیچیده ندارد و فرد در این حالت زندگی عادی و فعالیت طبیعی خود را بدون هیچ مشکلی خواهد داشت. در مورد این افراد درمان‌های دارویی سبک کارساز بوده و مشکل را مرتفع می‌کند.»

در مقابل این افراد دکتر مسلمیان، درمان‌های جراحی را برای بیماران با نارسایی‌های مزمن بیان کرد و ادامه داد: «اما در رابطه با بیمارانی که مشکل آن‌ها به درمان دارویی پاسخ نمی‌دهد، تنها راه درمان جراحی خواهد بود. به این طریق که به جای دریچه معیوب از یک دریچه مصنوعی میترال در بدن فرد استفاده می‌کنند تا قلب به وضعیت عادی و طبیعی خود بازگردد. البته این جراحی صرفا به معنای استفاده از دریچه مصنوعی نیست و برخی موارد نیز از دریچه‌های طبیعی و اهدائی بیماران مرگ مغزی استفاده می‌شود.»

به گفته متخصص قلب و عروق تفاوت این دو دریچه در این نکته است که بدن نسبت به پیوند دریچه مصنوعی حالت تدافعی نداشته و امکان پس زده شدن پیوند کمتر است و به همین دلیل نیازی به استفاده از داروهای تضعیف کننده سیستم دفاعی بدن نیز وجود ندارد.

وی در پایان گفت: «زمانی که برای بیمار مبتلا به نارسایی دریچه میترال قرار به انجام عمل جراحی باشد برای جلوگیری کردن از ایجاد هرگونه عفونت، دوره‌های آنتی بیوتیکی قبل و بعد از جراحی تجویز می‌شود. درنتیجه اگر بیمار نیاز به جراحی یا هر فعالیت دیگری دارد که منجر به خونریزی می‌شود، اعم از دندان پزشکی، جراحی لثه، جراحی لوزه و از این قبیل باید پزشک جراح خود را در جریان قرار دهد.»

بیماری واریس

بیماری واریس به علت صدمه دیدن جدار رگ و اختلال در عملکرد جریان خون بروز می‌یابد. سیاهرگ‌‌های واریسی به صورت رگ‌های دراز، گشاد شده و پرپیچ‌ و خم و اغلب در سطوح اندام تحتانی پدیدار می‌شوند.

واریس سیاهرگ‌های‌‌ پا

گفته می‌شود بیش از ۱۰ تا ۲۰ درصد از جمعیت کشور ما به بیماری واریس مبتلا هستند. جمعیتی که شاید خودشان هم ندانند علت مبتلا شدنشان به واریس چیست، البته متاسفانه این بیماری زنان ۴۰ تا ۵۰ سال را بیشتر از سایر گروه‌های سنی درگیر می‌کند؛ ولی با این حال به گفته کارشناسان علاوه بر جنسیت و بارداری، سابقه خانوادگی، سرپا ایستادن‌های طولانی، افزایش سن، وزن زیاد و استفاده از داروهای هورمونی نیز از عوامل خطر ابتلا به واریس هستند.

دکتر محمدهادی سعید مدقق رییس مرکز تحقیقات جراحی عروق و اندواسکولار دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابتلا به بیماری واریس را نتیجه کم‌تحرکی افراد جامعه می‌داند.

وی با اشاره به این که این بیماری در بین زنان شیوع بیشتری دارد، معتقد است: بیماری واریس به علت صدمه دیدن جدار رگ و اختلال در عملکرد جریان خون بروز می‌یابد. سیاهرگ‌‌های واریسی به صورت رگ‌های دراز، گشاد شده و پرپیچ‌ و خم و اغلب در سطوح اندام تحتانی پدیدار می‌شوند.

در این میان باردارى عامل اصلى ابتلای بیشتر زنان به این بیماری است. به این دلیل که در دوران باردارى، وریدهاى ساق پا پرتر بوده و راحت‌تر پاره مى‌شوند، زیرا حجم خون و فشار شکمى در این دوران افزایش مى‌یابد و هورمون‌ها سبب گشاد شدن رگ‌هاى خونى مى‌شوند. هرچه حاملگى به پایان خود نزدیک مى‌شود، خطر واریس افزایش مى‌یابد.

در واقع این وزن اضافى بویژه در اطراف شکم، فشار مضاعفی را بر وریدهاى ساق پا تحمیل مى‌کند. برای همین زنانى که اضافه وزن دارند، نسبت به زنان لاغر بیشتر در معرض ابتلا به واریس هستند و این خطر در مورد زنان چاق سه بار بیشتر است.
کاهش وزن اضافی، پرهیز از ایستادن طولانی، جلوگیری از متوقف‌ کردن‌ خون ‌در وریدها، استفاده از جوراب‌های واریس و قرار‌ دادن پاها در سطحی بالاتر از سطح قلب هنگام خواب، از جمله ‌راه‌های پیشگیری ‌از بیماری‌ واریس محسوب می‌شود

این پزشک فوق‌تخصص جراحی عروق، با اشاره به علائم بیماری واریس می‌گوید: خستگی پا بویژه در پایان روز یا بعد از ایستادن‌های طولانی، ورم پا، خارش، تغییر رنگ و زخم شدن مچ پا، درد شدید و ناگهانی، سفت شدن و برآمدگی‌ عروق به علت لخته شدن خون داخل رگ از علائم بیماری واریس است.

این در حالی است که دکتر محمدباقر اولیا، متخصص روماتولوژی هم با اشاره به این که واریس بیماری‌ عروق وریدی است، می‌گوید: بیشترین محلی ‌که‌ عروق واریس خود را نشان می‌دهند در اندام‌های تحتانی،‌ پشت ران‌ و ساق ‌پاهاست.

این متخصص روماتولوژی با بیان این که همه وریدهای بدن می‌توانند دچار واریس شوند، این طور توضیح می‌دهد: حتی وریدهای داخل مری هم ممکن است، دچار واریس شوند.
واریس

شکایت عمده: دردهای مبهم

ایجاد یک ‌تصویر برجسته‌ عروقی ‌در سطح پوست‌ و دردهای‌ مبهم در اندام‌ها که ‌باعث ‌خستگی ‌پا و ‌مشکلات‌ ر‌وحی ‌می‌شود، شکایت اصلی مبتلایان به واریس است.

با این حال این متخصص روماتولوژی تاکید می‌کند: کاهش وزن اضافی، پرهیز از ایستادن طولانی، جلوگیری از متوقف‌ کردن‌ خون ‌در وریدها، استفاده از جوراب‌های واریس و قرار‌ دادن پاها در سطحی بالاتر از سطح قلب هنگام خواب، از جمله ‌راه‌های پیشگیری ‌از بیماری‌ واریس محسوب می‌شود.

به گفته وی، این بیماران ‌در صورت‌ استفاده نکردن از جوراب‌های واریس ‌می‌توانند از باندهای‌کشی استفاده کنند.

دکتر اولیا خاطرنشان می‌کند: درخصوص درمان واریس باید گفت در مرحله اول ‌باید ‌از روند بیماری جلوگیری کنیم. همچنین ‌استفاده از داروهایی ‌که ‌به ‌داخل ‌وریدها تزریق می‌شود، می‌تواند ‌در‌ وریدهای‌سطحی کوچک مناسب باشد. راه دیگر درمان ‌واریس، ‌اقدام ‌به‌ جراحی و برداشتن ‌وریدها‌ست.

چه بخوریم تا واریس نگیریم

به گفته کارشناسان، بهبود رژیم غذایی می‌تواند عاملی باشد برای کاهش فشار روی رگ‌های شما و همچنین تقویت آنها، در این میان برخی مواد غذایی برای از بین بردن رگ‌های واریسی موثر است مثلا کارشناسان تاکید می‌کنند که برنج سفید باید حتما از برنامه غذایی مبتلایان به واریس حذف شده و برنج قهوه‌ای جای آن را بگیرد.

همچنین خوردن فیبر بیشتر نیز برای درمان این بیماری کمک‌کننده است بخصوص در کسانی که مبتلا به یبوست هستند؛ چون این افراد بیشتر در معرض ایجاد فشار روی رگ‌ها بخصوص در ناحیه مقعد هستند، در حالی که استفاده از فیبر بیشتر و یک بطری آب در تمام روز حرکات روده را نرم کرده و مانع از تشکیل رگ‌های واریسی در ناحیه مقعد می‌شود.

واریس پاها در بارداری

طی ۹ ماه بارداری، شاید شما نیز این حس را پیدا کنید که پاهایتان سنگین است و واریس گرفته اید. خوشبختانه این ناراحتی نیز مانند بیشتر ناراحتی های دوران بارداری، موقتی و گذرا است.

بارداری سبب تغییر سریع ارگانیسم بدن مادر می شود. اولین اثر آن نیز کند کردن جریان خون در رگ های ران ها و ساق پا است. به همین دلیل بسیاری از زنان از واریس پاهایشان شکایت می کنند.
به مرور زمان که جنین بزرگ می شود، رحم بیش از پیش حجیم تر شده و رگ های لگن را تحت فشار قرار می دهد. این فشار به ویژه در وضعیت خوابیده بسیار بیشتر است و از حرکت یکنواخت خون در رگ ها جلوگیری می کند و واریس ایجاد می شود

از سوی دیگر، طی ۹ ماه بارداری، بعضی هورمون ها و به ویژه پروژسترون به مقدار بسیار زیادی تولید می شود تا بافت ها را نرم کند و رشد جنین در رحم و زایمان راحت تر صورت گیرد.

این هورمون ها روی رگ های بدن نیز تاثیر می گذارند، آنها را منبسط می کنند و دیواره های رگ ها را ضعیف تر می کند و به این ترتیب، جریان خون در رگ های پا کمی مختل می شود.

با این حال، تمامی زنان باردار در مقابل این گونه مشکلات یکسان نیستند. در این میان، عوامل وراثتی نیز دخیل بوده و احتمال بروز این گونه ناراحتی ها با بالاتر رفتن تعداد زایمان ها نیز افزایش می یابد.

به طور معمول تنها ۱۰ تا ۲۰ درصد مادرانی که برای اولین بار باردار شده اند، دچار سنگینی و خستگی پاها می شوند ولی تقریبا ۴۰ درصد زنانی که برای چهارمین بار باردار شده اند، از این ناراحتی رنج می برند.

جوراب واریس

در طول بارداری، زنانی که خستگی پاها در آنها ارثی است یا در گذشته واریس داشته اند، باید این سه نکته را رعایت کنند:

۱ـ جلوگیری از افزایش وزن که سبب فشرده شدن بیشتر رگ ها می شود و استفاده از جوراب مخصوص واریس توصیه می شود. مصرف داروهای تقویت کننده عروق نیز می تواند تا حدی از سنگینی و درد پاها بکاهد. این داروها تاثیر سویی روی جنین نمی گذارند، با این حال بیشتر پزشکان آن را پس از زایمان تجویز می کنند. در بیشتر موارد با تولد نوزاد، تمامی مشکلات دوران بارداری از جمله خستگی پاها برطرف می شود.

۲ـ برای مدت طولانی سر پا نایستید، وقتی می نشینید، پاهایتان را جفت نکنید، وسایل سنگین را بلند نکنید، چون بیش از پیش به رگ های پا فشار می آورند، به طور مرتب فعالیت ورزشی مانند پیاده روی را انجام دهید.

۳ـ وقتی می خوابید، پاهایتان را ۵ تا ۱۰ سانتی متر بالاتر ببرید تا جریان خون راحت تر شود، از گرما فاصله بگیرید، شوفاژهای زمینی، حمام های گرم، اپیلاسیون با موم گرم و سونا برای شما مناسب نیست، سیگار را کنار بگذارید. دخانیات دشمن جنین و رگ های خونی است.

فرآوری: نیره ولدخانی

تبیان

آمبولی ریوی ( Pulmonary embolism )

آمبولی ریوی (Pulmonary embolism) عبارتست از ایجاد یک و یا چند لخته خون در شریان (سرخرگ) ریوی. اگر در جایی از عروق (رگ) خونی که خون را از قلب به ریه ها حمل می کند، لخته خون ایجاد شود، آمبولی ریه رخ می دهد.

آمبولی ریه، یک بیماری جدی و تهدید کننده حیات می باشد و می تواند از رسیدن خون به ریه ها جلوگیری کند.

هنگامی که خون، قلب را ترک می کند دارای مقدار کمی اکسیژن می باشد و نیاز دارد به ریه برسد تا اکسیژن را بردارد.

علائم آمبولی ریه

- درد قفسه سینه: هنگامی که تنفس می کنید، این درد بدتر می شود.

- تنگی نفس: می تواند به طور ناگهانی و یا به مرور زمان بوجود آید.

- سرفه: معمولا خشک است، اما ممکن است سرفه همراه خون و یا خلط خونی باشد.

- احساس ضعف، سرگیجه و بیهوشی

اگر دارای علائم بالا شدید، فورا به پزشک مراجعه کنید.

- خس خس سینه

- ورم پا (معمولا فقط در یک پا)

- پوست سرد و خیس و یا کبود شدن پوست

- تعریق زیاد

- ضربان قلب نامنظم

- ضعیف شدن ضربان قلب

- احساس سبکی سر و غش کردن

علت آمبولی ریه

اغلب وقتی که لخته خون از یکی از وریدهای عمقی پا به ریه ها می رسد، آمبولی ریه رخ می دهد.

لخته خون موجود در وریدهای عمقی پا به نام ترومبوز ورید عمقی (DVT) خوانده می شود. DVT غالبا بعد از یک دوره طولانی عدم حرکت بدنی مانند: افرادی که با هواپیما مسافرت های طولانی می روند و یا بیماران بستری در بیمارستان، بوجود می آید.

همچنین DVT در دوران بارداری، در اثر برخی بیماری ها مانند سرطان و یا نارسایی قلبی و یا در اثر تخریب دیواره عروق خونی می تواند بوجود آید.
به علت آنکه آمبولی ریوی اغلب همراه با ترومبوز ورید عمقی می باشد، پزشکان هر دوی این موارد را مورد بررسی قرار می دهند و به نام آمبولی ترومبوز وریدی ( VTE) می خوانند

گاهی اوقات، مواد دیگری می توانند مانع از رسیدن خون به ریه ها شوند، مانند چربی مغز استخوان شکسته، قسمتی از تومور و وجود حباب هوا.

عوامل خطر آمبولی ریه

- گاهی آمبولی ریه بعد از جراحی رخ می دهد، مخصوصا اگر جراحی در نیمه پایین بدن باشد.

- تخریب عروق خونی و غیرفعال بودن مانند هنگامی که در بیمارستان بستری هستید، افزایش دهنده ایجاد لخته خونی می باشند.

- اگر ۴۰ ساله و یا بزرگ تر باشید.

- قبلا دچار لخته خونی شده باشید.

- سابقه خانوادگی لخته شدن خون

- اضافه وزن

- کم آبی بدن

- بیماران مبتلا به سرطان و یا بیماری قلبی

- جراحی و جایگزین مفصل

- بارداری: سنگینی جنین بر وریدهای لگن مادر فشار وارد می کند و باعث کاهش برگشت خون از پاها می شود.

- شیمی درمانی

- افراد سیگاری

- استفاده کنندگان از هورمون استروژن و قرص های ضدبارداری

راه های تشخیص آمبولی ریه

- عکسبرداری از قفسه سینه

- اسکن ریه

- سی تی اسکن

- آنژیوگرافی ریوی

- آزمایش خون

- سونوگرافی

- MRI (ام آر آی)

درمان آمبولی ریه

داروهای ضدانعقاد، میزان انعقاد خون را کم می کنند و از بزرگ شدن لخته خون جلوگیری می کنند.

- یکی از داروهای ضدانعقاد، وارفارین است که لخته خونی را تخریب می کند و جریان خون را به ریه ها ادامه می دهد.

- یکی دیگر از داروهای ضدانعقاد، هپارین است که فورا خون را رقیق می کند و برای چند روز اول مناسب می باشد.
باید آزمایش خون بدهید تا ببینید مقدار وارفارین مورد مصرف، کافی است یا نه. اگر مقدار وارفارین بالا باشد، دچار خونریزی می شوید و اگر مقدار آن کم باشد، در آینده ممکن است دچار لخته خونی دیگری شوید

در برخی موارد، پزشک روش های درمانی زیر را توصیه می کند:

- برداشتن لخته: اگر دچار لخته خون بزرگی در ریه باشید و فشارتان ناگهان افت پیدا کند، یک لوله قابل انعطاف (کاتتر) را وارد جریان خون می کنند و این لوله، لخته خونی را می مکد. این روش برای برداشتن لخته، بسیار مشکل است و معمولا موفقیت آمیز نمی باشد.

- گذاشتن صافی در ورید: کاتتر می تواند به عنوان صافی در ورید اصلی قرار گیرد. ورید اصلی، وریدی است که از پاها به سمت راست قلب می رود. این صافی، لخته خونی را می گیرد و نمی گذارد به طرف ریه برود. افرادی که نمی توانند داروهای ضدانعقاد را مصرف کنند و یا افرادی که از داروهای ضدانعقاد استفاده می کنند اما به اندازه کافی موثر نمی باشد، از این روش استفاده می کنند.

- جراحی : اگر شما دارای افت ناگهانی فشار خون شدید و داروها به اندازه کافی موثر نبود، فورا باید جراحی را آغاز کرد. جراحی به ندرت نیاز است و با استفاده از این روش می توان لخته های متعدد را از جریان خون برداشت.

پیشگیری از آمبولی ریه

- همانطور که وارفارین را برای رقیق شدن خون مصرف می کنید، پوشیدن جوراب های سفت (مثل جوراب واریسی) نیز توصیه می شود. این جوراب ها ساق پایتان را محکم می کند و خون را راحت تر به جریان می اندازند.

- باید آزمایش خون بدهید تا ببینید مقدار وارفارین مورد مصرف، کافی است یا نه. اگر مقدار وارفارین بالا باشد، دچار خونریزی می شوید و اگر مقدار آن کم باشد، در آینده ممکن است دچار لخته خونی دیگری شوید.

- سیگار را ترک کنید.

- غذاهای سالم مصرف کنید.

- تعادل در رژیم غذایی تان را رعایت کنید.

- مقدار مصرف چربی را کاهش و مقدار مصرف میوه ها و سبزیجات را افزایش دهید.

- برای حفظ جریان طبیعی خون و جلوگیری از ایجاد لخته خون، باید به طور مرتب ورزش کنید. حداقل در هفته، دو ساعت و نیم ورزش کنید.

- اگر نشسته اید، مچ پایتان را ورزش دهید و آن را بچرخانید. پای خود را به صندلی روبرو فشار دهید. انگشتان پا را بالا و پایین ببرید.

- مقدار زیادی مایعات بنوشید. آب یکی از بهترین مایعات برای جلوگیری از لخته شدن خون می باشد. نوشیدنی های دارای الکل و کافئین باعث کاهش جریان خون می شوند و مضرند.

- اگر اضافه وزن دارید، وزن خود را کم کنید و وزنتان را در محدوده طبیعی حفظ کنید.

مریم سجادپور

تبیان

علائم هشدار آلزایمر

یک روانشناس و گیرنده آزمایش های تخصصی در انجمن آلزایمر ایران ۱۰ علامت مهم هشدار این بیماری را تشریح کرد.

پروین سپهری در آستانه روز جهانی آلزایمر ۳۱ شهریور از دست دادن و بروز اختلال در حافظه، اختلال در اجرای کارهای عادی، ضعف بیان، فراموش کردن زمان و مکان، ضعف و کاهش حس قضاوت، بروز اشکال در تفکر، جابجا گذاشتن اجسام، تغییر در حالات و رفتار و از دست دادن انگیزه را از جمله علایم هشدار دهنده برای بروز این بیماری عنوان کرد.

وی با بیان اینکه آلزایمر یکی از عوامل زوال عقل است، گفت: فرد در بیماری آلزایمر حافظه خود را از دست می دهد؛ اختلال حافظه در حدی که در کارهای روزمره ایجاد مشکل نکند تا حدی طبیعی است اما اگر این مشکل به تدریج پیشرفت کند خطرناک است.

این روانشناس افزود: بطور مثال برخی افراد شاغل اسامی همکاران خود را به خاطر نمی آورند اما بعدا یادشان می آید درحالیکه مبتلایان به آلزایمر اصلا اسامی را به یاد نمی آورند.

سپهری ادامه داد: همچنین وقوع برخی مشکلات در انجام کارهای عادی طبیعی است بطور مثال ممکن است افراد گاهی حواسشان پرت شود اما بیمار آلزایمری، همه چیز را فراموش می کند ؛ او حتی غذا خوردن خود را نیز فراموش می کند.

وی، ضعف بیان را از علایم هشدار بیماری آلزایمر ذکر کرد و گفت: همه افراد گاهی برای پیدا کردن لغات ،دچار مشکل می شوند اما برای بیماران آلزایمری، جمله ها بطور کلی، مبهم است.

این روانشناس مشاور در انجمن آلزایمر ایران، اظهار داشت: بیماران آلزایمری ، زمان و مکان را فراموش می کنند و بطور مثال مسیر خانه را گم می کنند.

سپهری افزود: ضعف و کاهش قضاوت یکی دیگر از علایم هشدار بیماری آلزایمر است؛ بیماران آلزایمری فصل ها را تشخیص نمی دهند و بطور مثال در تابستان ممکن است کاپشن بپوشند.

وی بابیان اینکه اختلال در تفکر نیز از دیگر علایم هشدار بروز بیماری آلزایمر است، خاطر نشان کرد برای بیماران آلزایمری مفاهیمی مانند جشن تولد معنای خود را از دست می دهند.

این روانشناس با اشاره به علامت هشدار جابجا گذاشتن اجسام در بروز بیماری آلزایمر، گفت: این مشکل برای اغلب افراد پیش می آید بطور مثال ممکن است فردی کیف پول خود را سرجای همیشگی قرار ندهد اما تفاوت وی با بیماران آلزایمری این است که افراد اخیر اجسام را در جاهای نامربوط همچون یخچال می گذارند.

وی در ادامه به تشریح علامت تغییر درحالات و رفتار پرداخت و افزود: در بیماری آلزایمر، آرامش فرد بیمار بدون هیچ دلیلی به اشک و خنده اش به گریه تبدیل می شود.

این روانشناس خاطرنشان کرد :تغییرات در شخصیت با رشد سن، طبیعی است اما تغییرات حالات در بیماران آلزایمر محسوس است؛ شخصیت این بیماران دچار دگرگونی شده و آنان دچار بی تفاوتی، انزوا و رفتارهای نامناسب می شوند.

سپهری، از دست دادن انگیزه را یکی دیگر از علایم هشدار بیماری آلزایمر برشمرد و گفت: بیماران آلزایمری ، سریع تر از افراد دیگر خسته می شوند و به وقایع خانوادگی کاملا بی تفاوت هستند.

آلزایمر، نوعی بیماری عملکردی مغز است که طی آن حجم مغز کاهش می یابد؛ احتمال بروز این بیماری با افزایش سن، بیشتر می شود.

عصر ایران (www.asriran.com)

سکته مغزی

مهر ۱, ۱۳۹۱ توسط :   موضوع: : مشروح اخبار, بيماري غير واگير

سکته مغزی چگونه تشخیص داده می شود؟

در صورتیکه دچار سکته مغزی شده اید یا دچار علائم سکته مغزی شده اید پیگیری مسائل درمان آن بسیار مهم است. پزشک شما هم سعی خود را برای یافتن علت آن خواهد کرد و بهترین راه حل را در اختیار شما قرار خواهد داد. و حتی در صورتیکه علائم شما بدون درمان از بین رود شما باید آن را با پزشک در میان بگذارید.

فرض نکنید که اگر علائم از بین رود مسئله مهمی نیست.

مرحله اول در فهم مشکل شما، بدست آوردن سوابق پزشکی شما می باشد. مرحله بعدی معاینات پزشکی می باشد که پزشک انجام می دهد.

آزمایشات مربوط به تشخیص سکته مغزی:
در صورتیکه دچار سکته مغزی شده اید یا علائم آن را داشته اید، ممکن است پزشک شما نیاز به اظلاعات بیشتر برای درک مشکل شما و ارائه بهترین درمان داشته باشد. در ادامه مهمترین آزمایشات درخواستی توسط پزشک را مشاهده خواهید کرد:

CT Scan : CT scan با استفاده اشعه X یک تصویر ۲ بعدی از مغز شما را می دهد توسط CT سکته هایی همچون اسکمیک و هموراژیک قابل تشخیص می باشد.
نام CT اسکن به نظر کلمه ای کاملا”آشنا میرسد ولی آیا واقعا” مفهوم عکس CTscan را میدانید؟
CT اسکن یکی از اولین روش های تشخیص سکته مغزی می باشد.این عمل امکان تشخیص محل آسیب دیده مغز و تشخیص نوع سکته مغزی و اینکه آیا ایسکمیک یا هموزاژیک میباشد را داراست.
CTاسکن چیست؟
CT اسکن از اشعه X جهت تصویر برداری از جمجمه و مغز انسان بکار می رود. در این روش بیمار برروی یک تخت تونل مانند دراز میکشد.تیوب دستگاه در اطراف بیمار می چرخدو از هر زاویه بدن با استفاده از اشعهX از مغز عکس برداری می کند.سپس با استفاده کامپیوتر برای انتقال تصاویر ثبت شده برروی فیلم استفاده می شود.
چرا پزشکان از CT اسکن استفاده می کنند؟
بر خلاف سایر دستگاه های تصویر برداری CT اسکن امکان عکس برداری از سر شامل بافت ،استخوان،
رگ های خونی و…را دارا می باشد. CT اسکن امکان نشان دادن اندازه ومحل آسیب دیدگی مغز ناشی از تومور ها،آسیب های رگ های خونی ،لخته های خونی وسایر مشکلات را دارا می باشند.
چه اتفاقاتی در یک CT اسکن می افتد؟
شما باید هر گونه وسیله فلزی که همراه خود دارید در بیاورید،زیرا این وسایل کیفیت عکس بدست آمده را از بین میبرد.همچنین ممکن است از شما درخواست شود لباس شخصی را در آورده و گان مخصوصی بپوشید.جهت مشخص شدن آسیب دیدگی های مغزی ممکن است از مواد رنگی (DYE) بصورت تزریقی استفاده گردد.

خطر عکس های CT چیست؟
آزمایش CT اسکن بدون درد بوده وعوارض جانبی کمی دارد.ماده تزریقی جهت مشخص کردن بهتر آسیب دیدگی می باشد که ممکن است بدن شما بدان حساس باشد،بنابراین اگر هرگونه آلرژی نسبت به غذا یا دارو، مخصوصا غذای دریایی یا ید دارید ،حتما قبل از شروع آزمایش به تکنسین مربوطه اطلاع دهید.همچنین در صورتیکه باردار هستید،به تکنسین مربوطه اطلاع دهید.

MRI : تصاویر MRI جزئیات بیشتری را نسبت به CT نشان می دهند.
MRI یک آزمایش است که طی آن عکس های بسیار دقیق از مغز و رگ های آن بدون استفاده از اشعهX یا ماده رنگی ایجاد مینماید.این آزمایش برای تشخیص آسیب دیدگی های مغز و بخصوص سکته های ایسکمیک بسیار مناسب می باشد.این آزمایش با استفاده از میدان مغناطیسی از مغز تصویر برداری میکند.
چرا پزشکان از MRI استفاده میکنند؟
MRI علت آنکه جزئیات را به خوبی نمایش میدهد برای تصویر برداری بافت های نرم بسیار مناسب می باشد. MRI قادر به تصویر برداری از محل هایی از مغز می باشد که عموما” توسط CT اسکن امکان پذیر نیست.از MRI برای تشخیص تومور ها، آسیب دیدگی های رگهای مغز،عفونت ها و یا سفت شدگی بافت ها(sclerosic)استفاده می شود.تصاویر MRI از سه محور گرفته میشوند که عبارتند از :

۱٫کرونال:محوری است که سر را به دو قسمت قدامی و خلفی تقسیم میکند.
۲٫ساژتیال:محوری است که سر را به دو قسمت راست وچپ تقسیم می کند.
۳٫آگزیال:محوری است که سر را به دو قسمت فوقانی و تحتانی تقسیم میکند.
قبل از انجام آزمایش MRI لازم است کلیه اشیاء فلزی همراه خود را تحویل بخش دهید ودرصورتیکه وسایل فلزی دارید که در درون بدن شما قرار دارد مانند پیس میکر،کلیپس آنوریسم، حتما قبل از MRI با پزشک خود مشورت نمایید.
داپلر کاروتید: امواج بدون درد اولتراسوند برای عکس برداری از عروق گردن استفاده می شود و نشان دهنده جریان خون در درون مغز است.
TCD: از امواج اولتراسوند برای اندازه گیری جریان خون در عروق مغزی استفاده می شود.

آنژیوگرافی مغزی: در این آزمایش یک کتتر به درون شریان دست و یا پا فرستاده می شود و یک ماده رنگی جهت معین کردن نقاط گرفتگی تزریق می شود.

کاروتید اندارترکتومی:
در این عمل،پزشک پلاک های چربی را از رگ های کاروتید (دو رگ اصلی در گردن که کار خون رسانی مغز را بر عهده دارند) برمی دارد،.این روش جهت پیشگیری از سکته مغزی استفاده می شود.این عمل برای افرادی که قبلا” دچار سکته مغزی شده اند و یا کسانی که علائم سکته مغزی دارند و یا کسانی که دارای تنگی کاروتید ۷۰%-۹۰% میباشند مفید است.این عمل احتمال بروز سکته مغزی را به کمتر از ۸۰% کاهش میدهد.

آزمایشات خونی مربوط به تشخیص سکته مغزی :
پزشک شما ممکن است جهت بررسی علائم سکته مغزی برای شما آزمایشات خون بنویسد ولی این آزمایشات به تنهایی جهت تشخیص سکته کافی نمی باشد. در این حال این آزمایشات می توانند اطلاعاتی در مورد عوامل سکته مغزی و سایر مشکلات پزشکی ارائه دهند.
این تستها عبارتند از :
CBC : این یک نوع تست جهت مشخص کردن تعداد گلوبولهای قرمز خون ، گلوبولهای سفید و پلاکت در خون می باشد. هماتوکریت و هموگلوبین معیاری برای اندازه گیری گلوبولهای قرمز می باشند. یک آزمایش کامل CBC برای تشخیص آنمی (کم خونی) و یا عفونت بکار می آید.
INR, PTT, PT : این آزمایشات جهت اندازه گیری زمان انعقاد خون است. در صورتیکه پزشک دارویی جهت رقیق سازی خون نوشته باشد مانند وارفارین، کمادین و ….، تست INR برای اطمینان از دریافت دوز مناسب از این دارو، استفاده می شود.
تست های شیمیایی: جهت آزمایش مواد شیمیایی معمول در خون می باشد. که مهمترین تست آزمایش گلوکز می باشد. این تست برای تشخیص دیابت کاربرد زیادی دارد.
تست های چربی خون (LDL,HDL,…): کلسترول بالای خون یک ریسک برای بروز سکته می باشد.
سایر تست ها عبارتند از:
- ANA
-LA,ACL,APL
-CR, CPR
- …,ESR

گردآورندگان : دکتر محمد کریمی – متخصص جراحی مغزو اعصاب
مجتبی گلزان – کارشناس ارشد تجهیزات پزشکی
mania83.persianblog.ir

اوتیسم بیماری ناشناخته دوران کودکی

شهریور ۱۱, ۱۳۹۱ توسط :   موضوع: : مشروح اخبار, بيماري غير واگير

اوتیسم یا درخودماندگی نوعی اختلال معز و اعصاب است که از هر ۱۰ هزار کودک ایرانی ۲۵ کودک را به خود مبتلا می کند و این بیماری به سختی قابل تشخیص است.

دکتر جعفر میرزایی، متخصص روانپزشکی اطفال در گفتگو با باشگاه خبرنگاران اظهار داشت: اوتیسم یا در خودماندگی نوعی اختلال مغزی و عصبی است که به علت اینکه علائم مشخصه ای ندارد به سختی تشخیص داده می شود.

میرزایی افزود: این بیماری در جهان قبل از ۱۸ ماهگی تشخیص داده می شود اما در کشور ما قبل از سه سالگی قابل تشخیص نیست و اغلب کودکان مبتلا به اوتیسم در برقراری ارتباط، بازی یا سایر کودکان، زل زدن به والدین و تکلم مشکل دارند.

وی با بیان اینکه بیشتر والدین کودکان مبتلا به اوتیسم از این موضوع رنج می برند که کودکشان با آنها ارتباط برقرار نمی کنند خاطر نشان کرد: علت ابتلای به این بیماری همچنان ناشناخته است اما نبود حافظه بلند مدت در کودکان اوتیسمی تا حد زیادی به اثبات رسیده است.

وی تصریح کرد: کودکان اوتیسمی بین آشنایان و افراد غریبه تفاوتی قائل نمی شوند و اغلب از بازی با هم سالان خود ناتوانند.

وی گفت: این کودکان از رفتارهای تکراری رنج می برند و اغلب حواس این کودکان بر هم ریخته و پراکنده است.

وی خاطر نشان کرد: متأسفانه به علت اینکه در ظاهر این کودکان مشکلی وجود ندارد به سختی این بیماری توسط پزشکان نیز تشخیص داده می شود و این بیماری به نوعی ناشناخته و مغفول مانده است.

آسم بیماری تنفسی است که هم در افراد جوان و هم در افراد مسن دیده می شود

شهریور ۷, ۱۳۹۱ توسط :   موضوع: : مشروح اخبار, بيماري غير واگير

آسم یک بیماری تنفسی می باشد که هم در افراد جوان و هم در افراد مسن دیده می شود. در طی حمله آسم، هوا در ریه ها گیر می کند و تنفس سخت می شود.

بیماری آسم

هنگامی که نفس می کشید، هوا از بینی شما عبور کرده و به حلق و ریه ها می رسد. داخل ریه ها، لوله هایی به نام راه های هوایی وجود دارند.

در افراد مبتلا به آسم، این راه های هوایی ملتهب و متورم هستند. لذا این افراد نسبت به مواد محرک بسیار حساس هستند. مواد محرک شامل گردوغبار هوا، مواد شیمیایی، دود، پر و موی حیوانات است.

علل آسم

۱- ژنتیک و ارث : اگر والدین آسم نداشته باشند، احتمال بروز آسم در فرزندشان ۶ درصد است. اگر یکی از والدین آسم داشته باشند، احتمال بروز آسم در فرزندشان ۳۰ درصد است. اگر هر دو والدین آسم داشته باشند، احتمال بروز آسم در فرزندشان ۷۰ درصد است.

۲- آلرژی: ابتلا به آلرژی یا حساسیت برای مدت طولانی، احتمال ابتلا به آسم را زیاد می کند.

۳- عفونت تنفسی : آسیب ناشی از عفونت تنفسی نوزاد یا کودک می تواند بر عملکرد ریه ها موثر باشد.

۴- محیط زیست: تماس با مواد آلرژی‌زا، مواد محرک، آلودگی ها و یا ابتلا به عفونت در دوران نوزادی یا کودکی (که سیستم ایمنی در حال تکمیل می باشد) باعث ابتلا به بیماری آسم می شود.
سرفه ممتد و طولانی مدت بعد از بهبود سرماخوردگی در فرد مبتلا، می تواند نشانه ای از حمله آسم باشد

علائم هشداردهنده شروع حمله آسم

به ندرت حمله آسم، بدون علامت هشداردهنده ای بروز می کند. آشنایی با علائم حمله می تواند در جلوگیری از آسم مفید باشد. در حقیقت، اقدام سریع می تواند زندگی فرد را نجات دهد. این علائم عبارتند از:

- کاهش اشتها

- احساس خستگی و کوفتگی

- سردرد و یا سرفه

- خوابیدن سخت

- گودی زیر چشم ها

- عدم توانایی برای ورزش کردن

سرفه پشت سر هم در آسم

سرفه یکی از علائم شروع حمله آسم می باشد، اما در هر حمله ای متفاوت است؛ مثلا در یک حمله ممکن است فرد دارای سرفه کمی باشد و یا اصلا سرفه نکند. اما در حمله بعدی، سرفه پشت‌سرهم به خصوص در شب داشته باشد.

عموما سرفه ها، خشک و کوتاه مدت هستند.

سرفه ممتد و طولانی مدت بعد از بهبود سرماخوردگی در فرد بیمار، می تواند نشانه ای از حمله آسم باشد.

بیماران مبتلا به آسم باید از مصرف داروهای ضد سرفه خودداری کنند، زیرا این داروها کمکی به جلوگیری از حمله آسم نخواهند کرد.
اندازه گیری تغییرات تنفس با پیک فلومتر در آسم

اندازه گیری تغییرات تنفس با پیک فلومتر

استفاده از وسیله ای به نام پیک فلومتر (شکل کناری) می تواند شما را از بروز حمله آسم مطلع کند. این وسیله را می تواند از داروخانه تهیه کنید.

یک نفس عمیق به درون ریه ها (دم) بکشید. سپس نفس خود را در وسیله پیک فلومتر بیرون دهید (بازدم کنید).

اگر پیک فلومتر اعداد بین ۵۰ تا ۸۰ درصد را نشان داد، به احتمال زیاد حمله آسم شروع شده است.

نشان دادن اعداد زیر ۵۰ درصد در پیک فلومتر، یعنی نیاز فوری به اقدامات پزشکی وجود دارد.

اگر در طی حمله آسم به علت تنگی تنفس، در راه رفتن و یا حرف زدن با مشکل روبرو شدید و یا اگر لب های شما کبود شد، سریعا با اورژانس تماس بگیرید.

دنبال کردن برنامه کنترل آسم

پیگیری این برنامه باعث می شود تا بدانید هنگام شروع حمله آسم، چه کاری باید انجام دهید.

بر اساس اندازه گیری تغییرات تنفس، این برنامه به شما نشان می دهد که چه داروهایی را در چه زمانی باید مصرف کنید. البته داروها را باید طبق دستور پزشک مصرف نمود.

اگر بعد از پیگیری این برنامه، علائم شما بدتر شد، فورا به پزشک معالج خود مراجعه کنید و دستورات اورژانسی برنامه را به کار بندید.

مشکلات نفس کشیدن

در طی حمله آسم، عضلات راه های هوایی در ریه ها فشرده می شوند و در راه هوایی، خلط زیادی تولید می شود که موجب انسداد آنها می گردد. لذا هوا در ریه ها گیر می کند و تنفس سخت می گردد.

در ابتدای حمله ممکن است دچار خس خس سینه شوید، اما به تدریج، تنگی نفس و نفس نفس زدن رخ می دهد و باعث می شود که نتوانید به راحتی نفس بکشید.
آسم

تغییر حالت بدن

هنگام حمله آسم، به دلیل سختی نفس کشیدن، فرد ممکن است به جلو خم شود، بریده بریده صحبت کند و آشفته گردد.

ولی این را بدانید اگر موقع بروز حمله، به جلو خم شوید و دست خود را بر روی سینه تان بگذارید، بر شدت حمله آسم می افزایید.

انقباض قفسه سینه و گردن

موقع تنگی نفس در آسم ممکن است در هر بار نفس کشیدن، بافت قفسه سینه و گردن منقبض شود و به اصطلاح تو برود.

این حالت تو رفتن نشان می دهد هوا به مقدار کافی وارد ریه ها نشده است و باید سریعا به اورژانس زنگ زد.

در کودکان سایر علائم تنفس بد و مشکل‌دار عبارت است از: کاهش اشتها، خستگی و کاهش فعالیت بدنی

کبودی لب ها و ناخن انگشتان

کبودی لب ها و ناخن انگشتان در حمله آسم نشان می دهد اکسیژن کافی در خون موجود نیست. این وضعیت را سیانوز می خوانند و باید سریعا به اورژانس زنگ زد.
در برخی افراد، ورزش کردن در هوای خشک و سرد ممکن است باعث تشدید علائم آسم گردد

علائم اضطراری و اورژانسی آسم

اگر شما دچار یکی از علائم زیر شدید، فورا به اورژانس مراجعه کنید.

- به سختی صحبت کردن

- عدم توانایی در دم و بازدم هوا

- نفس نفس زدن

- احساس اضطراب و ترس

- سرفه ای که قطع نشود

- رنگ پریدگی و عرق کردن صورت

نکاتی جالب درباره بیماری آسم

- آسم یک بیماری روحی نیست، اما مشکلات روحی می توانند آن را بدتر کنند.

- نیمی از کودکان مبتلا به آسم، در نوجوانی بدون علائم آسم می شوند، اما ممکن است در دوره بزرگسالی دوباره علائم دیده شوند.

- درمانی برای بیماری آسم وجود ندارد، اما با مراقبت های پزشکی می توان آن را کنترل کرد.

- آسم غیرقابل کنترل می تواند منجر به مرگ فرد شود.

- آسم مسری نیست.

- تغییر محیط زندگی ممکن است به طور موقت علائم آسم را بهبود بخشد، اما آن را درمان نمی کند.

- در برخی افراد، ورزش کردن در هوای خشک و سرد ممکن است باعث تشدید علائم آسم گردد.

- داروهای آسم، اعتیادآور نیستند و هرگاه حملات آسم متوقف شد، می توانید با نظر پزشک داروهای خود را قطع کنید.

مریم سجادپور

بخش سلامت تبیان

سرطان مری چیست ؟

مرداد ۲۷, ۱۳۹۱ توسط :   موضوع: : مشروح اخبار, بيماري غير واگير

سرطان مری عبارت است از هجوم سلولهای سرطانی به ناحیه مری که باعث تنگ شدن محل عبور غذا از مری به معده می شود. این امر باعث اشکال در بلع غذا و اختلال حرکتی عضله صاف مری و در نهایت باعث اختلال در هضم غذا می شود.

در ایالات متحده آمریکا ۸۰ تا ۹۰ درصد موارد سرطان قابل انتساب به مصرف زیاد الکل و سابقه طولانی مدت استعمال سیگار است. وقوع سرطان مری را به خوردن سایر مواد کارسینوژن مثل نیتریتها ، مخدرهای دود شده ، سموم قارچی در سبزیجات ترش شده و نیز آسیب مخاطی ناشی از حبوبات فیزیکی طویل المدت نظیر چای داغ ، تنگیهای ناشی از تشعشع و آشالازی (اختلال حرکتی عضله مری) هم نسبت داده اند.

● علایم بالینی

علایم کلی در قسمت عمده بیماران دیسفاژی پیشرونده (اشکال در بلع) به صورت کاهش وزن در مدت کوتاه می باشد. دیسفاژی ابتدا مربوط به مواد غذایی جامد است و به تدریج پیشرفت نموده مشمول غذاهای نیمه جامد و حتی مایع نیز می گردد. احساس توده و برجستگی در گلو و بلع دردناک ، درد انتشار یابنده به سینه یا پشت ،

رگورژیتاسیون (بالا آمدن غذای هضم شده بدون زور و فشار) غذای هضم نشده همراه با تنفس بدبو و به دنبال آن سکسکه که ممکن است با استفراغ و پنومونی آسپیراتیو (التهاب لایه های ریه) همراه باشد، از دیگر علائم این بیماری است.

● تشخیص

تشخیص در ۹۵ درصد موارد بوسیله ازوفاگوستروئودنوسکوپی همراه با بیوپسی (نمونه برداری از بافت زنده) داده می شود.

سایر روشهای تشخیصی شامل برونکوسکوپی ، مدیاستینوسکوپی ، اسکن توموگرافی کامپیوتری قفسه صدری و شکم می باشد که در صورت وسعت گسترش تومور به مدیاستن و عقده های لنفاوی پاراآئوتیک انجام می شود.

● درمان

پیش آگاهی بیماران مبتلا به کارسینوم مری وخیم است. به همین جهت بسیاری از پزشکان معالجه خود را منحصر به کنترل بیماری می نمایند. جراحی تمام تومور (ازوفاکتومی) تنها در ۴۰ درصد موارد مسیر بوده و سلولهای تومورال باقیمانده کرارا در حاشیه ناحیه بریده شده ، وجود دارند.

نتایج شیمی درمانی با مخلوطی از داروها مشتمل بر سیس پلاتین در ۳۰ تا ۶۰ درصد بیماران درمان شده ، موفقیت آمیز می باشد. اقدامات درمانی مشتمل بر شیمی چند دارویی ، رادیوتراپی به عنوان راه درمانی اولیه است که به تنهایی یا به دنبال اقدام به رزکسیون جراحی نیز صورت می پذیرد.

برای بیماران لاعلاج که تومورهای مری با جراحی قابل رزکسیون نیست، معالجه دیسفاژی ، سو تغذیه و فیستول به مری عملکرد عمده ای محسوب می شود. روش تسکین این عوارض وابسته به سرطان دیلاتاسیون مکرر توسط آندوسکوپ ، انجام جراحی به منظور گاستروستومی یا ژوژنوستومی به منظور رساندن مایعات و غذا به مریض و وارد کردن یک پروتز پلی ونیل برای از میان بردن مواد غذایی از کنار تومور می باشد. به نظر می رسد سوزاندن آندوسکوپ تومورهای مسدود کننده توسط لیزر امید بخش ترین این روشها است.

التهاب مفاصل

التهاب مفصلی یک نام کلی برای حالتی است که علل متنوعی دارد و با گرمی ، قرمزی ، تورم ، درد یا محدودیت حرکات مفصل مشخص می گردد .

دو دسته از علل عمده آن بیماریهای عفونی و بیماریهای روماتیسمی یعنی بیماریهای بافت همبندی هستند .

انواع روماتیسمی آن خود به چند دسته تقسیم می شوند که یکی از آنها بنام التهاب مفصلی – استخوانی یا بیماری اضمحلال مفاصل از بیماریهای شایع بخصوص در سالمندان است و تقریباً تمام افراد بیش از ۷۰ ساله به آن مبتلا هستند . این بیماری اغلب ، مفاصل تحمل کننده وزن مانند مفصل زانو و لگن را مبتلا می کند و ناشی از فرسایش مزمن غضروف و سطوح مفصل است . این بیماری مهمترین و شایعترین عامل زمین گیری در سالمندان است .

● چگونه از التهاب مفصلی پیشگیری کنیم ؟

مهمترین عوامل پیشگیری کننده از بیماری فرسایشی مفاصل حفظ وزن مناسب بدن است چون زیاد بودن وزن موجب فشار بیشتری بر مفاصل بویژه مفصل زانو می شود و در دراز مدت باعث فرسایش بیشتر آن می گردد . ورزش منظم ، استراحت مناسب و حفاظت مفاصل از فشارهای کاری زیاد از عوامل پیشگیری کننده دیگر هستند

● چگونه درد مفاصل را مهار کنیم ؟

بسیاری از سالمندان مبتلا به التهاب فرسایشی مفاصل از درد شاکی هستند و از مصرف داروهای مختلف که اغلب عوارضی را نیز بدنبال دارد نگران هستند .

یک راه مهار این دردهای مفصلی که بسیار ساده و ولی مؤثر است گرم کردن یا سرد کردن مفصل است . گرم کردن باعث کاهش انقباض عضلات و خونرسانی بیشتر به بافت های مفصل می شود و در مقابل سرد کردن باعث کــاهش فعالیت اعصاب حس کننــده درد می گردد ، البته قبل از استفاده از هر روش برای درمان مشکلات خود حتماً پزشک خود را در جریان بگذارید.

با روش های پیشگیری از پوکی استخوان آشنا شویم

پوکی استخوان یا استئوپورز به کاهش توده استخوانی، ضعیف و سست شدن بافت استخوانی گفته می شود. این حالت سرانجام به شکستن استخوان منتهی می شود.

به گزارش ایسنا، پوکی استخوان بیماری خاموش نیز نامیده می شود؛ چرا که در مراحل اولیه، علامتی ندارد و همین امر تشخیص را با مشکل مواجه می کند. در واقع پوکی استخوان با عوارض خود مشخص می شود.

عوارض پوکی استخوان کدامند؟

شکستگی خود به خودی با کمترین ضربه به استخوان ها بویژه در نواحی کمر، لگن و مچ دست، درد شدید کمر در نقاط خاص که می تواند بر شکستگی مهره دلالت کند، قوز پشت که موجب انحنای پشت می شود و کوتاه شدن قد نسبت به قد دوران جوانی به میزان بیش از ۲،۵ سانتی متر.

چه عواملی ایجاد پوکی استخوان را سبب می شوند؟

الف عواملی که قابل کنترل و پیشگیری نیستند:

جنسیت: شیوع پوکی استخوان در زنان بیشتر از مردان است. همچنین شکستگی ناشی از پوکی استخوان نیز در زنان تقریبا ۴ برابر مردان است. روند کاهش تراکم استخوان در مردان از سرعت کمتری برخوردار است. البته پس از سنین ۷۰ – ۶۵ سالگی این روند در زنان و مردان برابر می شود.

سن: با افزایش سن احتمال بروز پوکی استخوان بیشتر می شود.

یائسگی: در هنگام یائسگی تولید هورمون استروژن از تخمدان ها متوقف می شود. بدین ترتیب پس از یائسگی، سرعت کاهش توده استخوانی بالا می رود. زنانی که قبل از سن ۴۵ سالگی یائسه می شوند یا افرادی که تخمدان هایشان با جراحی برداشته می شود بیشتر در معرض پوکی استخوان هستند.

سابقه خانوادگی: وراثت بر تراکم توده استخوانی و سرعت کاهش آن اثر دارد.

نوع استخوان بندی ظریف و کوچک، داشتن قد کوتاه و یا لاغر بودن فرد را مستعد پوکی استخوان می کند.

نژاد: برخی از نژادها مانند ساکنان اروپای شمالی یا آسیای جنوب شرقی بیشتر در معرض پوکی استخوان هستند.

ابتلا به برخی بیماری ها نظیر بیماری عده تیروئید (پرکاری)، بیماری غده پاراتیروئید (پرکاری یا کم کاری)، بیماری غده جنسی (کم کاری) و بیماری غدد فوق کلیوی (کم کاری یا پرکاری) می تواند فرد را در معرض ابتلا به پوکی استخوان قرار دهند.

ب – عواملی که قابل کنترل و پیشگیری هستند:

وزن: داشتن وزن بسیار کم (نسبت به وزن طبیعی برای سن و قد) سبب کم شدن قدرت استخوان ها می شود.

نداشتن تحرک : عدم تحرک و کم بودن فعالیت بدنی روند کاهش توده استخوان ها را تسریع می کند.

کمبودهای تغذیه ای: مصرف ناکافی کلسیم و ویتامین «د» استخوان ها را مستعد کاهش تراکم می کند.

دخانیات: مصرف سیگار از جمله عواملی است که نقش آن در بروز پوکی استخوان ثابت شده است.

استفاده طولانی از برخی داروها مانند کورتون، کاربامازپین (داروی ضد تشنج) و هپارین (جهت رقیق کردن خون و جلوگیری از لخته به کار می رود) سبب کاهش تراکم استخوان ها می شوند.

همچنین کنترل مناسب وزن و اجتناب از لاغری یا چاقی بیش از حد، داشتن تغذیه مناسب و مصرف صحیح مواد غذایی بویژه غذاهای حاوی کلسیم و ویتامین د، انجام فعالیت فیزیکی مداوم و متعادل و پیاده روی روزانه حداقل ۳۰ دقیقه و کنترل مصرف داروهایی که سبب پوکی استخوان می شوند (البته با مشورت پزشک) روش های مناسبی جهت جلوگیری از پوکی استخوان هستند.

نقش کلسیم در پیشگیری از ابتلا به پوکی استخوان

کلسیم برای عملکرد مناسب قلب، عضلات، اعصاب و انعقاد خون لازم است. مقدار ناکافی کلسیم سبب پوکی استخوان می شود اما تنها از نیمی زنان و دختران جوان روزانه مقدار کافی کلسیم برای سلامت استخوان ها مصرف می کنند.

بالغین زیر ۵۰ سال روزانه به ۱۰۰۰ میلی گرم کلسیم نیاز دارند. نیاز روزانه بالغین بالای ۵۰ سال ۱۲۰۰ میلی گرم کلسیم است. اگر نمی توانید با رعایت رژیم صحیح غذایی به میزان کافی به بدن خود کلسیم برسانید، حتما از مکمل های کلسیم استفاده کنید. کلسیم در لبنیات (شیر، ماست و پنیر)، ماهی های نرم استخوان مانند ماهی آزاد، ساردین و کلیکا، سبزی های تازه، خشکبار، حبوبات و سویا وجود دارد.

نقش ویتامین «د» در پیشگیری از ابتلا به پوکی استخوان

ویتامین «د» برای جذب کلسیم در بدن ضروری است. بدون مقادیر کافی ویتامین «د»، بدن قادر به جذب کلسیم از مواد غذایی نیست و کلسیم مورد نیاز خود را از استخوان ها برداشت خواهد کرد. ویتامین «د» از دو منبع تامین می شود؛ تابش نور مستقیم آفتاب به پوست و رژیم غذایی. ویتامین «د» در شیر غنی شده، زرده تخم مرغ، ماهی آب های شور و جگر نیز وجود دارد.

بالغین زیر ۵۰ سال روزانه به ۸۰۰ – ۴۰۰ واحد ویتامین «د» و بالغین بالای ۵۰ سال روزانه ۱۰۰۰ – ۸۰۰ واحد ویتامین «د» نیاز دارند. در فصل زمستان که افراد کمتر از خانه خارج می شوند و کمتر در معرض نور آفتاب قرار می گیرند باید مصرف مواد غذایی حاوی ویتامین «د» را افزایش دهند.

با افزایش سن از توانایی پوست برای ساختن ویتامین «د» کاسته می شود. بنابراین لازم است در افراد مسن از مکمل ها برای تامین مقادیر کافی ویتامین «د» استفاده شود.

ورزش و سلامت استخوان ها

ورزش نیز برای سلامت استخوان مهم است. ورزش منظم در دوران کودکی و نوجوانی به داشتن استخوان های سالم کمک می کند. بهترین ورزش برای استخوان ها ورزش های همراه با تحمل وزن مانند پیاده روی، پرش و بالا رفتن از پله است. اگر در دوران بزرگسالی خود غالبا بی تحرک بوده اید قبل از شروع ورزش با پزشک خود مشورت کنید.

افرادی که یک یا چند مورد از عوامل ایجاد کننده پوکی استخوان را دارند، زنان بالای ۶۵ سال و مردان بالای ۷۰ سال، زنانی که دچار یائسگی زودرس (کمتر از ۴۵ سال) شده اند، افرادی با سابقه خانوادگی بیماری پوکی استخوان و همچنین افرادی که در اثر ضربه خفیف دچار شکستگی شده اند بهتر است درباره این بیماری با پزشک خود مشورت کنند.

کمردرد

مرداد ۱۶, ۱۳۹۱ توسط :   موضوع: : مشروح اخبار, بيماري غير واگير, خبر پزشکی

درباره کمردردمردی ۳۵ ساله از دکتر روزنفلد درباره کمر درد ناگهانی اش سئوال کرده و او گفته است که در این سنین (۲۰ تا ۴۰ سالگی) به احتمال زیاد از اسپاسم ماهیچه است.

این درد در قسمت پایین کمر احساس می شود و به طرف پایین تر امتداد می یابد. درد در صورت سرفه و عطسه و چرخیدن به پهلو شدت می یابد. برآمده بودن شکم، تنگ بستن کمربند و نرمی ماهیچه (به علت ورزش نکردن و نداشتن تحرک کافی) از عوامل مشدده آن هستند.

علل این درد از این قرارند:

بلند کردن بار سنگین، حرکت پیچشی ناگهانی، بر زمین افتادن، مشکلات ستون فقرات، وجود برخی اشکالات در وظایف اعصاب، بیماری استخوان و تومور.

درمان

این درد با استراحت است. ماساژ هم ممکن است مؤثر باشد.

برای تسکین درد، استفاده از مسکن ها نیز توصیه می شود.

انحراف تیغه بینی را بشناسیم

مرداد ۱۵, ۱۳۹۱ توسط :   موضوع: : مشروح اخبار, مطالب وبلاکها, بيماري غير واگير

انحراف بینی با توجه به شیوع خیلی زیاد در میان مردم و به دلیل اینکه تأثیرات بسیار زیادی بر نحوه زندگی و سلامت افراد می‌گذارد، بحث حائز اهمیت و  مهمی به شمار می‌آید.

وقتی در مورد انحراف بینی صحبت می‌کنیم، اولین مسأله‌ای که به ذهن ما خطور می‌کند گرفتگی بینی می‌باشد که این مسأله تا حدود بسیار زیادی درست می‌باشد. اگرچه مهم‌ترین مسأله در انحراف بینی گرفتگی بینی می‌باشد ولیکن باید مد نظر داشته باشیم که انحراف تیغه بینی ممکن است باعث ایجاد مسایل دیگری از جمله سردرد و عفونت سینوس‌ها گردد. در عین حال ممکن است که کسی انحراف بینی داشته باشد ولی با مشکل خاصی هم  روبه‌رو نباشد.

انحراف تیغه بینی در اکثر افراد دیده می‌شود. با این حال نمی‌توان اظهار کرد که تمامی این موارد از اهمیت کلینیکی بر خوردار هستند واگر کسی  دچار انحراف تیغه بینی باشد الزاما باید تحت مراقبت و درمان قرار بگیرد.

ساختار اصلی تیغه بینی چگونه است؟

پیش از هر چیز جهت آشنایی با این بیماری لازم است تا با ساختار تیغه بینی آشنا شویم. تیغه بینی تیغه‌ای است بسیار نازک که در قسمت‌های مختلف ضخامت آن بین ۱ تا ۲ میلیمتر می‌باشد که دو حفره بینی را از هم جدا می‌کند و قاعدتا باید دقیقا در حد وسط بینی قرار بگیرد ولی همانطور که ذکر آن به میان آمد انحراف جزیی آن به طرفین الزاما با مشکل خاصی همراه نخواهد بود.

تیغه بینی از لحاظ ساختمانی دارای دو قسمت می باشد، یکی قسمت جلویی که ساختاری غضروفی دارد و دیگری قسمت پشتی و بالایی که از استخوان تشکیل شده است. غضروف بافتی است نیمه سخت که از قوام و پایداری خوبی برخوردار می‌باشد و دارای حالتی ایستایی می‌باشد اما در مقایسه با استخوان به مراتب نرم‌تر و انعطاف پذیرتر می‌باشد و به راحتی قابل بریده شدن است.

یکی از مهم‌ترین دلایلی که قسمت جلویی و پایینی بینی از غضروف تشکیل شده این است که حالت ارتجاعی داشته باشد و بینی بتواند به طرفین حرکت بکند و خداوند این قسمت از بینی را اینگونه خلق کرده که بینی صرفا یک عضو کاملا ثابت نباشد و بتواند به طرفین حرکت مختصری داشته باشد. از دیگر دلایل غضروفی بودن قسمت پایین بینی این است که چون این قسمت بیشتر در معرض ضربه قرار دارد در صورت وارد آمدن ضربه به این قسمت دچار شکستگی نشود. این در حالی است که قسمت استخوانی که سخت‌تر می‌باشد در صورت وارد شدن ضربه شکننده‌تر است. لازم به ذکر است که بر روی این دو قسمت تیغه، یک پوشش مخاطی نازک قرار دارد که علی‌رغم نازک بودن از اهمیت به سزایی برخوردار می‌باشد، هم از لحاظ خون رسانی به تیغه بینی و هم از این لحاظ که این پوشش در تنظیم درجه حرارت دمی و کیفیت تنفسی و بویایی مهم می‌باشد.

چه وظیفه‌ای بر عهده تیغه بینی می باشد؟

از لحاظ عملکرد وظیفه تیغه بینی تنها همان جدا کردن دو قسمت بینی از یکدیگر می‌باشد. یکی از محاسن این که دو قسمت بینی جدا از هم می‌باشند این است که بیماری‌ها و میکروب‌ها به راحتی از یک سمت به سمت دیگر قابل انتقال نخواهند بود. از دیگر محاسن جدا شدن فضای داخل بینی به دو قسمت کوچکتر این است که اگر این فضا از یک حدی بزرگتر باشد ممکن است هوا در هنگام ورود به داخل بینی دچار چرخش شود و مشکلاتی را برای عمل تنفس ایجاد کند. با باریک‌تر شدن فضای ورودی هوا به درون یک محفظه در صورت ثابت بودن فشار مکنده هوا سرعت بالاتر می‌رود و امکان ایجاد گردابه هوا کاهش می‌یابد. به‌طور خلاصه می‌توان گفت که تیغه بینی وظیفه تنظیم هوای وردی به بینی را برعهده دارد. از دیگر اثرات وجود تیغه بینی می‌توان به نگه داشتن شکل ظاهری بینی اشاره کرد. درافرادی که تیغه بینی آنها در اثر ضربه دچار شکستگی شده است می‌توان به راحتی مشاهده کرد که در اثر آسیب دیدگی این عضو، بینی شکل ظاهری خود را از دست داده و دچار افتادگی شده و به اصطلاح حالت کوفتگی پیدا می‌کند.

بخش‌های دیگری هم در تیغه بینی وجود دارد، از آن جمله می‌توان به بخش‌هایی اشاره کرد که در صورت تحریک باعث بروز سردردهای شدید می‌شوند و در برخی از مواقع دلیلی هستند برای آغاز میگرن.

چه عواملی باعث انحراف بینی می‌شوند یا بر آن موثرند؟

یکی از مهم‌ترین عوامل دخیل در انحراف بینی عوامل تکاملی و ارثی می‌باشند. عامل تکاملی و ارثی بدان معنا می‌باشد که در هنگام جنینی به خاطر اختلافاتی که در جثه و اندام پدر و مادر وجود دارد و همین طور به خاطر اختلافات ژنتیکی، تیغه در هنگامی که می‌خواهد رشد پیدا کند به خاطر این عدم تشابه که ازسمت پدر و مادر به ارث می‌برد به صورت نامتقارن در دو طرف بینی رشد می‌کند علاوه بر اینکه رشد تیغه و گوشت و پوست هم  باهم همخوانی لازم را ندارند و در نتیجه تیغه بینی دچار انحراف می‌شود. این نوع انحراف به عنوان انحراف تکاملی هم شناخته می‌شود. این انحراف ممکن است که از ابتدا وجود نداشته باشد و با مرور زمان و رشد نوزاد و بالاتر رفتن سن او کم‌کم نمایان گردد، از این روست که این نوع انحراف را به عنوان انحراف تکاملی نیز می‌شناسند که همان‌طور که ذکر شد دلیل آن اختلاف میزان رشد قسمت‌های مختلف بینی با همدیگر می‌باشد. در برخی موارد افرادی که دچار مشکلات تنفسی هستند به عنوان مثال دارای لوزه سوم بزرگتر از حد معمول هستند ممکن است دچار تغییراتی در ساختار دستگاه تنفسی بشوند، مثلا سقف دهان آنها گودتر بشود و به دلیل اینکه سقف دهان در زیر فضای بینی قرار دارد با گودتر شدن آن به تیغه بینی فشار وارد می‌شود و باعث انحراف تیغه بینی می‌شود. در دیگر موارد کسانی که دچار بیماری‌های فک و صورت هستند ممکن است که دچار انحراف بینی شوند، مثلا کسانی که دارای فک بالایی کوچک‌تری هستند ممکن است که دچار انحراف تیغه بینی بشوند. همین طور کسانی که دچار بیماری لب شکری و یا شکاف کام هستند تقریبا در تمامی موارد به انحراف شدید تیغه بینی دچار می‌شوند.

عامل دوم در انحراف تیغه بینی، ضربه می‌باشد. ضربه‌ها در ایجاد انحراف تیغه بینی نقش بسیار مهمی را ایفا می‌کنند. برخی از ضربه‌ها در دوران طفولیت و کودکی و یا حتی در زمان تولد نوزاد به بینی وارد می‌شوند که در نتیجه آن تیغه بینی دچار انحراف می‌شود. در خیلی از این موارد حتی با اینکه ضربه‌ها شدید نمی‌باشند ولی باعث انحراف بینی می‌گردند. در موارد دیگر تصادف‌ها و درگیری‌های خیابانی و برخورد جسم سخت به بینی که به هر دلیل می‌تواند باعث شکستگی تیغه و استخوان بینی بشوند. در برخی موارد ممکن است که بینی دچار شکستگی نشود ولی با وارد آمدن ضربه در زیر غضروف خون ریزی ایجاد شود و این خونریزی در صورتی‌که به موقع تشخیص داده نشود و درمان نگردد باعث انسداد راه تنفسی، از بین رفتن لایه مخاطی و تغییر شکل ظاهری بینی می‌گردد.

عوارض و ناراحتی‌های حاصل از انحراف تیغه بینی کدامند؟

از مضرات گرفتگی بینی می‌توان به اختلاف کیفیت هوای تنفسی از راه بینی و دهان اشاره کرد که از نظر تمیزی  و درجه حرارت بسیار با هم اختلاف دارند و این می‌تواند عاملی در به‌وجود آوردن ناراحتی‌هایی در دراز مدت برای افرادی که دچار گرفتگی راه تنفسی هستند، گردد. از آن جمله می‌توان به خشکی دهان و مشکلات بویایی اشاره کرد. از طرف دیگر افرادی که دچار گرفتگی راه تنفسی هستند پس از مدتی به دلیل مشکلات تنفسی ممکن است که از نظر روانی دچار ناراحتی‌هایی شوند.

در برخی موارد انحراف بینی می‌تواند بر روی دهانه سینوس‌های فرد تاثیر بگذارد و باعث شود که فرد مستعد سرماخوردگی و سینوزیت‌های مزمن گردد. سردردها هم در پاره‌ای از موارد مربوط به انحراف بینی می‌باشند به گونه‌ای که در موارد متعددی بعد از برطرف کردن مشکل انحراف بینی فرد، مشاهده شده که مشکل سردرد او هم کاملا مرتفع گردیده است.

راههای تشخیص انحراف بینی کدامند؟

تشخیص انحراف بینی معمولا با یک معاینه بسیار ساده بینی صورت می‌پذیرد، این معاینه می‌تواند با آندوسکوپ انجام شود زیرا این امکان را به پزشک می‌دهد که تمامی قسمت‌های تیغه بینی را به دقت مشاهده کرده و مورد معاینه قرار دهد. اگر فرد فقط دچار انحراف بینی باشد برای تشخیص آن احتیاج به کار خاص دیگری نمی‌باشد ولی در مواردی با انجام سی تی اسکن هم می‌توان به خوبی مشکلات را مشاهده کرد و اگر شخص به عوارضی همچون سینوزیت گرفتار باشد آن را تشخیص داد.

راه درمان انحراف بینی چیست؟

از لحاظ درمانی اگر کسی دچار عوارض انحراف بینی شده باشد نیاز به جراحی دارد. جراحی به این صورت انجام می‌گیرد که کاملا از ناحیه داخل بینی لایه‌های مخاطی محافظ را کنار زده و قسمتی را که دچار مشکل می‌باشد برداشته و یا ترمیم می‌کنند. در بسیاری از موارد در حین برطرف کردن انحراف تیغه بینی لازم است که پزشک توربین‌های بینی را هم مرتب و درست کند. برای مثال وقتی که انحراف بینی به سمت راست وجود دارد توربین‌های حفره سمت چپ به صورت جبرانی بزرگتر شده و می‌توانند در این طرف بینی هم انسداد ایجاد کنند.

در روش‌های قدیمی جراحی هنگامی که لایه مخاطی برداشته می‌شد کل محتویات زیر آن یعنی غضروف و استخوان را تخلیه می‌کردند که باعث بروز مشکلاتی از جمله افتادگی نوک و فرورفتگی پشت بینی می‌شد که این روش‌ها امروزه منسوخ شده است.

آیا جراحی تیغه بینی خطراتی را برای بیمار در پی دارد؟

معمولا در طی یک عمل جراحی مهمترین عاملی که یک بیمار را تهدید می‌کند اثرات ناشی از بیهوشی می‌باشد. در مورد این عمل می‌توان گفت که خوشبختانه در بسیاری از موارد می‌توان با بی حسی‌های موضعی و یا بیهوشی‌های ساده این عمل را به انجام رساند و خطر خاصی شخص بیمار را تهدید نمی‌کند.

سن مناسب برای انجام عمل جراحی بر روی تیغه بینی چه سنی است؟

نکته مهم دیگر در مورد این عمل، سن افرادی است که می‌خواهند مورد عمل قرار بگیرند. اگر فرد دارای مشکل حادی نباشد و به اصطلاح دچار انسداد نسبی باشد، سعی بر این است که تا اتمام سن رشد مورد عمل قرار نگیرد. اما در مواردی که مشکل حاد باشد و شخص دچار گرفتگی شدید باشد، به صلاح است که عمل زودتر انجام شود زیرا خود این گرفتگی در صورتی که شدید باشد، می‌تواند برای کودکان اشکالاتی را در شکل ظاهری صورت ایجاد کند. علاوه بر آن ممکن است که شخص دچار اختلالات ریوی بشود.

آیا بعد از عمل جراحی بر روی تیغه بینی به مراقبت‌های ویژه ای نیاز است؟

بعد از عمل ممکن است که داخل بینی توسط پدهای خاصی پانسمان بشود که این پدها فقط جلوی خونریزی را می‌گیرند و برای تنفس بیمارمشکلی ایجاد نخواهند کرد. بیمار معمولا بعد از عمل احتیاج به یک تا دو روز استراحت دارد و معمولا اگر چیزی درون بینی او قرار گرفته باشد بعد از دو روز خارج خواهد شد و او قادر خواهد بود که به زندگی عادی خود برگردد.

بیماری آلزایمر چیست ؟

مرداد ۱۴, ۱۳۹۱ توسط :   موضوع: : مشروح اخبار, بيماري غير واگير, سالمندان

این بیماری یک عارضه مغزی است که قسمت های مربوط به فکر و زبان را متاثر می سازد و منجر به از دست دادن حافظه، مشکلاتی در تفکر و مسائلی در درک و برقراری ارتباط با افراد دیگر می شود.

حدود ۳ درصد افراد ۶۵ تا ۷۵ سال از این بیماری رنج می برند.

علائم ذیل می توانند نشان دهنده شروع این بیماری در یک فرد باشند که نیاز فرد به مشاوره با یک پزشک را اعلام می کنند:

▪ از دست دادن حافظه زبانی که فرد به صورت مکرر مطالب را فراموش می کند و گیج می شود (حتی در منزل.)
▪ فراموش کردن لغات ساده یا استفاده مکرر از لغات اشتباه (فرد مبتلا به بیماری در بیان مطالب خود به صورت ساده دچار اشکال است.)
▪ گیج شدن درباره زمان و مکان (حتی در مکان های خانوادگی.)
▪ ناتوانی در قضاوت درباره آنچه باید انجام شود و زمان مناسب برای انجام فعالیت (فرد مبتلا ممکن است از لباس های نامناسب در موقعیت های گوناگون استفاده کند.)
● توصیه های کاربردی
▪ از یادداشت روزانه برای یادآوری قرارها و وظایف روزانه بهره بگیرید.
▪ دفتری از مشخصات افراد، شماره تلفن آنها و نکات یادآوری کننده آنها تهیه کنید.
▪ از روشی استفاده کنید که دیگران درباره برنامه های شما و مکان حضورتان آگاهی داشته باشند.
▪ قفسه ها و قوطی ها را با نوشتن نام محتویات آنها نشان دار کنید.
▪ اشیای شخصی خود را در منزل در جایگاه مشخصی قرار دهید که خانواده شما از آن مطلع باشند.
▪ درباره آنچه می خواهید بگویید، فکر کنید.
▪ از دیگران بخواهید شمرده صحبت کنند و در صورت لزوم، سخنان خود را تکرار کنند.
▪ برای انجام کارها زمان بیشتری صرف کنید.
▪ برگه شناسایی، حاوی شماره تلفن تماس را همیشه با خود همراه داشته باشید.
▪ زمان بیشتری را با اقوام و دوستان خود بگذرانید.

دکتر کرمانچی
سلامت

Next Page »